PHÒNG GD&ĐT THANH OAI

ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9

TRƯỜNG THCS MỸ HƯNG

Năm học: 2015 - 2016
Môn: Ngữ Văn
(Thời gian làm bài: 150 phút, không kể thời gian giao
đề)

Câu 1: (4 điểm)
Phân tích nét đặc sắc nghệ thuật trong đoạn thơ sau:
“Buồn trông cửa bể chiều hôm,
Thuyền ai thấp thoáng cánh buồn xa xa?
Buồn trông ngọn nước mới sa,
Hoa trôi mam mác biết là về đâu?
Buồn trông nội cỏ dầu dầu,
Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.
Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,
Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh nghế ngồi.”
(Kiều ở lầu Ngưng Bích – Ngữ văn 9, tập 1)
Câu 2: (6 điểm)
Lấy tựa đề “Gia đình và quê hương – chiếc nôi nâng đỡ đời con”, hãy viết một bài
Nghị luận nêu suy nghĩ của em về nguồn cội yêu thương của mỗi con người?
Câu 3: (10 điểm)
Tâm sự sâu kín của nhà thơ Nguyễn Duy qua bài thơ Ánh trăng?
Hết


PHÒNG GD& ĐT THANH OAI


- Hình ảnh mang ý nghĩa ẩn dụ: Hoa trôi, nội cỏ, gió cuốn, tiếng
sóng.

1 điểm

Câu a) Mở bài:
0,5 điểm
2 - Giới thiệu vấn đề nghị luận: Nguồn cội yêu thương của mỗi con
người.
- Gia đình và quê hương là điều không thể thiếu trong cuộc đời của
mỗi con người, sẽ là bến đỗ bình yên cho mỗi con người.
b) Thân bài:
* Khẳng định ý nghĩa của gia đình và quê hương trong cuộc
sống của mỗi con người:

5 điểm
1,5 điểm

- Gia đình là nơi có mẹ, có cha, có những người thân yêu, ruột thịt
của chúng ta. Ở nơi ấy chúng ta được yêu thương, nâng đỡ, khôn
lớn và trưởng thành.
- Cùng với gia đình là quê hương, nơi chôn nhau cắt rốn của ta.
Nơi ấy có mọi người ta quen biết và thân thiết, có cảnh quê thơ
mộng trữ tình, có những kỷ niệm ngày ấu thơ cùng bạn bè, những
ngày cắp sách đến trường...
- Gia đình và quê hương sẽ là bến đỗ bình yên cho mỗi con người;
dù ai đi đâu, ở đâu cũng sẽ luôn tự nhắc nhở hãy nhớ về nguồn cội
yêu thương.
* Những việc để xây dựng quê hương và làm rạng rỡ gia đình

0,5 điểm

Khẳng định:
- Nguồn cội của mỗi con người là gia đình và quê hương, nên hiểu
rộng hơn quê hương không chỉ là nơi ta sinh ra và lớn lên, quê
hương còn là Tổ quốc; tình yêu gia đình luôn gắn liền với tình yêu
quê hương, tình yêu đất nước.
- Mỗi con người luôn có sự gắn bó những tình cảm riêng tư với
những tình cảm cộng đồng...
Câu a) Mở bài:
3 - Ánh trăng là đề tài quen thuộc của thi ca, là cảm hứng sáng tác vô
tận cho các nhà thơ

1 điểm

- Nguyễn Duy, một nhà thơ tiêu biểu cho thể hệ trẻ sau năm 1975
cũng góp vào một “Ánh trăng”
- Ánh trăng trong thơ Nguyễn Duy không chỉ là niềm thơ mà còn
biểu đạt một hàm nghĩa mới, mang dấu ấn tình cảm thời đại: Ánh
trăng là biểu tượng cho quá khứ trong mỗi đời người.
b) Thân bài

8 điểm

* Cảm nghĩ về vầng trăng quá khứ:

2 điểm


- Ánh trăng gắn với những kỷ niệm trong sáng thời thơ ấu tại làng

+ Sử dụng hình ảnh thơ khá hay “trăng tròn” biện pháp nghệ thuật
nhân hóa đặc sắc “ngửa mặt lên nhìn mặt”. Cách viết thật lạ và sâu
sắc.
- Ánh trăng đã thức dậy những kỷ niệm quá khứ tốt đẹp, đánh thức
lại tình cảm bạn bè năm xưa, đánh thức lại những gì con người đã
lãng quên
+ Cảm xúc “rưng rưng” là biểu thị của một tâm hồn đang rung
động, xao xuyến, gợi nhớ gợi thương khi gặp lại bạn tri kỷ.
+ Nhịp thơ hối hả dâng trào như tình người dào dạt. Niềm hạnh

3 điểm


phúc của nhà thơ như đang được sống lại một giấc chiêm bao.
- Ánh trăng hiện lên đáng giá biết bao, cao thượng vị tha biết
chừng nào.
+ Trăng tròn vành vạnh là hiện diện cho quá khứ đẹp đẽ không thể
phai mờ. Ánh trăng chính là người bạn nghĩa tình mà nghiêm khắc
nhắc nhở nhà thơ và cả mỗi chúng ta: Con người có thể vô tình, có
thể lãng quên nhưng thiên nhiên, nghĩa tình quá khứ thì luôn tròn
đầy, bất diệt.
+ “Giật mình” là cảm giác và phản xạ tâm lý có thật của một người
biết suy nghĩ, chợt nhận ra sự vô tình, bạc bẽo, sự nông nổi trong
cách sống của mình. Cái “Giật mình” của sự ăn năn, tự trách, tự
thấy phải đổi thay trong cách sống: Không bao giờ được làm người
phản bội quá khứ, phản bội thiên nhiên, sùng bái hiện tại mà coi rẻ
thiện nhiên.
 Câu thơ thầm nhắc nhở chính mình và cũng đồng thời nhắc
nhở chúng ta, những người đang sống trong hòa bình, hưởng
những tiện nghi hiện đại, đừng bao giờ quên công sức đấu