Ngày soạn: 20/10/2015
Ngày dạy: 23/10/2015
Tiết 16-17-18:
ÔN TẬP VĂN HỌC DÂN GIAN
A. Mục tiêu bài học :
- Nắm được những đặc điểm cơ bản của các thể loại truyện dân gian đã học.
- Hiểu được nội dung ý nghĩa và những thủ pháp nghệ thuật chính trong các truyện
đã học.
* Kiến thức, kĩ năng cơ bản:
1. Kiến thức:
- Tổng kết đặc điểm cơ bản của bốn thể loại truyện dân gian: Truyền thuyết, cổ
tích, truyện ngụ ngôn, truyện cười.
- Tổng kết nội dung, ý nghĩa chính trong các truyện đã học.
- Tổng kết các thủ pháp nghệ thuật chính trong các truyện đã học.
2. Kĩ năng:
- Biết cách so sánh để tìm ra những điểm giống nhau và khác nhau giữa các thể
loại truyện dân gian.
- Biết trình bày một vấn đề của truyện dân gian phù hợp với đặc trưng thể loại.
- Biết kể lại một truyện dân gian theo từng thể loại.
3.Thái độ: Giáo dục HS những tình cảm của mỗi truyện dân gian đã học.
B. Chuẩn bị
- Giáo viên:
+ Soạn bài
+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn.
- Học sinh:
+ Soạn bài
C. Các bước lên lớp:
1. Ổn định tổ chức
2. Kiểm tra bài cũ:
? Kể lại truyện Treo biển và nêu ý nghĩa của truyện?
? Kể lại truyện Lợn cưới áo mới và nêu ý nghĩa của truyện?

sự kiện LS trong kiểu nhân vật loài vật, đồ vật hoặc đáng cười trong
quá khứ.
quen thuộc.
con người để nói cuộc sống (hiện
bóng gió chuyện tượng có tính chất
con người.
ngược đời, lố
bịch, trái tự nhiên)
- Có nhiều chi - Có nhiều chi tiết - Có ý nghĩa ẩn dụ, - Có yếu tố gây
tiết tưởng tượng tưởng tượng kì ngụ ý.
cười.
kì ảo.
ảo.
- Người kể,
người nghe tin
câu chuyện như
là có thật.
- Thể hiện thái
độ và cách đánh
giá của nhân dân
đối với các sự
kiện và nhân vật
lịch sử được kể.

- Người kể, người
nghe không tin
câu chuyện như là
có thật.
- Thể hiện ước
mơ, niềm tin của

chiến
tranh vĩ, có sức anh
hùng
thời cổ VN mạnh
phi chống
xâm
chống lại các thường;
có lược thời cổ
bộ lạc phía bắc tinh thần yêu đại
đến xâm lược nước,
quyết
tâm đánh giặc
cứu nước.
Sơn
Tinh, Công cuộc đắp Hào hùng, kì Khát vọng trị
Thuỷ Tinh
đê chống lụt vĩ, có sức thuỷ của người
thời cổ ở trung mạnh
phi xưa
du và đồng thường
bằng châu thổ
sông Hồng
Sự tích Hồ Cuộc
khởi Đoàn kết một Tinh
thần
Gươm
nghĩa chống lòng vì dân đoàn kết dân
quân Minh do cứu nước
tộc
Lê Lợi lãnh

Chi tiết tưởng
tượng kì ảo

Chi tiết tưởng
tượng kì ảo

Chi tiết tưởng
tượng kì ảo

Chi tiết tưởng
tượng kì ảo;
XD
hình
tượng
các
nhân vật đối
lập.
Miêu tả liên
tiếp các sự
kiện có yếu tố
tăng tiến.


của
người
nông dân VN
Ếch ngồi đáy Truyện hoàn Hiểu biết hạn Phê
phán
giếng
toàn hư cấu

mình,
vụ của mình
đoàn kết để
cùng tồn tại.
Treo biển
Truyện hoàn Thiếu chủ kiến Phê
phán
toàn hư cấu
người
thiếu
chủ kiến.

Nhân hoá

Sử dụng chi
tiết tạo sự hài
hước
làm
tăng ý nghĩa
phê phán.
Nhân hoá

Chi tiết tạo
tính cực đoan
trong lời nói
và hành động
của nhân vật.
Lợn cưới, áo Truyện hoàn Thích
khoe Phê
phán Sử dụng lời

nghĩa
kiện LS được kể
cùng của cái thiện đối với cái ác.
Tính xác Người kể, người nghe tin câu Người kể, người nghe không tin
thực
chuyện là có thật
câu chuyện là có thật
GV: Truyện ngụ ngôn thường chế
giễu, phê phán những hành động,
cách ứng xử trái với điều truyện
muốn răn dạy người ta. Vì thế
truyện ngụ ngôn thầy bói... thường
gây cười.

2. Truyện ngụ ngôn và truyện cười:
a. Giống nhau: Đều có yếu tố gây cười.
b. Khác nhau:
- Truyện cười: gây cười để mua vui hoặc
phê phán, châm biếm những sự việc, hiện
tượng, tính cách đáng cười.
- Truyện ngụ ngôn: khuyên nhủ, răn dạy
người ta một bài học cụ thể nào đó trong
cuộc sống.
Hoạt động 3: Củng cố và hướng dẫn học tập:
- GV gọi HS kể một truyện em thích.
- Học bài
- Chuẩn bị bài mới.