SỞ GD&ĐT QUẢNG BÌNH

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH LỚP 12 THPT
NĂM HỌC 2012 - 2013

ĐỀ THI CHÍNH THỨC

(Khóa thi ngày 11 tháng 10 năm 2012)

HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN LỊCH SỬ (vòng 1)
(Hướng dẫn chấm gồm 03 trang)
I. TÓM LƯỢC NỘI DUNG VÀ CÁCH TÍNH ĐIỂM
Nội dung
Câu 1. Phân tích thái độ chính trị và khả năng cách mạng của các giai cấp trong
xã hội Việt Nam sau Chiến tranh thế giới thứ nhất?
- Giai cấp địa chủ: Phân hóa thành 3 bộ phận là đại địa chủ, trung địa chủ và
tiểu địa chủ. Đại địa chủ trở thành tay sai của thực dân Pháp. Một bộ phận trung và
tiểu địa chủ có tinh thần dân tộc, có ý thức chống Pháp và tay sai...
- Giai cấp nông dân: Bị đế quốc, phong kiến thống trị; tước đoạt ruộng đất; bị
bần cùng hóa... Mâu thuẫn giữa nông dân Việt Nam với đế quốc Pháp và địa chủ
phong kiến rất gay gắt. Họ là lực lượng đông đảo và là động lực của cách mạng.
- Giai cấp tiểu tư sản: Có ý thức dân tộc dân chủ, có tinh thần chống thực dân
Pháp và tay sai. Đặc biệt bộ phận trí thức, học sinh, sinh viên rất nhạy bén với thời
cuộc...nên rất hăng hái tham gia các cuộc đấu tranh vì độc lập tự do của dân tộc. Họ
là một lực lượng rất quan trọng của cách mạng.
- Giai cấp tư sản: Phân hóa thành hai bộ phận là tư sản mại bản và tư sản dân
tộc. Tư sản mại bản là bộ phận gắn chặt quyền lợi với thực dân Pháp và là đối
tượng của cách mạng. Tư sản dân tộc ít nhiều có ý thức chống đế quốc phong kiến,
họ là lực lượng có khuynh hướng dân tộc dân chủ nhưng cải lương, dễ thỏa hiệp.
- Giai cấp công nhân: Bị thực dân và tư sản bóc lột, có quan hệ gắn bó với
nông dân, kế thừa truyền thống yêu nước..., sớm chịu ảnh hưởng của trào lưu cách

1,5
0,25
0,5
0,25

0,25
0,25
1


Câu 3. Nêu và nhận xét về nhiệm vụ chiến lược và lực lượng cách mạng được
Đảng ta xác định trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên và Luận cương chính trị
tháng 10 - 1930.
- Nhiệm vụ chiến lược:
+ Cương lĩnh chính trị đầu tiên: Đánh đổ đế quốc Pháp, bọn phong kiến và tư
sản phản cách mạng...giành độc lập cho dân tộc và ruộng đất cho dân cày...
+ Nhận xét: Cương lĩnh đã xác định được hai nhiệm vụ chiến lược của cách
mạng Việt Nam là dân tộc và dân chủ, trong đó đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên
hàng đầu...
+ Luận cương chính trị: Đánh đổ phong kiến và đế quốc.
+ Nhận xét: Luận cương đã xác định được hai nhiệm vu cơ bản của cách
mạng Việt Nam nhưng không đưa ngọn cờ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, nặng
về đấu tranh giai cấp và cách mạng ruộng đất.
- Lực lượng cách mạng:
+ Cương lĩnh chính trị đầu tiên: Lực lượng cách mạng là công nhân, nông
dân, tiểu tư sản, trí thức; còn đối với phú nông, trung tiểu địa chủ và tư bản thì lợi
dụng hoặc trung lập...
+ Nhận xét: Cương lĩnh đã thấy rõ thái độ chính trị và khả năng cách mạng
của các giai cấp, tầng lớp trong xã hội Việt Nam. Qua đó, phát huy sức mạnh dân
tộc, phân hóa và cô lập kẻ thù.

- Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc với thắng lợi của Liên Xô và các lực
lượng dân chủ, sự thất bại của chủ nghĩa phát xít và chủ nghĩa quân phiệt đã tạo
điều kiện cho sự bùng nổ, phát triển của phong trào giải phóng dân tộc...
- Hệ thống xã hội chủ nghĩa hình thành, trở thành chỗ dựa vững chắc cho
phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới; sự lớn mạnh và phát triển của phong
trào cộng sản và công nhân quốc tế, các lực lượng dân chủ, hoà bình đã tác động
trực tiếp đến phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới...

0,5

Câu 5. Trình bày những nét chính về tình hình kinh tế, khoa học - kĩ thuật nước
Mĩ từ năm 1991 đến năm 2000. Các mục tiêu cơ bản trong chiến lược “Cam kết và
mở rộng” dưới thời Tổng thống B.Clintơn?

0,5
0,5
0,5

1,5

- Kinh tế:
2


+ Những năm đầu của thập kỉ 90: Kinh tế suy thoái nặng nề.
+ Từ 1993 kinh tế phục hồi và phát triển trở lại (Năm 2000, GDP là 9.765 tỷ
USD, GDP đầu người là 34.600 USD, tạo ra 25% tổng sản phẩm của toàn thế giới,
chi phối nhiều tổ chức kinh tế - tài chính quốc tế như WTO, IMF, WB...) Mĩ vẫn là
nước có nền kinh tế hàng đầu thế giới
- Khoa học - kĩ thuật: tiếp tục phát triển với đội ngũ chuyên gia đông nhất thế

NĂM HỌC 2012 - 2013

ĐỀ THI CHÍNH THỨC

(Khóa thi ngày 11 tháng 10 năm 2012)

HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN LỊCH SỬ (vòng 2)
(Hướng dẫn chấm gồm 03 trang)
I. TÓM LƯỢC NỘI DUNG VÀ CÁCH TÍNH ĐIỂM
Nội dung
Điểm
Câu 1. Vì sao trong quá trình tìm đường cứu nước Nguyễn Ái Quốc đã lựa chọn
2,0
con đường giải phóng dân tộc theo khuynh hướng cách mạng vô sản?
- Do tác động của bối cảnh thời đại:
+ CNTB đã chuyển hẳn sang CNĐQ, trong lòng nó tồn tại những mâu thuẫn
gay gắt…
+ Cách mạng tháng Mười Nga thắng lợi, chủ nghĩa Mác - Lênin trở thành
hiện thực và được truyền bá khắp nơi..., dẫn đến sự ra đời của các Đảng cộng sản
và Quốc tế Cộng sản...
=> Thời đại đó giúp cho Nguyễn Ái Quốc tìm hiểu lý luận và thực tiễn để lựa
chọn con đường cứu nước đúng đắn...
- Xuất phát từ yêu cầu của cách mạng Việt Nam: Phong trào cách mạng Việt
Nam diễn ra sôi nổi, liên tục, sử dụng nhiều vũ khí tư tưởng khác nhau (phong
kiến, dân chủ tư sản) nhưng kết quả đều thất bại. Điều đó đặt ra yêu cầu bức thiết
phải tìm ra một con đường cứu nước mới.
- Do nhãn quan chính trị và trí tuệ của Nguyễn Ái Quốc:
+ Nguyễn Ái Quốc đã nhận thấy những hạn chế trong phong trào cứu nước
của các vị tiền bối... Vì vậy, dù khâm phục nhưng Người không tán thành ...
+ Người đã tiến hành khảo sát thực tiễn và tìm hiểu lí luận ở nhiều nước, rút ra được

4


Câu 3. Trình bày tác động của hai sự kiện lịch sử sau đây đối với cách mạng Việt
Nam trong thập niên 30 của thế kỉ XX:
- Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới (1929 - 1933).
- Đại hội lần thứ VII của Quốc tế Cộng sản (7 - 1935).
* Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới (1929 - 1933)
- Từ 1929 đến 1933, bùng nổ cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới. Pháp trút
gánh nặng khủng hoảng lên các nước thuộc địa... Hậu quả của cuộc khủng hoảng
kinh tế ở Việt Nam nặng nề hơn so với các thuộc địa khác của Pháp cũng như so
với các nước trong khu vực.
- Cuộc khủng hoảng kinh tế làm trầm trọng thêm tình trạng đói khổ của các
tầng lớp nhân dân lao động. Mâu thuẫn dân tộc và mâu thuẫn giai cấp ngày càng
trở nên gay gắt. Điều đó trở thành một trong những nguyên nhân làm bùng nổ
phong trào cách mạng 1930 - 1931 dưới sự lãnh đạo của Đảng.
* Đại hội lần thứ VII của Quốc tế Cộng sản (7-1935)
- Đại hội VII của Quốc tế Cộng sản xác định nhiệm vụ trước mắt là chống
chủ nghĩa phát xít và nguy cơ chiến tranh, bảo vệ hòa bình và thành lập Mặt trận
nhân dân rộng rãi...
- Dựa trên nghị quyết của Đại hội VII Quốc tế Cộng sản và căn cứ tình hình
cụ thể của Việt Nam, Đảng Cộng sản Đông Dương đã định ra đường lối và phương
pháp đấu tranh mới..., chuyển sang hình thức đấu tranh công khai, hợp pháp, nửa
hợp pháp với mục tiêu đòi tự do, dân chủ, cơm áo, hòa bình... Đường lối đúng đắn
của Đảng làm bùng nổ phong trào dân chủ trong những năm 1936 - 1939.
Câu 4. Trên cơ sở phân tích đối tượng, mục tiêu, lực lượng và ý nghĩa của phong trào
dân chủ 1936 - 1939, hãy làm sáng rõ tính chất dân tộc của phong trào
Phong trào 1936 - 1939 là một cuộc vận động dân chủ, nhưng vẫn mang tính
chất dân tộc:
- Về đối tượng cách mạng: Phong trào chưa nhằm đánh đổ toàn bộ thực dân

0,5
0,5

0,5
0,5

2,5
0,5

5


đến ngày 11 - 2 - 1945.
- Hội nghị đã đưa ra những quyết định quan trọng:
+ Thống nhất mục tiêu tiêu diệt tận gốc chủ nghĩa phát xít Đức và chủ nghĩa
quân phiệt Nhật Bản...
+ Thành lập tổ chức Liên hiệp quốc...
+ Thỏa thuận việc đóng quân tại các nước nhằm giải giáp quân đội phát xít,
phân chia phạm vi ảnh hưởng ở châu Âu và châu Á...
- Tác động:
+ Những quyết định của Hội nghị Ianta cùng những thỏa thuận sau đó của ba
cường quốc trở thành khuôn khổ của trật tự thế giới mới - trật tự hai cực Ianta...
+ Thúc đẩy cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai nhanh chóng đi đến kết thúc ở
châu Âu, châu Á... tiêu diệt tận gốc chủ nghĩa phát xít...
+ Liên hợp quốc ra đời như một công cụ duy trì trật tự thế giới mới vừa được
hình thành...
+ Việc phân chia phạm vi ảnh hưởng của các cường quốc dẫn đến sự hình
thành trật tự thế giới 2 cực đối đầu căng thẳng...

0,25