TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA SƯ PHẠM
Tên của đề tài:
KHÍ CỤ ĐIỆN
Luận văn Tốt nghiệp
Ngành: SƯ PHẠM VẬT LÝ CÔNG NGHỆ
GVHD: ThS. Lê Văn Nhạn
SVTH: Lý Ngọc Hà
Lớp: Sư phạm Vật lý - Công nghệ
Mã số SV: 1107605
Cần Thơ, 2014
Sau thời gian dài nghiên cứu thì đề tài: “Khí cụ điện” đã
hoàn thành. Để nghiên cứu thành công đề tài này, tôi xin chân
thành cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của:
- Khoa Sư Phạm, Bộ môn Vật Lý đã tạo điều kiện cho tôi
nghiên cứu khoa học.
- Thầy Lê Văn Nhạn đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt
quá trình làm luận văn tốt nghiệp.
- Các thầy cô và các anh chị làm việc trong Trung Tâm
Học Liệu trường Đại học Cần Thơ đã tạo điều kiện thuận lợi cho
tôi trong quá trình nghiên cứu đề tài này.
- Cám ơn cha me tôi đã ủng hộ về vật chất lẫn tinh thần
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
Cần Thơ, ngày ..... tháng ..... năm 2014
Giáo viên hướng dẫn
(Ký và ghi rõ họ tên)
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN PHẢN BIỆN
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
…………………………………………………………………………………………...
…………………………………………………………………………………………...
Cần Thơ, ngày ..... tháng ..... năm 2014
Giáo viên phản biện
(Ký và ghi rõ họ tên)
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU ............................................................................................................ 1
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.............................................................................................. 1
2. CÁC GIẢ THUYẾT CỦA ĐỀ TÀI ........................................................................... 2
3. CÁC PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN ĐỀ TÀI ...................... 3
3.1. Phương pháp thực hiện đề tài...................................................................... 3
3.2. Phương tiện thực hiện đề tài ........................................................................ 3
4. CÁC BƯỚC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI .......................................................................... 3
5. CÁC THUẬT NGỮ QUAN TRỌNG TRONG ĐỀ TÀI ........................................... 4
PHẦN NỘI DUNG ......................................................................................................... 5
1.1. Khái niệm ................................................................................................... 14
1.2. Các yêu cầu về tiếp xúc điện ...................................................................... 14
1.3. Phân loại tiếp xúc điện ............................................................................... 14
1.4. Điện trở tiếp xúc ........................................................................................ 16
1.5 Các trạng thái làm việc của tiếp điểm ........................................................ 17
1.6. MỘT SỐ KẾT CẤU TIẾP ĐIỂM THƯỜNG DÙNG............................... 18
1.6.1 Tiếp điểm kiểu cầu ..................................................................................... 18
1.6.2 Tiếp điểm kiểu ngón .................................................................................. 18
1.6.3 Tiếp điểm kiểu dao ..................................................................................... 19
1.6.4 Tiếp điểm kiểu nêm .................................................................................... 19
1.6.5 Tiếp điểm kiểu đối...................................................................................... 20
1.7 NGUYÊN NHÂN HƯ HỎNG VÀ CÁCH KHẮC PHỤC ........................ 20
1.7.1 Nguyên nhân ............................................................................................. 20
1.7.1.1 Ăn mòn kim loại ..................................................................................... 20
1.7.1.2 Oxy hóa ................................................................................................... 20
1.7.1.3 Điện thế hóa kim loại.............................................................................. 21
1.7.1.4 Hư hỏng do điện ..................................................................................... 21
1.8 CÁC BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC ............................................................... 21
2. HỒ QUANG ĐIỆN................................................................................................... 22
2.1. Khái niệm và tính chất của phóng điện hồ quang .................................... 22
2.1.2. Tính chất cơ bản của phóng điện hồ quang ............................................. 23
2.1.3. Quá trình phát sinh và dập hồ quang điện .............................................. 24
2.1.3.1. Quá trình phát sinh hồ quang ............................................................... 24
3. LỰC ĐIỆN ĐỘNG ................................................................................................... 25
3.1. Khái niệm ................................................................................................... 25
3.2. Phương pháp tính lực điện động ............................................................... 26
4. NAM CHÂM ĐIỆN ................................................................................................. 35
2.2. Kí hiệu, cấu tạo và nguyên lý hoạt động .................................................. 43
2.2.1. Kí hiệu ...................................................................................................... 43
2.2.2. Cấu tạo ...................................................................................................... 43
2.2.1.1. Tiếp điểm ............................................................................................... 43
2.2.1.2. Bộ dập hồ quang .................................................................................... 44
2.2.1.3. Cơ cấu truyền động cắt .......................................................................... 44
2.2.1.4. Móc bảo vệ ............................................................................................. 44
2.2.2. Nguyên lý hoạt động ................................................................................. 44
2.3. Phân loại, các thông số định mức và cách lựa chọn CB ........................... 45
2.3.1. Phân loại................................................................................................... 45
2.3.2. Các thông số định mức ............................................................................. 45
2.3.3. Cách lựa chọn........................................................................................... 46
3. CẦU CHÌ .................................................................................................................. 47
3.1. Khái niệm và công dụng ............................................................................ 47
3.2. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động ................................................................ 47
3.2.1. Cấu tạo ...................................................................................................... 47
3.2.2. Nguyên lý hoạt động ................................................................................. 48
3.3. Kí hiệu và phân loại ................................................................................... 49
3.3.1. Kí hiệu ...................................................................................................... 49
3.3.2. Phân loại................................................................................................... 49
4. THIẾT BỊ CHỐNG DÒNG ĐIỆN RÒ .................................................................... 49
4.1 Khái niệm .................................................................................................... 49
4.2. Cấu tạo và nguyên tắc hoạt động: ............................................................. 49
4.2.1. Áptômat so lệch: loại DDR (Disjoncteur courant Differentiel Residuel) ... 50
4.2.2. Cầu dao so lệch......................................................................................... 50
4.2.3. Thiết bị chống dòng điện rò RCCB: (Residual Current Circuit Breaker) . 51
4.2.4. Công tắc bảo vệ FI.................................................................................... 52
Chương 4: KHÍ CỤ ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN BẰNG TAY...................................... 54
1. CÔNG TẮC .............................................................................................................. 54
1.1. Khái niệm và công dụng ............................................................................ 54
1. CONTACTOR ......................................................................................................... 62
1.1 Khái niệm .................................................................................................... 62
1.2. Kí hiệu, cấu tạo và nguyên lý hoạt động. .................................................. 63
1.2.1. Kí hiệu ...................................................................................................... 63
1.2.2.1. Nam châm điện ...................................................................................... 64
1.2.2.2. Hệ thống dập hồ quang điện.................................................................. 65
1.2.2.3. Hệ thống tiếp điểm của contactor .......................................................... 65
1.2.3. Nguyên lý hoạt động của Contactor ......................................................... 65
1.3. Các thông số cơ bản của contactor ............................................................ 66
1.3.2. Điện áp định mức của cuộn dây ............................................................... 67
1.3.3. Dòng điện định mức ................................................................................. 67
1.3.4. Khả năng cắt và khả năng đóng ............................................................... 67
1.3.5. Tuổi thọ của contactor .............................................................................. 67
1.3.6. Tần số thao tác.......................................................................................... 67
1.3.7. Tính ổn định lực điện động ...................................................................... 67
1.3.8. Tính ổn định nhiệt .................................................................................... 67
1.4. Cách lựa chọn ............................................................................................. 67
2. RƠLE ĐIỀU KHIỂN VÀ BẢO VỆ ......................................................................... 68
2.1. Khái quát và phân loại ............................................................................... 68
2.2 Đặc tính và tham số Rơle ............................................................................ 69
2.2.1 Đặc tính ..................................................................................................... 69
2.2.2 Tham số của Rơle ...................................................................................... 70
2.3. Một số loại rơle thông dụng ....................................................................... 71
2.3.1. Rơle điện từ............................................................................................... 71
2.3.1.1. Cấu tạo của rơle điện từ ........................................................................ 71
2.3.2. Rơle trung gian ......................................................................................... 72
2.3.2.1. Cấu tạo của rơle trung gian ................................................................... 72
2.3.2.2. Nguyên lý hoạt động của rơle trung gian .............................................. 72
2.3.3. Rơle tín hiệu ............................................................................................. 73
2.3.3.1. Cấu tạo rơle tín hiệu .............................................................................. 73
5.THIẾT BỊ CẤP NGUỒN DỰ PHÒNG .................................................................... 85
5.1 Khái niệm .................................................................................................... 85
5.2 Thiết bị cấp nguồn liên tục UPS ( bộ lưu điện) .......................................... 85
PHẦN III : GIỚI THIỆU ĐẶC TÍNH, KẾT CẤU ................................................. 88
KHÍ CỤ ĐIỆN CAO ÁP .......................................................................................... 88
Chương 6 :KHÍ CỤ ĐIỆN CAO ÁP.................................................................... 88
1. MÁY CẮT ĐIỆN CAO ÁP ...................................................................................... 88
1.1. Khái niệm chung ........................................................................................ 88
1.2. Phân loại máy cắt ....................................................................................... 88
1.2.1. Máy cắt nhiều dầu .................................................................................... 88
1.2.2. Máy cắt ít dầu ........................................................................................... 90
1.2.3. MÁY CẮT KHÔNG KHÍ NÉN. ................................................................ 91
1.2.3.1. Khái niệm chung. .................................................................................. 91
1.2.4 . MÁY CẮT TỰ SINH KHÍ ..................................................................... 92
1.2.4.1.Khái niệm chung .................................................................................... 92
1.2.4.2.Cấu tạo.................................................................................................... 92
1.3. Các thông số của máy cắt........................................................................... 92
1.4. Các yêu cầu của máy cắt ........................................................................... 93
2. DAO CÁCH LY (DS: Disconnecting Switch) ......................................................... 93
2.1. Khái niệm chung ....................................................................................... 93
2.2. Cấu tạo ........................................................................................................ 94
2.3. Phân loại dao cách ly .................................................................................. 94
2.4. Chọn dao cách ly ........................................................................................ 94
2.5. Các yêu cầu của dao cách ly ...................................................................... 95
3. CẦU CHÌ CAO ÁP ( DAO NGẮN MẠCH)............................................................ 95
4.THIẾT BỊ CHỐNG SÉT .......................................................................................... 96
4.1 Khái niệm ..................................................................................................... 96
4.4. Thứ tự thực hiện....................................................................................... 106
5. MẠCH ĐIỆN TỰ ĐỘNG KHỞI ĐỘNG THEO THỨ TỰ CỦA HAI ĐỘNG CƠ
KĐB 3 PHA ................................................................................................................ 106
5.1. Nguyên lý .................................................................................................. 106
5.2. Sơ đồ mạch ............................................................................................... 106
5.3. Trang bị điện của mạch ........................................................................... 106
5.4. Thứ tự thực hiện....................................................................................... 107
PHẦN KẾT LUẬN .................................................................................................... 108
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................... 109
TÓM TẮT LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP
Đề tài: “Khí cụ điện”
GVHD: ThS. Lê Văn Nhạn
SVTH: Lý Ngọc Hà
Lớp: Sư phạm Vật lý - công nghệ K36
MSSV: 1076681
Đề tài gồm bốn phần: phần Mở đầu, phần Nội dung, phần Kết luận và phần Phụ
lục
Phần mở đầu: Trình bày sơ lược về những lý do và các phương pháp để thực
hiện đề tài “Khí cụ điện”.
Phần nội dung: Được chia làm 4 phần lớn:
Phần 1: Trình bày những cơ sở lý thuyết của các khí cụ điện. Đây là phần quan
trọng nhất. Toàn bộ các lý thuyết này là cơ sở để xây dựng, tính toán thiết kế và tìm
hiểu đặc tính kết cấu một số khí cụ điện điện sẽ được đề cập ở phần sau.
thức vật lý mới. Việc nghiên cứu khoa học nói chung ngành vật lý nói riêng luôn
được thực hiện cả về lý thuyết lẫn thực nghiệm. Lý thuyết không những tiên đoán
được các hiện tượng khoa học mà còn cơ sở giải thích các kết quả thực nghiệm rút
ra được các thông số khoa học kĩ thuật. Chính vì vậy, việc nghiên cứu vật lý lí
thuyết luôn giữ vai trò quan trọng. Trong đó, môn kĩ thuật điện 2 vật lý là một trong
những môn học làm nhiệm vụ chìa khóa mở cửa gắn vật lý vào trong thực tiễn, đặc
biệt trong khí cụ điện.
Hiện nay, ở nước ta hầu hết các hoạt động của xã hội đều gắn với việc sử
dụng điện năng. Điện năng không những được sử dụng ở thành phố mà còn được
đưa về nông thôn, miền núi nhờ các trạm phát điện địa phương. Cùng với sự phát
triển của điện năng, các khí cụ điện được sử dụng ngày càng tăng lên không ngừng.
Chất lượng của các khí cụ điện cũng không ngừng được cải tiến và nâng cao cùng
với sự phát triển của công nghệ mới. Vì vậy, khí cụ điện đòi hỏi người làm việc
trong các ngành, nghề và đặc biệt trong nghề điện phải hiểu rõ về cấu tạo, nguyên lý
làm việc, đặc tính kỹ thuật và ứng dụng của từng loại khí cụ điện nắm được các
hiện tượng, nguyên nhân hư hỏng và cách sửa chữa các khí cụ điện, để không
ngừng nâng cao hiệu quả kinh tế, tiết kiệm điện năng trong sử dụng và an toàn cho
người sử dụng.
Trong quá trình sử dụng điện thì không tránh khỏi những sự cố, rủi ro xảy ra
như hiện tượng quá điện áp, quá dòng điện, hiện tượng ngắn mạch,… Để bảo đảm
vấn đề an toàn tính mạng cho con người, bảo vệ các thiết bị điện, tránh tổn thất kinh
tế, tránh sự cố đáng tiếc có thể xảy ra khi sử dụng và vận hành các thiết bị điện là
nhiệm vụ hàng đầu. Việc ứng dụng khí cụ điện ngày càng được đòi hỏi nhiều hơn,
SVTH: Lý Ngọc Hà
- 1 -
Khí Cụ Điện
vấn đề về mâu thuẩn giữa nhu cầu sử dụng và an toàn khi sử dụng của các dụng cụ
điện tránh khỏi những sự cố, rủi ro xảy ra như hiện tượng quá điện áp, quá dòng
điện, hiện tượng ngắn mạch,… Để bảo đảm vấn đề an toàn tính mạng cho con
người, bảo vệ các thiết bị điện và tránh tổn thất kinh tế có thể xảy ra thì việc ứng
dụng khí cụ điện ngày càng được đòi hỏi nhiều hơn, chất lượng tốt hơn và luôn đổi
mới trong công nghệ. Chúng có cấu tạo như thế nào và hoạt động theo nguyên tắc
nào? Còn nhiều điều liên quan chúng mà tại sao chúng có thể bảo vệ được các thiết
SVTH: Lý Ngọc Hà
- 2 -
Khí Cụ Điện
Luận Văn Tốt Nghiệp
GVHD: ThS.Lê Văn Nhạn
bị điện của chúng ta? Chúng hoạt động theo nguyên tắc vật lý nào? Tôi nghiên cứu
về khí cụ điện các nước tiên tiến trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng.
Thông qua đó, tôi tìm hiểu về tình hình phát triển điện và các thiết bị bảo vệ điện về
những thuận lợi và thử thách đặt ra phải bảo vệ điện đối với các nước trên thế giới
kể cả Việt Nam.
3. CÁC PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN ĐỀ TÀI:
3.1. Phương pháp thực hiện đề tài:
- Để thực hiện đề tài này, tôi đã hoàn thành phần nghiên cứu của mình với phương
pháp sau: Nghiên cứu lý thuyết, phân tích và tổng hợp các tài liệu, các phương pháp
thử nghiệm.
KCĐ
Khí cụ điện
AB
Air Breaker( áptômat, cũng gọi là ngắt điện tự động).
CB
Circuit Breaker ( áptômat, cũng gọi là ngắt điện tự động)
DDR
Áptômat so lệch ( Disjoncteur courant Differentiel Residuel)
ID
Cầu dao bảo vệ so lệch ( Interrupteur Differentiel)
RCCB
Thiết bị chống dòng điện rò ( Residual Current Circuit
Breaker)
FI
Công tắc bảo vệ
MC
chúng trong trường hợp có sự cố.
Khí cụ điện có rất nhiều chủng loại với chức năng, nguyên lý làm việc và kích
cỡ khác nhau, được dùng rộng rãi trong mọi lĩnh vực của cuộc sống.
2. PHẠM VI ỨNG DỤNG:
Khí cụ điện được sử dụng rộng rãi ở các nhà máy phát điện, các trạm biến áp,
trong các xí nghiệp công nghiệp, nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy lợi, giao thông vận
tải, quốc phòng...
Ở nước ta khí cụ điện hầu hết được nhập từ nhiều nước khác nhau nên quy cách
không thống nhất, việc bảo quản và sử dụng có nhiều thiếu sót dẫn đến hư hỏng,
gây thiệt hại khá nhiều về kinh tế. Do đó, việc nâng cao hiệu quả sử dụng, bổ túc
kiến thức bảo dưỡng, bảo quản và kỹ thuật sửa chữa khí cụ điện phù hợp điều kiện
khí hậu nhiệt đới của ta là nhiệm vụ quan trọng cần thiết đối với thợ điện, học sinh sinh viên chuyên ngành điện hiện nay.
3. PHÂN LOẠI KHÍ CỤ ĐIỆN VÀ CÁC YÊU CẦU CƠ BẢN CỦA KHÍ
CỤ ĐIỆN:
3.1. Phân loại khí cụ điện:
3.1.1.Phân loại theo công dụng:
- Nhóm KCĐ khống chế: Dùng để đóng cắt, điều chỉnh tốc độ chiều quay của các
máy phát điện, động cơ điện (như cầu dao, áptômat, công tắc tơ).
- Nhóm KCĐ bảo vệ: Làm nhiệm vụ bảo vệ các động cơ, máy phát điện, lưới điện
khi có quá tải, ngắn mạch, sụt áp ( như rơle, cầu chì, máy cắt,…).
SVTH: Lý Ngọc Hà
- 5 -
Khí Cụ Điện
áp.
- Phải đảm bảo sử dụng được lâu dài đúng tuổi thọ thiết kế khi làm việc với các
thông số kỹ thuật ở định mức.
SVTH: Lý Ngọc Hà
- 6 -
Khí Cụ Điện
Luận Văn Tốt Nghiệp
GVHD: ThS.Lê Văn Nhạn
- Vật liệu cách điện phải tốt để khi xảy ra quá áp trong phạm vi cho phép cách
điện không bị chọc thủng.
- Thiết bị điện phải đảm bảo làm việc tin cậy, chính xác an toàn, gọn nhẹ, dễ lắp
ráp, dễ kiểm tra sửa chữa.
Ngoài ra còn yêu cầu phải làm việc ổn định ở điều kiện khí hậu môi trường mà
khi thiết kế cho phép.
4. PHÁT NÓNG TRONG KHÍ CỤ ĐIỆN:
4.1 Khái niệm chung
Ở trạng thái làm việc, trong các bộ phận của TBĐ như : mạch vòng dẫn điện,
mạch từ, các chi tiết bằng kim loại và cách điện đều có tổn hao năng lượng tác dụng
và biến thành nhiệt năng.
Một phần của nhiệt năng này làm tăng nhiệt độ của TBĐ, còn một phần khác
tỏa ra môi trường xung quanh.
Ở chế độ xác lập nhiệt, nhiệt độ của thiết bị không tăng lên nữa mà đạt trị số ổn
Tổn hao trong các chi tiết dẫn điện.
Tổn hao trong các chi tiết bằng vật liệu sắt từ
Tổn hao điện môi.
4.2.1 Tổn hao trong các chi tiết dây dẫn
Năng lượng tổn hao trong dây dẫn do dòng điện i đi qua trong thời gian t
được tính theo công thức sau :
t
W i 2 Rdt
0
Điện trở dây dẫn R phụ thuộc vào điện trở suất vật liệu, kích thước dây dẫn,
ngoài ra còn phụ thuộc vào tần số dòng điện, vị trí của dây dẫn nằm đơn độc hay
gần dây dẫn khác có dòng điện đi qua.
4.2.2 Tổn hao trong các phần tử sắt và điện môi
Nếu các phần tử sắt từ nằm trong vùng từ trường biến thiên thì trong chúng sẽ
có tổn hao do từ trễ và dòng điện xoáy tạo ra.
Dưới tác dụng của điện trường biến thiên, trong vật liệu cách điện sẽ sinh ra
tổn hao điện môi.
- 8 -
Khí Cụ Điện
Luận Văn Tốt Nghiệp
GVHD: ThS.Lê Văn Nhạn
đm : Nhiệt độ cho phép ở chế độ định mức
S: Tiết diện có dòng điện chạy qua
4.4. Các chế độ phát nóng của khí cụ điện:
4.4.1. Khái niệm:
Dòng điện chạy trong vật dẫn làm khí cụ điện nóng lên (theo 1.1). Nếu
nhiệt độ vượt quá giá trị cho phép, khí cụ điện sẽ mau hỏng, vật liệu cách điện sẽ
chóng lão hóa và độ bền cơ khí sẽ giảm đi nhanh chóng.
Bảng 1.1: Nhiệt độ cho phép của các bộ phận trong khí cụ điện
Nhiệt
Cấp
độ
cách
cho
nhiệt
110
Vật không dẫn điện và không bọc cách điện.
90
Giấy, vải sợi, lụa, phíp, cao su, gỗ và các vật liệu
tương tự các loại nhựa như: nhựa polietilen, nhựa
polistirol, vinyl clorua, anilin...
A
105
Giấy, vải sợi, lụa tẩm dầu, cao su nhân tạo, nhựa
polieste, các loại sơn cách điện có dầu làm khô.
E
120
Nhựa tráng polivinylphocman, poliamit, eboxi.
giấy ép hoặc vải có tẩm nhựa phenolfocmandehit
(gọi
SVTH: Lý Ngọc Hà
chung
- 9 -
F
155
Sợi amiăng, sợi thủy tinh không có chất kết dính.
H
180
Xilicon, sợi thủy tinh, mica có chất kết dính.
C
Trên
Mica không có chất kết dính, thủy tinh, sứ,
180
politetraflotilen, polimonoclortrifloetilen.
Tuỳ theo chế độ làm việc mà khí cụ điện phát nóng khác nhau. Có ba chế
độ làm việc: làm việc dài hạn, làm việc ngắn hạn và làm việc ngắn hạn lặp lại.
4.4.2. Các chế độ làm việc của khí cụ điện:
4.4.2.1. Chế độ làm việc lâu dài:
Khí cụ điện làm việc lâu dài, nhiệt độ trong khí cụ điện bắt đầu tăng và đến
nhiệt độ ổn định thì không tăng nữa, lúc này sẽ tỏa nhiệt ra môi trường xung quanh
- 11 -
Khí Cụ Điện
Luận Văn Tốt Nghiệp
GVHD: ThS.Lê Văn Nhạn
Hình 1.3: Đồ thị thể hiện chế độ làm việc ngắn hạn lặp lại của khí cụ điện
4.5. Các trạng thái làm việc của khí cụ điện:
4.5.1. Trạng thái làm việc bình thường:
Các KCĐ cũng như các thiết bị điện làm việc với các đại lượng thông số
không vượt quá trị số định mức như các đại lượng về dòng điện, điện áp, công
suất... đại lượng định mức là những trị số của các thông số mà thiết bị điện được sử
dụng hết khả năng của chúng, đồng thời đảm bảo làm việc lâu dài.
4.5.2. Trạng thái làm việc không bình thường:
Khi một trong các đại lượng vượt quá trị số cho phép gọi là làm việc trong
trạng thái không bình thường.
Ví dụ:
- Quá dòng điện (dòng điện vượt quá trị số định mức) như: quá tải, ngắn mạch,
khi đó các tổn hao trong dây quấn và lõi thép vượt quá mức bình thường làm nhiệt
độ tăng cao gây hư hỏng KCĐ.
- Quá điện áp (điện áp vượt quá trị số định mức) như trong trường hợp quá điện
áp do sét đánh. Khi đó, điện trường trong vật liệu cách điện tăng cao có thể xảy ra
phóng điện, gây hư hỏng cách điện.
- Các loại ngắn mạch: ngắn mạch 3 pha, ngắn mạch 2 pha, ngắn mạch 1 pha,
ngắn mạch do chạm đất. Khi ngắn mạch dòng điện rất lớn, đây là trường hợp sự cố
SVTH: Lý Ngọc Hà
- 13 -
Khí Cụ Điện