1. Tên tình huống
LÀM THẾ NÀO ĐỂ THỰC HIỆN TỐT CUỘC VẬN ĐỘNG KHÔNG SỬ
DỤNG CHẤT CẤM TRONG CHĂN NUÔI ?
Trên thị trường hiện nay, tình trạng sản xuất, mua bán, vận chuyển, tiêu
thụ chất cấm trong chăn nuôi ngày càng gia tăng. Việc sử dụng chất cấm trong
chăn nuôi, trồng trọt đã trở nên phổ biến bất chấp những cảnh báo của các nhà
quản lí về việc sử dụng chúng. Đây là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến ung thư và
tử vong do người dân phải sử dụng thức ăn bẩn, nhiễm độc. Một đại biểu Quốc
hội đã phải bức xúc thốt lên: “đường tắt ra nghĩa địa được xuất phát từ chiếc dạ
dày”. Thế nhưng đa phần những người sử dụng vẫn mơ hồ về tác hại thực của
nó. Việc không sử dụng chất cấm trong chăn nuôi là một vấn đề nan giải, nó phụ
thuộc phần lớn vào ý thức người dân và doanh nghiệp sản xuất. Với kiến thức
hiểu biết của bản thân, em thử làm một tuyên truyền viên về chống sử dụng chất
cấm trong chăn nuôi.
2. Mục tiêu giải quyết tình huống
- Thứ nhất: Tình hình sử dụng chất cấm trong chăn nuôi trong thời gian
gần đây đã gia tăng ở mức độ báo động cả về quy mô lẫn tính chất.
- Thứ hai: Việc rèn kĩ năng sống cho học sinh trong đó có việc bảo vệ sức
khỏe, vệ sinh an toàn thực phẩm được các thầy giáo, cô giáo trong nhà trường
cùng với bố mẹ rất quan tâm nên em muốn việc giải quyết tình huống thực tế
này của chúng em sẽ góp phần thiết thực cùng với các thầy, cô giáo và bố mẹ
tuyên truyền, hướng dẫn giúp các bạn học sinh trong nhà trường có kĩ năng bảo
vệ sức khỏe, vệ sinh an toàn thực phẩm. Bên cạnh đó các bạn sẽ là những tuyên
truyền viên tới những người thân trong gia đình và những người xung quanh
mình có kĩ năng bảo vệ sức khỏe , vệ sinh an toàn thực phẩm.
- Thứ 3: Với chúng em khi giải quyết tình huống này, chúng em sẽ được
tìm hiểu sâu, rộng về kiến thức các môn học như môn Sinh học, Hóa học, Toán,
Tin học, GDCD, Địa lí, Ngữ văn và từ đó chúng em tăng khả năng của mình
trong việc vận dụng kiến thức các môn học vào thực tế đời sống.

1

nếu trước đây, sử dụng chất cấm chỉ xuất hiện ở các cơ sở chăn nuôi nhỏ lẻ, thì
2


nay đã có ở cả các cơ sở chăn nuôi trang trại, thậm chí là các trang trại trong hệ
thống chăn nuôi gia công của các tập đoàn lớn.

2014

2015

Ví dụ: Chỉ tính riêng tỉnh Đồng Nai, liên tiếp trong 4 năm qua (từ 2012
đến 2015) đều phát hiện các hộ sử dụng chất cấm trong chăn nuôi với mức độ
khác nhau. Năm 2012 qua lấy 151 mẫu kiểm tra, phát hiện 17 mẫu dương tính.
Năm 2013 kiểm tra 120 mẫu, phát hiện 3 mẫu dương tính. Năm 2014 kiểm tra
156 mẫu, phát hiện 12 mẫu dương tính. Năm 2015, kiểm tra 84 mẫu tại các cơ
sở chăn nuôi nhỏ, phát hiện 17 mẫu dương tính với chất Sabultamol.

2012

2013

2014

2015

Qua biểu đồ ta thấy, sau một thời gian lắng xuống thì gần đây tình trạng
sử dụng chất cấm trong chăn nuôi trở nên ồ ạt hơn và tăng đột biến trong năm
2015.
Mỗi năm, tại Việt Nam căn bệnh ung thư liên quan đến đường tiêu hóa, ăn

Tên hóa chất
Ractopamine
Clenbuterol
Salbutamol

Nhóm chất
Chất tạo nạc

bản màu vàng 2)

54, Bộ

NN&PTNT,

ngày

20/6/2002
Thông tư số 42, Bộ

Auramine O (chất cơ
4

Căn cứ
Quyết định

Chất tạo màu

NNPTNT, Ngày 16
tháng 11 năm 2015



5


* Clenbuterol
- Công thức phân tử: C12H18Cl2ON2
- Khối lượng phân tử: 276,0796 đvC
- Tính chất: Là tinh thể không màu, mịn, tan nhiều trong nước, axeton,
methanol, ethanol, ít tan trong chloroform, không tan trong bezen, nhiệt độ sôi là
404,90C.
* Salbutamol
- Công thức phân tử: C13H21NO3
- Khối lượng phân tử: 239,152 đvC
- Tính chất: Salbutamol thường có dạng bột tinh thể màu trắng, tan trong nước,
ít tan trong cồn (ethanol) và chloroform, kém bền dưới ánh sáng, nhiệt độ sôi là
433,50C. Trong cơ thể, salbutamol được hấp thu tốt nhất ở các mô dạ dày và
ruột. Nó sẽ được tích tụ tại gan và bị chuyển hoá thành dạng bất hoạt salbutamol
sulfate (muối). Sau cùng salbutamol sulfate sẽ được thải ra ngoài chủ yếu qua
nước tiểu (75%) trong vòng 72 giờ. Salbutamol tập trung nhiều nhất ở gan và
thận, ít hơn ở các cơ và mô mỡ.
5.2.2. Chất tạo màu:

Chất vàng O cấm dùng trong chăn nuôi

Bột vàng O hòa nước, bôi ra giấy có màu vàng đẹp
mắt.

Chất tạo màu sử dụng chủ yếu là
Auramine O:
- Công thức phân tử: C17H21N3

Gà ngâm trong chất vàng O biến từ màu trắng sang màu vàng bắt mắt

7


- Khi sử dụng chất tạo nạc trong chăn nuôi thì sự tăng trưởng của vật nuôi
sảy ra bằng cách tăng chiều dài và độ lớn của sợi cơ một cách nhanh chóng chứ
không gia tăng số lượng tế bào.
- Đặc điểm thấy rõ nhất là: Dùng thuốc chỉ cần sang ngày thứ 2 là heo bắt
đầu nở mông vai, tạo ra những thớ thịt săn chắc. Đến ngày thứ 3 heo sẽ ít di
chuyển thường nằm ngủ li bì, sang ngày thứ 10 heo bắt đầu ăn đâu nằm đấy và
kèm theo hiện tượng chân đứng không vững. Bước sang ngày thứ 15 thì bằng
mọi giá phải xuất chuồng vì nguy cơ gãy chân rất cao. Nếu quá nửa tháng heo sẽ
tự khuỵu chân vì loại thuốc đó sẽ làm cho xương giòn, không chỉ gãy chân mà
khắp người heo sẽ bắt đầu xuất hiện những vết lở rỉ nước…Trong khoảng 15
ngày cho heo ăn loại hóa chất đó trọng lượng sẽ tăng vọt trung bình mỗi ngày
lên 1,5kg đến 2 kg....”.Tuy nhiên không thể kéo dài vì sẽ làm cho vật nuôi chết.

Những con heo được nuôi bằng chất tạo siêu nạc chỉ có thể nằm hoặc
ngồi.

5.3.2. Tác hại đối với sức khỏe con người:
* Ảnh hưởng tới hệ cơ:
- Các chất Salbutamol, Clenbuterol và Ractopamine đi vào cơ thể, điều
khiển các chất dinh dưỡng hướng tới mô cơ, tăng quá trình sinh tổng hợp protein
để tích lũy nạc và giảm sinh tổng hợp mỡ, giảm tích lũy mỡ trong cơ thể. Gây
run cơ, làm giảm vận động của cơ, khớp, khiến cơ thể phát triển không bình
thường.

8

đến hiện tượng dễ sẩy thai ở phụ nữ mang thai, khiến phụ nữ có nguy cơ mắc
ung thư vú, làm rối loạn giới tính đối với thai nhi.
- Đối với đàn ông: Có thể bị u nang tinh hoàn, giãn tĩnh mạch dịch hoàn,
chất lượng tinh dịch thấp, một trạng thái bệnh giống như đồng tính hay các
chứng bệnh về thần kinh, dễ chán nản, phiền muộn, suy yếu nhận thức, suy yếu
hệ thống kháng thể.

U nang tinh hoàn

Ung thư vú

* Nguy cơ ung thư:
- Vàng O là chất độc hại đối với cơ thể. Tổ chức Ung thư thế giới (IARC)
đã xếp chất này vào loại gây ung thư nhóm 3, tức là có khả năng gây ung thư
cao

10


Theo ông Trần Trọng Bình, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát Môi trường, Bộ
Công an cho hay, theo thông tin tại một hội thảo khoa học về ung bướu năm
2014, các nhà khoa học đưa ra con số đáng báo động về số người bị ung thư tại
Việt Nam: Trung bình mỗi năm có 150.000-200.000 người mắc. Theo số liệu
thống kê chưa đầy đủ, năm 2014, có 82.000 người tử vong vì ung thư, trong đó
có nguyên nhân lớn từ mất an toàn vệ sinh thực phẩm. Hậu quả kéo theo đó là
vấn đề an sinh xã hội và phát triển bền vững. “Với bệnh tật như hiện nay, xây
nhiều bệnh viện cũng không đủ”.
Một số hình ảnh về bệnh ung thư

Ung thư gan

chất cấm trong chăn nuôi như hiện nay? Là một học sinh, em đã thực hiện được
các biện pháp như sau:
5.4.1. Vận động người dân không sử dụng chất cấm trong chăn nuôi.
Tuyên truyền rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng về những
nguy hại của loại chất này đối với sức khỏe cộng đồng, với uy tín của ngành
chăn nuôi Việt Nam. Tố giác các đối tượng sử dụng chất cấm vì hành vi sử dụng

12


chất cấm không chỉ là vi phạm pháp luật mà còn là hành vi phi đạo đức phải bị
cộng đồng tẩy chay.
5.4.2. Tuyên truyền pháp luật cho người dân về về tội sản xuất, tàng
trữ, vận chuyển, buôn bán, sử dụng chất cấm trong chăn nuôi.
- Theo Điều 155 Bộ Luật hình sự: Tội sản xuất, tàng trữ, vận chuyển,
buôn bán hàng cấm sẽ tùy mức độ bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị phạt
tù.
- Theo nghị định số 119/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành
chính trong lĩnh vực thú y, giống vật nuôi, thức ăn chăn nuôi ban hành năm
2013:
+ Đối với trường hợp sự dụng chất cấm trong chăn nuôi hoặc trong thức
ăn chăn nuôi, hộ chăn nuôi sẽ bị xử phạt từ 5 đến 10 triệu đồng. Đối với trang
trại thì xử phạt từ 10 đến 20 triệu đồng.
+ Hành vi sử dụng chất cấm trong gia công, sản xuất thức ăn chăn nuôi sẽ
bị xử phạt từ 70 đến 100 triệu đồng. Ngoài ra hình phạt bổ sung là đình chỉ hoạt
động sản xuất, gia công, kinh doanh thức ăn chăn nuôi từ 1 đến 3 tháng.
+ Đối với cơ sở chăn nuôi thì buộc phải tiếp tục nuôi vật nuôi đã sử dụng
chất cấm đến khi kiểm tra không còn tồn đọng chất cấm mới được đem bán hoặc
giết mổ. Bên cạnh đó còn buộc tiêu hủy toàn bộ chất cấm hoặc thức ăn chăn
nuôi có chất cấm.

14

Lương Hồng