Sáng kiến kinh nghiệm

Trần Quốc Phong

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HƯƠNG TRÀ
TRƯỜNG THCS HƯƠNG VÂN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Đề tài:

HƯỚNG DẪN HỌC SINH HỆ THỐNG KIẾN THỨC MÔN
SINH HỌC 6

Giáo viên thực hiện:

Trần Quốc Phong

Tổ chuyên môn:

Sinh-Hoá-Địa-Công nghệ

Năm học,2007- 2008

1


Sáng kiến kinh nghiệm

I.


học gạo, học vẹt, đông thời phát triển tư duy lí luận, khả năng giải quyết vấn đề
một cách độc lập. Bản thân tôi mạnh dạn tìm hiểu đề tài: “Hướng dẫn học sinh hệ
thống kiến thức môn sinh học 6”.

2


Sáng kiến kinh nghiệm

Trần Quốc Phong

II.Nội dung công việc thực hiện:
1.Điều tra khảo sát:
Đối tượng khảo sát là 176 học sinh lớp 6A, 6B, 6C, 6D trường THCS Hương Vân
năm học 2007-2008. Đánh giá qua điểm kiểm tra 15 phút, kiểm tra một tiết và kĩ
năng trình bày nội dung qua kiểm tra bài cũ.
Qua kiểm tra 15 phút và kiểm tra 1 tiết bước đầu thu được kết quả như sau:
TS HS: 176

Giỏi

Khá

TL %

TB

TL %

Y-K

36

20,5

97

55,1

25

14,5

2. Nguyên nhân:
Qua kết quả bước đầu bản thân tôi đã tự rút ra được một số nguyên nhân sau
*Chủ quan:
 Học sinh chưa xác định được mục tiêu của việc học, còn ngại khó, chưa sẵn
sàng vượt khó.
 Một số học sinh kĩ năng đọc viết còn hạn chế do đó khó theo kịp các học sinh
trong lớp.
 Ý thức học tập của một bộ phận không nhỏ học sinh chưa cao, ham chơi lơ là
trong việc học thêm vào đó là phụ huynh chưa quan tâm đúng mức, và giáo
viên không có điều kiện quan tâm nhiều đến một học sinh nào đó.
*Khách quan:
 Các em mới vào lớp 6, bước đầu làm quen với cách học ở trung học cơ sở
nên còn lúng túng trong việc tìm ra phương pháp học tập phù hợp.
 Khả năng tư duy các em nhìn chung chưa cao do tuổi nhỏ, kĩ năng trình bày
vấn đề còn hạn chế nên một số em làm bài chưa thật sự trọn vẹn, các em
làm được một số ý nhất định là nghĩ mình đã đạt được điểm tối đa.
 Học sinh ở vùng sâu nên tiếp cận sách báo còn hạn chế do đó các em ít có
điều kiện tự phát triển kĩ năng đọc, viết.

 Một số phụ huynh ít thật sự quan tâm đến việc học của con em, chưa kết
hợp tốt với giáo viên để cùng giáo dục các em mà thường phụ huynh giao
khoán cho nhà trường.
 Do học sinh ý thức học tập chưa cao vì thế dễ bị lôi cuốn vào các trò chơi,
dẫn đến các em càng lơ là việc học tập hơn.
III.Các biện pháp đặt ra để giải quyết:
Để hướng dẫn học sinh tóm tắt kiến thức một cách có hệ thống bản thân tôi đã đặt
ra các biện pháp cần được tiến hành của giáo viên và học sinh như sau:
*Đối với giáo viên:
 Chuẩn bị khâu trước khi lên lớp, nghiên cứu tìm hiểu các tài liệu chuyên
ngành lấy thêm ví dụ bổ sung cho bài học thêm phong phú. Đặc biệt các bài
4


Sáng kiến kinh nghiệm






Trần Quốc Phong

học được xem là khó với mức độ tiếp thu của học sinh. Một số bài học, các
bài ôn tập giáo viên chuẩn bị kiến thức theo dạng sơ đồ hóa.
Quan tâm trong khâu kiểm tra đánh giá, tăng cường các câu hỏi trắc nghiệm
khách quan và thường giáo viên phân phối chiếm từ 4 đến 5 điểm, còn bài
kiểm tra 15 phút có thể chỉ trắc nghiệm.
Trên lớp, thời gian kiểm tra bài cũ giáo viên không nhất thiết yêu cầu học
sinh nhắc lại kiến thức một cách máy móc mà yêu cầu các em phải trả lời


Một số thành phần khác

Ở tiết học tiếp theo giáo viên nêu câu hỏi kiểm tra bài cũ: Em hãy nêu cấu tạo của tế
bào thực vật? sau đó giáo viên nêu câu hỏi phụ: Qua câu trả lời đó em cho biết tế bào
có mấy bộ phận chính?
Nếu học sinh trả lời được các thành phần cấu tạo của tế bào thực vật thì các em đã rèn
luyện được kĩ năng diễn đạt. Và nếu học sinh trả lời được tế bào có 4 bộ phận: vách tế
bào, màng sinh chất, chất tế bào và nhân thì đúng còn nếu trả lời khác thì có nghĩa
học sinh học bài nhưng chưa hiểu được bài.
Ví dụ 2:Trong bài cấu tạo trong thân non so sánh cấu tạo với miền hút của rễ
5


Sáng kiến kinh nghiệm

Vỏ Biểu bì

Trần Quốc Phong

Thân (non)
lông hút

Vỏ

Thịt vỏ
Bó mạch
Trụ giữa

Miền hút của rễ


Tầng sinh vỏ

Giúp cây to ra

Tầng sinh trụ
Với sơ đồ này giúp học sinh hệ thống được kiến thức, có cách nhìn tổng quát về mô
phân sinh trong cơ thể của cây.
Ví dụ 4: Ở bài: Khái niệm sơ lược về phân loại thực vật trong mục 3.Các ngành thực
vật giáo viên có thể tóm tắt nội dung theo dạng.
Ngành tảo: Chưa có rễ, thân, lá. Sống ở nước là chủ yếu.
Ngành rêu: Thân không phân nhánh, rễ giả lá nhỏ chưa có
gân giữa. Sống ở cạn thường nơi ẩm ướt.
Có bào tử, bào tử nảy mầm cây con.
Ngành dương xỉ: Đã có rễ, thân, lá. Sống ở cạn là chủ yếu.
Các ngành thực vật
Có bào tử, bào tử nẩy mầm thành nguyên tản.
Ngành hạt trần: Đã có rễ, thân, lá. Sống ở cạn là chủ yếu.
Có nón. Hạt hở (hạt nằm trên lá noãn).
Ngành hạt kín: Thân, lá, rễ thật, đa dạng. Sống ở cạn là
chủ yếu. Có hoa và quả. Hạt kín (hạt nằm trong quả).
6


Sáng kiến kinh nghiệm

Trần Quốc Phong

IV.Kết quả thực hiện:
Áp dụng các biện pháp giải quyết nêu trên vào tình hình thực tế của học sinh khối


TL%
51,1

Y-K
9

TL%
5,1

54,5

15

8,5

Qua tìm hiểu thu được kết bước đầu, bản thân tôi tự nhận thấy học sinh đã có những
mặt tiến bộ tích cực xong chưa thể nói là nhiều. Từ đó tôi tự rút ra cho mình một số
nguyên nhân hạn chế mà trong thời gian tới cần khắc phục:
 Một số học sinh mất căn bản lớp dưới, tư duy không theo kịp các học sinh
khác trong lớp, lười nhát do đó bản thân không có tiến bộ.
 Sự phối hợp giữa giáo viên bộ môn và giáo viên chủ nhiệm, cũng như sự
phối kết hợp của giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh chưa nhiều,… Chưa có
biện pháp hiệu quả đối với học sinh không có ý thức học tập.
 Bản thân tôi chưa thật sự có nhiều kinh nghiệm trong việc giải quyết tình
trạng học sinh không học bài, soạn bài ở nhà một cách thường xuyên chỉ
dừng lại ở biện pháp động viên, nhắc nhở, báo với giáo viên chủ nhiệm lớp
các em học.
7


chức trên địa bàn đến giáo dục học sinh là rất cần thiết và góp phần quyết định thành
công nâng cao chất lượng dạy và học.
Luôn luôn giáo dục các em nhận thức được mục tiêu của việc học, học để làm gì, học
như thế nào, học sinh phải tự mình chiếm lĩnh tri thức. Nếu làm tốt các điều nói trên,
tôi thiết nghĩ chất lượng của bộ môn sinh học nói riêng và các môn hoc nói chung
ngày sẽ nâng cao, học sinh thêm yêu thích môn học và học tốt hơn.
Dù rất cố gắng hoàn thành đề tài xong chắc chắn không thể tránh khỏi những thiếu
xót. Rất mong nhận được ý kiến đóng góp bổ sung của bạn bè anh chị đồng nghiệp và
những ai quan tâm nâng cao chất lượng giáo dục. Qua đây cho phép tôi xin chân

8


Sáng kiến kinh nghiệm

Trần Quốc Phong

thành cảm ơn ban lãnh đạo, thầy cô và đồng nghiệp đã tạo điều kiện cũng như cơ sở
vật chất và đóng góp nhiều ý kiến giúp tôi hoàn thành đề tài này.
Hương Vân, ngày 20 tháng 04 năm 2008
Giáo viên:
Trần Quốc Phong

9


Sáng kiến kinh nghiệm

Trần Quốc Phong