LUẬN VĂN:

Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo
công tác thanh niên trong tình hình
hiện nay


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Thời kỳ nào cũng vậy, thanh niên luôn được xem là rường cột và tương lai của đất
nước. Thanh niên luôn là lực lượng xung kích trong các cuộc đấu tranh sinh tồn, cũng
như trong các cuộc đấu tranh cách mạng, có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự
tồn tại và phát triển của xã hội. Họ là nhóm nhân khẩu xã hội đặc thù tuổi từ 15 đến 35
(đối với Việt Nam), có trong mọi giai cấp, mọi tầng lớp, mọi lĩnh vực hoạt động của đời
sống xã hội. Thanh niên là độ tuổi sung sức nhất về thể chất và phát triển trí tuệ, luôn
năng động, sáng tạo, muốn tự khẳng định mình.
Song, thanh niên cũng chứa đựng rất nhiều vấn đề phức tạp đòi hỏi phải được
quan tâm, định hướng và chăm lo giải quyết. Do độ tuổi còn trẻ, thiếu kinh nghiệm nên
thanh niên cần được sự giúp đỡ, chăm lo của các thế hệ đi trước và toàn xã hội. Họ là lớp
đối tượng chưa từng trải nên dễ bị chán nản, dễ hoang mang dao động trước khó khăn, dễ
bị kích động, nhẹ dạ cả tin, tiếp nhận thông tin ít chọn lọc, tạo nên yếu tố tiêu cực trong
cuộc sống. Họ đang ở độ tuổi năng động, hăng hái, sôi nổi, nhiệt tình, vô tư, nhạy bén,
ưa dân chủ, chuộng cái mới song cũng dễ sa vào trạng thái cực đoan, chạy theo sống thực
dụng.
Ngoài ra thanh niên cũng không phải là một khối thuần nhất, vì thế cần phải hiểu
rõ từng đặc điểm riêng của thanh niên. Chẳng hạn thanh niên ở độ tuổi 15 đến 17, đây là
độ tuổi vị thành niên nên thay đổi rất nhanh về thể chất, muốn thể hiện mình là người lớn,
rất thích tham gia vui chơi tập thể và bắt đầu muốn chọn bạn khác giới; Từ 18 đến 26 là
tuổi vẫn tiếp tục lớn, họ rất hăng hái, dũng cảm, khẳng định trách nhiệm công dân, định
hướng nghề nghiệp rõ ràng, quan tâm tới gia đình; Từ 25 tuổi trở lên, họ đã có việc làm,
lập nghiệp, có học vấn rộng và tư duy sáng tạo, có cuộc sống gia đình riêng, có bản lĩnh,

Các cấp uỷ đảng đã lãnh đạo hệ thống chính trị, toàn xã hội thực hiện tốt hơn công
tác thanh niên và chăm lo xây dựng Đoàn. Nhà nước đã ban hành Luật Thanh niên,
Chiến lược phát triển thanh niên và nhiều chính sách về công tác thanh niên, tạo điều
kiện, cơ hội cho thanh niên rèn luyện, cống hiến, trưởng thành. Công tác đoàn và phong
trào thanh niên từng bước phát triển, mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên được mở
rộng; số thanh niên trở thành đoàn viên, đảng viên ngày càng tăng. Vai trò của Mặt trận


Tổ quốc, các đoàn thể, gia đình, nhà trường và xã hội đối với thanh niên, công tác thanh
niên đã có chuyển biến tích cực.
Tuy vậy, tình hình thanh niên cũng đang diễn biến hết sức phức tạp, một bộ phận
thanh niên sống thiếu lý tưởng, giảm sút niềm tin, ít quan tâm đến tình hình đất nước,
thiếu ý thức chấp hành pháp luật, sống thực dụng, xa rời truyền thống văn hóa dân tộc.
Học vấn của một bộ phận thanh niên, nhất là thanh niên nông thôn, thanh niên dân tộc
thiểu số còn thấp; nhiều thanh niên thiếu kiến thức và kỹ năng trong hội nhập quốc tế.
Tính độc lập, chủ động, sáng tạo, năng lực thực hành sau đào tạo của thanh niên còn yếu,
chưa đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Tình trạng tội phạm và tệ nạn xã
hội trong thanh niên đang gia tăng và diễn biến ngày càng phức tạp.
Một số cấp ủy đảng chưa quan tâm đúng mức lãnh đạo công tác thanh niên; việc
đôn đốc, kiểm tra, đánh giá, rút kinh nghiệm thực hiện các chủ trương, nghị quyết của
Đảng về công tác thanh niên không thường xuyên, kịp thời; công tác quy hoạch, đào tạo,
bồi dưỡng và sử dụng cán bộ trẻ chưa thực sự được coi trọng; chưa làm tốt công tác phát
triển đảng trong thanh niên.
Nhà nước chậm thể chế hoá và triển khai thực hiện các chủ trương, nghị quyết của
Đảng về công tác thanh niên; thiếu những chính sách nhất quán, đồng bộ, lâu dài đối với
thanh niên; chưa có chính sách cụ thể để bồi dưỡng, đào tạo, sử dụng tài năng trẻ; việc
thực hiện Chiến lược phát triển thanh niên còn hạn chế. Nhiều bộ, ngành, địa phương
chưa làm tốt trách nhiệm chăm lo, bồi dưỡng, phát huy thanh niên thuộc lĩnh vực được
phân công. Việc đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của Đoàn Thanh niên Cộng
sản Hồ Chí Minh và Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam chưa theo kịp sự phát triển của

niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, Tạp chí Cộng sản Số 15
(159) năm 2008.
Sau khi nêu lên vị trí, tầm quan trọng của thanh niên và công tác thanh niên trong
hơn 20 năm đổi mới, tác giả, cho rằng thực tế vẫn còn một bộ phận thanh niên sống thiếu
lý tưởng, giảm sút niềm tin và ít quan tâm đến tình hình đất nước, thiếu ý thức chấp hành
pháp luật, dễ bị kích động, lôi kéo tham gia các hoạt động trái pháp luật; sống thực dụng,
quá coi trọng vật chất, thiếu kính trọng người lớn tuổi, ít quan tâm tới gia đình. Một bộ
phận thanh niên, nhất là thanh niên nông thôn, thanh niên dân tộc thiểu số có trình độ học
vấn còn thấp; nhiều thanh niên thiếu kiến thức, kỹ năng trong lao động và hội nhập quốc
tế. Tính độc lập, chủ động, sáng tạo, năng lực thực hành sau đào tạo của thanh niên còn


yếu, chưa đáp ứng được yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Tình hình tội phạm và tệ
nạn xã hội trong thanh niên, đặc biệt là tệ nạn ma túy, mại dâm có chiều hướng gia tăng.
Những yếu kém trên có những nguyên nhân khách quan và chủ quan như:
- Các vấn đề toàn cầu, những rủi ro, áp lực của kinh tế thị trường với những khó
khăn mới nảy sinh trong quá trình phát triển đất nước; sự chống phá quyết liệt của các thế
lực thù địch,
- Nhận thức của không ít cán bộ, đảng viên, cấp ủy đảng về thanh niên và công tác
thanh niên chưa đầy đủ, thiếu toàn diện, nhiều mặt còn khoán trắng cho Đoàn; đánh giá
thanh niên còn theo kinh nghiệm, cảm tính, gia trưởng, thiếu tin tưởng vào thanh niên;
một bộ phận cán bộ, đảng viên thoái hóa, biến chất về đạo đức, lối sống, không là tấm
gương để thanh niên học tập và noi theo; một bộ phận gia đình bỏ mặc con cái, thiếu giáo
dục và nêu gương. Hoạt động quản lý nhà nước về công tác thanh niên còn nhiều bất cập,
tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về công tác thanh niên và cơ chế phối hợp liên ngành
thực hiện công tác thanh niên chưa đủ rõ. Công tác giáo dục - đào tạo, dạy nghề, giải
quyết việc làm, phòng chống tệ nạn xã hội, hoạt động văn hóa, thể thao, báo chí, xuất bản
có nhiều thiếu sót, chậm được khắc phục. Nội dung, phương thức hoạt động của Đoàn
Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và các tổ chức thanh niên chậm thích ứng trước sự
biến động nhanh của tình hình thanh niên; thiếu tầm chiến lược trong tham mưu cho

thanh niên có những phẩm chất tốt đẹp, có khí phách và quyết tâm hành động thực hiện
thành công sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Đổi mới toàn diện giáo dục và đào
tạo, tạo cơ hội cho thanh niên được học tập, không ngừng nâng cao trình độ, có tri thức
và kỹ năng ngang tầm với thanh niên các nước tiên tiến trên thế giới. Nâng cao chất
lượng nguồn lao động, giải quyết việc làm, tăng thu nhập và cải thiện đời sống cho thanh
niên. Xây dựng môi trường xã hội lành mạnh, tạo điều kiện cho thanh niên nâng cao đời
sống văn hóa, tinh thần, phát triển toàn diện. Coi trọng hơn nữa việc trọng dụng nhân tài
trẻ, tạo bước chuyển có tính đột phá trong bố trí và sử dụng cán bộ trẻ trên tất cả các lĩnh
vực. Xây dựng Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh vững mạnh, thực sự là trường
học xã hội chủ nghĩa của thanh niên, là đội dự bị tin cậy của Đảng. Tăng cường vai trò
của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, tổ chức kinh tế - xã hội và gia đình, phối hợp giáo
dục, bồi dưỡng, phát huy tiềm lực của thanh niên. Phát huy sự nỗ lực phấn đấu của mỗi
thanh niên trong học tập, lao động và cuộc sống; không ngừng rèn luyện đạo đức, lối


sống, hoàn thiện nhân cách, trở thành công dân hữu ích, thành viên tốt trong gia đình, tích
cực đóng góp cho sự phát triển của đất nước. Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà
nước về thanh niên và công tác thanh niên.
2. Nguyễn Đức Tiến, Một số vấn đề đặt ra trong việc phát triển lý tưởng xã hội
chủ nghĩa cho thanh niên hiện nay, Tạp chí Cộng sản số 14 (158) năm 2008.
Giáo dục, phát triển lý tưởng xã hội chủ nghĩa cho thanh niên là một trong những
nhiệm vụ chính trị quan trọng của toàn Đảng, toàn dân và cả hệ thống chính trị. Đó là
một quá trình lâu dài, kiên trì, bền bỉ, liên tục và cũng hết sức khó khăn. Từ thực tiễn giáo
dục, phát triển lý tưởng xã hội chủ nghĩa cho thanh niên nước ta thời gian qua, có thể
thấy nổi lên một số vấn đề cần nghiên cứu và có giải pháp khắc phục phù hợp.
- Bản chất của chủ nghĩa xã hội là một lý tưởng, một ước mơ cao đẹp của con
người hướng tới một chế độ xã hội bình đẳng, tự do, ấm no, hạnh phúc. Chủ nghĩa xã hội
với bản chất vốn có của nó và xã hội xã hội chủ nghĩa hiện hữu trong quá trình xây dựng
từ những bước ban đầu có khoảng cách không nhỏ. Khoảng cách đó là tất yếu và cần phải
có thời gian để thu hẹp. Trong thời gian qua, chúng ta chưa làm rõ và chưa chỉ ra được

cũng cố gắng thực hiện tốt chính sách, nhưng thực tế, công tác đào tạo, chuyển đổi nghề
cho nhà nông lại vô cùng khó khăn...
Tác giả phản ánh tình trạng đất mất, nghề không... nhiều thanh niên của một số
quận, huyện của thành phố Hà Nội vẫn không có nhu cầu học. Bài viết nêu lên một số
nguyên nhân của tình trạng trên và một số kiến nghị nhằm giúp thanh niên ở những vùng
có tốc độ đô thị hoá cao được đào tạo và tìm được việc làm thích hợp vừa giúp ích gia
đình, vừa đóng góp xây dựng, phát triển quê hương.
4. Trương Giang Long, Chủ động đổi mới, hội nhập trong xu thế toàn cầu hoá và
trọng trách của thanh niên, Tạp chí Cộng sản số 7 (151) năm 2008.
Trong bài viết của mình, tác giả nêu lên thời cơ và khó khăn thách thức đối với
thanh niên trong quá trình hội nhập nền kinh tế khu vực và thế giới của đất nước. Tác giả
đặt vấn đề: Bằng cách nào để tuổi trẻ đáp ứng được yêu cầu của lịch sử?
Tác giả nhấn mạnh kỳ vọng và tin yêu lớp trẻ là "sợi chỉ đỏ" xuyên suốt các chặng
đường cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng. Trước hết các ngành các cấp cần xác định
rõ trách nhiệm của mình đối với tuổi trẻ trước vận mệnh của đất nước. Trên cơ sở trọng
trách lớn cần đặc biệt quan tâm đào tạo một thế hệ thanh niên mới hội tụ đủ các phẩm
chất ưu tú nhất của dân tộc và tinh hoa của thời đại. Một lớp thanh niên đại diện cho


những giá trị văn hóa tiên tiến, sống cao thượng, trong sáng, giàu lòng thủy chung, nhân
hậu. Biết yêu thương quý trọng dân tộc mình và tất cả các dân tộc khác với tinh thần Việt
Nam mong muốn là bạn của tất cả các nước không phân biệt sự khác nhau về chế độ
chính trị. Một lớp thanh niên có trái tim quả cảm, trọng hòa hiếu nhân nghĩa, biết bạn,
biết thù nhưng dám đương đầu với mọi thách thức, dám làm, dám chịu trách nhiệm
không ngại khó, không ngại khổ, không run sợ và không chịu khuất phục trước sức mạnh
cường quyền, sẵn sàng xả thân vì Tổ quốc. Làm việc bằng lòng tự trọng và ý chí tiến thủ,
biết lấy hiệu quả công việc của chính mình làm niềm vui, làm thước đo giá trị hành động.
Sống có trách nhiệm với bản thân với gia đình, cộng đồng và xã hội. Lớp thanh niên thực
sự là tấm gương sáng, là mẫu người hội tụ đủ những chuẩn giá trị đáp ứng yêu cầu của
thời đại, xứng đáng là một thế hệ mẫu mực, sống làm gương, làm hình mẫu cho các thế

động thẩm mỹ; thông qua môi trường xã hội, qua các phương tiện thông tin đại chúng...
b. Một số sách chuyên khảo
1. TS Trần Quy Nhơn, Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò thanh niên trong cách
mạng Việt Nam, NXB Thanh niên, Hà Nội, 2003.
2. Tổng quan tình hình thanh niên, công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi
(2002-2007), NXB Thanh niên, Hà Nội, 2007.
3.. Đảng Cộng sản Việt Nam, Tham luận tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X,
Nxb CTQG, Hà Nội, 2006 giới thiệu bài tham luận của đồng chí Đào Ngọc Dung…..
4. TS Đỗ Quang Tuấn (Chủ biên), TS Nguyễn Văn Hùng, PGS.TS Trần Hậu, Đổi
mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân
trong thời kỳ mới, Nxb CTQG, Hà Nội, 2006.
5. TS Nguyễn Đức Tiến, Phát tiển lý tưởng xã hội chủ nghĩa cho thanh niên Việt
Nam hiện nay, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2005. Đề cập tới quá trình hình
thành lý tưởng xã hội chủ nghĩa của thanh niên, thực trạng và một số giải pháp cơ bản về
phát triển lý tưởng xã hội chủ nghĩa cho thanh niên hiện nay.
6. Th.S. Đoàn văn Thái, Nhiệm vụ cơ bản của thanh niên Việt Nam, Nhà xuất bản
Thanh Niên, Hà Nội, 2004.
c. Đề tài, hội thảo
1. Đề tài: Thực trạng thanh niên - những giải pháp và chính sách cần thiết đối với
thanh niên trước yêu cầu phát triển kinh tế xã hội, do Phạm Văn Uýnh làm chủ nhiệm.


2. Đoàn thanh niênCS trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn (20/5/2006),
Phát huy vai trò của thanh niên trong sự nghiệp đất nước, Hội thảo khoa học.
Hội thảo thu hút sự quan tâm của nhiều nhà khoa học, sinh viên, học sinh, Buổi
hội thảo là cơ hội để các bạn phát biểu, chia sẻ suy nghĩ, khẳng định vai trò của mình, nói
về mình một cách xác thực nhất.
Theo đồng chí Nguyễn Đức Lộc - Chủ tịch Hội Sinh viên của Trường Đại học
Khoa học xã hộivà nhân văn: đã đến lúc chúng ta phải giáo dục cho giới trẻ trách nhiệm
xây dựng đất nước ngay ở "thì hiện tại". Phải nhìn nhận rằng ngày nay chúng ta đang có

của công tác thanh niên.
Thứ hai, nghiên cứu tình hình thanh niên, đánh giá đúng thực trạng Đảng lãnh đạo
công tác thanh niên, chỉ ra những ưu, khuyết điểm, rút ra nguyên nhân và bài học kinh
nghiệm.
- Khảo sát tình hình hình của thanh niên, chỉ ra những điểm mạnh và hạn chế
cùng với những bức xúc của thanh niên trong giai đoạn hiện nay.
- Khảo sát, đánh giá đúng thực trạng Đảng lãnh đạo công tác thanh niên, phân tích
t íc h các nguyên nhân, rút ra những kinh nghiệm.
Thứ ba, đề xuất phương hướng và những giải pháp chủ yếu để tăng cường sự lãnh
đạo của Đảng đối với công tác thanh niên giai đoạn hiện nay hiện nay.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài: Đề tài khảo sát, nghiên cứu sự
lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên từ năm 1986 đến nay.
5.Phương pháp nghiên cứu
Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật
lịch sử, đề tài sử dụng tổng hợp các phương pháp sau:
+ Phương pháp phân tích, tổng hợp, lịch sử - lôgic: Phương pháp này cho phép đi
sâu phân tích sự biến đổi, phát triển của thanh niên trong những năm vừa qua, đánh giá,
nhận xét được ưu, khuyết điểm của giai cấp nông dân hiện nay.
+ Phương pháp so sánh: So sánh với tính chất, quy mô, cơ cấu, bản chất về thanh
niện và công tác thanh niên của các nước, các khu vực… Từ đó rút ra những đặc điểm
chung, phổ biến và đặc thù, tìm kiếm những giá trị tham khảo cho nghiên cứu tăng cường
sự lãnh đạo của đảng đối với công tác thanh niên.


+ Phương pháp điều tra xã hội học: Điều tra các mặt tình hình thanh niên và công
tác thnah niên. Kết quả điều tra là căn cứ cho việc đề xuất các giải pháp thực tiễn.
+ Ngoài ra là một số phương pháp bổ trợ khác như: Lấy ý kiến chuyên gia, toạ
đàm, thảo luận nhóm….
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
+ Đề tài góp phần làm rõ vai trò, vị trí và đặc điểm thế hệ thanh niên hiện nay.

17
17

1.2. Quan niệm, nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng đối với công tác
thanh niên

30

Chương 2: THANH NIÊN VÀ ĐẢNG LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC
THANH NIÊN – THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN,
KINH NGHIỆM
2.1. Tình hình chung về thanh niên

46
46

2.2. Quá trình lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên từ 1986 đến
nay

51

2.3. Nguyên nhân và những bài học kinh nghiệm

69

Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM TĂNG CƯỜNG SỰ LÃNH
ĐẠO CỦA ĐẢNG ĐỐI VỚI CÔNG TÁC THANH NIÊN

76


Chỉ đến khi học thuyết Mác - Lênin ra đời thì vị trí, vai trò của thanh niên mới
được đánh giá đúng đắn và những luận điểm quan trọng về việc cần thiết phải ra đời một
tổ chức của thanh niên do Đảng Cộng sản sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện mới được đề
cập.
Luận điểm "cách mạng là sự nghiệp của quần chúng" là một trong những luận
điểm cơ bản của học thuyết Mác - Lênin về vai trò của quần chúng trong lịch sử. Điều
đáng lưu ý là, sức mạnh của quần chúng với tư cách là người sáng tạo chân chính ra lịch
sử, không thể là sức mạnh tự phát, mù quáng, thiếu định hướng, mà là sức mạnh tự giác
và có tổ chức. Chính vì thế V.I.Lênin đã nêu rất sớm khẩu hiệu: "Hãy tổ chức lại". Người
cho rằng khẩu hiệu đó "phải được thực hiện ngay lập tức". Quần chúng thanh niên cũng
phải được tổ chức lại trong tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản.
Vào giữa thế kỷ XIX, chính Ph.Ăngghen đã đề xuất ý kiến về việc tham gia của
thế hệ trẻ vào cuộc đấu tranh chống lại chính sách phản động của chế độ quân chủ Phổ vì
tương lai của nước Đức. Ngay lúc đó, ông đã khẳng định rằng, thanh niên không thể
đứng ngoài chính trị, chính thực tiễn của cuộc đấu tranh giai cấp đã cuốn hút tuổi trẻ vào
đời sống chính trị. C.Mác, Ph.Ăngghen và V.I.Lênin đều coi thanh niên là một lực lượng
cách mạng hùng hậu, có vai trò quan trọng trong cách mạng và xem xét vấn đề thanh niên


luôn gắn bó với giai cấp công nhân và Đảng tiên phong của nó. C.Mác đã khẳng định:
"Do những quy luật phát triển khách quan của xã hội, thanh niên bao giờ cũng giữ vai
trò quan trọng trong việc kế thừa và phát triển những thành tựu của người đi trước"1.
Thanh niên được xem xét như một tầng lớp xã hội đặc thù theo lứa tuổi, có số lượng đông
và giữ vị trí quan trọng trong xã hội. Nếu chia các tầng lớp, các giai cấp, dân tộc… theo
lát cắt dọc, thì thanh niên là lát cắt ngang, có mặt trong mọi giai tầng của xã hội. Chính
thanh niên của các dân tộc là người sẽ kế thừa, sẽ phát triển mọi thành quả do cha anh để
lại.
Năm 1844, C.Mác và Ph.Ăngghen đã nghiên cứu thế hệ trẻ của giai cấp vô sản và
rút ra kết luận quan trọng: "Tương lai của giai cấp công nhân tuỳ thuộc vào tình trạng
thế hệ thanh niên của nó"2 và C.Mác đã chỉ rõ: "Những người công nhân tiên tiến nhất, ý

7
8

Lênin, toàn tập, tập 1, tr.163.
V.I.Lênin, toàn tập, tập 41, tr.


vì bọn theo chủ nghĩa cơ hội sợ sự độc lập đó, mà là vì tính chất của công việc. Bởi vì
không có sự độc lập hoàn toàn, thanh niên sẽ không rèn luyện mình thành những chuyên
gia tốt, và góp phần thúc đẩy CNXH tiến lên"9. Luận điểm này thể hiện sự ủng hộ của
Đảng đối với tính chủ động, tự quản của thanh niên. Đoàn thanh niên là một bộ phận của
hệ thống chính trị - xã hội đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản. Đoàn có điều lệ, có
hệ thống tổ chức và cán bộ từ Trung ương đến cơ sở, được nhà nước cấp ngân sách hoạt
động, có các cơ quan truyền thông đại chúng, mọi công tác của Đoàn được thực hiện
bằng chính hệ thống tổ chức của nó, bằng đội ngũ cán bộ và của đoàn viên.
Bốn là, V.I.Lênin rất quan tâm đến chất lượng hoạt động của Đoàn TNCS, mà chất
lượng đó trước tiên là ở từng thành viên của Đoàn.
Người cho rằng, người đoàn viên thanh niên cộng sản là những người tiên tiến
trong thanh niên. V.I.Lênin đã chỉ rõ: "là đoàn viên thanh niên, nghĩa là phải phấn đấu
cống hiến mọi hoạt động, mọi sức lực của mình cho sự nghiệp chung. Đó chính là nội
dung giáo dục CSCN. Chỉ có trong hoạt động đó người thanh niên, nam hoặc nữ mới có
thể trở thành người cộng sản chân chính"10. V.I.Lênin đặc biệt quan tâm đến tính tích
cực lao động, chính trị, xã hội của người đoàn viên: "Chỉ khi nào cùng lao động với công
nhân và nông dân người ta mới trở nên người cộng sản chân chính và phải làm cho mọi
người thấy rằng bắt cứ một đoàn viên nào của Đoàn thanh niên đều có học và đồng thời
cũng biết lao động"11. Luận điểm nổi tiếng của V.I.Lênin coi trọng chất lượng của tổ
chức: "Thà ít mà tốt" vẫn là kim chỉ nam cho hoạt động thực tế của Đoàn TNCS trong
điều kiện hiện nay.
1.1.2. Tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên và công tác thanh niên
Kế thừa những di sản tư tưởng quý báu của C.Mác, Ph.Ăngghen và V.I.Lênin,

niên là một tổ chức giúp Đảng giáo dục thanh niên nên mọi đoàn viên phải gương mẫu
"học tập chính trị, văn hoá, nghề nghiệp để tiến bộ mãi, để sẵn sàng trở thành cán bộ,
đảng viên tốt"17.
Muốn giáo dục thanh niên, điều trước tiên là phải tập hợp họ lại trong tổ chức. Chỉ
có đứng trong tổ chức, tham gia sinh hoạt trong tổ chức, hoạt động cho các chương trình,
kế hoạch do tổ chức đề ra, thanh niên mới có điều kiện tiến bộ và mới có thể tự rèn luyện
thành người tốt như Bác Hồ dạy. Vì vậy, Bác rất quan tâm đến phương pháp giáo dục
thanh niên trong tổ chức qua sinh hoạt Đoàn, Hội; qua việc thực hiện các cuộc vận động,
các phong trào hành động cách mạng, Người cho rằng các tổ chức thanh niên có vai trò
rất quan trọng trong việc phải nghiên cứu tìm ra những hình thức, phương pháp thích hợp
để tổ chức, giáo dục thanh niên một cách rộng rãi và vững chắc"18.
Ngày nay, chúng ta có trên 10 triệu thanh niên đã được đứng trong tổ chức dưới
ngọn cờ của Đảng (Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam, Hội
sinh viên Việt Nam, các đơn vị thanh niên xung phong…). Nếu các tổ chức nêu trên đều
làm tốt công tác giáo dục, nghĩa là luôn tích cực tìm kiếm, sáng tạo những hình thức,
phương pháp thích hợp, đặc biệt là trong điều kiện mới (trình độ mọi mặt của thanh niên
đã được nâng lên, hoạt động kinh tế - xã hội - văn hoá đổi mới, chính sách mở cửa…) thì
chắc chắn sẽ tạo ra hiệu quả tốt. Muốn vậy, các tổ chức Đoàn, Hội phải ý thức sâu sắc về
chức năng giáo dục của mình, kiên quyết đấu tranh chống lại những suy nghĩ và hành
16

Văn kiện Đại hội Liên đoàn TNVN (1950) - tài liệu lưu trữ tại Ban Lịch sử Đoàn thuộc TW Đoàn TNCS Hồ Chí
Minh.
17
Hồ Chí Minh, Về giáo dục thanh niên, Nxb Thanh niên, 1980, tr.163.
18
Hồ Chí Minh, Về giáo dục thanh niên, Nxb Thanh niên, 1980, tr. 164.


động không đúng như coi nhẹ nhiệm vụ giáo dục, chậm đổi mới hình thức, phương pháp