tổng quan về thông tin quang
[[[ [ơ
Chơng I
hệ thống thông tin sợi quang
I. Hệ thống thông tin sợi quang
1. Cấu trúc hệ thống thông tin quang
Hình vẽ 1.1 biểu thị cấu hình cơ bản của hệ thống thông tin quang nói chung tín
hiệu điện từ máy điện thoại các thiết bị đầu cuối, số liệu fax đa đến đợc biến đổi
sang tín hiệu quang, qua một bộ biến đổi điện - quang (E/O) (Các tín hiệu điện
1 và 0 đợc biến đổi ra ánh sáng có dạng: có và không) và sau đó đợc gửi
vào cáp quang các tín hiệu truyền qua sợi quang công suất bị giảm và dạng sóng
(độ rộng xung) bị dãn ra. Sau đó tới bộ biến đổi quang - điện (E/O) tại đầu kia
của sợi quang. Tại bộ biến đổi quang - điện, tín hiệu quang thu đợc, đợc biến đổi
thành tín hiệu điện, khôi phục lại nguyên dạng tín hiệu của máy điện thoại, số
liệu fax... đã gửi đi, tín hiệu sau khi đã đợc khôi phục đợc truyền tới các thiết bị
đầu cuối của chặng truyền dẫn.
Bộ biến đổi quang E/O thức chất là linh kiện phát quang nh là Laser diode, và
bộ biến đổi quang điện O/E là photo diode. Khi khoảng cách truyền dẫn lớn cần

1
Điện thoại
Điện thoại
Số liệu
Fax
Tivi
Số liệu
Fax
Tivi
<Tín hiệu điện>
<Tín hiệu điện>
Khuếch đại

hiệu quang.
2. Tiến trình phát triển của hệ thống thông tin quang
Vào những năm 1960 việc phát ra laser để làm nguồn quang, đã mở ra một thời
kỳ mới có ý nghĩa rất to lớn trong lịch sử kỹ thuật thông tin sử dụng dải tần số
của ánh sáng. Theo lý thuyết thì nó cho phép con ngời thực hiện thông tin với l-
ợng kênh rất lớn vợt gấp nhiều lần các hệ thống vi ba hiện có. Hàng loạt các thực
nghiệm về thông tin trên bầu khí quyển, mặc dù đã thu đợc một số kết quả, nhng
những chi phí cho các công việc này là quá lớn. Kinh phí chi cho việc sản xuát
các thành phần để vợt qua các cản trở do điều kiện thời tiết (ma, sơng mù...) gây
ra là rất tốn kém nên cha thu hút đợc sự chú ý của mạng lới.
Một hớng nghiên cứu khác cùng thời gian này đã tạo đợc hệ thống thông tin có
độ tin cậy cao hơn thông tin qua khí quyển nói ở trên là sự phát minh ra sợi dẫn
quang. Các sợi dẫn quang lần đầu tiên đợc chế tạo mặc dù có suy hao rất lớn
khoảng 1.000dB/km. Đã tạo ra một mô hình hệ thống có xu hớng linh hoạt hơn.
Năm 1966 kao, Hock man, và Werts đã nhận thấy rằng suy hao của sợi dẫn
quang chủ yếu là do tạp chất có trong vật liệu chế tạo sợi gây lên và nhận định
rằng có thể làm giảm suy hao của sợi và chắc chắn tồn tại một điểm nào đó trong
dải bớc sóng truyền dẫn quang có suy hao nhỏ. Những nhận định này đã đợc
sáng tỏ khi Kapron, Keck và Manver chế tạo thành công sợi thuỷ tinh có suy hao
20dB/Km vào năm 1970 - suy hao này nhỏ hơn nhiều so với thời điểm đầu chế
tạo sợi và cho phép tạo ra cự ly truyền dẫn tơng đơng với các hệ thống truyền
dẫn bằng cáp đồng với sự cố gắng không ngừng của các nhà nghiên cứu, các sợi
quang có suy hao nhỏ lần lợt ra đời.
Cho tới năm 1980 các hệ thống thông tin trên sợi dẫn quang đã đợc phổ biến khá
rộng với vùng bớc sóng làm việc 1.300nm cho tới nay sợi dẫn quang đã đạt tới
sự suy hao rất nhỏ, suy hao 0,154dB/Km tại bớc sóng 1.550nm, đã cho thấy sự
phát triển vợt bậc của công nghệ sợi quang trong hơn hai thập kỷ qua giá trị suy
hao này đã gần đạt tới tính toán lý thuyết cho các sợi đơn mode là 0,14dB/Km.
Cùng với công nghệ chế tạo các nguồn phát và thu quang, sợi dẫn quang đã tạo
ra hệ thống thông tin quang với nhiều u điểm trội hơn hẳn so với các hệ thống

chế nguồn
sáng
Hệ thống truyền
dẫn sợi quang
Bộ giải
điều chế
Tín hiệu điện
được tái tạo
ánh sáng tương tự
Tín hiệu tương tự
Tín hiệu tương tự
ánh sáng số
ánh sáng số
A/D
Tín hiệu
tương tự
D/A
Tín hiệu
tương tự
(a)
(b)
(c)
Hình 1.2 Các kỹ thuật truyền dẫn sợi quang
E
O
O
E
sáng sẽ đợc biến đổi về tín hiệu số nhờ bộ gửi điều chế quang. Sau đó qua bộ
D/A sẽ biến đổi tín hiệu này trở lại tín hiệu dang tơng tự đầu vào (hình 1.2c)
Các kỹ thuật truyền dẫn này chỉ cho ta thấy việc truyền dẫn thông tin theo một

+ Các đờng trung kế
+ Các tuyến cáp thả biển liên quốc gia.
+ Đờng truyền số liệu.
+ Mạng lới truyền hình...
Hệ thống thông quang đáp ứng cả các tín hiệu tơng tự (anolog) và số (Digital),
chúng cho phép truyền dẫn tất cả các tín hiệu dịch vụ băng hẹp và băng rộng,
đáp ứng mọi yêu cầu của mạng số hoá liên kết đa dịch vụ (ISDN). Số lợng cáp
quang hiện nay đợc lắp đặt trên thế giới với số lợng rất lớn, ở mọi tốc độ truyền
dẫn với các cự ly khác nhau, có cấu trúc mạng rất đa dạng. Ngoài ra chúng còn
có các u điểm nh độ tin cậy cao và dễ bảo dỡng. Vì sợi quang là một phơng tiện
truyền dẫn đồng nhất và không gây ra hiện tợng pha đinh, chịu đợc độ ẩm khắc
nghiệt.
Hệ thống thông tin quang có tính bảo mật cao vì sợi quang không thể bị trích để
lấy trộm thông tin bằng các phơng tiên thông thờng và rất khó lấy thông tin ở tín
hiệu quang. Chúng còn có tính linh hoạt và tính mở rộng.
Các nhợc điểm:
Bộ biến đổi điện - quang: tín hiệu điện trớc khi đa vào quang phải đợc biễn
đổi thành sóng ánh sáng (có bớc sóng 850, 1300, 1550mm) việc biến đổi này
đợc truyền trên sợi quang. Tại đầu thu tín hiệu quang phải đợc biến đổi trở về
tín hiệu ban đầu. Chi phí sản xuất thiết bị điện tử biến đổi tín hiệu cần phải
xem xét trong tất cả các ứng dụng.
Đờng truyền thẳng: cáp quang cần có đờng đi thẳng.
Yêu cầu lắp đặt đặc biệt vì cấu tạo của sợi quang chủ yếu bằng thuỷ tinh silic,
nên yêu cầu phải có những kỹ thuật đặc biệt khi xây dựng và lắp đặt các
tuyến cáp quang.
Sửa chữa hàn nối phức tạp phải cần có kỹ thuật cao và thiết bị phù hợp.

5
Chơng II
Lý thuyết chung về sợi quang

2
thì < : tia khúc xạ gẫy về phía xa pháp tuyến.
Trờng hợp n
1
> n
2
nếu tăng thì tăng theo và luôn lớn hơn khi =90
0
,
tức là tia khúc xạ song song với mặt tiếp giác thì góc đợc gọi là góc tới hạn

0
. Lúc này không còn hiện tợng khúc xạ nữa, chỉ còn tia phản xạ, hiện tợng
này gọi là phản xạ toàn phần.
Dựa vào định luật khúc xạ (công thức snell) với = 90
0
ta tính đợc góc tới hạn

c
.

6
tia tới
tia phản xạ
mặt ngăn cách
p (pháp tuyến)


n
1

ứng dụng hiện tợng phản xạ toàn phần, sợi quang đợc chế tạo gồm 1 lõi (core)
bằng thuỷ tinh có chiết suất n
1
và lớp bọc (clading) bằng thuỷ tinh có suất n
2
và
n
1
> n
2
. ánh sáng trong lõi sợi quang sẽ đợc phản xạ toàn phần trên mặt tiếp giáp
giữa lõi và lớp bọc. Do đó ánh sáng có thể truyền đợc trong sợi với cự ly dài.
2. Khẩu độ số (Nunmerical Aperture)
Sự phản xạ toàn phần trong lợi quang chỉ xảy ra đối với những tia sáng có góc tới
ở đâuf sợi nhỏ hơn góc giới hạn
max
. Sin của góc giới hạn này gọi là khẩu độ số.
Ký hiệu là NA: NA = sin
max
Tại điểm A đối với tia 2: áp dụng công thức Snell:
n
0
sin
max
= n
1
s(90
0
=
c

2
1
2
2
nn

=n
1

2
Trong đó =
1
21
2
1
2
2
2
1
2 n
nn
n
nn

=


7
n
2

đến 1,3%).
Ví dụ: sợi quang có n
1
=1,05; n
2
=1,485 thì
=
1
21
2
1
2
2
2
1
2 n
nn
n
nn

=

=0,01=1%
NA=sin
max
=
2
1
2
2

Khi tia sáng đi vào lõi của sợi quang theo một góc nào đó thì nó sẽ đợc lan
truyền trong lõi theo phơng thức phản xạ toàn phần (hình 2.4a) các tia sáng
truyền trong lõi sợi có cùng vận tốc mà chiều dài đờng truyền khác nhau nên
thời gian truyền sẽ khác nhau, trên cùng chiều dài sợi. Điều này dẫn đến hiện t-
ợng: khi đa một xung ánh sáng hẹp vào đầu sợi thì lại nhận đợc xung ánh sáng
rộng hơn ở cuối sợi. Đây là hiện tợng tán sắc do đó độ tán sắc lớn nên sợi đa
mode có chiết suất bậc không thể truyền tín hiệu có tốc độ cao qua cự ly dài đợc.
Đây là nhợc điểm mà ta có thể khắc phục trong loại sợi có chiết suất giảm dần.
Sợi quang đa mode chiết suất giảm dần (GI):

8
n
2
n
1
n
r
Xung
vào
Xung ra
Hình 2.4a- Sợi quang đa mode có chiết suất bậc
Xung ra
Để giảm độ sai lệch về thời gian của loại sợi đa mode chỉ số chiết suất bậc loại
sợi đa mode chiết suất giảm dần có hệ số khúc xạ lớn nhất tại lõi của nó và có độ
khúc xạ nhỏ hơn về phía lớp bọc sợi quang. Điều này có nghĩa là sự phân bố hệ
số kúc xạ có hình chuông. Khi đó các tia sang đi thẳng trong sợi, do có hệ số
khúc xạ lớn nhất nên vân tốc lan truyền là nhỏ nhất, vì vận tốc ánh sáng lan
truyền phụ thuộc vào hệ số chiết suất: V = c/n.
Những tia sáng bị uốn cong ra phía vỏ có hệ số chiết suất nhỏ hơn nên vận tốc
lớn hơn. Nh vậy đã làm giảm thời gian trễ giữa các tia. Vì vậy có thể truyền một

n
r
Xung vào
Xung ra
Hình 2.4c- Sợi quang đơn mode
Xung ra
II. Các đặc tính của sợi quang
Các đặc tính của sợi quang cần quan tâm cho ứng dụng viễn thông có thể chia
làm hai lĩnh vực: các đặc tính vật lý và các đặc tính truyền dẫn, các đặc tính
truyền dẫn gần suy hao, tán sắc, bớc sóng cắt. Còn các đặc tính vật lý gồm mặt
cắt khúc xạ, kích thớc, lực căng...
1. Suy hao của sợi quang
Suy hao trong sợi quang là một trong những thông số quan trọng của đờng
truyền dẫn. Để xác định tốc độ truyền dẫn và khoảng cách lập trạm lặp của hệ
thống thông tin sợi quang, có hai tham số phải nghiên cứu đó là suy hao quang
và độ rộng băng tần truyền dẫn. Độ suy hao quang để xác định suy hao công
suất ánh sáng lan truyền trong sợi quang. Nếu suy hao nhỏ hơn thì cho phép
khoảng cách truyền dẫn tín hiệu lớn hơn.
Suy hao quang có thể tạm chia thành hai loại, thứ nhất là suy hao thuần tuý sợi
quang, thứ hai là suy hao phụ khi lắp đặt và vận hành hệ thống. Bao gồm suy hoa
hấp thụ, suy hao tán xạ Rayleight suy hoa tán sắc do không đồng nhất cấu trúc.
Suy hao trong quá trình vận hành mạng bao gồm suy hao uốn cong, suy hoa hàn
nối và suy hao ghép nối của cáp sợi quang và các linh kiện thu và phát quang.
Độ suy hao của sợi đợc tính:
A(dB)=10lg
2
1
P
P
Trong đó P

hấp thụ tăng vọt ở các bớc sóng gần 950nm, 1240nm và 1400nm.
Sự hấp thụ do vật liệu là do dao động của các tia hồng ngoại và tia cực tím gây
ra, nó không thành vấn đề tại bớc sóng gữa 0,8àm và 1,7àm.
b. Suy hao do tán xạ.
Tán xạ Rayleight là 1 hiện tợng mà ánh sáng bị tán xạ theo các hớng khác nhau
khi nó gặp phải ọt vật nhỏ có kích thớc không quá lớn so với bớc sóng của ánh
sáng.
Tiêu hao tán xạ Rayleight xuất hiện do ảnh hởng của các chỗ không đồng nhất
còn sót lại trong giai đoạn làm nguội sợi, trong quá trình nóng chẩy thuỷ tinh để
kéo thành sợi. ảnh hởng của nó phụ thuộc vào công nghệ chế tạo và vật liệu chế
tạo sợi. Kích thớc các chỗ không đồng nhất nhỏ hơn bớc sóng ánh sáng vùng
hồng ngoại. Độ suy hao của tán xạ rayleight giảm nhanh về phía có bớc sóng dài
nó có ảnh hởng đáng kể ở bóc sóng nhỏ. Ngoài ra mặt phân cách giữa lớp bọc
và lớp lõi không hoàn hảo cũng gây ra tán xạ.
c. Suy hao tán xạ do cấu trúc sợi quang không đồng nhất
Các sợi quang thực tế không thể có tiết diện mặt cắt ngang tròn lý tởng và cấu
trúc hình trục đều dọc suốt vỏ và lõi sợi. Tại bề mặt biên giữa lõi và vỏ sợi đổi
chỗ có sự gồ ghề và nhẵn. Những chỗ gồ ghề nh vậy trên bề mặt biên gây lên
ánh sáng tán xạ và một vài chỗ phát xạ ánh sáng ra ngoài. Những chỗ không
bằng phẳng này gây nên suy hao quang nó làm tăng suy hao quang. Bởi vì có các
phản xạ bất bình thờng đối với ánh sáng lan truy. Loại suy hao này ngời ta gọi
chúng là suy hao do cấu trúc không đồng nhất của sợi quang.
d. Suy hao bức xạ gây nên do bị uốn cong
Các suy hao bức xạ gây lên do bị uốn cong các suy hao sinh ra khi sợi bị uốn
cong với một sợi quang bị uốn cong, các tia ánh sáng có các góc tới vợt quá góc
giới hạn bị phát xạ ra ngoài vỏ gây nên suy hao. Bởi vậy trong việc thiết kế tuyến
thông tin sợi quang phải chú ý đến việc giữ bán kính cong lớn.
e. Suy hao vi cong
Khi sợi quang chịu những lực nén không đồng nhất thì trục của sợi quang bị uốn
cong đi 1 lợng nhỏ, làm tăng suy hao sợi quang. Suy hao này gọi là suy hao cong


1,6
(nm)
0,25
0,4
1,0
2,0
5
Hình 2 .6- Các đặc tính suy hao theo bước sóng của sợi quang
+ Cửa sổ thứ nhất ở bớc sóng 850nm với mức suy hao trung bình ở bớc sóng này
từ 2 ->3dB/km. Độ suy hao này cha phải là thấp nên ngày nay bớc sóng 850nm ít
đợc dùng.
+ Cửa sổ thứ hai 1300nm: suy hao ở bớc sóng này bé hơn nhiều so với suy hao ở
bớc sóng 850nm. Độ suy hao đạt từ 0,4->0,5dB/km. Cộng thêm độ tán sắc rất
thấp nên bớc sóng này đợc sử dụng rộng rãi.
+ Cửa sổ thứ ba ở bớc sóng 1550nm: cho đến nay bớc sóng này có suy hao thấp
có thể đến 0,2dB/km. Nhng với sợi quang này có độ tán sắc cao hơn so với bớc
sóng 1300nm. Tuy nhiên nhợc điểm này đã đợc khắc phục vì hiện nay có loại sợi
quang có dạng phân bố chiết suất đặc biệt làm giảm tán sắc ở bớc sóng 1500nm.
2.Tán sắc trong sợi quang
2.1 Hiện tợng nguyên nhân và ảnh hởng
Khi truyền dẫn các tín hiệu digital qua sợi quang xuất hiện hiện tợng dãn rộng
các xung ánh sáng ở đầu thu, thậm chí trong một số trờng hợp các xung lân cận
đè lên nhau, khi đó không phân biệt đợc các xung với nhau nữa, gây méo tín
hiệu khi tái sinh. Hiện tợng dãn xung đợc gọi là hiện tợng tán xạ. Nguyên nhân
chính của hiện tợng này là trong sợi quang tồn tại các thời gian khác nhau cho
các thành phần ánh sáng phát đi đồng thời.
Tán xạ có ảnh hởng đến chất lợng truyền dẫn nh sau:
Khi truyền tín hiệu digital, trong miền thời gian nó gây ra sự dãn rộng xung
ánh sáng.

1
là vận tốc ánh sáng trong lõi sợi.
Mà cos
1
=sin
c
=
1
2
n
n
Nên t
1
=
2
2
1
Cn
Ln
+ Thời gian truyền của tia 2:
C
Ln
nC
L
V
D
t
1
1
12

n
nn
n
C
L
C
Ln
Cn
Ln
ttt

==









===
với
Ví dụ: Với sợi chiết suất nhảy bậc (SI) có n
1
=1,458 và D=1% độ tán sắc mode
là:
Đối với sợi chiết suất giảm dần (GI) độ trải xung do tán sắc mode nhỏ hơn so với
sợi có chiết suất nhẩy bậc (SI):
Độ dải xung quan mỗi km sợi hay độ tán sắc mode:

mod

ì=

=
C
n
L
t
d
e
8
2
1

=
n
C
L
t
kms
skmL
L
d
e
/10.061,0
8
01,0
/15.3
458,1

16
16
12
8
4
0
-4
-8
-12
-16
1200 1300 1400 1600
(NM)
d
mat
d
chv
=d
mat
+d
wg
Hình 2.8- Tán sắc chất liệu (d
mat
), tán sắc ống dẫn
sóng (d
wg
) tán sắc thể (d
chv
) thay đổi theo bước sóng
D
wg

D
wg
: độ tán sắc ống dẫn sóng-Dwavequide
d. Dải thông sợi quang
Dải thông BSC là tần số điều chế mà tại đó công suất quang giảm đi 50%. Nói
một cách tổng quát dải thông sợi quang tỷ lệ nghịch với độ tán sắc tổng cộng:

17
16
12
8
4
0
-4
-8
-12
-16
lớp bọc
lõi
1
2 < 1
22
mod chrt
DDD
+=
wgmatchr
DDD
+=
t
D

(secondary
coating)
Lớp phủ
(primary
coating)
(
Lớp bọc
(cladding)
Lõi
(core)
0.9nm
nnmàm
250 àm
125 àm
10(50) àm
Hình 2.9- Cấu trúc cáp sợi quang
Tránh sự trầy sớc gây nên những vết nứt.
Giảm ảnh hởng của vi uốn cong.
Chiết suất của lớp phủ lớn hơn chiết suất của lớp bọc để loại bỏ các tia truyền
trong lớp bọc vì khi đó sự phản xạ toàn phần không thể xẩy ra trên mặt giao tiếp
giữa lớp bọc và lớp phủ. Ví dụ: lõi có n
1
= 1,48 lớp bọc có n
2
= 1,46, lớp phủ có
1,52. Lớp phủ có thể nhuộm màu hoặc có thêm vòng đánh dấu, khi sợi cần ghép
ánh sáng nhất thiết phải tẩy sạch lớp phủ thông thờng đờng kính của lớp phải là
250 àm và sợi có lớp bọc là 125àm.
1.2 Lớp vỏ (secondary coating)
Lớp vỏ có tác dụng tăng cờng sức chịu đựng của sợi quang trớc các tác dụng cơ

ảnh hởng này ngời ta thêm một lớp đệm mền giữa lớp phủ và lớp vỏ. Hình thức
này đợc gọi là cấu trúc đệm tổng hợp (Coposite buffer).
Dạng băng dẹp: Cấu trúc băng dẹp cũng là một dạng vỏ đệm khít nhng vỏ bọc
nhiều sợi quang. Số sợi trong 1 băng có thể lên đến 12 sợi, độ rộng của băng tuỳ
thuộc số sợi trong băng.
Cấu trúc băng dẹp đợc dùng trong cáp có số sợi nhiều vì kích thớc mỗi băng nhỏ
nên có thể thu xếp đợc nhiều băng trong ruột cáp. Nhợc điểm cấu trúc này giống
nh cấu trúc đệm khít. Tức là sợi quang chịu ảnh hởng trực tiếp của lực kéo căng.
1.3 Cấu trúc tổng quát của cáp sợi quang
Sợi quang: các sợi quang đã đợc bọc lớp phủ và lớp vỏ xắp xếp theo một thứ tự
nhất định. Lớp vỏ có thể là dạng đệm lỏng, đệm khít, đệm tổng hợp hay băng
dẹp.
Thành phần chịu lực: bao gồm phần chịu lực trung tâm và thành phần chịu lực
bên ngoài.
Chất nhồi: để làm đầy ruột cáp.
Vỏ cáp: để bảo vệ ruột cáp.
Lớp gia cờng: để bảo vệ sợi cáp trong những điều kiện khắc nghiệt.

20
Vỏ cáp
Thành phần chịu lực ngoài
Lớp đệm nhựa ( PE )
Băng quấn ( plastic )
Thành phần chịu lực trung tâm
ống đệm lỏng
Sợi quang
Hình 2.12- Cấu trúc tổng quát cáp quang
2. Phân loại cáp sợi quang
Có nhiều thành phần loại cáp sợi quang
Phân loại theo chỉ số chiết suất:

Cuối cùng giá thành hàn nối càng thấp càng tốt, yêu cầu này phụ thuộc vào kỹ
thuật hàn nối.
3.2 Các yếu tố ảnh hởng đến suy hao mối nối
Chất lợng mặt cắt đàu sợi quang
Vị trí tơng đối giữa hai đầu sợi quang
Thông số của hai sợi
3.3 Các phơng pháp han nối sợi quang
Các sợi quang có thể đợc nối với nhau, và mỗi hình thức. Hàn nối có đặc điểm
của nó và đợc sử dụng trong các điều kiện thích hợp. Có các hình thức hàn nối
sau:
Hàn kết dính: thực hiện bằng nhân công nên suy hao cao và chỉ dùng với sơi đa
mode, ngày nay ít đợc dùng.Hàn bằng ống nối đàn hồi: Hàn bằng phơng pháp
này độ suy hao không cao, nhng kém ổn định suy hao mối nối vào khoảng
0,25dB đối với sợi đa mode, và 0,5dB đối với sợi đơn mode. Thời gian thực hiện
mối nối theo phơng pháp này rất nhanh nên đợc dùng để nối sợi tạm thời, khi sửa
chữa khẩn cấp, hoặc dùng để nối giữa dây đo thiết bị đo đối với sợi quang có đầu
cuốn để hở.
Phơng pháp hàn nóng chảy: Chất lợng của mối hàn nóng chảy phân lớp do máy
hàn quyết định, độ suy hao của mối hàn rất thấp và ổn định. Với sợi đa mode suy
hao mối hàn trung bình là 0,03dB, sợi đơn mode là 0,06dB. Loại này phù hợp với
các loại cáp có cấu trúc băng hẹp.
Phơng pháp khớp nối (connector): Khớp nối là một mối nối sợi quang, có thể
tháo lắp nhiều lần. Độ suy hao lớn, giá thành cao hơn vì các thực hiện phác tạp
hơn. Tuy vậy vẫn không thể dùng mối hàn cố định để thay thế khớp nối nơi giao
tiếp giữa sợi quang và các thiét bị đầu cuối quang hoặc giữa sợi quang bên ngoài
với sợi quang trong trạm nên ta phải dùng phơng pháp khớp nối (connector).

22
Chơng III
Linh kiện biến đổi điện quang - quang điện

V
Năng lượng các điện tử
Các điện tử lơn hơn nồng độ các lỗ trống thì gọi là bán dẫn n. Ngợc lại nếu nồng
độ lỗ trống cao hơn nồng độ điện tử gọi là bán dẫn p
2. Nguyên lý biến đổi
Thông thờng các điện tử tập trung phần lớp ở vùng hoá trị có mức năng lợng
thấp. Khi ta cung cấp cho các điện tử đó một mức năng lợng bằng với mức năng
lợng chênh lệch giữa mức công suất E
c
-E
v
thì điện tử sẽ chuyển lên vùng dẫn.
Nh vậy một photon (có năng lợng thích hợp ). Bức xạ vào chất bán dẫn sẽ tạo ra
một điện tử và một lỗ trống còn photon biến mất hiện tợng này gọi là sự hấp thụ,
đợc ứng dụng trong photon diode để làm các linh kiện tách sóng quang.
Nếu trong vùng dẫn có số điện tử nhiều hơn mức cân bằng, thì điện tử thừa sẽ rơi
xuống vùng hoá trị một cách tự phát để kết hợp với lỗ trống, trong quá trình
chuyển từ mức năng lợng cao xuống mức năng lợng thấp, năng lợng chênh lệch
đợc bức xạ ra dới năng lợng thấp, năng lợng chênh lệch đợc bức xạ dới dạng
photon. Hiện tợng xảy ra sự phát xạ tự phát, đợc ứng dụng trong diode phát
quang (LED) dùng làm nguồn quang.
Khi các photon đợc phát ra do quá trình tái hợp điện tử và lỗ trống lại kích thích
các điện tử đang ở mức năng lợng cao chuyển xuống mức năng lợng thấp và phát
ra photon mới. Quá trình cứ tiếp diễn và số lợng photon phát ra rất lớn. Hiện t-
ợng này đợc ứng dụng trong quá trình phát xạ tự kích có cùng bớc sóng và cùng
pha.
II. Linh kiện phát quang
1. Nguyên lý chung
Có hai loại linh kiện đợc dùng làm nguồn quang hiện nay là:
Diode phát quang LED (light emiting diode)

quang.
Mỗi chất bán dẫn có bề rộng khe năng lợng Eg khác nhau. Eg sẽ quyết định bớc
sóng ánh sáng theo công thức sau:
Trong đó h=6,625.10
-34
JS: hằng số plank
Với c=300.000km/s vận tốc ánh sáng trong chân không
Eg: Bề rộng khe năng lợng đơn vị là eV
V: tần số ánh sáng phát ra, đơn vị là Hz
: Bớc sóng ánh sáng phát ra, đơn vị àm.
2. Các yêu cầu kỹ thuật của nguồn phát quang
Bớc sóng phát ra: phải phù hợp với các bớc sóng thông dụng 850nm, 1300nm,
1550nm.
Công suất phát: công suất phát càng lớn thì cự ly thông tin càng đợc xa.
Độ rộng phổ ánh sáng: nguồn quang phát ra là 1 khoảng bớc sóng. Nếu khoảng
bớc sóng càng lớn thì độ tán sắc chất liệu càng lớn làm hạn chế dải thông của
tuyến truyền dẫn quang. Vậy độ rộng phổ nguồn phát quang càng hẹp càng tốt.
Góc phóng ánh sáng: càng nhỏ càng tốt
Độ ổn định: yêu cầu công suất quang đợc phát ra phải ổn định để đảm bảo độ
trung thực của tin tức.
Thời gian chuyển lên: là thời gian chuyển trạng thái nguồn quang càng nhanh để
có thể truyền đợc tín hiệu có tốc độ cao.
Thời gian sử dụng nguồn quang: dài
Giá thành hạ

25

C
hhVEg
==