11
1
Bộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
LỜI CẢM ƠN

khó

Sinh ra và lớn lên trong một gia đình trung nông hoàn cảnh gia đình
QUÁCH THỊ THU HƯƠNG

khăn, cơ hội về điều kiện học tập ít ỏi, tuy nhiên từ nhỏ tôi đã yêu thích nghề
dạy
học nên tôi chọn môi trường sư phạm đế được trau dồi, rèn luyện mong muốn
sau
MỘT
QUẢN
NÂNG
CHẤT
khi học
xongSÓ
tôiGIẢI
trở lạiPHÁP
quê nhà
công LÝ
tác giúp
đỡ CAO
được phần
nàoLƯỢNG
cho gia đình;
vào


Với sự quan tâm hướng dẫn tận tình, tận lực của các thầy cô giáo trong
quá trình học tập, nghiên cứu tôi đã thu nhặt được một số kết quả về nhận thức
lý luận trong công tác quản lý giáo dục để vận dụng vào thực tiễn công tác,
hoàn thành tốt nhiệm vụ giảng dạy, đào tạo cho ngành giáo dục và đào tạo


iii
MỤC LỤC

MỞ ĐẦU.....................................................................................................1

1. Lý do chọn đề tài..................................................................................1

2. Mục đích nghiên cứu...........................................................................4

3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu....................................................4

4. Giả thuyết khoa học.............................................................................4

5. Nhiệm vụ nghiên cứu............................................................................5

6. Các nhóm phương pháp nghiên cứu....................................................5

7. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu đề tài................................................6

8. Đóng góp của luận văn.........................................................................6

9. Cấu trúc luận văn..................................................................................6



2.3.1.............................Thực trạng về số lượng và cơ cấu độ đội ngũ giáo viên

............................................................................................................48

2.3.2................................Thực trạng về phẩm chất, năng lực đội ngũ giáo viên

............................................................................................................51
Thạnh, thành phố cần Thơ........................................................................61
2.4.1.

Công tác tuyển chọn, sử dụng đội ngũ giáo viên ở các trường

tiểu học huyện

Vĩnh Thạnh, thành phố cần Thơ.................................................................63


VI
V
DANH MỤC KÝ HIẸU CÁC CHỮ VIÉT TẮT
Quản lý các điều kiện đảm bảo cho công tác phát triển đội ngũ giáo
viên ở
các trường tiếu học huyện Vĩnh Thạnh, thành phố cần Thơ......................68
2.4.4.

2.5. Đánh giá chung...................................................................................70

Tiểu kết chương 2.......................................................................................73


Bảng 11. Nhận thức về sự cần thiết đánh giá CNNGVTH của GV...............53
Biểu đồ
Biếu đồ 1. Quy mô lớp, học sinh....................................................................44
Biểu đồ 2. Giới tính đội ngũ giáo viên............................................................50
Biểu đồ 3. Trình độ chuyên môn đội ngũ giáo viên......................................52


1
MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài

Sự nghiệp giáo dục và đào tạo là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và toàn
xã

hội

những người trực tiếp thực hiện nhiệm vụ giáo dục là nhà giáo, là lao động sư
phạm
tạo nên nguồn nhân lực có chất lượng cao. Theo Chủ Tịch Hồ Chí Minh, vấn
đề
then chốt quyết định chất lượng giáo dục chính là đội ngũ những người thầy
giáo

và

cán bộ quản lý giáo dục. Bởi các thầy giáo, cô giáo có nhiệm vụ nặng nề là
đào

tạo

nghiệp
xây dựng, phát triển GD&ĐT. Tuy nhiên, trước những đòi hỏi lớn lao của đất
nước,
sự phát triển chất lượng, số lượng và cơ cấu của đội ngũ giáo viên đế thực
hiện

sứ

mệnh của nhà trường, nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục rất cần được
quan
tâm các cấp và sự mong đợi của người học, của xã hội để sản sinh ra những
con
người có phẩm chất đạo đức tốt, có trình độ vũng vàng, năng lực nghề nghiệp
giỏi
đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong xu thế toàn cầu hóa, hội nhập quốc
tế

và

nâng vị thế con người Việt Nam trên trường quốc tế. Cho nên, đế xây dụng đội
ngũ
nhà giáo đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay, nhiệm vụ
cấp
thiết đật ra trước hết đối với nhà trường sư phạm là phải đổi mới phương thức


3

trong từng giai đoạn nhất định phục vụ công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
sánh

triển


4

còn nhiều hạn chế, khiếm khuyết; sự mâu thuẫn giữa trình độ ĐNGV hiện tại
với
chất lượng giáo dục là vấn đề cần được nghiêm túc đảnh giá và nhìn nhận về
công
tác quản lý nâng cao CLĐNGV; cơ sở vật chất trường lóp, trang thiết bị day
học
đầu tư chưa đồng bộ, chưa đáp ứng đay đủ các điều kiện, phương tiện hỗ trợ
cho
nhà trường triển khai thực hiện chủ trương đối mới phương pháp và hình thức
tổ
chức dạy- học cũng là một trong những nguyên tác động chưa tích cực vào
quá

trình

dạy học; tỷ lệ HS trong độ tuổi huy động ra lóp thu nhỏ dần đầu ra so với đầu
vào,
kết quả công tác phổ cập chưa vững chắc; áp lực nội dung, chương trình giáo
dục
lồng ghép gây nên sự quá tải ĐNGV không còn thời gian nghiên cứu tài liệu,
tiếp
cận và cập nhật tri thức mới. Sự cần thiết đánh giá toàn diện ĐNGV theo quy
định
CNNGVTH, tiến hành rà soát, sắp xếp từng năm, tăng cường thanh, kiểm tra
toàn

6. Các nhóm phương pháp nghiên cứu

6.1. Nhóm phưong pháp nghiên cứu lý luận.

- Phân tích và tổng hợp các tài liệu lí luận (văn kiện, nghị quyết, quyết

định,
các công trình nghiên cứu ...) nhằm thu thập các thông tin khoa học làm cơ sở
cho


6

Sử dụng phương pháp này đế tham khảo ý kiến chuyên gia, hỏi ý kiến
các
CBQL có kinh nghiệm và gặp gỡ trực tiếp GV, CBQL đương nhiệm để thu
thập

ý

kiến bàng việc soạn thảo hệ thống các câu hỏi về tính họp lý và khả thi của các
giải
pháp quản lý gửi tới các chuyên gia về kết quả nghiên cún thực trạng và
những

giải

pháp được đề xuất.
6.2.3.



Chương 2. Cơ sở thực tiễn của vấn đề quản lý nâng cao chất lượng đội
ngũ
giáo viên các trường tiểu học huyện Vĩnh Thạnh, thành phố cần Thơ.


8

CHƯƠNG 1

Cơ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐÈ QUẢN LÝ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
ĐỢI NGŨ GIÁO VIÊN TIẺU HỌC

1.1. Lịch sử nghiên cún vấn đề

1.1.1.

Trên thế giói

Từ nhiều thế kỷ trước, các quốc gia phát triển như Nhật Bản, Trung
Quốc,
Singapore, úc, v.v. đã rất quan tâm nghiên cứu về sự cần thiết phải xây dựng,
phát
triển và nâng chất đội ngũ giáo viên, giảng viên các cấp học trong đó chú
trọng

lực

lượng nhà giáo bậc tiểu học. Hầu hết các quốc gia trên thế giới đều coi hoạt
động

Một so quan niệm về giáo dục tiểu học,

Nhật Bản là quốc gia được xếp vào những nước hàng đầu về chất lượng
và
hiệu quả giáo dục chất lượng cao, nhiều lần cải cách giáo dục theo hướng
nhân

văn

và hiện đại hóa.

Giáo dục tiểu học ở Thái Lan được xác định là bậc học bắt buộc đối với
ừẻ
em từ 6 đến 11 tuổi và đã cải cách đánh giá ĐNGV phải là những người ưu tú,
mẫu


10
ra, trong thư gửi các cán bộ, các thầy giáo, cô giáo, công nhân viên, học sinh,
sinh
viên nhân dịp bắt đầu năm học mới, ngày 15 tháng 10 năm 1968 rằng: “ơ/áo
dục
nham đào tạo những người kế tục sự nghiệp cách mạng to lỏn của Đảng và
nhân
dân, do đó các ngành các cấp Đảng, chính quyền địa phương phải thực sự
quan
tâm đến sự nghiệp này, phải chăm sóc nhà trường về mọi mặt, đây mạnh sự
nghiệp
giáo dục của ta lên những bước phát triển mới ” [19], ccCán bộ và giáo dục
phải

11

tịch Hồ Chí Minh: “Nghề dạy học là một nghề cao quý, là một loại lao động
vinh
quang, là những anh hùng vô danh, lao động sư phạm là một loại lao động
sáng

tạo,

đó là sự sáng tạo ra con người về mặt nhân cách”. Vả, theo các tác giả Bùi
Minh
Hiên cũng Vũ Ngọc Ilải và Đặng Quốc Bảo thể hiện quan điểm ừ ong cuốn
sách
“Quản lý giáo dục” về nhũng yêu cầu chung để xây dựng và phát triển ĐNGV
đủ

về

số lượng, đạt chất lượng, đồng bộ về cơ cấu.

Ngoài ra, nhiều tạp chí khoa học về giáo dục có nhiều bài viết rất hay,
rất

có

ý nghĩa cho việc chấn hưng nền giáo dục Việt Nam nói chung và xây dựng
ĐNGV
có chất lượng; và nhiều nghiên cứu khoa học ứng dụng có hiệu quả cao trong
thực
tiễn ở nhiều địa phương khác nhau trên phạm vi cả nước về các đề tài khoa

quyết
định chất lượng giáo dục của CBQL còn hạn chế chưa thấy hết tính cấp thiết
của
công tác đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn đế nâng cao năng lục thực thi công
vụ.

Phòng GD&ĐT huyện Vĩnh Thạnh được tách thành lập từ năm 2004,
hiện
quản lý 55 đơn vị sự nghiệp giáo dục, trong đó: Trung học cơ sở: 9 trường,
Tiểu
học: 25 trường (có 01 tư thục), Mầm non- mẫu giáo: 21 trường; tổng số 710
lóp/
19.141 học sinh; Công chức, viên chức toàn ngành là 1.394 người, tỷ lệ vượt
chuấn
là 98,66%. Năm 5 qua, ngành luôn tranh thủ làm tham mưu cho Huyện ủy, ủy
ban
nhân dân huyện từng bước khắc phục khó khăn để phát triển sự nghiệp giáo
dục
cùng góp phần với nhiệm vụ phát triển KT-XH ở địa phương, quan tâm quy
hoạch


13

ban hành. Huy động trẻ em đi học đúng độ tuổi, vận động trẻ em khuyết tật,
ừẻ

em

đã bỏ học đến trường, thực hiện CMC-PCGD trong cộng đồng. Tổ chức kiểm

phổ

thông, trường nghề và trường mầm non hoặc các cơ sở giáo dục khác nhằm
thực


14

chuyên gia trong lĩnh vực giáo dục, họ nắm vững ừi thức, hiểu biết dạy học và
giáo
dục như thế nào và có khả năng cống hiến toàn bộ sức lực và tài năng của họ
đối
với giáo dục” [6,tr. 10].

Đối với các tác giả Việt Nam “đội ngũ giáo viên” được quan niệm: “đội
ngũ
giáo viên” trong ngành giáo dục là tập thể người bao gồm CBQL, GV và nhân
viên,
nếu chỉ đề cập đến đặc điếm của ngành thì đội ngũ đó chủ yếu là ĐNGV và
đội

ngũ

CBQL” [6,tr.l0].

Từ những quan điểm trên ta hiểu khái niệm “Đội ngũ giáo viên” là tập
hợp
những người làm nghề dạy học giáo dục, được tổ chức thành một lực lượng
cùng
chung một nhiệm vụ là thực hiện các mục tiêu giáo dục đã đề ra cho tập họp


tiềm

ẩn (theo TCVN ISO 8402).

Tác giả Nguyễn Hữu Châu, định nghĩa: “chất lượng là sự phũ họp vói
mục
tiêu ” [1; tr.6].

“Chất lượng là phạm trù ừiết học biểu thị những thuộc tính bản chất
của

sự

vật, chỉ rõ nó là cái gì, tính ổn định tương đối của sự vật phân biệt nó với sự
vật
khác. Chất lượng là thuộc tính khách quan của sự vật. Chất lượng biểu hiện ra
bên
ngoài qua các thuộc tính. Nó là cái liên kết các thuộc tính của sự vật lại thành
một,
sự gan bó với sự vật như một tổng thể, bao quát toàn bộ sự vật và không tách
khỏi
sự vật”[22].


16

Những yêu cầu chung về chất lượng của đội ngũ được xác định cụ thể:

1. về so lượng: Đủ theo quy định đối với từng hạng trường tiểu học

- Chuyên môn được đào tạo: Có cơ cấu hợp lý về các chuyên ngành

chuyên
môn cơ bản được đào tạo (tự nhiên, xã hội,...), đồng thời đảm bảo chuẩn hóa
và


17

1.2.4.

Quản lý và giải pháp quản lý

1.2.4.1.Khái niệm quản lý

Có nhiều cách định nghĩa khác nhau về “quản lý”, nhung hiểu một cách
tổng
quát “Quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý
(người
quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức, làm cho
tổ
chức đó vận hành và đạt được mục tiêu của tổ chức”.

Hoạt động quản lý gồm 2 phân hệ, đó là sự liên kết chủ thể quản lý và
đối
tượng quản lý, quan hệ ra lệnh- phục tùng, không đồng cấp và có tính bắt
buộc.

Tác


dạy- học, hoạt động của bộ máy nhà trường. Trường học là một hệ thống xã
hội
nằm trong môi trường xã hội và nó tác động qua lại với môi trường đó, nên:
“quản
lý nhà trường tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến
tới
mục tiêu giáo dục, với thế hệ trẻ và từng đối tượng HS”, việc quản lý nhà
trường
phổ thông là quản lý hoạt động dạy- học, tức là làm sao đưa hoạt động đó từ
ừạng
thái này sang trạng thái khác để dần tiến tới mục tiêu giáo dục” [18].


19

I.2.4.2.

Giải pháp quản lý

Theo từ điển tiếng Việt,“Giải pháp được xem là phưong pháp giải quyết
một
công việc, một vấn đề cụ thể”.

Còn theo Nguyễn Văn Đạm: “giải pháp là toàn bộ những ý nghĩa có hệ
thống
cùng với những quyết định và hành động theo sau, dẫn tới sự khắc phục một
khó
khăn”.

Đe hiếu rõ hơn khái niệm giải pháp, chúng ta cần phân biệt với một số

thống nhất hoàn hảo giữa lý luận và thực tiễn.

Giải pháp quản lý giáo dục là những cách thức tác động của chủ thể
quản

lý

hướng vào việc giải quyết những vấn đề đặt ra của hệ thống giáo dục, làm cho
cả

hệ

thống đó vận hành đạt được kết quả cao nhất.
1.3. Một số van đề về chất lượng đội ngũ giáo viên tiếu học

1.3.1.

Yêu cầu về số lượng, cơ cấu đội ngũ giáo viên trường tiểu

học

1.3.1.1.

Yêu cầu về số lượng đội ngũ giáo viên

về số lượng đảm bảo phân chia theo hạng trường loại 1, loại 2, loại 3
được
quy định ở Thông tư liên tịch số 35/1T1L-BGDĐT-BNV ngày 23 tháng 8 năm
2007 về việc hướng dẫn mức định biên viên chức ở các cơ sở giáo dục phổ
thông