PHÂN LOẠ
LOẠI CÁ
CÁC PHƯƠNG PHÁ
PHÁP XỬ
XỬ LÝ
CÁC LOẠ
LOẠI BỂ
BỂ PHẢ
PHẢN ỨNG

Nội dung:
Các nhóm phương pháp
Các cấp độ xử lý
Các thuật ngữ về qui trình, bể xử lý
Các qui trình xử lý tiêu biểu
Mục tiêu:
Tạo cái nhìn tổng quan về các phương pháp xử lý
Hiểu rõ các thuật ngữ sử dụng trong các bài sau
Biết cách kết hợp các công đoạn thành một hệ thống

PHÂN LOẠ
LOẠI CÁ
CÁC PHƯƠNG PHÁ
PHÁP XỬ
XỬ LÝ
Theo bản chất:
Phương pháp lý học
Phương pháp hóa học
Phương pháp sinh học
Một hệ thống xử lý hoàn chỉnh thường kết hợp đủ các
thành phần kể trên.

lượng các chất ô nhiễm.

Thiết bị khuấy trộn

Khuấy trộn các hóa chất và chất khí với nước
thải, giữ các chất rắn ở trạng thái lơ lửng.

Bể tạo bông cặn

Bể lọc

Loại bỏ các chất rắn có kích thước nhỏ còn sót lại
sau khi xử lý nước thải bằng quá trình sinh học
hay hóa học.

Siêu lọc

Như bể lọc. Cũng được ứng dụng để lọc tảo trong
các hồ cố định chất thải

Trao đổi khí

Đưa thêm vào hoặc khử đi các chất khí trong
nước thải

Tạo điều kiện cho các hạt nhỏ liên kết lại với
nhau thành các bông cặn để chúng có thể lắng
được.

Làm bay hơi và khử các chất


Loại bỏ phốt pho và tăng hiệu quả lắng của các chất rắn lơ
lửng trong các công trình lắng sơ cấp.

Hấp phụ

Loại bỏ các chất hữu cơ không thể xử lý được bằng các
phương pháp hóa học hay sinh học thông dụng. Cũng được
dùng để khử Chlor của nước thải sau xử lý, trước khi thải
vào môi trường.

Khử trùng

Để loại bỏ các vi sinh vật gây bệnh. Các phương pháp
thường sử dụng là: chlorine, chlorine dioxide, bromide
chloride, ozone...

Khử Chlor

Loại bỏ các hợp chất của chlorine còn sót lại sau quá trình
khử trùng bằng chlor

Các phương pháp xử lý nước thải sinh học
Cơ chế của các quá trình này sẽ được trình bày chi tiết ở
chương 5.
Các quá trình sinh học có thể diễn ra trong các khu vực tự
nhiên, hoặc các bể nhân tạo được thiết kế và xây dựng để
phục vụ cho việc xử lý một loại nước thải nào đó.
Giai đoạn xử lý sinh học được đặt sau giai đoạn xử lý lý
học.

carbon hữu cơ): trong quá trình này các vi khuẩn biến đổi các
carbon hữu cơ trong nước thải thành các tế bào vi khuẩn mới và các
chất khí như CO2. Trong các quá trình này ni tơ trong các hợp chất
hữu cơ sẽ được biến đổi thành ammoniac.
Nitrification (Nitrat hóa): quá trình sinh học biến đổi ammoniac
thành ni trít sau đó thành ni trát.
Denitrification (khử nitrat): quá trình sinh học biến đổi nitrat trong
nước thải thành khí nitơ và các chất khí khác bay vào khí quyển.
Suspended growth processes: quá trình xử lý sinh học trong đó các vi
khuẩn phân hủy chất hữu cơ được giữ ở trạng thái lơ lửng.
Attached growth processes (Fixed film processes): quá trình xử lý
trong đó các vi khuẩn bám vào các vật liệu trơ như đá, xỉ, sành, nhựa
tạo thành một lớp màng sinh vật.

4


Các thuật ngữ về các loại bể xử lý:
Xử lý theo mẻ (Bath reactor)

Tất cả nước thải cần xử lý được đưa vào bể xử lý một lần.
Các quá trình xử lý diễn ra từ đầu đến cuối mà không có
sự vào/ra của nước thải. Đến cuối quá trình toàn bộ nước
thải trong bể được thải ra ngoài và lúc này bể sẵn sàng để
nhận nước thải mới. Nước thải trong bể được khuấy trộn
hoàn toàn.

Các thuật ngữ về các loại bể xử lý:
Loại plug-flow hay chảy qua ống (tubular-flow)


Các thuật ngữ về các loại bể xử lý:
Loại thảm cố định (Packed bed)
Đáy của bể phản ứng được
trải một lớp đá, xỉ, sứ hoặc
nhựa. Nước thải trong bể
phản ứng có thể đầy (trong
trường hợp của cốt lọc yếm
khí), hoặc cho vào theo từng
chu kỳ (trong trường hợp
của bể lọc sinh học nhỏ
giọt)

7


Các thuật ngữ về các loại bể xử lý:
Loại Fluidized bed
Gần giống như Packed bed nhưng
các hạt đá, xỉ, sứ hoặc nhựa có thể
di chuyển từ dưới lên phía trên do
tác động của việc cung cấp nước
thải và không khí từ phía dưới đáy
bể. Độ rỗng giữa các hạt có thể thay
đổi bởi việc điều khiển lưu lượng
nước hay không khí cung cấp cho
bể.

Các cấp xử lý
Xử lý sơ bộ (preliminary treatment)
Quá trình xử lý sơ bộ nước thải được định nghiã là quá trình

Nước thải
đã xử lý
Hầm tự họai

Xử lý cấp ba chỉ được áp dụng khi cần thiết phải loại bỏ
một số thành phần của nước thải không thể loại bỏ được
bằng các hệ thống xử lý thứ cấp. Thường thì hệ thống xử
lý này đi liền sau hệ thống xử lý thứ cấp nên người ta gọi
là xử lý cấp ba. Tuy nhiên nó có thể kết hợp trong các giai
đoạn xử lý sơ cấp và thứ cấp.

Cống rãnh

Nước thải
sinh họat

Nước thải
đã xử lý
Hầm tự họai

Bãi lọc ngầm

Sông, rạch

9


Sơ đồ các qui trình xử lý nước thải
Các qui trình để xử lý nước cống rãnh hoặc nước thải các
nhà máy công nghiệp


10