Hành trình làm người là cả một chặng đường gian khổ để hoàn
thiện cách, phẩm chất, hướng đến phụng sự quốc gia và xa hơn
nữa là nhân loại.
Bài làm
Hành trình làm người là cả một chặng đường gian khổ để hoàn thiện cách, phẩm chất, hướng đến phụng
sự quốc gia và xa hơn nữa là nhân loại. Mỗi quốc gia có phong tục, tập quán riêng nhưng chung quy vẫn
cùng mục đích giáo dục công dân mình hướng Thiện. Sách Quan Từ cúa Trung Hoa có một quan điểm
khá mẫu mực như là điều kiện mang tính chất quyết định sự đắc dụng của mỗi cá nhân đối với quốc gia:
Lễ, nghĩa, liêm, sỉ là bốn trong nhiều điều kiện để giữ vững quốc gia. Bốn cái rường vó ấy nêu không
được căng lên, nghĩa là người trong nước mà vô lễ, vô nghĩa, vô liêm sỉ thì quốc gia phải sụp đổ và diệt
vong.
Không chỉ dân tộc Trung Hoa phải rèn luyện như thế, mà làm người chung cần phải có những đức tính lễ,
nghĩa, liêm, sỉ được xem là nền tảng không thể thiếu. Vậy bốn đức tính ấy có vai trò quan trọng như thế
nào thiếu nó, quốc gia sẽ diệt vong? Nêu lễ là phép tắc trong phép cư xử phải kính trọng với người xung
quanh để giữ hòa khí, thì nghĩa là phải đi làm theo điều phải, tránh cái xấu xa, phát huy lòng hào hiệp,
nghĩa khí. Sống trong sạch ngay thẳng, không tham của người để giữ đức liêm và biết xấu hổ, biết phẩm
giá cho bản thân và quốc gia chính là sỉ.
Bốn đức trên tưởng là vô hình nhưng thật sự mang tính quyết định vẽ tồn vong của một quốc gia. Quả
thật, mỗi công dân nêu vô lễ trong cư xử nhau tức là không thủ lễ sẽ sinh loạn, đảo lộn những trật tự,
chẳng còn tôn ti. Thuyết "Chính danh" của Khổng Tử có đoạn rất hay: "Quân quân, thần thần,phụ phụ, tử
tử”. Nghĩa là vua phải ra vua, bể tôi phải ra bề tôi, cha phải ra cha, con ra con. Tức là người nào ở vị trí
nào thì phải ứng xử ở vị trí đó, không lẫn lộn, không được tùy tiện, phải tuân theo phép tắc, quy củ của xã
hội quy định. Từ xưa Tổ tiên Việt Nam từng dạy con cái "anh nhường em kính", “ phu xướng phụ tùy",...
cũng không ngoài mục đích giữ trong trật tự gia đình có khuôn phép để hưởng hạnh phúc, để yên cộng
đồng, xã hội. Thử xem, cha mẹ qua đời, anh em tranh giành tài sản phải đưa nhau ra "pháp đình" vẫn có
những việc đau lòng như vậy. Thật may số ấy không nhiều, nếu không đất nước sẽ về đâu? Trong quan hệ
xóm làng, dân gian vẫn thường nói: "Láng giềng tối lửa tắt đèn có nhau", hoặc "Bán anh em xa mua láng
giềng gần" để chỉ quan hệ thân thiết, nâng đỡ, thủ lễ và yêu thương, kính trọng nhau. Nếu quan hệ tan vỡ,
tình làng, nghĩa xóm sẽ tan hoang. Khi cắp sách đến trường, chúng ta thấy ngay câu "Tiên học lễ, hậu học
văn". Vì thế, chữ “lễ" có thể như một cây trụ nâng đỡ nhàn cách chúng ta.

>>>> Luyện thi ĐH-THPT Quốc Gia 2016 bám sát cấu trúc Bộ GD&ĐT bởi các Thầy Cô uy tín,
nổi tiếng đến từ các trung tâm Luyện thi ĐH hàng đầu Hà Nội, các Trường THPT Chuyên và Trường Đại
học.