Soạn bài luyện tập về một số cách diễn đạt có nhiều khả năng hiểu khác nhau
Câu 1.
a. Xe (không) được rẻ trái
- > Xe trống, không chở hàng được rẽ về phía bên trái.
- > Tất cả các loại xe không được rẽ về phía bên trái.
Chiếc xe (đạp) nặng quá.
- > Chiếc xe đạp nặng (khối lượng chiếc xe)
- > Chiếc xe, đạp đi nặng quá (động tác đạp xe chạy)
Máy (nổ) tắt liên tục.
- > Máy nổ rồi tắt, cứ luân phiên như thế.
- > Chiếc máy này không chịu nổ.
Người thợ (lặn lội) trên dòng sông đầy rác thải
- > Người thợ lặn, lội trên dòng sông đầy rác thải (Người thợ lặn đang lội…)
- > Người thợ lặn lội trên dòng sông đầy rác thải (Người thợ lặn đang ngụp lặn)
Đôi chân (không) nhúng xuống nước.
- > Đôi chân không (mang giày), nhúng xuống nước.
- > Đôi chân ở trên bờ.
Anh chàng mặc áo sơ mi (trắng trợn) tròn mắt nhìn cô.
- > Anh chàng mặc áo sơ mi (trắng trợn) tròn mắt nhìn cô.
- > Anh chàng mặc áo sơ mi, trắng trợn, tròn mắt nhìn cô.
Có một chiếc xe (lăn) trên con đường sỏi.
- > Có một chiếc xe lăn, trên con đường sỏi.
- > Có một chiếc xe, lăn trên con đường sỏi.
Cả nhà (hát) say sưa theo tiếng đàn vĩ cầm.
- > Cả nhà hát say sưa theo tiếng đàn vĩ cầm.
- > Cả nhà hát (khán giả) say sưa theo tiếng đàn vĩ cầm).
b. Các câu này đều giống nhau là một từ vừa có thể là định nghĩa cho danh từ làm chủ ngữ vừa là vị ngữ của
câu. Một từ có hai vị trí, hai chức năng cú pháp nên xảy ra hai cách hiểu.
Câu 2.
a. Tôi không đi đâu.




Đâu tiếng làng xa vãn chợ chiều. (Huy Cận)
- > Đâu đó có tiếng chợ chiều ở làng xa
- > Đâu rồi tiếng chợ chiều ở làng xa.
Cả hai cách biểu đạt chấp nhận được, vì đây là hiện tượng đa nghĩa của ngôn từ. Nhưng khi đặt trong văn
cảnh bài thơ thì chỉ có một cách hiểu hay nhất là hợp lí nhất. Cả hai câu nên chọn cách hiểu thứ hai.
Câu 4. Đặt câu.
- Lối xưa xe ngựa dập dìu
Bác Năm mới đóng cổ xe ngựa.
- Tàu chuyên chở hành khách
Anh cần thuê người chuyên chở số hàng ngày.
- Anh thử thách tôi.
Nó vượt qua nhiều vòng thử thách.
- Nó chỉ trích ba vấn đề cơ bản
Anh bị nó chỉ trích là nhiều quá.