Tác giả nêu lên những thắng lợi cùng những khó khăn cả dân tộc
đã phải trải qua trong những tháng năm chiến tranh. Đặc biệt
trong bài thơ, tác giả làm nổi bật lên những tấm gương sáng của
chủ nghĩa anh hùng Cách mạng Việt Nam, những con người tận
tụy hi sinh trong chiến đấu và sản xuất để bảo vệ Tổ quốc Việt
Nam xã hội chủ nghĩa và xây dựng Chủ nghĩa xã hội trên cả hai
miền Nam, Bắc.
Trên báo nhân dân số Tết 1978, nhà thơ Tố Hữu cho đăng một bài thơ dài: Một khúc ca xuân viết từ
những ngày cuối tháng 12 năm trước. Tác giả nêu lên những thắng lợi cùng những khó khăn cả dân tộc đã
phải trải qua trong những tháng năm chiến tranh. Đặc biệt trong bài thơ, tác giả làm nổi bật lên những tấm
gương sáng của chủ nghĩa anh hùng Cách mạng Việt Nam, những con người tận tụy hi sinh trong chiến
đấu và sản xuất để bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa và xây dựng Chủ nghĩa xã hội trên cả hai
miền Nam, Bắc. Toàn bộ chủ đề bài thơ tập trung vào bốn câu thơ cô đọng:
Ôi! Sống đẹp là thế nào hỡi bạn?
Bữa cơm dù dưa muối đầy vơi
Chân lý chẳng cần chi đổi bán
Tình thương vô hạn để cho đời
Chỉ với bốn câu thơ thôi, tác giả đã đặt ra những vấn đề lớn có sức khơi gợi sâu xa trong suy nghĩ của mỗi
chúng ta về quan niệm sống, lý tưởng chiến đấu, đồng thời cũng là quan niệm về hạnh phúc cuộc đời, về
lòng kiên trì Cách mạng để thực hiện lý tưởng ấy trên đất nước ta. Ở ngay đầu bài thơ, tác giả đã:
Tự hỏi mình sau trước
Cho cuộc đời, Tổ quốc thương yêu
Ta đã làm gì ? Và được bao nhiêu?
Kế đó, tác giả nêu lên một chân lý hết sức giản dị nhưng tình ý sâu sắc vô cùng, nó là quan niệm hết sức
mới về hạnh phúc, về lẽ sống ở trên đời:
Nếu là con chim, chiếc lá
Thì con chim phải hót, chiếc lá phải xanh
Lẽ nào vay mà không trả
Sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình ?
Trong bài tiểu luận nổi tiếng “Hôm qua, hôm nay và ngày mai" (tháng 1 năm 1977), nhà thơ Tố Hữu đã
từng nói đến vấn đề, vấn đề mà bài thơ Một khúc ca xuân sau đó gần như một lần nữa lại xoáy vào sâu

- thú cao cấp đến con người - thú hạ cấp, chúng tôn thờ một cái triết lý sống - đó là chủ nghĩa “đớp". Đối
với chúng, “Chẳng có lý tưởng, chẳng Tổ quốc, chẳng đồng bào gì cả". Thật là khác xa một vực mội trời,
như ánh sáng và bóng tối, trắng và đen. Cuối cùng, người thắng trận là chúng ta, những người dù trong
hoàn cảnh nào cũng tâm niệm:
Chân lý chẳng cần chẳng cần chi đổi bán
Tình thương vô hạn để cho đời
Đấy là lẽ sống mà bao nhiêu người đã trải qua trong chiến đấu, với rất nhiều khó khăn, thử thách, với vô
vàn gian khổ hi sinh.
Trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, lẽ sống ấy, lý tưởng sống ấy càng được hun đúc và phát huy,
mang khí thế chiến đấu vào trong sản xuất. Điều đó đã được thể hiện sáng rõ trong nhiều tác phẩm văn
học có tính tư tưởng sâu sắc và có sức mạnh nghệ thuật. Ta có thể kể hàng loạt nhân vật tích cực,tiêu biểu
cho lối sống này. Đó là lớp thanh niên làng Cầu Quay của Đào Vũ trong Cái sân gạch và Vụ lúa
chiêm,Tiệp và các đồng chí của anh trong Bão biển của Chu Văn. Biển trong Tầm nhìn xa của Nguyễn
Khải, nhiều nhân vật thanh niên trong Đất làng và Buổi sáng của Nguyễn Thị Ngọc Tú... Họ không vun
vén cho cá nhân mình mà hếl lòng vì lợi ích của tập thể, họ nêu cao phẩm chất của người cộng sản trong
công việc hợp tác xã. Ở lĩnh vực công nghiệp cũng vậy, họ là nhừng người chủ thật sự của nhà máy, hầm
mỏ, công trường. Ngay trong thơ, lối sống đẹp ấy cũng thường được thể hiện khá thành công. Cuộc sống
còn nhiều khó khăn, đúng như Tố Hữu viết:
Ồ đâu phải, qua đêm dài lạnh cóng
Mặt trời lên là hết bóng mù sương!


Ôi đâu phải. qua đoạn trường lửa bỏng
Cuộc đời ta bỗng chốc hóa thiên đường
Nhưng cùng Tố Hữu, Chế Lan Viên thật có lý khi nói:
Những ngày tôi sống đây là những ngày đẹp hơn tất cả
Dù mai sau đời muôn vạn lần hơn
Xác định thái độ của mỗi con người trước cuộc sống ấy như thế nào? Tố Hữu nói một cách cụ thể, giàu
hình ảnh và đầy sức cổ vũ:
Yêu biết mấy, những bước đi dáng đứng

hệ thanh niên chúng ta ngày nay tiếp tục bước chân của cha anh, bắt tay vào công cuộc xây dựng chủ
nghĩa xã hội trên đất nước với muôn vàn khó khăn, thiếu thốn. Vấn đề quan trọng hàng đầu là chúng ta
phải xác định cho mình một lẽ sống đẹp, một lý tưởng cộng sản chủ nghĩa “một người vì mọi người, mọi
người vì một người", dù trong hoàn cảnh khó khăn nào cũng không được chùn bước, nản lòng. “Chân lý
chẳng cần chi đổi bán", phải quyết tâm hực hiện lý tưởng của Đảng và cũng là lý tưởng của mỗi người
dân Việt Nam yêu nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Đó vừa là trách nhiệm,
vừa là vinh dự của chúng ta. Chúng ta có thể tự hào, nếu như bản thân mỗi chúng ta đều thấy mình có mặt
trong câu thơ của Tố Hữu:
Nếu được làm hạt giống để mùa sau Nếu lịch sử chọn ta làm điểm tựa Vui gì hơn làm người lính đi đầu
Hạt giống để mùa sau, đó cũng chính là Tình thương vô hạn mà Tố Hữu gắm trong bốn câu thơ, cô đọng
được chọn làm hạt nhân của bài viết này: Ôi! Sống đẹp là thế nào hỡi bạn? phải tự trả lời không chỉ trên
câu, chữ mà bằng hành động thực tế, đi bất kỳ nơi đâu mà Tổ quốc cần, để thực hiện lý tưởng cao đẹp của
mình với tinh thần khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng, kể cả thù nghèo đói, lạc hậu,
địch họa, thiên tai, kẻ thù tư tưởng cá nhân chủ nghĩa ở những góc sâu kín nhất trong lòng người.
Trích: loigiaihay.com

Xem thêm: Video bài giảng môn Văn học
>>>>> Luyện thi ĐH-THPT Quốc Gia 2016 bám sát cấu trúc Bộ GD&ĐT bởi các Thầy Cô uy tín,
nổi tiếng đến từ các trung tâm Luyện thi ĐH hàng đầu Hà Nội, các Trường THPT Chuyên và Trường Đại
học.