skkn thiết kế, chế tạo bộ thí nghiệm sóng cơ và sự truyền sóng cơ để dạy học chương II sóng cơ và sóng âm vật lý lớp 12 - Pdf 32

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: Sở GD&ĐT Ninh Bình
Tôi (chúng tôi):
Ngày
Trình độ
Tỷ lệ % đóng
Nơi công
Chức
STT
tháng
chuyên góp vào việc tạo
tác
danh
năm sinh
môn
ra sáng kiến
Trường
Đinh Thứ
THPT
1
15/8/1984
Giáo viên Cử nhân
100%

Kim Sơn
A
Họ và
tên


loại dài 30cm được gắn cố định vuông góc với lò xo và cách đều nhau.
+ Lò xo đặt cân bằng trên giá đỡ bằng gỗ.
- Yêu cầu kỹ thuật:
+ Độ cứng của lò xo phải đảm bảo đủ lớn để nằm cân bằng trên giá đỡ.
+ Độ cứng của lò xo và kích thước, khối lượng các thanh nhôm phù hợp với
nhau để sóng hình thành trên các thanh và truyền được dọc theo trục lò xo.
b. Nguyên vật liệu
Mỗi bộ thí nghiệm gồm
- Thanh nhôm: 34 cái.
- Lò xo: 1 cái
- Dây buộc, dây cao su để gắn cố định giữa thanh nhôm và lò xo.
- Đế gỗ: 1 cái.
- Trụ đỡ: 17 ốc dài 10cm và bu-lông;
- Chi tiết đỡ: Được uốn từ dây kẽm có 17 cái.
- Sợi chỉ mềm.
c. Chế tạo bộ thí nghiệm
- Dùng dây buộc, dây cao su mềm gắn cố định các thanh nhôm cách đều nhau
với lò xo theo phương vuông góc với lò xo. Khoảng cách hợp lý giữa các thanh
là 3cm.
- Điều chỉnh để vị trí gắn với lò xo là trọng tâm của thanh nhôm, giúp hệ
2


thống thanh nhôm nằm cân bằng.
- Dùng sợi chỉ mềm, liên kết các thanh nhôm với nhau để hệ thống nằm cân
bằng tốt hơn.
- Dùng bu-lông liên kết các trụ và chi tiếp đỡ với nhau, gắn với giá bằng gỗ.
- Đặt lò xo lên giá đỡ.

Hình ảnh bộ thí nghiệm

2013 - 2014
2014 - 2015

Giỏi
21%
28%

Khá
38%
40%

TB
31%
25%

Yếu
8%
5%

Kém
2%
2%

b. Chất lượng bồi dưỡng học sinh giỏi:
Đề thi HSG có 1/5 bài thuộc phần chương 2, chiếm tỉ lệ 20% cấu trúc đề thi.
HSG tỉnh
môn Vật lý
HSG Casiô

Năm học 2012 - 2013

Tỉnh NB: 04

Toàn quốc: 65
Tỉnh NB: 02

Toàn quốc: 84
Tỉnh NB: 02

2. Lợi ích xã hội

4


a. Đối học sinh: Dễ tiếp thu bài và hiểu bài nhanh hơn, gây hứng thú học tập
cho học sinh. Qua đó học sinh thêm yêu thích môn học, thích tìm hiểu, khám
phá kiến thức khoa học một cách tự nhiên và tự giác. Khi học sinh được học với
thiết bị thí nghiệm, được quan sát hiện tượng thực tế của sóng thì kiến thức nhớ
lâu hơn.
b. Đối giáo viên: Qua quá trình theo dõi, tôi nhận thấy các thầy cô giáo trong
trường ai cũng sử dụng bộ thí nghiệm để phục phục bài giảng của mình một
cách chủ động. Điều đó chứng tỏ sự cần thiết cũng như hiệu quả của bộ thí
nghiệm mang lại. Giúp tiết kiệm công sức mô tả, thời gian trình bày, tránh hiện
tượng dạy chay, góp phần đổi mới phương pháp dạy học.
c. Đối với phụ huynh và xã hội: Tạo được tâm lí tự tin cho phụ huynh và học
sinh trước mỗi kì thi quan trọng. Gây dựng được dư luận tốt đẹp trong lòng nhân
dân trong công cuộc đổi mới phương pháp dạy học hiện nay. Góp phần đưa nhà
trường là địa chỉ giáo dục tin cậy nhất của địa phương.
d. Đối với nhà trường THPT Kim Sơn A: Góp phần tạo được sự tin tưởng của
các cơ quan lãnh đạo với chuyên môn của nhà trường, với chuyên môn của
nhóm lý trường THPT Kim Sơn A.

hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Kim Sơn, ngày 18 tháng 9 năm 2014
Người nộp đơn

ĐINH THỨ CƠ

6


PHỤ LỤC: ỨNG DỤNG CỦA BỘ THÍ NGHIỆM
1. Sử dụng trong dạy học đơn vị kiến thức quá trình truyền sóng cơ
- Mục đích của thí nghiệm: Biểu diễn bản chất của quá trình truyền sóng: Là
quá trình lan truyền dao động trong một môi trường.
- Tiến hành thí nghiệm: Đặt bộ thí nghiệm trên mặt bàn nằm ngang. Dùng tay
tác động lên thanh nhôm theo phương thẳng đứng để tạo một đầu sóng ở một
phía của bộ thí nghiệm. Quan sát quá trình lan truyền dao động (sự truyền sóng
ngang) trên các thanh nhôm dọc theo trục của lò xo.
- Kết quả của thí nghiệm:
+ Học sinh quan sát được rõ sự lan truyền dao động giữa các thanh nhôm dọc
theo trục của lò xo. Chỉ có dao động được truyền đi, còn bản thân các thanh
nhôm (đóng vai trò phần tử môi trường) chỉ dao động xung quanh vị trí cân bằng
của nó.
+ Giáo viên dễ dàng tạo một, hai hay nhiều đỉnh sóng, học sinh cũng hình
thành các khái niệm đỉnh sóng, hõm sóng.

2. Sử dụng trong dạy học đơn vị kiến thức sóng dọc và sóng ngang
- Mục đích thí nghiệm: Giúp học sinh hình thành khái niệm sóng dọc và sóng
ngang.
- Tiến thành thí nghiệm:
+ Giáo viên phân tích: Quan sát quá trình truyền sóng trong thí nghiệm trước,


phản xạ.

5. Sử dụng trong dạy học đơn vị kiến thức sóng dừng có một đầu cố định,
một đầu tự do
- Mục đích thí nghiệm: Biểu diễn sóng dừng có một đầu cố định, một đầu tự
do.
- Tiến hành thí nghiệm: Dùng tay tác động lên thanh nhôm theo phương thẳng
đứng để tạo sóng ở một phía của bộ thí nghiệm. Khi đó có sự lan truyền sóng
ngang trên các thanh nhôm dọc theo trục của lò xo. Điều chỉnh tần số dao động
9


của tay để thu được hình ảnh sóng dừng. Ban đầu rung tay với tần số nhỏ, sau đó
tăng dần, khi hình thành sóng dùng thì tay rung đều. Bằng cách này có thể tạo
được sóng dừng trên bộ thí nghiệm với nhiều tần số khác nhau.
- Kết quả thí nghiệm: Quan sát được sự hình thành sóng dừng: Có những
thanh nhôm dao động với biên độ cực đại (bụng sóng), có những thanh nhôm
dao động với biên độ rất nhỏ coi như đứng yên (nút sóng). Đầu gắn với nguồn
sóng coi như một nút, đầu tự do là một bụng sóng.
- Học sinh có thể tham gia làm thí nghiệm này để trải nghiệm cảm giác tìm
được tần số phù hợp để xảy ra sóng dừng.

6. Sử dụng trong dạy học đơn vị kiến thức sóng dừng có hai đầu cố định
- Mục đích thí nghiệm: Biểu diễn sóng dừng có hai đầu cố định.
- Tiến hành thí nghiệm:
+ Giữ cố định thanh nhôm ngoài cùng ở một đầu của bộ thí nghiệm.
+ Dùng tay tác động lên thanh nhôm theo phương thẳng đứng để tạo sóng ở
một phía của bộ thí nghiệm. Khi đó có sự lan truyền sóng ngang trên các thanh
nhôm dọc theo trục của lò xo. Điều chỉnh tần số dao động của tay để thu được

12




Nhờ tải bản gốc

Tài liệu, ebook tham khảo khác

Music ♫

Copyright: Tài liệu đại học © DMCA.com Protection Status