SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜ N G THPT ĐOÀN KẾT
TỔ ĐỊA LÍ

---



--Mã số…………………

Sáng kiến kinh nghiệm :

SỬ DỤNG BẢN TIN VỀ THỜI TIẾT
VÀO DẠY HỌC ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN
LỚP 12
Người thực hiện: Lê Thị Thu Trang
Lĩnh vực nghiên cứu:
Quản lí giáo dục:



Phương pháp dạy học bộ môn Địa Lí:
Phương pháp giáo dục:



Lĩnh vực khác:



Có đính kèm

Giảng dạy môn Địa Lí:

-

Chủ nhiệm lớp

Đơn vị công tác: Trường THPT Đoàn Kết

II. TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
-

Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Thạc sĩ

-

Năm nhận bằng: 2014

-

Chuyên ngành đào tạo: Địa Lí

III. KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Có kinh nghiệm trong giảng dạy bộ môn và chủ nhiệm lớp.
- Số năm có kinh nghiệm: 10 năm
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:
+ Thiết kế và rèn luyện kỹ năng vẽ biểu đồ bằng powerpoint.


SKKN: SỬ DỤNG BẢN TIN VỀ THỜI TIẾT VÀO DẠY HỌC
ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN 12

Trang 1


Đề tài chỉ ứng dụng các bản tin về thời tiết vào các bài giảng thuộc chủ đề Địa lí tự
nhiên Việt Nam lớp 12.
3. Thực trạng và những giải pháp thay thế tại đơn vị công tác
3.1. Thực trạng
Trong quá trình dạy học, một số giáo viên đã liên hệ từ thực tế về bản tin để minh
họa cho điều mình thể hiện, nhưng chưa có kế hoạch, sắp xếp không gian và thời gian
để sử dụng, phần lớn sử dụng mang tính nhất thời ngẫu nhiên, không minh chứng rõ
ràng, không sự hỗ trợ của công nghệ thông tin nên thiếu khả năng thuyết phục.
3.2. Giải pháp thay thế cho vấn đề
Tùy điều kiện bài học, cách thiết kế bài học, giáo viên có thể chọn một trong các
hình thức khai thác và minh họa từ bản tin như:
- Cho học sinh nghe và xem bản tin qua sử dụng máy vi tính để giảng dạy bài học:
Sử dụng bản tin gốc trình chiếu.
- Cho học sinh nghe bản tin qua sử dụng loa nghe USB, loa nghe điện thoại..: Sử
dụng bản tin gốc để thiết bị truyền âm thanh.
- Cũng có thể cho học sinh nghe bản tin qua giọng đọc của giáo viên giảng dạy:
Phải nắm được chính xác các từ trong nội dung bản tin.
III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
1. Yêu cầu đề thực hiện được sáng kiến kinh nghiệm:
Giáo viên phải thường xuyên theo dõi bản tin, có khả năng sử dụng công nghệ
thông tin.
2. Tổ chức thực hiện
2.1. Giáo viên chọn nội dung ứng dụng bản tin
- Thống kê những phần trong nội dung bài học địa lí lớp 12 có thể sử dụng bản tin
về thời tiết.
- Trên cơ sở nội dung bài học tìm kiếm bản tin về thời tiết có nội dung liên quan và
phù hợp. Việc tìm kiếm bản tin phải lựa chọn từ những nguồn có độ tin cậy như: bản

- Nắng nóng hạn miền bắc và miền trung -0507-2010 (1 phút 16 giây)
- Lũ quét và sạt lở đất Lai Châu 07- 2014 (39

Hạn chế về tự

giây)

nhiên vùng đồi

- Thiệt hại Lốc xoáy, mưa đá ở Gia Lai -1-6-

núi và đồng

2013 (38 giây)

bằng

- Miền Bắc rét đậm rét hại 12-2013 (1 phút 2
giây)

Bài 8.Thiên
nhiên chịu ảnh
hưởng sâu sắc

Thiên tai

Kịch bản cơn bản Haiyan - 2013 (1 phút 20
giây)- cơn bão số 14.

của biển

Bài 14. Sử
dụng và bảo vệ
tài nguyên
thiên nhiên
Bài 15. Bảo vệ

Rừng

Sử dụng và bảo
vệ tài nguyên
nước
Bảo vệ môi

Hạn và cháy rừng -6-3-2010 (1 phút 55 giây

- Ô nhiễm nguồn nước thành phố Vinh (4 phút
55 giây)
Tác động của biến đổi khí hậu và biện pháp
Trang 3


môi trường và
phòng chống

trường

ứng phó (7 phút 12 giây)

thiên tai
- Kỉ lục bão (21 giây)

dạy phải biết xử lí bản tin đó, mà cách xử lí bản tin đơn giản nhất là cắt ngắn bản tin
lại.
2.2. Xử lí bản tin
- Chọn bản tin có nguồn gốc tin cậy trên các kênh truyền hình của Việt Nam.
- Tải bản tin (phim) về, cập nhật bản tin (phim) để thay thế và làm mới bản tin đã
cũ, và phải nắm được bản tin xuất hiện vào thời gian nào.
- Cắt bản tin (phim) lấy phần cần thể hiện, nếu hạn chế về thời gian thì cắt lấy phần
trọng tâm, ngắn gọn, xúc tích...
- Cân đối thời gian trong từng bài để hạn chế số lượng và thời gian xem (nghe) bản
tin.
Trang 4


- Liên kết đưa bản tin (phim) vào bài dạy theo 3 hình thức kể trên: Nghe và xem
bản tin; nghe biên tập viên bản tin đọc; hay nghe giáo viên bộ môn đọc lại bản tin.
3. Nội dung một số bản tin trong được đề cập trong đề tài
Tìm được bản tin phù hợp với nội dung học sẽ làm tăng độ tin cậy và tiết dạy hay
hơn, thu hút học sinh hơn. Sau đây là nội dung của một số bản tin được sử dụng tính
đến thời điểm thực hiện đề tài:
3.1. Thiên tai và ảnh hưởng của thiên tai
* Bão số 2, sạt lỡ đất, cách phòng chống -19-7-2014 (2 phút 42 giây): bão gây mưa
xối xả và gió giật mạnh cấp 5-6 đến cấp 13-14. Tâm mưa ở miền núi, lương mưa 200300mm nguy cơ gây lũ quét và sạt lỡ đất. Dấu hiệu lũ quét và sạt lở đất: Nguyên nhân
gây sạt lỡ đất, diễn biên sạt lỡ và cách phòng chống khi cần thiết.
* Bão số 3-16-09-2014 (2 phút 09 giây): Đường đi của bão, cấp bão, sóng biển, gió
mạnh cấp 12,13, mưa vừa và mưa to trên diện rộng có nơi mưa rất to, lũ quét và lũ trên
các sông.
* Thiệt hại do bão số 3-18-9-2014 (6 phút 34 giây): 10 người thiệt mạng, 9 người
bị thương, sập nhà, trường học, cột điện, cột an ten, cháy điện áp, sạt lở đất ở Điện
Biên, thiệt hại hoa màu, sập nhà, sạt lở nhiều tuyến đường giao thông, mực nước sông
cao và chảy xiết…và một số biện pháp phòng chống.

nhiều vật nuôi, hoa màu, cuộc sống người dân khó khăn.
* Lũ lớn tàn phá miền Trung Việt Nam 5-10-2010 (3 phút 56 giây): Tại Miền
trung các tỉnh Đà Nẵng, quảng Bình, quảng Trị, Thừa thiên Huế…. ngày 16/10, nước
lũ ngập lụt nghiêm trọng làm 2 người chết, 4 người mất tích, ngập nhà cửa ngập sâu
hơn 2m, diện tích lúa, hoa màu và thủy sản hư hại, sơ tán, tài sản ngập trong nước, sập
nhà, học sinh một số nơi phải nghỉ học.
* Mưa đá kèm lốc xoáy ở Đồng Nai -26-10-2013 (53 giây): Mưa đá, gió giật mạnh,
mưc lớn kéo dài 30 phút gây ngập nặng.
* Nắng nóng hạn miền bắc và miền trung -05- 07-2010 (1 phút 16 giây): miền bắc
và miền trung nền nhiệt 370 - 380 có nơi đến 400. Nắng cạn kiệt ao hồ sông suối, thiêu
đốt các cánh đồng, lúa cháy. Chính quyền ra sức chống hạn.
* Sương muối tại Sơn La (2 phút 42 giây): Rét đậm, rét hại kèm theo sương muối
tại Sơn La làm hư hại hàng trăm ha cây cà phê (bị cháy đen), mất 3 năm cây mới phục
hồi lại như trước. Ngoài ra trên 180 con trâu bò bị chét rét.
* Phim và hình ảnh mưa bão và lũ lụt (2 phút 27 giây): vùng đât tổ tiên, vẫn bám
trụ.
* Tác động của biến đổi khí hậu và biện pháp ứng phó (7 phút 12 giây): hồ thủy lợi
cạn kiệt, thiếu nước, nước mặn xâm nhập sâu, mưa đá, lốc xoáy, nhiều hiện tượng
thiên tai bất thường ( 2008 mưa kỉ lục, mưa bão ngày càng nhiều, cuối thế kỉ nước
biển 57-73 cm  mất đất, thiệt hại 5% GDP. Dự đoán tương lai, gia tăng lũ lụt hạn
hán, kịch bản nước biển dâng. Ứng phó với biến đổi khí hậu: xd, cập nhật kịch bản,
cảnh báo các thiên tai, trồng rừng, đê, thủy lợi.
Trang 6


* Hạn hán ở Tây Nguyên - 01-04-2013 (57 giây): Tây Nguyên hứng chịu hạn hán
khốc liệt nhất từ nhiều năm qua (01.04.2013): trên 50.000 ha cây trồng bị thiếu nước
và ha, trong đó cà phê 34.000 ha, lúa 14.000 ha, cây trồng khác trên 2.000 ha. Khô hạn
vẫn tiếp tục tháng 7, 8. Khô hạn ảnh hưởng sinh hoạt và đời sống người dân.
* Thiệt hại Lốc xoáy, mưa đá ở Gia Lai -1-6-2013 (38 giây): 5 nhà tốc mái, cao su

IV. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI:
Sau một thời gian áp dụng sáng kiến kinh nghiệm, qua thống kê từ phía học sinh
được đảm nhiệm giảng dạy cho thấy học sinh thích xem thông tin từ các bản tin, và
yêu thích bộ môn hơn.
Hơn nữa, tiết học sẽ hay hơn, tạo sự đa dạng, phim ảnh có khả năng thu sút sự chú
ý của học sinh hơn vào bài học. Tuy nhiên, cũng không nên sử dụng nhiều phim ảnh
trong 1 tiết học.
BẢNG 4.1: THỐNG KÊ KẾT QUẢ YÊU THÍCH MÔN HỌC
Tổng số
Năm học

2014 -2015

Học sinh
điều tra
74

HS xác nhận thích
xem bản tin
Tỉ lệ
SL
(%)
73

98,6

HS xác sử dụng bản tin tạo
hứng thú hơn trong giờ học
SL


100
Kết quả học tập của 2 lớp 12 với 74 học sinh tôi giảng dạy ở học kì 1 như sau:

Qua đó ta thấy được: việc “ Sử dụng bản tin về thời tiết vào dạy học Địa Lí tự
nhiên 12” góp phần mang lại hiệu quả cao hơn, đóng góp tích tực hơn trong dạy và
học Địa Lí như:
- Học sinh hứng thú hơn trong tiết học Địa Lí.
Trang 8


- Học sinh có niềm tin vào kiến thức giáo viên truyền tải hơn.
- Học sinh yêu thích xem tin tức hơn.
- Giáo viên bộ môn tự tin, hứng thú trong dạy bộ môn và yêu thích xem tin tức
hơn.
V. ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG
Sử dụng công nghệ thông tin, phim ảnh nói chung và sử dụng bản tin thời tiết
nói riêng thì việc trang bị thiết bị máy móc là hết sức cần thiết. Do vậy tôi xin đề xuất
một số giải pháp:
- Cần tăng cường đầu tư thêm thiết bị trình chiếu sao cho việc sử dụng công
nghệ thông tin vào dạy học thuận lợi hơn.
- Có kế hoạch hỗ trợ, giúp đỡ phần nào cho giáo viên trang bị máy tính xác tay.
- Có chính sách khuyến khích giáo viên vận dụng các bản tin về tin tức thời tiết
và nhiều bản tin tức, nhằm tăng khả năng đam mê theo dõi bản tin đối với giáo viên và
học sinh.
VI. TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Giới thiệu giáo án Địa lí 12, Phạm Thị Sen ( chủ biên), NXB Hà Nội, năm
2008
1. Sách Địa Lí lớp 12, Bộ Giáo dục và Đào tạo, NXB Giáo dục Việt Nam, năm
2010
2. Sách giáo viên Địa Lí lớp 12, Bộ Giáo dục và Đào tạo, NXB Giáo dục, năm

Trường THPT
–––––––––––

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
––––––––––––––––––––––––
Tân phú, ngày 24 tháng 05 năm 2014

PHIẾU NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Năm học: 2014-2015
–––––––––––––––––
Tên sáng kiến kinh nghiệm: SỬ DỤNG BẢN TIN VỀ THỜI TIẾT VÀO DẠY
HỌC ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN 12
Họ và tên tác giả: Lê Thị Thu Trang Chức vụ: giáo viên
Đơn vị: Trường THPT Đoàn Kết
Lĩnh vực:
- Quản lý giáo dục

- Phương pháp dạy học bộ môn: .......................... 
- Phương pháp giáo dục

- Lĩnh vực khác: ................................................... 
Sáng kiến kinh nghiệm đã được triển khai áp dụng: Tại đơn vị 
Trong Ngành 
1. Tính mới
- Đề ra giải pháp thay thế hoàn toàn mới, bảo đảm tính khoa học, đúng đắn 
- Đề ra giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, bảo đảm tính khoa học, đúng
đắn 
- Giải pháp mới gần đây đã áp dụng ở đơn vị khác nhưng chưa từng áp dụng ở đơn
vị mình, nay tác giả tổ chức thực hiện và có hiệu quả cho đơn vị 

CHUYÊN MÔN