BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP. HỒ CHÍ MINH

Lê Thị Ngọc Nhẫn

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VIỆC KIỂM TRA-ĐÁNH
GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP TẠI
CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN
CHÂU PHÚ, TỈNH AN GIANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC

Thành phố Hồ Chí Minh – 2011


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP. HỒ CHÍ MINH

Lê Thị Ngọc Nhẫn

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VIỆC KIỂM TRA-ĐÁNH
GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP TẠI
CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN
CHÂU PHÚ, TỈNH AN GIANG
Chuyên ngành
Mã số

: Quản lý giáo dục
: 60 14 05

LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC

Tp.Hồ Chí Minh, ngày 22 tháng 10 năm 2011

Lê Thị Ngọc Nhẫn


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ....................................................................................... 3
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................. 4
MỤC LỤC ................................................................................................... 5
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ....................................................... 8
DANH MỤC CÁC BẢNG ......................................................................... 9
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ ...................................................................... 11
MỞ ĐẦU ..................................................................................................... 1
1.Lí do chọn đề tài: ........................................................................................................ 1
2.Mục đích nghiên cứu: ................................................................................................. 2
3.Khách thể và đối tượng nghiên cứu: .......................................................................... 2
4.Giả thuyết khoa học:................................................................................................... 3
5.Nhiệm vụ nghiên cứu: ................................................................................................ 3
6.Phạm vi nghiên cứu: ................................................................................................... 3
7.Phương pháp nghiên cứu: ........................................................................................... 3
8.Cấu trúc của luận văn: gồm 3 phần ............................................................................ 6

Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC KIỂM
TRA- ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP Ở TRƯỜNG THPT ............ 7
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề: .................................................................................... 7
1.2. Một số khái niệm về quản lý: ................................................................................. 9
1.3. Lí luận về KTĐG kết quả học tập của HS THPT: ............................................... 13
1.3.1. Kiểm tra...................................................................................................................13
1.3.2. Đánh giá ..................................................................................................................13


3.1. Cơ sở đề xuất các biện pháp: ................................................................................ 80


3.1.1. Cơ sở pháp lý ..........................................................................................................80
3.1.2. Cơ sở lý luận ...........................................................................................................81

3.2. Một số biện pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý việc KTĐG kết quả học tập
tại các trường THPT huyện Châu Phú, tỉnh An Giang: .............................................. 81

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ............................................................... 106
1.Kết luận: ................................................................................................................. 106
2.Kiến nghị: ............................................................................................................... 107

TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................................... 109
PHỤ LỤC .................................................................................................... 1


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BGH

: Ban giám hiệu

BM

: Trường THPT Bình Mỹ

CB

: Cán bộ


: Giáo dục & Đào tạo

GV

: Giáo viên

HS

: Học sinh

HT

: Hiệu trưởng

KTĐG

: Kiểm tra đánh giá

KT-KN

: Kiến thức- kỹ năng

NV

: Nhân viên

PHT

: Phó Hiệu trưởng


: Tổ trưởng chuyên môn

TVT

: Trường THPT Trần Văn Thành


DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1. Thống kê số lượng CB-GV-NV năm học 2010-2011 ................................40
Bảng 2.2. Thống kê số lượng GV phân chia theo môn đào tạo ................................41
Bảng 2.3. Thống kê tình hình đội ngũ CBQL tham gia khảo sát ..............................42
Bảng 2.4. Thống kê tình hình đội ngũ GV tham gia khảo sát ...................................44
Bảng 2.5. Thống kê số lượng HS, số lớp trong năm học 2010-2011 ........................45
Bảng 2.6. Thống kê kết quả xếp loại học lực, hạnh kiểm cuối năm 2010-2011 .......46
Bảng 2.7. Xây dựng kế hoạch KTĐG kết quả học tập của trường ...........................47
Bảng 2.8. Tính khả thi của kế hoạch KTĐG kết quả học tập của trường .................48
Bảng 2.9. Mức độ hài lòng về kế hoạch KTĐG kết quả học tập của trường ............48
Bảng 2.10. Quản lý việc lập kế hoạch KTĐG môn học của tổ chuyên môn và GV.49
Bảng 2.11. Việc lập kế hoạch KTĐG môn học của GV ...........................................51
Bảng 2.12. Yêu cầu các tổ chuyên môn xây dựng ngân hàng đề ..............................52
Bảng 2.13. Mức độ hiệu quả của việc xây dựng ngân hàng đề .................................53
Bảng 2.14. Quản lý việc ra đề kiểm tra của GV .......................................................54
Bảng 2.15. Các dạng đề kiểm tra mà GV đã sử dụng để ra đề .................................56
Bảng 2.16. Phạm vi nội dung các đề kiểm tra ...........................................................57
Bảng 2.17. Quản lý việc tổ chức thực hiện các tiết kiểm tra trên lớp .......................57
Bảng 2.18. Những điều GV phổ biến cho HS biết trước ..........................................60
Bảng 2.19. Ý kiến của HS về việc KTĐG kết quả học tập trong trường ..................61
Bảng 2.20. Quản lý việc chấm trả bài kiểm tra và ghi điểm vào sổ ..........................62
Bảng 2.21 Công tác chấm, sửa bài kiểm tra của GV ................................................65

Sơ đồ 1.5 Thang đo thái độ của Krathwohl................................................................24
Sơ đồ 1.6 Khung đánh giá kết quả học tập.................................................................31


MỞ ĐẦU

1.Lí do chọn đề tài:
Kiểm tra - đánh giá (KTĐG) kết quả học tập của người học là một khâu quan trọng
trong quá trình dạy học, nhằm xác định mức độ đạt được mục tiêu dạy học. Nếu KTĐG một
cách chính xác, khoa học thì nó sẽ là căn cứ để điều chỉnh quá trình dạy học, có tác dụng
động viên, khuyến khích học sinh (HS) tích cực học tập và góp phần nâng cao chất lượng
dạy học.
Chúng ta biết, nghiệp vụ sư phạm của một giáo viên (GV) thể hiện trong ba hoạt động
chính: lên kế hoạch và chuẩn bị cho các hoạt động giảng dạy; tiến hành giảng dạy và đánh
giá việc giảng dạy cũng như học tập. Trong các hoạt động nêu trên, đánh giá việc giảng dạy
- quá trình thu thập thông tin về người học làm cơ sở cho những kết luận về hiệu quả của
việc giảng dạy cũng như mức độ đạt được mục tiêu giáo dục- có ý nghĩa hết sức quan trọng
vì nếu GV có thể đánh giá đúng được kết quả của quy trình đó thì họ mới đưa ra được
những điều chỉnh cho phù hợp với từng hoàn cảnh và đối tượng cụ thể. Đồng thời, đánh giá
cũng là điểm bắt đầu cho một chu kỳ lập kế hoạch và thực hiện kế tiếp.
Tuy nhiên, theo TS.Vũ Thị Phương Anh, trong một thời gian dài, kỹ năng quan trọng
này lại bị quên lãng trong các chương trình đào tạo của ngành sư phạm, với hệ quả tất yếu là
một lỗ hổng lớn trong kiến thức và kỹ năng sư phạm của GV cũng như các nhà quản lý giáo
dục (QLGD). Có thể khẳng định, chính sự thiếu hiểu biết về nguyên lý, phương pháp và kỹ
năng đánh giá của các GV và các CBQL đã và đang là một trong những nguyên nhân dẫn
đến căn bệnh thành tích trầm kha của ngành giáo dục hiện nay và làm cho các kết quả đánh
giá mà hệ thống giáo dục ở Việt Nam đang thực hiện một cách thường xuyên theo những
quy định nghiêm nhặt lại chẳng có mấy giá trị trong việc phản ánh trình độ thực của HS và
chất lượng của nền giáo dục [3].
Kể từ năm học 2006-2007, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã bắt đầu triển khai


3.Khách thể và đối tượng nghiên cứu:
1.1 Khách thể nghiên cứu:
Hoạt động quản lý việc KTĐG ở trường THPT.
1.2 Đối tượng nghiên cứu:
Thực trạng công tác quản lý việc KTĐG kết quả học tập tại các trường THPT
huyện Châu Phú, Tỉnh An Giang.


4.Giả thuyết khoa học:
Công tác quản lý việc KTĐG kết quả học tập tại các trường THPT ở huyện Châu
Phú, tỉnh An Giang có thể đã được các CBQL thực hiện khá tốt trong việc xây dựng kế
hoạch KTĐG của trường; tổ chức, chỉ đạo các tổ chuyên môn và GV lập kế hoạch KTĐG
các môn học, quản lý chặt chẽ việc thực hiện các tiết kiểm tra trên lớp, quản lý việc đánh giá
xếp loại học lực của HS theo đúng quy chế. Tuy nhiên, công tác này có thể vẫn còn hạn chế
trong quản lý việc ra đề, xây dựng ngân hàng đề kiểm tra; quản lý việc chấm, trả bài, ghi
điểm vào sổ của GV; quản lý việc bồi dưỡng nghiệp vụ KTĐG cho GV; quản lý cơ sở vật
chất-kỹ thuật (CSVC-KT) và trang thiết bị phục vụ công tác KTĐG kết quả học tập của HS.

5.Nhiệm vụ nghiên cứu:
1.3 Nghiên cứu cơ sở lí luận về quản lý việc KTĐG kết quả học tập của HS ở
trường THPT.
1.4 Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng về quản lý việc KTĐG kết quả học tập
tại các trường THPT huyện Châu Phú, tỉnh An Giang.
1.5 Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý việc KTĐG kết quả học
tập tại các trường THPT huyện Châu Phú, tỉnh An Giang.

6.Phạm vi nghiên cứu:
Đề tài nghiên cứu thực trạng công tác quản lý việc KTĐG kết quả học tập của học sinh
trong năm học 2010-2011 tại 5 trường THPT trên địa bàn huyện Châu Phú, Tỉnh An Giang:

tượng HS này đã học ở trường ít nhất 2 năm nên hiểu rõ hơn về công tác KTĐG kết quả học
tập trong trường. Tổng số phiếu thu được là 344 phiếu, đạt tỷ lệ 98,2% so với số phiếu phát
ra.
Quy ước cách cho điểm:
-Đánh giá kết quả thực hiện các nội dung quản lý công tác KTĐG kết quả học tập theo
5 mức như sau:
Tốt: 5 điểm; Khá: 4 điểm; Đạt yêu cầu (ĐYC): 3 điểm
Chưa đạt yêu cầu: 2 điểm; Không thực hiện (KTH): 1 điểm
-Đánh giá mức độ cần thiết của các biện pháp quản lý theo 4 mức như sau:
Rất cần thiết (RCT): 4 điểm; Cần thiết (CT): 3 điểm
Ít cần thiết (ICT)

: 2 điểm; Không cần thiết (KCT): 1 điểm

-Đánh giá tính khả thi của các biện pháp quản lý theo 4 mức như sau:
Rất khả thi (RKT): 4 điểm; Khả thi (KT): 3 điểm
Ít khả thi (IKT): 2 điểm; Không khả thi (KKT): 1 điểm


Các ký hiệu:
TB 1 : Điểm trung bình chung do CBQL (N=61) đánh giá kết quả thực hiện các
nội dung quản lý.
TB 2 : Điểm trung bình chung do GV (N=238) đánh giá kết quả thực hiện các nội
dung quản lý.
TB 3 : Điểm trung bình chung do CBQL và GV (N=299) đánh giá kết quả thực
hiện các nội dung quản lý.
TS : Tần số
7.2.2. Điều tra bằng phỏng vấn, trao đổi:
Phương pháp này được thực hiện thông qua việc phỏng vấn, trao đổi trực tiếp với
CBQL, GV, HS để hiểu rõ hơn về thực trạng quản lý việc KTĐG ở các trường đang nghiên

NỘI DUNG
Chương 1. Cơ sở lí luận về quản lý công tác KTĐG kết quả học tập ở trường THPT.
Chương 2. Thực trạng quản lý việc KTĐG kết quả học tập tại các trường THPT huyện
Châu Phú, tỉnh An Giang.
Chương 3: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý việc KTĐG kết quả học tập tại
các trường THPT ở huyện Châu Phú, tỉnh An Giang.
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
Tài liệu tham khảo
Phụ lục


Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC KIỂM
TRA- ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP Ở TRƯỜNG THPT

1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề:
Thường chúng ta nghĩ rằng hầu hết các hoạt động giáo dục đều bắt đầu từ việc xác
định mục tiêu và kết thúc bằng đánh giá; tuy nhiên, trên thực tế việc đánh giá còn được xem
là điểm bắt đầu cho một chu kỳ với việc xác định mục tiêu mới, hoặc điều chỉnh, bổ sung
các mục tiêu. KTĐG là một phạm trù của lý luận dạy học, được các nhà nghiên cứu và hoạt
động thực tiễn về giáo dục rất quan tâm.
Trong GD&ĐT, gắn với việc học và hỗ trợ cho việc học là việc dạy. Giữa dạy và học
có nhiều mối tương tác, trong đó một mối tương tác rất quan trọng là KTĐG. Phương pháp
học của HS, phương pháp dạy của GV và đánh giá là các vấn đề có quan hệ biện chứng
trong hệ thống giáo dục. KTĐG cho phép chúng ta xác định xem mục tiêu giáo dục được
đặt ra có phù hợp hay không, việc giảng dạy có thành công hay không, người học có tiến bộ
hay vẫn còn hạn chế. Không có KTĐG thì không thể biết việc học và việc dạy xảy ra như
thế nào, thậm chí có thực sự diễn ra không. Dù rằng nhìn bên ngoài thì vẫn có các hình thức
tổ chức dường như là để dạy và học. Người ta ước tính rằng các hoạt động liên quan tới
KTĐG chiếm khoảng một phần ba lượng lao động của GV. Các nhà giáo thường xuyên sử
dụng KTĐG để định hướng việc ra các quyết định của mình về nội dung, phương pháp

Học viện Quản lý giáo dục cũng có nhiều đề tài nghiên cứu về việc cải tiến các hoạt
động QLGD được trình bày dưới dạng “Tài liệu bồi dưỡng cán bộ quản lý, công chức nhà
nước ngành giáo dục và đào tạo” (2009). Trong tài liệu này, có bài viết: “Đánh giá trong
giáo dục” đã nêu được các cơ sở khoa học, vị trí, vai trò, các loại hình đánh giá trong giáo
dục [31].
Tiến sĩ Peter W. Ariansian, tác giả của quyển sách “Classroom Assessment: A Concise
Approach (tựa đề của bản dịch là “Kiểm tra đánh giá trong lớp học: Một cách tiếp cận chính
xác”), đã đưa ra những định nghĩa về các thuật ngữ liên quan đến KTĐG, trình bày các
phương pháp đánh giá và hướng dẫn áp dụng thực tế [3].
Riêng về các luận văn thạc sỹ QLGD, không có nhiều tác giả chọn đề tài nghiên cứu
về lĩnh vực quản lý công tác KTĐG kết quả học tập.
Năm 2003, Thạc sĩ Lê Thị Thúy Anh có đề tài nghiên cứu: “Quản lý hoạt động kiểm
tra- đánh giá trình độ tiếng Anh của giám đốc trung tâm ngoại ngữ ở các tỉnh thuộc khu vực
Tây Nguyên”. Đề tài này chủ yếu nghiên cứu thực trạng và đề xuất một số giải pháp cải tiến


công tác quản lý hoạt động KTĐG trình độ tiếng Anh của các học viên ở các trung tâm
ngoại ngữ thuộc khu vực Tây Nguyên [2].
Ngoài ra, trong hầu hết các luận văn nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học, các tác
giả đều có đề cập đến công tác quản lý hoạt động KTĐG kết quả học tập. Tuy nhiên, đó chỉ
là một phần nhỏ trong toàn bộ đề tài của luận văn nên nó chưa được nghiên cứu chuyên sâu.

1.2. Một số khái niệm về quản lý:
1.2.1. Quản lý:
Quản lý là một yếu tố không thể thiếu trong đời sống xã hội. Xã hội phát triển càng
cao thì vai trò của quản lý càng lớn, phạm vi càng rộng và nội dung càng phong phú, phức
tạp [60].
Tùy theo những cách tiếp cận khác nhau, khái niệm quản lí được các nhà khoa học
định nghĩa khác nhau.
Theo Harold Koontz: “Quản lí là thiết kế và duy trì một môi trường mà trong đó các

sở nhận thức và vận dụng đúng những qui luật khách quan của hệ thống giáo dục quốc
dân” [47].
Văn kiện hội nghị lần thứ II Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá IX viết “Quản lí
giáo dục là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lí tới khách thể quản lí nhằm đưa hoạt
động sư phạm của hệ thống giáo dục đạt tới kết quả mong muốn bằng cách hiệu quả nhất”
[22].
Từ những điểm chung của các khái niệm về QLGD, chúng ta có thể khái quát thành “Mô
hình về quản lý giáo dục” như sau:

CÔNG CỤ

ĐỐI TƯỢNG VÀ
KHÁCH THỂ
QUẢN LÝ GD

CHỦ THỂ
QUẢN LÝ
GD

MỤC

TIÊU
PHƯƠNG
PHÁP


Sơ đồ 1.2. Mô hình về quản lý giáo dục [35]
1.2.3. Quản lý trường học:
Nhà trường là đơn vị cơ sở trực tiếp giáo dục-đào tạo, là cơ quan chuyên môn của
ngành GD&ĐT, hoạt động của nhà trường rất đa dạng, phong phú và phức tạp, nên việc

biết thông thường về kĩ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học đại học, cao đẳng, trung học
chuyên nghiệp, học nghề, đi sâu vào cuộc sống lao động” [37].
Trên cơ sở các khái niệm về quản lý giáo dục, quản lý trường học và mục tiêu của giáo
dục THPT được trình bày ở trên, ta có thể hiểu: Quản lý trường THPT là hệ thống các tác
động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý và
khách thể quản lý làm cho nhà trường vận hành một cách hiệu quả nhằm thực hiện mục tiêu
giáo dục THPT nói chung và mục tiêu kế hoạch đào tạo của nhà trường nói riêng, trong đó
có vấn đề KTĐG chất lượng học tập của HS.
Nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng trường THPT:
HT ở các trường THPT phải đảm bảo thực hiện đúng nhiệm vụ và quyền hạn được qui
định tại Điều 19 của Điều lệ trường trung học (năm 2011) như sau:
a) Xây dựng, tổ chức bộ máy nhà trường;
b) Thực hiện các quyết nghị của Hội đồng trường;
c) Xây dựng quy hoạch phát triển nhà trường; xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch
nhiệm vụ năm học; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện trước Hội đồng trường và các cấp có
thẩm quyền;
d) Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các hội đồng tư vấn trong nhà
trường; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó; đề xuất các thành viên của Hội đồng trường trình cấp có
thẩm quyền quyết định;
đ) Quản lý GV, NV; quản lý chuyên môn; phân công công tác, kiểm tra, đánh giá xếp
loại GV, NV; thực hiện công tác khen thưởng, kỉ luật đối với GV, NV; thực hiện việc tuyển
dụng GV, NV; ký hợp đồng lao động; tiếp nhận, điều động GV, NV theo quy định của Nhà
nước;
e) Quản lý HS và các hoạt động của HS do nhà trường tổ chức; xét duyệt kết quả đánh
giá, xếp loại HS, ký xác nhận học bạ, ký xác nhận hoàn thành chương trình tiểu học cho HS
tiểu học (nếu có) của trường phổ thông có nhiều cấp học và quyết định khen thưởng, kỷ luật
HS;
g) Quản lý tài chính, tài sản của nhà trường;



hành đo lường để thu thập những thông tin cần thiết, cuối cùng là đưa ra một quyết định.


Những bài kiểm tra trong quá trình học tập chính là căn cứ có giá trị cho việc đánh giá cuối
cùng nhằm mục đích ra quyết định xử lý tổng quát đúng đắn liên quan đến tương lai của HS
[39]. Do vậy kiểm tra và đánh giá kết quả học tập của HS là hai khâu có quan hệ mật thiết
với nhau. Kiểm tra nhằm cung cấp thông tin để đánh giá và đánh giá thông qua kết quả của
kiểm tra. Hai khâu đó hợp thành một quá trình thống nhất là kiểm tra- đánh giá.
1.3.3. Kiểm tra- đánh giá kết quả học tập
Để quản lý việc KTĐG kết quả học tập, người quản lý phải các quy trình KTĐG và
các khái niệm cơ bản của công tác này.
1.3.3.1 Khái niệm:
Kiểm tra kết quả học tập của HS là sự tìm hiểu xem khả năng nhận thức, kỹ năng ứng
dụng, phân tích tổng hợp, phán đoán, hệ thống hóa, khái quát hóa của một HS đối với những
kiến thức đơn lẻ hoặc một hệ thống kiến thức của môn học được GV giảng dạy [39].
Đánh giá kết quả học tập là quá trình thu thập, xử lí và phân tích thông tin để đưa ra
những phán đoán, nhận xét về kết quả học tập của HS và ra quyết định hành động theo
hướng đạt mục tiêu giáo dục [6].
Như vậy, đánh giá kết quả học tập của HS là một kế hoạch tổng thể gồm ba công
đoạn chủ yếu:
a. Thu thập thông tin về hiện trạng của kết quả học tập;
b. Xử lí và phân tích hiện trạng, khả năng, nguyên nhân kết quả học tập;
c. Phán đoán, nhận xét về việc HS có đạt hay không mục tiêu học tập theo quy
định trong chương trình. Ra quyết định hành động cho giai đoạn tiếp theo.
Thuật ngữ “đánh giá kết quả học tập” có thể được mở rộng để chỉ “đánh giá giảng
dạy”. Theo một nghĩa nào đó, đánh giá giảng dạy là đánh giá mức độ hiệu quả của người
dạy thông qua đánh giá kết quả học tập của HS [18].
Như vậy đánh giá HS không chỉ nhằm mục đích nhận định được tình trạng để định
hướng và điều chỉnh hoạt động của trò mà còn tạo điều kiện để nhận biết thực trạng dạy của
GV để điều chỉnh và định hướng hoạt động dạy của họ.