Khoá luận tốt nghiệp
Nguyễn Thị Quỳnh Trang-K56TN Luận văn

“Đổi mới việc kiểm tra đánh giá kết
quả học tập lịch sử của học sinh trong
dạy học Lịch sử Việt Nam từ năm
1954
đến năm 1975 ở lớp 12 trung học
phổ thông (chương trình chuẩn)” Khoá luận tốt nghiệp
Nguyễn Thị Quỳnh Trang-K56TN

1.2. Phương hướng đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh
trong dạy học Lịch sử 41
CHƯƠNG 2: MỘT SỐ BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ
KẾT QUẢ HỌC TẬP LỊCH SỬ CỦA HỌC SINH TRONG DẠY HỌC LỊCH
SỬ VIỆT NAM TỪ NĂM 1954 ĐẾN 1975 Ở LỚP 12 THPT (CHƯƠNG
TRÌNH CHUẨN) 42
2.1. Vị trí, mục tiêu, nội dung cở bản của “Lịch sử Việt Nam từ 1954 đến
1975” trong sách giáo khoa lớp 12 THPT. 42
2.1.1. Vị trí. 42
2.1.2. Mục tiêu 43
2.2. Yêu cầu khi xác định và sử dụng một số biện pháp đổi mới kiểm tra,
đánh giá kết quả học tập lịch sử của học sinh trong dạy học lịch sử Việt Nam
từ năm 1954 đến 1975 lớp 12 THPT 47
2.3. Một số biện pháp đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập lịch sử của
học sinh trong dạy học Lịch sử Việt Nam từ năm 1954 đến năm 1975 ở lớp 12
THPT. 51
2.3.1. Xây dựng các quy định, quy chế về kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của
học sinh nói chung và học tập lịch sử nói riêng 51
2.3.2. Căn cứ vào chuẩn kiến thức, kỹ năng, hướng thái độ để đảm bảo tính
toàn diện về nội dung kiểm tra, đánh giá. 53
2.3.3. Kết hợp nhuần nhuyễn, đa dạng các hình thức kiểm tra đánh giá. 57
2.3.4 Kết hợp phương pháp kiểm tra, đánh giá bằng câu hỏi tự luận với phương
pháp kiểm tra, đánh giá bằng câu hỏi trắc nghiệm khách quan 68
2.3.5. Tiến hành ra đề kiểm tra, thi theo quy trình đổi mới 74
2.3.6. Cải tiến khâu coi, chấm kiểm tra, thi 84
2.4. Thực nghiệm sư phạm 86
2.4.1. Khái quát quá trình thực nghiệm. 86
Khoá luận tốt nghiệp
Nguyễn Thị Quỳnh Trang-K56TN
2.4.2. Kết quả thực nghiệm 87

HĐH” chỉ rõ nhiệm vụ giáo dục nước ta đến năm 2010 là: “Nhằm xây dựng
những con người và thế hệ thiết tha gắn bó với lý tưởng độc lập dân tộc và
Chủ nghĩa xã hội, có đạo đức trong sáng, có ý chí kiên cường xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc; công nghiệp hóa, hiện đại hóa; gìn giữ và phát huy các giá
trị văn hóa của dân tộc, có năng lục tiếp thu tinh hóa văn hóa nhân loại;
phát huy tiềm năng của dân tộc và con người Việt Nam, có ý thức cộng đồng
và phát huy tính tích cực của cá nhân, làm chủ tri thức và khoa học công
nghệ hiện đại, có tư duy sáng tạo, có tính tổ chức kỷ luật cao; có sức khỏe là
những người thừa kế xây dựng Chủ nghĩa xã hội vừa “hồng” vừa “chuyên”
như lời căn dặn của Bác Hồ” [18;tr.27].
Để thực hiện tốt mục tiêu giáo dục mà Đảng đã đề ra ngoài việc hoàn
thiện một khối lượng tri thức khoa học, đổi mới nội dung thì cần thiết phải
không ngừng đổi mới phương pháp dạy học. Trong nhà trường Việt Nam
hiện nay “lĩnh vực phương pháp giáo dục trở thành lạc hậu nhất cản trở
việc thực hiện mục tiêu giáo dục tiên tiến” [47;tr.170]. Vấn đề đổi mới
phương pháp dạy học nói chung và phương pháp dạy học lịch sử nói riêng là
một trong những mặt mang tính chiến lược, cấp thiết trước những yêu cầu
đổi mới toàn diện của đất nước. Trong nghị quyết của Hội nghị Ban chấp
hành trung ương Đảng lần thứ II, khóa VIII đã nêu rõ “Đổi mới phương
pháp giáo dục đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều rèn luyện thành
nếp tư duy sáng tạo của người học, từng bước áp dụng các phương pháp
tiên tiến và phương tiện hiện đại vào quá trình dạy học, bảo đảm điều kiện
và thời gian tự học, tự nghiên cứu cho học sinh nhất là sinh viên đại
học”[18;tr.30]. Quan điểm này đã được thể chế hóa trong Điều 28 của bộ
Luật giáo dục 2005 như sau: “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát
huy tính tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc
điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng
làm việc theo nhóm; rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác
động đến tình cảm, đem lại niềm vui hứng thú học tập cho học sinh” [39].
Khoá luận tốt nghiệp

lịch sử ở trường phổ thông cho thấy: quan niệm về kiểm tra đánh giá của
Khoá luận tốt nghiệp
Nguyễn Thị Quỳnh Trang-K56TN
giáo viên, học sinh và xã hội cũng có nhiều bất cập, kiểm tra đánh giá còn
nặng về ghi nhớ các sự kiện mà không kiểm tra được học sinh hiểu và vận
dụng sự kiện; kỹ năng kiểm tra đánh giá học sinh chưa thực sự được giáo
viên quan tâm; việc đánh giá còn nặng về hình thức, về điểm, độ chính xác
chưa cao. Chính vì vậy việc kiểm tra đánh giá chưa phát huy được đúng vai
trò và khả năng của nó.
Chương trình lịch sử lớp 12 (chuẩn) mới được đưa vào dạy ở trường
trung hoc phổ thông từ năm 2008. Cho đến nay, trong quá trình dạy học lịch
sử lớp 12 nhiều giáo viên còn khó khăn trong việc lựa chọn nội dung,
phương pháp giảng dạy và kiểm tra, đánh giá để phù hợp với chương trình
mới này. Hơn nữa phải thấy rằng, học sinh lớp 12 phải chuẩn bị cho những
kỳ thi quan trọng như thi tốt nghiệp, thi đại học mà lịch sử là một trong
những môn có thể có trong chương trình thi. Do đó, việc tăng cường kiểm
tra, đánh giá kết quả học tập lịch sử của học sinh lớp 12 là hết sức cần thiết
Xuất phát từ những vấn đề nêu trên chúng tôi thấy rằng thực hiện việc
kiểm tra đánh giá trong học tập lịch sử ở trường trung học phổ thông theo
yêu cầu đổi mới là hết sức cần thiết để nâng cao chất lượng bộ môn. Vì vậy
chúng tôi mạnh dạn chọn đề tài: “Đổi mới việc kiểm tra- đánh giá kết quả
học tập lịch sử của học sinh trong dạy học Lịch sử Việt Nam từ năm 1954
đến năm 1975 ở lớp 12 trung học phổ thông (chương trình chuẩn)”.
2. Lịch sử vấn đề.
Trong hoạt động dạy học, kiểm tra, đánh giá tri thức học sinh được
coi là một bộ phận cấu thành của quá trình dạy học. Vì lý do đó, trong lịch
sử phát triển của nền giáo dục, ngay từ rất sớm đã xuất hiện các hình thức
kiểm tra, đánh giá và cũng sớm xuất hiện những công trình nghiên cứu về
quá trình kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh.
2.1. Tài liệu nước ngoài.

được thực hiện trên cơ sở kiểm tra và đánh giá theo hệ thống 5 bậc: Xuất
sắc (điểm 5), Tốt (4 điểm), Trung bình (3 điểm), Xấu (điểm 2), Rất xấu
(điểm 1)” [43; tr.246]. Như vậy, Savin đã quan niệm kiểm tra, đánh giá là
hai hoạt động khác nhau nhưng có mối quan hệ biện chứng. Đặc biệt ông
nhấn mạnh việc kiểm tra không dừng lại ở việc kiểm tra tri thức mà còn
Khoá luận tốt nghiệp
Nguyễn Thị Quỳnh Trang-K56TN
kiểm tra kỹ năng, kỹ xảo của học sinh.
Theo Ilina trong cuốn “Giáo dục học, tập II” đã nghiên cứu và nhấn
mạnh vai trò của kiểm tra- đánh giá, bà coi “việc kiểm tra và đánh giá kiến
thức, kỹ năng và kỹ xảo là rất quan trọng và là thành phần cấu tạo cần thiết
của quá trình dạy học” [26; tr.117]. Đồng thời bà cũng đưa ra hệ thống các
phương pháp kiểm tra, đánh giá kiến thức trong nhà trường Xô Viết với
những ưu điểm và nhược điểm của mỗi phương pháp. Còn về vấn đề đánh
giá thì Ilina cho rằng “đánh giá là một phương tiện kích thích mạnh mẽ và
có một ý nghĩa giáo dục to lớn trong điều kiện nếu như nó được giáo viên sử
dụng đúng đắn”[26; tr.147]
Hay theo P.E.Griffin (1996) “Đánh giá là đưa ra phán quyết về giá
trị của một sự kiện, nó bao hàm việc thu thập thông tin sử dụng trong việc
đánh giá của một chương trình, một sản phẩm, một tiến trình, mục tiêu hay
tiềm năng ứng dụng của một cách thức đưa ra nhằm mục đích nhất định”
[42; tr.8]
Còn N.G.Đairi trong cuốn “Chuẩn bị giờ học lịch sử như thế nào?”
đã khẳng định tầm quan trọng, ý nghĩa của việc kiểm tra, đánh giá kết quả
học tập trong nhà trường. Theo ông “Kiểm tra không chỉ giới hạn ở chỗ phát
hiện và cho điểm kiến thức mà kiểm tra còn thúc đẩy học sinh học tập.
Ngoài những chức năng kiểm tra và giáo dục, kiểm tra còn có chức năng
giáo dưỡng và phát triển tư duy” [15; tr.64].
Như vậy, vấn đề kiểm tra- đánh giá được nhiều học giả nước ngoài
nghiên cứu và tìm hiểu. Mặc dù có những quan điểm và cách nhìn nhận

Trang Thị Lân trong bài “Về việc kiểm tra- đánh giá kết quả học tập
của học sinh”, tạp chí nghiên cứu giáo dục số 5/1998 có viết: “Trong lý luận
dạy học, kiểm tra là giai đoạn kết thúc của một quá trình dạy học, kiểm tra
có ba chức năng là: đánh giá, phát hiện lệch lạc và điều chỉnh, trong đó có
chức năng đánh giá là chủ đạo. Đánh giá trong dạy học là một vấn đề hết
sức phức tạp, luôn luôn chứa đựng nguy cơ không chính xác, dễ sai lầm. Vì
thế đổi mới phương pháp dạy học đòi hỏi phải đổi mới cách thức kiểm tra
đánh giá, sử dụng kỹ thuật ngày càng tiên tiến và có độ tin cậy cao để dễ
thao tác hơn.”[29; tr.24].
Khoá luận tốt nghiệp
Nguyễn Thị Quỳnh Trang-K56TN
Theo Trần Thị Tuyết Oanh trong cuốn “Đánh giá và đo lường kết
quả học tập” thì cho rằng “Đánh giá kết quả học tập là quá trình thu thập
và xử lý thông tin về trình độ, khả năng mà người học thực hiện các mục
tiêu học tập đã xác định, nhằm tạo cơ sở cho những quyết định sư phạm
của giáo viên, cho nhà trường và bản thân học sinh để giúp họ học tập tiến
bộ hơn” [42; tr.12].
Năm 1992, trong cuốn giáo trình phương pháp dạy học lịch sử do
Phan Ngọc Liên và Trần Văn Trị chủ biên, Nguyễn Hữu Chí đã viết “Kiểm
tra và đánh giá kết quả học tập là nhằm cho học sinh nắm vững nội dung và
kiểm soát mức độ nắm vững nội dung học tập (mức độ lĩnh hội kiến thức,
rèn luyện kỹ năng và bồi dưỡng đạo đức, tư tưởng chính trị) qua đó giúp
giáo viên hiểu kết quả công việc giảng dạy” [31; tr.223]
GS.TS Nguyễn Thị Côi, trong các công trình của mình đã đi sâu
nghiên cứu về vấn đề kiểm tra- đánh giá kết quả học tập lịch sử như:
“chương XIII giáo trình phương pháp dạy học lịch sử- tập II, Nxb Đại học
sư phạm 2002”, “Tài liệu hội nghị đổi mới phương pháp giảng dạy và học
tập môn lịch sử ở trường PTTH 4/1999”, “Các con đường biện pháp nâng
cao hiệu quả bài học lịch sử ở trường phổ thông” (2006) Trong các công
trình trên tác giả đã đề cập tới những lý luận cơ bản của kiểm tra- đánh giá

tìm hiểu và nghiên cứu về mặt lý luận và thực tiễn qua một số luận văn,
khóa luận như: luận văn thạc sĩ “Sử dụng phương pháp trắc nghiệm khách
quan để kiểm tra- đánh giá kết quả học tập lịch sử Việt nam giai đoạn 1945-
1975 lớp 12- Trung học phổ thông” của Nguyễn Thị Minh Ngọc 2003, “Đổi
mới việc kiểm tra- đánh giá kết quả học tập của học sinh trong dạy học lịch
sử ở trường Trung học phổ thông (qua ví dụ chương II, khái quát tiến trình
lịch sử Việt Nam từ giữa thế kỷ XIX đến hết chiến tranh thế giới lần thứ
nhất ở lớp 11 trung học phổ thông)” của Nguyễn Thị Quỳnh Anh, 2004
Đặc biệt gần đây trong luận án tiến sĩ của mình, Nguyễn Thị Bích đã
làm rõ vấn đề đổi mới kiểm tra- đánh giá kết quả học tập lịch sử của học
sinh ở trường trung học cơ sở qua công trình “Đổi mới kiểm tra, đánh giá
kết quả học tập của học sinh trong dạy học lịch sử ở trường THCS”.
Tóm lại, vấn đề kiểm tra, đánh giá đã được các nhà giáo dục học và
Khoá luận tốt nghiệp
Nguyễn Thị Quỳnh Trang-K56TN
giáo dục lịch sử trong và ngoài nước nghiên cứu. Những lý luận trên là cơ
sở quý báu cho chúng tôi đi sâu vào nghiên cứu đề tài “Đổi mới việc kiểm
tra- đánh giá kết quả học tập lịch sử của học sinh trong dạy học Lịch sử
Việt Nam từ năm 1954 đến năm 1975 ở lớp 12 trung học phổ thông
(chương trình chuẩn)”.
3. Giới hạn của đề tài.
Trong khuôn khổ khóa luận này chúng tôi xin đi sâu nghiên cứu về
các biện pháp nhằm đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập lịch sử ở
trường trung học phổ thông. Nội dung lịch sử vận dụng vào nghiên cứu
được giới hạn trong chương trình lịch sử Việt Nam từ năm 1954 đến 1975 ở
lớp 12 (chương trình chuẩn).
4. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu.
4.1. Mục đích.
Trên cơ sở tìm hiểu lý luận và thực tiễn việc kiểm tra, đánh giá trong
dạy học lịch sử ở trường trung học phổ thông, đề tài đi sâu nghiên cứu đề

1975 ở trường trung học phổ thông.
- Nghiên cứu, khảo sát điều tra tình hình kiểm tra, đánh giá trong dạy
học lịch sử thông qua phiếu điều tra, phỏng vấn để nắm được thực tiễn của
công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập lịch sử của học sinh ở trường
THPT hiện nay.
- Soạn đề kiểm tra và tiến hành thực nghiệm sư phạm để kiểm nghiệm
các biện pháp về đổi mới kiểm tra, đánh giá trong dạy học lịch sử Việt Nam
ở lớp 12 THPT mà đề tài đã đưa ra.
6. Ý nghĩa.
* Ý nghĩa khoa học: Nhằm giúp bản thân nắm chắc lý luận dạy học bộ
môn nói chung và vấn đề kiểm tra, đánh giá trong dạy học lịch sử nói riêng.
* Ý nghĩa thực tiễn: Qua nghiên cứu đề tài góp phần giúp bản thân
biết vận dụng những lý luận trên vào quá trình dạy học lịch sử sau này để có
thể nâng cao chất lượng bộ môn.
7. Cấu trúc của khóa luận.
Ngoài mở đầu, kết luận, các phụ lục, tài liệu tham khảo, nội dung của
khóa luận bao gồm 2 chương:
Khoá luận tốt nghiệp
Nguyễn Thị Quỳnh Trang-K56TN
Chương 1: Vấn đề kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh
trong dạy học lịch sử ở trường trung học phổ thông.
Chương 2: Một số biện pháp đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả
học tập lịch sử của học sinh trong dạy học lịch sử Việt Nam từ năm
1954 đến năm 1975 ở lớp 12 THPT (chương trình chuẩn).

dục 2005) [36]
Cùng với các môn học khác, bộ môn Lịch sử có vị trí, vai trò quan
trọng trong việc phát triển toàn diện học sinh. Mục tiêu của bộ môn lịch sử ở
trường trung học phổ thông được xây dựng trên cơ sở mục tiêu giáo dục của
cấp học, quan điểm đường lối của Đảng về sử học và giáo dục. Nó cũng
được căn cứ vào nội dung, đặc trưng của hiện thực lịch sử và nhận thức lịch
sử; yêu cầu của tình hình và nhiệm vụ cách mạng hiện nay.
Mục tiêu của môn lịch sử ở trường phổ thông là phải thực hiện những
nhiệm vụ sau:
* Về kiến thức: Cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản của
khoa học lịch sử, bao gồm: sự kiện lịch sử cơ bản, các khái niệm thuật ngữ,
nhân vật, niên đại, những hiểu biết về quan điểm lý luận đơn giản, những
vấn đề về phương pháp nghiên cứu học tập phù hợp với yêu cầu và trình độ
của học sinh.
Ví dụ: Ở bậc trung học phổ thông.
Khoá luận tốt nghiệp
Nguyễn Thị Quỳnh Trang-K56TN
- Học sinh được tìm hiểu những kiến thức chủ yếu về quá trình phát
triển của lịch sử Việt Nam với những sự kiện nổi bật. Trên cơ sở đó giúp
học sinh nắm được những quy luật chung và đặc thù của xã hội Việt Nam.
- Về lịch sử thế giới, học sinh được tìm hiểu những sự kiện chính của
lịch sử xã hội loài người từ nguyên thủy cho đến nay mà trọng tâm là thời kỳ
cận hiện đại. Qua đó học sinh hiểu rõ hơn quy luật phát triển của xã hội loài
người, những tác động của lịch sử thế giới tới lịch sử dân tộc, mối quan hệ
giữa lịch sử Việt Nam với lịch sử các nước láng giềng.
- Hơn nữa, học sinh còn được nâng cao và hoàn chỉnh hơn những
nhận thức mácxít- lênninnít về lịch sử. Đồng thời được cung cấp những kiến
thức sơ giản về phương pháp tìm hiểu nghiên cứu lịch sử, cải tiến phương
pháp học tập, phát huy tính tích cực trong học tập lịch sử.
* Về phát triển kỹ năng: Môn lịch sử ở trường phổ thông giúp cho

- Thứ tư, học sinh có ý thức làm nghĩa vụ công dân, sẵn sàng thực
hiện nghĩa vụ quốc tế.
- Và đặc biệt người học cần có những phẩm chất cần thiết trong cuộc
sống cộng đồng
Tóm lại, mục tiêu bộ môn lịch sử ở trường trung học phổ thông là
cung cấp kiến thức cơ bản có hệ thống về lịch sử phát triển hợp quy luật của
dân tộc và xã hội loài người. Trên cơ sở đó giáo dục lòng yêu nước tự hào
dân tộc, lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, rèn luyện năng lực tư
duy và thực hành. Như vậy, để có thể thực hiện được tốt chức năng và
nhiệm vụ của bộ môn trong nhà trường người giáo viên phải sử dụng đa
dạng các phương pháp dạy học và không ngừng đổi mới cho phù hợp với sự
phát triển của xã hội trong đó việc cải tiến khâu kiểm tra, đánh giá là một
việc làm hết sức cần thiết.
b. Đặc trưng của bộ môn lịch sử ở trường phổ thông.
Tri thức lịch sử có những đặc điểm riêng nổi bật khác với tri thức của
các bộ môn khoa học khác. Nó mang tính quá khứ, tính không lặp lại, tính
cụ thể, tính hệ thống và tính thống nhất giữa sử và luận. Lịch sử là những gì
Khoá luận tốt nghiệp
Nguyễn Thị Quỳnh Trang-K56TN
diễn ra trong quá khứ không lặp lại nên nhận thức lịch sử không thể quan sát
trực tiếp cũng không thể tiến hành trong phòng thí nghiệm. Những sự kiện,
hiện tượng lịch sử vốn là một hiện thực khách quan, tồn tại độc lập với ý
thức chủ quan của người nhận thức lịch sử, dù chúng ta có biết hay không,
thừa nhận nó hay không thì nó vẫn tồn tại, không thể nào thay đổi được.
Nhiệm vụ của giáo viên không chỉ cung cấp cho học sinh những sự kiện,
hiện tượng lịch sử đúng như nó tồn tại mà còn phải giúp học sinh hiểu
những sự kiện để so sánh đáng giá nhận xét từ đó rút ra quy luật bài học
kinh nghiệm.
Trong đời sống xã hội, lịch sử vừa là phương tiện bồi dưỡng kiến thức
vừa có tác dụng giáo dục trí tuệ và tình cảm. Tri thức lịch sử là một trong

vấn đề khó bởi đặc trưng của bộ môn là xuất phát từ sự kiện cụ thể.
Như vậy, để có thể thực hiện được các yêu cầu trên, giáo viên lịch sử
cần vận dụng nhiều phương pháp dạy học khác nhau và không ngừng đổi mới
trong đó đổi mới kiểm tra, đánh giá là một khâu quan trọng. Hoạt động kiểm
tra, đánh giá phải được thực hiện toàn diện cả về kiến thức, kỹ năng và thái độ,
toàn diện về mức độ nhận thức của học sinh từ biết đến hiểu và vận dụng.
c. Đặc điểm nhận thức của học sinh trong học tập lịch sử.
Quá trình nhận thức của học sinh về cơ bản cũng diễn ra theo quy luật
nhận thức chung của xã hội loài người. Quy luật này được Lê- Nin chỉ rõ đó
là: “Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, từ tư duy trừu tượng đến
thực tiễn, đó là con đường biện chứng của sự nhận thức chân lý, nhận thức
hiện thực khách quan”.
Quá trình nhận thức của học sinh được tiến hành trong quá trình dạy
học với những điều kiện sư phạm nhất định và nó có những điểm độc đáo
hơn so với quá trình nhận thức chung của xã hội loài người và của các nhà
khoa học. Nếu như quá trình nhận thức của các nhà khoa học diễn ra theo
con đường mò mẫm, thử và sai thì quá trình nhận thức của học sinh lại diễn
ra theo con đường đã được khám phá. Tức là, học sinh phổ thông trong quá
trình học tập không có nhiệm vụ tìm ra cái mới cho nhân loại mà trước hết
Khoá luận tốt nghiệp
Nguyễn Thị Quỳnh Trang-K56TN
phải hoàn thành nhiệm vụ nắm cho được những tri thức mà loài người đã
tích lũy trong các khoa học. Nói cách khác, các em nhận thức được cái mới
đối với bản thân mình rút ra từ kho tàng hiểu biết chung của nhân loại.
Mặt khác, trong thời gian học ở trường phổ thông, học sinh không
phải nắm vững toàn bộ kho tàng hiểu biết của nhân loại mà chỉ nắm những
tri thức cơ bản phù hợp với thực tiễn đất nước được rút ra từ các nhà khoa
học và được gia công về mặt sư phạm.
Nét độc đáo trong quá trình nhận thức của học sinh còn biểu hiện ở
chỗ nó chứ đựng các khâu kiểm tra, củng cố, đánh giá các tri thức, kỹ năng,

triển mới. Cuộc cải cách giáo dục của chúng ta được tiến hành đồng thời
trên cả ba mặt: hệ thống giáo dục, nội dung và phương pháp dạy học sao cho
phù hợp với những chuyển biến của hệ thống đào tạo quốc tế và khu vực.
Trong việc dạy học giữa mục tiêu, nội dung, phương pháp, kiểm tra đánh giá
có mối quan hệ trực tiếp hữu cơ với nhau. Không thể điều chỉnh mục tiêu
đào tạo, cải tiến chương trình, nội dung mà không đổi mới phương pháp dạy
học và hình thức kiểm tra, đánh giá trong dạy học. Do đó đổi mới phương
pháp dạy học nói chung và vấn đề kiểm tra, đánh giá nói riêng là yêu cầu tất
yếu của thời đại. Chúng ta cần vận dụng tốt phương pháp dạy học phát huy
tính tích cực của học sinh tức là phát huy tính tích cực của người học chứ
không phải tập trung phát huy tính tích cực của người dạy.
Các biện pháp để tiến hành hoạt động dạy học phát huy tính tích cực
của học sinh là tránh việc dạy học theo lối đọc chép mà chuyển sang tổ chức
hướng dẫn quá trình tự học, tự khám phá, tìm hiểu kiến thức của học sinh.
Để đạt được mục tiêu đó thì một trong những biện pháp có hiệu quả là đổi
mới việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh. Việc kiểm tra,
đánh giá phải chuyển biến mạnh theo theo hướng phát triển trí thông minh
sáng tạo của học sinh, khuyến khích vận dụng linh hoạt các kỹ năng đã học
vào những tình huống thực tế.
1.1.1.2. Quan niệm về kiểm tra - đánh giá.
Khoá luận tốt nghiệp
Nguyễn Thị Quỳnh Trang-K56TN
Hiện nay có rất nhiều quan niệm, ý kiến khác nhau về kiểm tra, đánh
giá tuy nhiên các nhà lý luận dạy học đều nhất trí rằng hai quá trình này có
mối quan hệ gắn bó khăng khít, chặt chẽ, thống nhất với nhau.
Kiểm tra là quá trình thu thập thông tin để có được nhận xét, để xác
định mức độ đạt được cả số lượng và chất lượng về kiến thức, kỹ năng, kỹ
xảo, hình thành thái độ của người học . Kiểm tra là để có dữ liệu thông tin
làm cơ sở cho việc đánh giá, là phương tiện, hình thức quan trọng để thực
hiện việc đánh giá kết quả học tập của học sinh.

cấp thiết trong đó việc đổi mới khâu kiểm tra, đánh giá góp vai trò quan
trọng nhằm nâng cao chất lượng bộ môn. Đổi mới kiểm tra, đánh giá là phát
huy nhưng ưu điểm đã đạt được, khắc phục những hạn chế để việc kiểm tra,
đánh giá đạt được yêu cầu đặt ra, góp phần vào đổi mới phương pháp dạy
học lịch sử ở trường phổ thông theo hướng phát huy tính tích cực độc lập
của học sinh.
1.1.1.3. Vai trò, ý nghĩa của việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập
lịch sử của học sinh.
a. Vai trò.
“Quá trình dạy học là một quá trình sư phạm đặc thù, nó tồn tại như
là một hệ thống được cấu trúc bởi các thành tố cơ bản như: mục đích, nhiệm
vụ dạy học; nội dung dạy học; phương pháp/phương tiện dạy học…kết quả
học tập” [20; tr.52]. Có thể thấy quá trình dạy học là một hệ thống mà trong
đó các thành tố có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Mục đích và nhiệm vụ
dạy học là nhân tố hàng đầu trong quá trình dạy học, nó có chức năng định
hướng cho sự vận động và phát triển của từng nhân tố khác trong quá trình
dạy học. Bị chi phối bởi mục đích, nhiệm vụ dạy học, nội dung dạy học bao
gồm hệ thống những tri thức, kỹ năng, kỹ xảo mà học sinh cần nắm vững.
Nội dung dạy học này đồng thời lại quy định việc lựa chọn và vận dụng các
phương pháp, phương tiện dạy học cho phù hợp. Và khâu cuối cùng nhằm
biết được kết quả của quá trình dạy học là khâu kiểm tra, đánh giá. Tất cả
Khoá luận tốt nghiệp
Nguyễn Thị Quỳnh Trang-K56TN
các nhân tố của quá trình dạy học trên có vị trí và vai trò khác nhau song lại
có mối quan hệ qua lại biện chứng với nhau. Quá trình dạy học không thể
hoàn thiện khi thiếu bất cứ một thành tố nào.
Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập có một tầm quan trọng đặc biệt nó
là một khâu không thể thiếu trong quá trình dạy học. Đây là khởi đầu cho
một chu trình giáo dục đồng thời cũng là kết thúc của chu trình giáo dục này
để mở ra một chu trình giáo dục khác cao hơn. Kiểm tra, đánh giá “không