BỘ TÀI CHÍNH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH-MARKETING

---------------

NGUYỄN NGỌC YẾN

CÁC YẾU TỐ TÀI CHÍNH TÁC ĐỘNG ĐẾN HIỆU
QUẢ KINH DOANH CỦA CÁC CÔNG TY NGÀNH
SẢN XUẤT CHẾ BIẾN THỰC PHẨM NIÊM YẾT
TRÊN SÀN GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Chuyên ngành: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG
Mã số: 603112

TP. HCM, tháng 07/2014


BỘ TÀI CHÍNH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH-MARKETING

---------------

NGUYỄN NGỌC YẾN

CÁC YẾU TỐ TÀI CHÍNH TÁC ĐỘNG ĐẾN HIỆU
QUẢ KINH DOANH CỦA CÁC CÔNG TY NGÀNH
SẢN XUẤT CHẾ BIẾN THỰC PHẨM NIÊM YẾT
TRÊN SÀN GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Chuyên ngành: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG

Vì vậy được học tập tại trường là niềm vinh hạnh của bản thân tác giả. Lời đầu
tiên tác giả xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu trường Đại học Tài chính –
Marketing đã tạo điều kiện cho tôi tham dự lớp Cao học Kinh tế -Tài chính Ngân
hàng. Đồng thời tác giả xin chân thành cảm ơn Quý thầy cô, những người đã truyền
đạt kiến thức hữu ích cho tác giả trong suốt thời gian học tập tại trường Đại học Tài
chính –Marketing.
Tác giả cũng xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc đến thầy TS.Nguyễn Đức Thanh,
người đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn tác giả trong suốt quá trình thực hiện và hoàn
thành luận văn này.
Cuối cùng, tác giả xin kính chúc quý thầy cô dồi dào sức khỏe và đạt nhiều
thành công, thắng lợi trong công việc cũng như trong cuộc sống.
Tp. Hồ Chí Minh, tháng 7 năm 2014
Tác giả luận văn

Nguyễn Ngọc Yến


MỤC LỤC
CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU ...........................Error! Bookmark not defined.
1.1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI ................................. Error! Bookmark not defined.
1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU ..........................................Error! Bookmark not defined.
1.3 PHẠM VI, ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU .................... Error! Bookmark not defined.
1.4 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ..........................................Error! Bookmark not defined.
1.5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ................................. Error! Bookmark not defined.
1.6 KẾT CẤU LUẬN VĂN .................................................Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ LUẬN ..................................Error! Bookmark not defined.
2.1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI ......... Error! Bookmark not defined.
2.1.1 Khái niệm về hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệpError! Bookmark not defined.
2.1.2 Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp Error! Bookmark not defined.
2.1.3 Các yếu tố tài chính tác động hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp Error! Bookmark not

5.3.1 Hoàn thiện quy trình ra quyết định mua sắm ........... Error! Bookmark not defined.
5.3.2 Nâng cao trình độ cán bộ, nhân viên trong doanh nghiệp Error! Bookmark not defined.
5.4 NÂNG CAO KHẢ NĂNG THANH TOÁN ..................Error! Bookmark not defined.
5.4.1 Quản lý khoản phải thu .............................................Error! Bookmark not defined.
5.4.1 Quản lý hàng tồn kho ................................................Error! Bookmark not defined.
5.4.1 Quản lý tiền mặt ........................................................Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN ........................................................................................................................ …79


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
CTCP: Công ty cổ phần
DN: Doanh nghiệp
HQKD: Hiệu quả kinh doanh
TSCĐ: Tài sản cố định
SXCBTP: Sản xuất chế biến thực phẩm
ROA: Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản
ROE: Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu
SDTA: Nợ ngắn hạn trên tổng tài sản
TDTA: Tỷ lệ nợ trên tổng tài sản
WCT: Vòng quay vốn lưu động
TAT: Vòng quay tài sản
CR: Tỷ số thanh toán nhanh
QR: Tỷ số thanh toán hiện hành
TE: Quy mô vốn chủ sở hữu
HOSE: Sở giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh
GDCK TPHCM: Giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh

\



đến HQKD, và các yếu tố đó tác động mức độ ra sao đến HQKD. Đồng thời tác
giả xem xét kết quả nghiên cứu có phù hợp với nghiên cứu trước đây không.
Mô hình và giả thuyết nghiên cứu được xây dựng dựa trên cơ sở lý luận vầ
hiệu quả kinh doanh, các yếu tố tài chính tác động HQKD, đặc điểm của ngành
SXCBTP, một số mô hình nghiên cứu có liên quan trong và ngoài nước. Nghiên
cứu sử dụng dữ liệu 12 doanh nghiệp ngành SXCBTP niêm yết trên sàn GDCK
TPHCM. Các số liệu nghiên cứu được lấy từ báo cáo tài chính đã được kiểm toán
của các doanh nghiệp từ năm 2007-2012. Tác giả sử dụng phần mềm Eview 7.0 để
xử lý dữ liệu.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, các biến xem xét cơ cấu vốn (TDTE), đòn bẩy tài
chính (TDTA, SDTA), vòng quay tài sản (TAT), vòng quay vốn lưu động (WCT),
khả năng thanh toán (CR), Quy mô vốn chủ sở hữu (TE) thì biến TDTE, TDTA,
SDTA tác động âm đến hiệu quả kinh doanh đo lường bởi ROA. Các biến WCT,
TAT, TE, CR đều tác động dương đến ROA. Trong đó biến đại diện đòn bẩy tài
chính tác động rất mạnh và theo chiều âm đến ROA.
Kết quả nghiên cứu phù hợp với giả thuyết kỳ vọng, cũng như phù hợp với một
số nghiên cứu có liên quan trong nước và trên thế giới, phù hợp với đặc điểm của
các doanh nghiệp ngành SXCBTP ở Việt Nam giai đoạn 2007-2012. Dựa trên kết
quả nghiên cứu, tác giả đề xuất một số gợi ý chính xác nhằm nâng cao hiệu quả
kinh doanh của các doanh nghiệp.


CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU
1.1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Hiệu quả kinh doanh là phạm trù kinh tế phản ánh những lợi ích đạt được từ các
hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trên cơ sở so sánh lợi ích đạt được với chi phí
bỏ ra trong suốt quá trình kinh doanh của doanh nghiệp. Ngoài ra hiệu quả kinh doanh
còn biểu hiện mức độ phát triển theo chiều sâu, phản ánh trình độ khai thác các nguồn
lực trong sản xuất nhằm thực hiện mục tiêu kinh doanh của doanh nghiệp.
Bất kì một doanh nghiệp nào trong quá trình hoạt động đều muốn nâng cao hiệu

năm 2012.
1.4 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu về hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp là một vấn đề không lạ. Vấn
đề này đã được nhiều tác giả đề cập với những nội dung chuyên sâu nhất định.
Ở trong nước, có thể điểm qua một số tác giả với những đề tài có liên quan trong
thời gian qua như: Tác giả Trần Hùng Sơn (2008) nghiên cứu về “Cơ cấu vốn và hiệu
quả hoạt động doanh nghiệp của các công ty niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán
Thành phố Hồ Chí Minh”; Tác giả Nguyễn Thành Quan (2010) nghiên cứu về “Các
nhân tố tác động đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp”; Luận văn thạc
sỹ của tác giả Đỗ Dương Thanh Ngọc (2011) nghiên cứu “Các yếu tố tài chính tác
động hiệu quả hoạt động kinh doanh các doanh nghiệp ngành xây dựng niêm yết trên
thị trường chứng khoán Việt Nam”; Tác giả Lê Thị Thu Tâm (2011) nghiên cứu về
“Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu suất công ty: kết quả thực nghiệm về ngành công
nghiệp xây dựng ở Bắc Mỹ”; Luận văn tốt nghiệp của tác giả Lê Thị Thúy Diễm
(2011) nghiên cứu về “Cơ cấu vốn và hiệu quả hoạt động doanh nghiệp của các công
ty niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh”.
Nhìn chung các công trình nghiên cứu trong nước về đề tài hiệu quả kinh doanh có
đặc điểm sau:
Các nghiên cứu đều dựa trên số liệu tài chính thu thập được từ các báo cáo tài
chính của các doanh nghiệp.
Xác định các yếu tố tác động đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp, đặc biệt
là tác động của cơ cấu vốn.
Tìm ra mối tương quan thuận hay tương quan nghịch giữa yếu tố tác động và hiệu
quả kinh doanh, hiệu quả kinh doanh chỉ được xem xét trên góc độ tài chính.
Trên thế giới, trong nhiều năm qua đã có nhiều tác giả nghiên cứu về các yếu tố
ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Do hạn chế về khả năng tiếp
Trang 2


cận, tác giả chỉ nêu một số công trình tiêu biểu mà tác giả tiếp cận trong quá trình thực

Trang 3


1.5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Đề tài kết hợp cả phương pháp nghiên cứu định lượng và phương pháp nghiên cứu
định tính. Phương pháp nghiên cứu định lượng, tác giả sử dụng Eview 7.0 chạy mô
hình hồi quy để ước lượng, kiểm định mô hình từ đó xác định được mức độ tác động
của các yếu tố tài chính đến hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp ngành sản xuất
chế biến thực phẩm niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh.
Phương pháp định tính dùng phân tích đặc điểm, so sánh kết quả nghiên cứu với
các kết quả nghiên cứu có liên quan, từ đó đề xuất các gợi ý chính xác nhằm nâng cao
hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.
1.6 KẾT CẤU LUẬN VĂN
Luận văn gồm 5 chương
Chương 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU
Chương 2: TỔNG QUAN LÝ LUẬN
Chương 3: MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
Chương 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
Chương 5: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GỢI Ý CHÍNH XÁC

Trang 4


TÓM TẮT CHƯƠNG 1
Hiệu quả kinh doanh là một trong những mối quan tâm hàng đầu của các nhà quản
trị hay điều hành doanh nghiệp. Đây là vấn đề quan trọng mà mỗi doanh nghiệp cần
phải xem xét một cách đầy đủ và toàn diện. Việc duy trì hoạt động sản xuất kinh
doanh đã khó thì việc tìm kiếm giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh
nghiệp càng khó hơn. Từ vấn đề này mà nhu cầu xác định yếu tố tác động hiệu quả
kinh doanh của doanh nghiệp là vấn đề cấp thiết.

quả và phần tăng thêm của chi phí, và nó không xem xét đến phần chi phí và phần kết
quả ban đầu. Do đó theo quan điểm này chỉ đánh giá được hiệu quả của phần kết quả
sản xuất kinh doanh mà không đánh giá được toàn bộ hiệu quả hoạt động sản xuất kinh
doanh của doanh nghiệp.

1

Mai Ngọc Cường (1999), Lịch sử các học thuyết kinh tế, Nhà xuất bản thống kê TP. HCM.

2

Vũ Thu Giang (2000), Kinh tế vĩ mô, Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội.

3

Nguyễn Thị Quỳnh (2009), Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh tại công ty cổ
phần Công nghiệp Việt Hoàng, Đại học Dân lập Hải phòng.

Trang 6


Theo quan điểm của Lebas và Euske4 đưa ra khái niệm: “Hiệu quả kinh doanh là
làm những gì ngày hôm nay để dẫn đến kết quả đo được giá trị vào ngày mai”. Đây là
thực tế vẫn diễn ra, đòi hỏi các doanh nghiệp muốn đạt các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả
tốt, phải tính đến việc đầu tư như thế nào ở hiện tại để mang lại lợi ích lâu dài cho
tương lai. Ở Việt Nam, HQKD được coi là một phạm trù kinh tế phản ánh việc sử
dụng nguồn lực để đạt được mục tiêu cụ thể của doanh nghiệp trong kinh doanh.
Nguồn lực của các doanh nghiệp không phải vô hạn,do đó, sử dụng nguồn lực hữu hạn
như thế nào để mang lại HQKD cao nhất, hay nói khác đi, hiệu quả càng lớn khi chi
phí bỏ ra càng ít mà kết quả thu về càng nhiều đã và đang là bài toán mà tất cả các DN


vào…HQKD ngày càng trở thành thước đo quan trọng đánh giá mục tiêu kinh tế của
doanh nghiệp trong từng thời kỳ.
2.1.2 Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp
Khi xem xét hiệu quả kinh doanh của mỗi doanh nghiệp, cần phải dựa vào hệ
thống các tiêu chuẩn, các doanh nghiệp phải coi các tiêu chuẩn là mục tiêu phấn đấu.
Có thể hiểu tiêu chuẩn là giới hạn, là mốc xác định ranh giới có hay không có hiệu
quả. Nếu theo phương pháp so sánh toàn ngành có thể lấy giá trị bình quân đạt được
của ngành làm tiêu chuẩn hiệu quả. Nếu không có hiệu quả của toàn ngành thì so sánh
với các chỉ tiêu của năm trước. Cũng có thể nói rằng, các doanh nghiệp có đạt được
các chỉ tiêu này mới có thể đạt được các chỉ tiêu về kinh tế.
Theo nhà nghiên cứu Smith (2005)7 thì các chỉ tiêu khả năng sinh lời có thề sử
dụng để đánh giá hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Các chỉ tiêu phản ánh khả
năng sinh lời được các doanh nghiệp quan tâm sử dụng bởi vì lợi nhuận là mục tiêu
cao nhất mà các doanh nghiệp hướng tới. Các chỉ tiêu phản ánh khả năng sinh lời cung
cấp thông tin để đánh giá về thành công của doanh nghiệp trong việc tìm kiếm lợi
nhuận. Các chỉ tiêu phản ánh khả năng sinh lời thường được sử dụng là: tỷ suất lợi
nhuận gộp, tỷ suất lợi nhuận thuần, tỷ suất sinh lời của tài sản, tỷ suất sinh lời của vốn
chủ sở hữu và tỷ suất sinh lời của vốn đầu tư.
Chỉ tiêu tỷ suất lợi nhuận gộp và tỷ suất lợi nhuận thuần cùng cho biết một đơn vị
doanh thu thuần mà doanh nghiệp sử dụng trong kỳ mang lại bao nhiêu đơn vị lợi
nhuận. Kết quả của hai chỉ tiêu này càng cao chứng tỏ hiệu quả kinh doanh của doanh
nghiệp càng cao và ngược lại.
Chỉ tiêu tỷ suất lợi nhuận thuần giúp ích cho các chủ sở hữu hiện tại cũng như các
chủ sở hữu tiềm năng đánh giá về khả năng sinh lời, từ đó đánh giá về triển vọng của
doanh nghiệp trong tương lai. Các nhà cung cấp tín dụng cũng căn cứ vào chỉ tiêu tỷ
suất lợi nhuận thuần đánh giá hiệu quả sử dụng vốn vay từ đó đánh giá về khả năng
thanh toán lãi vay của doanh nghiệp. Chỉ tiêu này cũng được các nhà quản trị doanh
nghiệp quan tâm do thể hiện trực tiếp vấn đề kiểm soát chi phí - kết quả của các quyết
định quản lý. Chỉ tiêu tỷ suất lợi nhuận gộp đặc biệt quan trọng với các nhà quản trị

2.1.3 Các yếu tố tài chính tác động hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp
Tài chính doanh nghiệp là hệ thống các quan hệ kinh tế phát sinh trong lĩnh vực
kinh doanh gắn liền với việc hình thành và sử dụng các quỹ tiền tệ ở các doanh nghiệp
để phục vụ và giám đốc quá trình sản xuất kinh doanh. Tài chính doanh nghiệp là các
quỹ bằng tiền mặt của doanh nghiệp. Hình thái vật chất của quỹ bằng tiền mặt này có
thể là nhà cửa, máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu, vốn bằng tiền và các loại chứng
khoán có giá…[7].

Trang 9


Các yếu tố tài chính: là tất cả các yếu tố mà chúng ta có thể có được thông qua các
báo cáo tài chính (doanh thu, lợi nhuận, các khoản phải thu, phải trả,...) do doanh
nghiệp cung cấp. Việc đánh giá các yếu tố này sẽ cho chúng ta những thông tin cụ thể
nhất (thông qua các chỉ số tài chính) về tình hình hoạt động của một doanh nghiệp.
Những nghiên cứu trước đây đã chỉ ra một số nhân tố tác động đến hiệu quả kinh
doanh của doanh nghiệp như cơ cấu vốn, đòn bẩy tài chính, tốc độ tăng trưởng, quy
mô công ty, tỷ trọng tài sản hữu hình,…
Các yếu tố tài chính tác động đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp được tác
giả xem xét nghiên cứu là: cơ cấu vốn, đòn bẩy tài chính, khả năng thanh toán, quy mô
vốn chủ sở hữu, vòng quay vốn lưu động, vòng quay tài sản
 Cơ cấu vốn
Cơ cấu nguồn vốn của doanh nghiệp là quan hệ về tỷ trọng giữa vốn vay và vốn
chủ sở hữu. Cơ cấu nguồn vốn của doanh nghiệp thường biến động trong các chu kỳ
kinh doanh và có thể ảnh hưởng tích cực đến lợi ích của chủ sở hữu.
Một cơ cấu nguồn vốn hợp lý phản ánh sự kết hợp hài hòa giữa vốn vay và vốn chủ
sở hữu trong điều kiện nhất định. Việc xem xét lựa chọn điều chỉnh cơ cấu nguồn vốn
tối ưu luôn là một trong các quyết định tài chính quan trọng của chủ doanh nghiệp.
Các quyết định tài trợ vốn phải phù hợp với cơ cấu nguồn vốn của doanh nghiệp.
Chẳng hạn, tỷ lệ vốn vay thực tế thấp hơn tỷ lệ mục tiêu, việc tăng vốn sẽ được thực

là không thể xảy ra trong điều kiện thực tế vì nợ vay tăng lên sẽ làm xuất hiện nhiều
chi phí khác bù trừ từ lợi ích tấm lá chắn thuế, từ đó làm giảm giá trị của doanh
nghiệp.
Chính sách cơ cấu vốn của một doanh nghiệp là sự kết hợp chọn lựa giữa rủi ro và
lợi nhuận: việc sử dụng vốn vay càng lớn sẽ làm tăng mức rủi ro dòng thu nhập của
doanh nghiệp, tỷ lệ vốn vay tác động đến suất sinh lợi kỳ vọng của doanh nghiệp.
Như vậy theo lý thuyết cấu trúc vốn tối ưu và lý thuyết M&M thì việc thiết lập một
cơ cấu vốn như thế nào sẽ có sự tác động đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.
 Đòn bẩy tài chính:
Đòn bẩy tài chính là tỷ lệ phần trăm giữa tổng nợ trên tổng tài sản của doanh
nghiệp tại một thời điểm nhất định.
Đối với các doanh nghiệp nói chung ngoài nguồn vốn sẵn có để đảm bảo cho quá
trình kinh doanh của doanh nghiệp được diễn ra liên tục và ngày càng mở rộng quy

Trang 11


mô, đầu tư mua sắm và đầu tư vào những hoạt động khác, doanh nghiệp cần phải huy
động nguồn vốn từ bên ngoài.
Đòn bẩy tài chính xuất hiện khi công ty quyết định tài trợ cho phần lớn tài sản của
mình, hoặc đầu tư bằng nợ vay. Đòn bẩy tài chính liên quan đến các khoản nợ vay.
Doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy tài chính với hy vọng là sẽ gia tăng được lợi nhuận
cho vốn chủ sở hữu. Nếu sử dụng phù hợp, doanh nghiệp có thể dùng các nguồn vốn
có chi phí cố định, để tạo ra lợi nhuận lớn hơn chi phí trả cho việc huy động vốn có lợi
tức cố định. Phần còn lại sẽ thuộc về chủ sở hữu của doanh nghiệp.
Theo lý thuyết trật tự phân hạng của Myers [21] cho rằng khả năng sinh lời và đòn
bẩy tài chính có mối tương quan nghịch. Theo lý thuyết này trật tự phân hạng, doanh
nghiệp được cho là ưu tiên sử dụng nguồn tài trợ nội bộ hơn là tài trợ từ bên ngoài.
Điều này dẫn tới doanh nghiệp sẽ giữ lại lợi nhuận giữ lại trước tiên rồi mới chuyển
sang nguồn tài trợ bên ngoài khi lợi nhuận giữ lại không đủ để sử dụng. Trong trường

quy mô doanh nghiệp, khả năng tự chủ tài chính của doanh nghiệp.
Trong lý thuyết về trật tự phân hạng cho rằng quy mô doanh nghiệp tác động đến
hiệu quả kinh doanh. Quy mô doanh nghiệp thì có thể được đo lường bởi vốn chủ sơ
hữu, doanh thu, tổng tài sản. Trong nghiên cứu của Taiwo Adewale [26] chỉ ra được
mối tương quan giữa hiệu quả kinh doanh và quy mô công ty đại diện bởi quy mô vốn
chủ sở hữu. Chính vì vậy trong nghiên cứu này, tác giả xem xét quy mô vốn chủ sở
hữu đại diện cho khả năng tự chủ tài chính của doanh nghiệp, tác giả cũng cho rằng
vốn chủ sở hữu có tác động đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.
 Vòng quay tài sản
Hệ số vòng quay tổng tài sản dùng để đánh giá hiệu quả của việc sử dụng, quản lý
tài sản của công ty. Hệ số này giúp doanh nghiệp có thể biết được được với mỗi một
đồng tài sản bỏ ra thì có bao nhiêu đồng doanh thu được tạo ra.
Hệ số vòng quay tổng tài sản càng cao đồng nghĩa với việc sử dụng tài sản của
công ty vào các hoạt động sản xuất kinh doanh càng hiệu quả.
Theo kết quả nghiên cứu của Lê Thị Thu Tâm [10], Taiwo Adewale Muritala [26],
nghiên cứu về mối quan hệ giữa cơ cấu vốn và hiệu quả hoạt động cho thấy mối tương
quan dương giữa hiệu quả kinh doanh và vòng quay tài sản.
 Vòng quay vốn lưu động
Vốn lưu động đảm bảm tính không ngừng của quá tình tái sản xuất, nó nhằm thực
hiện sự tiết kiệm lớn nhất về vốn và chi phí tối thiểu về tài sản lưu động.
Trang 13


Vốn lưu động khi tham gia trong quá trình sản xuất đã thực hiện vòng tuần hoàn
không ngừng. Nó liên tục trải qua các giai đoạn khác nhau của vòng tuần hoàn với sự
thay đổi về hình thức tiền tệ, hình thức sản xuất và hình thức hàng hoá. Sau khi kết
thúc vòng tuần hoàn thứ nhất, lại bắt đầu vòng tuần hoàn thứ hai và tiếp theo. Mỗi
vòng tuần hoàn là một chu chuyển hoặc một vòng quay của vốn lưu động là vận động
không ngừng.
Biểu hiện cụ thể của chu chuyển vốn lưu động là tốc độ vận động của nó, một mặt

Biến độc lập:
Cơ cấu vốn: Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu (Leverage)
Quy mô công ty: logarithm tự nhiên của doanh thu (SIZE)
Tỷ trọng tài sản cố định: Tài sản cố định/Tổng tài sản (Tangibility)
Tốc độ tăng trưởng doanh nghiệp: Tốc độ gia tăng tài sản (Growth)
Thuế: Tiền thuế công ty phải nộp trên thu nhập trước thuế và lãi vay (Tax)
Rủi ro: Độ lệch chuẩn dòng tiền (Thu nhập ròng cộng khấu hao) (Risk)
Giả thuyết nghiên cứu:
Giả thuyết 1: Cơ cấu vốn ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả kinh doanh
Giả thuyết 2: Quy mô công ty ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả kinh doanh
Giả thuyết 3: Tỷ trọng tài sản có quan hệ cùng chiều với hiệu quả kinh doanh
Giả thuyết 4: Cơ hội tăng trưởng công ty quan hệ cùng chiều với hiệu quả kinh
doanh
Giả thuyết 5: Rủi ro có quan hệ cùng chiều với hiệu quả kinh doanh
Giả thuyết 6: Thuế quan hệ cùng chiều với hiệu quả kinh doanh
Mô hình nghiên cứu:
ROA = 0 - 1Leverage + 2Size + 3Growth + 4Tangbility + 5Risk + 6Tax
Kết quả nghiên cứu:
Kết quả ước lượng mô hình hồi quy bội với 6 biến độc lập cho ra giá trị R2 của mô
hình 0,51 có nghĩa mô hình giải thích được 51% sự thay đổi hiệu quả kinh doanh công
ty gây ra bởi biến Leverage, Size, Growth, Tangbility, Risk, Tax.
Biến Leverage có ảnh hưởng tiêu cực đến ROA và có ý nghĩa thống kê với mức ý
nghĩa 1%. Kết quả nghiên cứu này phù hợp với giả thuyết 1, cơ cấu vốn tác động âm
đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Hay nói cách khác việc doanh nghiệp gia
tăng sử dụng nợ không mang lại HQKD mà còn làm giảm HQKD của DN.
Biến Size có ảnh hưởng tiêu cực đến ROA và có nghĩa thống kê với mức ý nghĩa
1%. Kết quả nghiên cứu này không phù hợp với giả thuyết 2. Theo một số nhà nghiên
cứu nhấn mạnh về cơ cấu vốn tối ưu cho rằng doanh nghiệp lớn sử dụng nhiều nợ hơn
do chi phí phá sản thấp. Nhóm tác giả Fozia Memon, Niaz Ahmed Bhtto, Ghulam



Trang 16


Nghiên cứu của nhóm tác giả Heydar Mohammadzadeh Salteh, Elham
Ghanavati, Vahid Taghizadeh Khanqah, Mohsen Akbari Khosroshahi (2012)9
Năm 2012, Nhóm tác giả Heydar Mohammadzadeh Salteh, Elham Ghanavati,
Vahid Taghizadeh Khanqah và Mohsen Akbari Khosroshahi nghiên cứu về mối quan
hệ cơ cấu vốn và hiệu quả hoạt động kinh doanh.
Dữ liệu nghiên cứu là 28 công ty niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán Tehran
thuộc ngành giao thông vận tải, sản xuất, từ năm 2005 đến năm 2009.
Heydar Mohammadzadeh Salteh, Elham Ghanavati, Vahid aghizadeh Khanqah và
Mohsen Akbari Khosroshahi nghiên cứu trên cả hai phương diện. Trên phương diện
tài chính, biến HQKD được đại diện bởi chỉ số: tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản ROA,
Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu ROE. Trên phương diện thị trường, biến HQKD
được đại diện bởi các chỉ số: giá thị trường của vốn cổ phần và giá trị sổ sách của tổng
tài sản (Tobin’Q), giá trị thị trường vốn cổ phần trên giá trị sổ sách vốn cổ phần
(MBVR).
Biến độc lập: Tỷ lệ nợ/tổng tài sản (TDTA), tỷ lệ nợ dài hạn/ tổng tài sản (LDTA),
tỷ lệ nợ/vốn chủ sở hữu (TDTQ), nợ ngắn hạn/tổng tài sản (SDTA).
Mô hình hồi quy được sử dụng:
YROE = β0 + β1SDTAit+ β2LDTAit+ β3TDTA + β4TDTQ (1)
YROA = β0 + β1SDTA + β2LDTA + β3 TDTA + β4 TDTQ (2)
YEPS = β0 + β1SDTA + β2LDTA + β3 TDTA + β4 TDTQ (3)
YMBVR = β0 + β1SDTA + β2LDTA + β3 TDTA + β4 TDTQ (4)
YQ = β0 + β1SDTA + β2LDTA + β3 TDTA + β4 TDTQ (5)
Các giả thuyết đưa ra:
Giả thuyết 1: Cấu trúc vốn của doanh nghiệp có ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh
của doanh nghiệp.
Giả thuyết 2: Nợ ngắn hạn làm giảm hiệu quả kinh doanh