Nhân tế bào (nucleus) được Braw phát hiện vào năm
1831 và được xem là thành
phần bắt buộc của tất cả tế bào động vật cũng như
thực vật. Ở các tế bào Procaryota (vi
khuẩn) người ta không quan sát thấy nhân. Tuy nhiên
hiện nay với những phương pháp
nghiên cứu sinh hóa, hiển vi điện tử và di truyền vi
sinh vật đã chứng minh rằng trong các tế bào
Procaryota tồn tại phân tử AND (acid
deoxyribonucleic) nằm trong vùng “thể nhân” có
cùng chức năng tương tự như nhân của Eucaryota,
vì vậy thể nhân ở vi khuẩn có tên gọi là nucleoid.
Như vậy ta có thể xem sự tiến hóa từ dạng AND
trần phân tán trong tế bào chất ở dạng nucleoid
(Procaryota) sang dạng AND liên kết với histon
thành các nhiễm sắc thể định khu, tách biệt bởi
màng nhân ở dạng nhân (nucleus) ở Eukaryota là sự
tiến hóa của bộ máy di truyền của sinh giới.
7.1. Hình dạng
Nhân tế bào có nhiều hình dạng khác nhau:
hình cầu, hình bầu dục,
hình hạt đậu, hình mái
chèo, hình nhiều thùy,
hình chia nhánh...
Hình dạng của
nhân thường phụ thuộc
vào hình dạng của tế
bào nhưng đôi khi cũng
có hình dạng khác hình
dạng tế bào (bạch cầu
với nhân múi, tế bào

2 màng này gọi là xoang quanh
nhân.
* Màng nhân ngoài: là một màng sinh chất nội bào
kiểu như màng lưới nội sinh
chất có hạt, nó có hạt ribosom bám ở bề mặt ngoài
màng, phía bào tương. Màng ngoài
của nhân có độ
dày chừng 10nm.
Về thành phần hóa
học thì lại giống
với lưới nội chất
trơn nghĩa là
cholesterol chiếm
10% thành phần
lipit và các thành
phần lipit khác gần
giống như của lưới
nội chất trơn. Nó
kém lỏng linh
động hơn màng