môc lôc
LỜI MỞ ĐẦU
Trong giai đoạn hiện nay, khi mà thực tiễn phát triển kinh tế của Việt
Nam đang dần hội nhập với thế giới, sự phát triển của thị trường tài chính là
một đòi hỏi tất yếu. Thị trường tài chính trực tiếp mà điển hình là thị trường
chứng khoán, những năm gần đây đã được cung cấp các yếu tố như môi
trường pháp lý , tổ chức trung gian hỗ trợ phát triển để tạo ra kênh huy động
vốn mới cho nền kinh tế. Nhưng nó vẫn cần có thời gian phát triển ổn định để
thực hiện chức năng này. Do vậy, nhiệm vụ hàng đầu mà nền kinh tế đặt ra là
huy động vốn cho sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước đang đặt
lên vai các ngân hàng thương mại (NHTM) - thị trường tài chính gián tiếp
điển hình nhât, với tư cách là kênh dẫn vốn quan trọng của nền kinh tế .
Sự ra đời của các ngân hàng 100% vốn nước ngoài ra đời làm cho quá
trình cạnh tranh trong lĩnh vực ngân hàng mạnh mẽ hơn bao giờ hết , trong đó
sự giành giật thị phần từ nguồn vốn huy động từ dân cư đang có xu hướng
giảm trong khối ngân hàng thương mại nhà nước so với các ngân hàng
khác.Ngân hàng NHNo chi nhánh Tây Hồ nằm trong khối chi nhánh của một
trong những ngân hàng thương mại nhà nước đứng ở tốp đầu nên vấn đề huy
động vốn trong dân cư cũng được chi nhánh đặc biệt quan tâm.
Vì những lý do trên, em đã chon đề tài: “Mở rộng huy động tiền gửi dân
cư ở ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn( NHNo) chi nhánh Tây
Hồ làm đề tài cho chuyên đề tốt nghiệp của mình.
Chuyên đề ngoài phần mở đầu và kết luận bao gồm 3 chương:
Chương 1: Hoạt động huy động vốn tiền gửi dân cư của ngân hàng
thương mại
Chương 2: Thực trạng mở rộng huy động tiền gửi dân cư ở NHNo chi
nhánh Tây Hồ
Chương 3: Giải pháp tăng cường và một số kiến nghị về mở rộng huy
động vốn tiền gửi dân cư ở NHNo chi nhánh Tây Hồ
2
CHƯƠNG 1

riêng. Một ngân hàng cơ bản bao gồm các hoạt động sau: Hoạt động huy
động vốn, hoạt động tín dụng đầu tư, và các hoạt động khác .
1.1.2.1. Hoạt động huy động vốn
Để bắt đầu đi vào hoạt động các chủ ngân hàng phải có một lượng vốn
nhất định đó là vốn chủ sở hữu. Nhưng đây không phải là nguồn chủ yếu của
các ngân hàng mà là nguồn vốn huy động. Huy động vốn- hoạt động tạo
nguồn vốn cho ngân hàng thương mại, đóng vai trò quan trọng, ảnh hưởng tới
chất lượng hoạt động ngân hàng. Các hình thức huy động vốn của ngân hàng
bao gồm:
- Huy động tiền gửi: là nguồn tài nguyên quan trọng nhất của NHTM.
Khi một ngân hàng đi vào hoạt động thì nghiệp vụ đầu tiên là mở các tài khoản
tiền gửi để giữ hộ và thanh toán hộ cho khách hàng, bằng cách đó ngân hàng
huy động tiền gửi của các doanh nghiệp, các tổ chức và của dân cư. Các
NHTM có thể huy động tiền gửi dưới dạng các tiền gửi thanh toán, tiền gửi có
kỳ hạn của các doanh nghiệp, tổ chức xã hội, tiền gửi tiết kiệm của dân cư, tiền
gửi các ngân hàng khác.
- Hoạt động đi vay của các NHTM: Tiền gửi là nguồn quan trọng nhất
với ngân hàng, tuy nhiên khi cần thiết ngân hàng thường vay mượn thêm. Ở
một số nước còn quy định tỉ lệ vốn chủ sở hữu trên tiền gửi có thể là 1/13,
1/20, 1/80, ngân hàng nhà nước Việt Nam (NHNN) quy định tỷ lệ này là
1/20. Vì vậy các ngân hàng vào những giai đoạn cụ thể phải vay mượn thêm
để đáp ứng nhu cầu chi trả khi khả năng huy động bị hạn chế. Các ngân hàng
có thể đi vay NHNN, vay các tổ chức tín dụng khác, vay trên thị trường vốn.
- Các nguồn khác: Bên cạnh các hoạt động huy động vốn chủ yếu trên ở
ngân hàng còn huy động vốn từ nguồn ủy thác, nguồn trong thanh toán.
4
NHTM thực hiện các dịch vụ ủy thác như ủy thác cho vay, ủy thác đầu tư, ủy
thác cấp phát, ủy thác giải ngân… các hoạt động này tạo nên nguồn ủy thác
tại ngân hàng và những hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt có thể tạo
phương tiện trong thanh toán.

hoạt động dịch vụ có xu hướng ngày càng tăng.
Do nhu cầu phát triển của nền kinh tế đặc biệt đối với các ngành dịch
vụ, gần đây các ngân hàng cũng đã cung cấp thêm các dịch vụ mới như: cho
vay tiêu dùng, tư vấn tài chính, quản lý tiền mặt, môi giới đầu tư chứng
khoán, bán các dịch vụ bảo hiểm. song để có chỗ đứng trên thị trường những
hoạt động truyền thống vẫn là mục tiêu quan tâm của các ngân hàng trong đó
có hoạt động huy động vốn mà cụ thể là huy động tiền gửi dân cư.
1.2. Huy động tiền gửi dân cư ở NHTM
Hoạt động huy động vốn phân loại theo đối tượng sẽ bao gồm: tiền gửi
của các doanh nghiệp và các tổ chức xã hội, tiền gửi của dân cư , tiền gửi các
ngân hàng khác. Phần trình bày tiếp theo sẽ đi vào tìm hiểu hoạt động huy
động tiền gửi dân cư.
1.2.1. Khái niệm huy động tiền gửi dân cư ở NHTM
Dân cư là khu vực giàu tiềm năng nhất, là đối tượng huy động vốn của
NHTM. Trong phạm vi chuyên đề này “dân cư” được đề cập đến là đối tượng
huy động vốn của NHTM. Dân cư với tư cách là chủ thể của những nguồn tài
chính tạm thời nhàn rỗi và NHTM với vai trò là trung gian tài chính có quan
hệ với dân cư như là người đi vay và người cho vay. Vậy “ huy động tiền
gửi dân cư là quá trình các NHTM tìm đến nguồn tiến nhàn rỗi từ dân
cư bằng nhiều cách thức khác nhau với cam kết nắm giữ an toàn và hoàn
trả đủ gốc và lãi đúng thời hạn”. Huy động vốn từ dân cư chiếm tỉ trọng
lớn trong tổng nguồn huy động và là mục tiêu tăng trưởng hàng năm của các
NHTM vì vậy họ thường tìm mọi cách để duy trì và thu hút nguồn vốn huy
6
động từ dân cư.
1.2.2. Vai trò huy động tiền gửi dân cư ở NHTM
1.2.2.1. Đặc điểm nguồn tiền gửi dân cư
Tiền gửi dân cư là nguồn có quy mô lớn trong tổng nguồn huy động của
NHTM. Đặc điểm này là do bản chất những khoản huy động từ dân cư chính
là nhứng khoản nhàn rỗi tạm thời trong xã hội và được người dân tích trữ lại

góp phần phát triển tài khoản tiền gửi thanh toán cá nhân từ đó phát triển các
hình thức thanh toán không dùng tiền mặt, tiết kiệm chi phí phát hành và lưu
thông tiền mặt trong nền kinh tế.
- Đối với khách hàng cá nhân
Khách hàng khi tham gia vào hoạt động huy động vốn của NHTM mà
cụ thể ở đây là huy động tiền gửi dân cư sẽ có được thu nhập từ tài khoản
sinh lợi của tài khoản tiền gửi ở ngân hàng. Nếu người dân không gửi tiền
vào NHTM mà thay vào đó là chi tiêu hay lựa chọn một hình thức đầu tư
khác họ sẽ bỏ qua cơ hội có được một khoản tích lũy lớn hơn trong tương lai.
So sánh chênh lệch về lợi ích, chi phí người dân sẽ đi đến kết luận lựa chọn
gửi tiền ở ngân hàng. Tại đây khách hàng được hưởng lãi và quan trọng hơn
được hưởng các dịch vụ và tiện ích mà ngân hàng mang lại.
- Đối với ngân hàng thương mại
Vì vốn là điều kiện tiền đề để ngân hàng thực hiện hoạt động kinh doanh
của mình, cũng chính vì thế nếu không xét đến ảnh hưởng của các yếu tố
khác thì một ngân hàng càng thu hút được nguồn vốn dồi dào sẽ càng có
nhiều cơ hội kinh doanh. Vai trò này đối với ngân hàng là rõ nét hơn cả vì
đặc thù của ngân hàng là huy động để cho vay mà dân cư là đối tượng rộng
nhất và quan trọng nhất mà các ngân hàng hướng tới. Dân cư không chỉ là đối
tượng huy động vốn của NHTM mà còn là đội ngũ khách hàng tiềm năng mà
ngân hàng hướng tới. Khi có thu nhập thặng dư thì một bộ phận dân cư tiến
8
hành gửi khoản thặng dư của mình vào ngân hàng, trong khi một bộ phận
khác không có vốn sẽ tìm đến ngân hàng đề nghị được ngân hàng cấp số vốn
đó dưới dạng các khoản vay mượn. Như vậy hoạt động huy động tiền gửi dân
cư mang lại lợi ích cho cả ngân hàng ,dân cư và nền kinh tế.
1.2.3 Các hình thức huy động tiền gửi dân cư của ngân hàng thương
mại
Các hình thức huy động tiền gửi dân cư mà NHTM áp dụng bao gồm:
tiền gửi tiết kiệm dân cư, phát hành các giấy tờ có giá, mở tài khoản cá nhân.

- Tiết kiệm trả lãi sau: Là hình thức tiết kiệm trả lãi khi đáo hạn. Vào
thời điểm đó nếu khách hàng không đến rút vốn và lãi thì số tiền lãi được
nhập vào vốn và coi là vốn của kỳ hạn tiếp theo.
- Tiết kiệm trả lãi trước
Là hình thức tiết kiệm trả lãi ngay khi khách hàng gửi tiền. Khi đến hạn
khách hàng sẽ được lĩnh phần gốc đúng như số tiền gửi trên sổ tiết kiệm hoặc
thẻ. Nếu khách hàng yêu cầu rút gốc trước hạn thì sẽ giải quyết theo quy định
của ngân hàng.
- Tiết kiệm trả lãi định kỳ
Là hình thức tiết kiệm trả lãi cho từng kỳ hạn mà khách hàng và ngân
hàng đã thỏa thuận. Đến kỳ tính lãi, khách hàng có thể rút phần lãi của kỳ đã
đăng ký vào bất cứ ngày làm việc nào của ngân hàng. Nếu khách hàng không
tính lãi theo kỳ hạn đã đăng ký thì ngân hàng chỉ thực hiện sao kê tính lãi, hết
kỳ tính lãi cuối cùng thì số lãi còn chưa lĩnh được nhập vào gốc.
d. Theo phương thức nộp gốc
- Tiết kiệm gửi một lần
Là loại hình tiết kiệm mà ngân hàng chỉ gửi vào đó một lần và từ thời
điểm đó đến khi đáo hạn. Với hình thức này ngân hàng không tốn nhiều chi
phí quản lý do số dư tài khoản của khách hàng không biến động. Chính vì vậy
10
mức lãi suất của loại tiền gửi này cao.
- Tiết kiệm gửi nhiều lần
Tiết kiệm gửi nhiều lần hay tiết kiệm gửi góp là hình thức tiết kiệm mà
định kỳ đã đăng ký với ngân hàng, khách hàng gửi vào ngân hàng một số
tiền, số tiền gửi từng lần có thể là cố định hoặc thay đổi theo khả năng của
khách hàng. Lãi suất của loại tiền này thấp hơn tiết kiệm thông thường và
ngoài việc phụ thuộc vào kỳ hạn gửi thì lãi suất tiết kiệm gửi góp còn phụ
thuộc vào khoảng cách giữa hai lần gửi, khoảng cách này càng nhỏ thì lãi
suất càng cao.
1.2.3.2. Huy động dưới hình thức phát hành giấy tờ có giá

rộng huy động tiền gửi dân cư và những chỉ tiêu đánh giá mức độ mở rộng
huy động tiền gửi dân cư của NHTM.
1.3. Mở rộng huy động tiền gửi dân cư ở NHTM
Tiền gửi dân cư là một trong những nguồn có chi phí thấp nhất mà ngân
hàng huy động được cùng với tính ổn định cao nhằm làm tăng khả năng sinh
lợi của ngân hàng vì vậy thu hút tiền gửi dân cư là mục tiêu mà các NHTM
luôn hướng tới trong các giai đoạn phát triển kinh tế khác nhau.
1.3.1. Khái niệm mở rộng huy động tiền gửi dân cư của NHTM
Trong ngôn ngữ hàng ngày nói chung cũng như trong hoạt động kinh tế
nói riêng ta thường bắt gặp các cụm từ: Nâng cao, kéo dài hay mở rộng. Nâng
cao hay được sử dụng để nói về sự phát triển hay kéo dài chỉ sự thay đổi về
thời gian. Bàn về khái niệm mở rộng ở đây có thể hiểu là: sự tác động bổ
sung lên một mặt nào đó của đối tượng đã có sẵn theo chiều hướng tăng lên
về mặt lượng so với trạng thái ban đầu. Khái niệm "mở rộng" có thể hiểu theo
nhiều cách khác nhau ở các góc độ khác nhau song điều quan trọng cần bàn
đến ở đây là mở rộng huy động tiền gửi dân cư. Với định nghĩa dân cư đã
trình bày ở trên thì mở rộng huy động tiền gửi dân cư là việc ngân hàng sử
12