Hoạt lực của tinh trùng và khả năng sinh sản của nam giới

Hoạt lực của tinh trùng và
khả năng sinh sản của nam
giới
Bởi:
Nguyễn Bá Tiếp

Ảnh hưởng của cấu trúc của các ống sinh tinh
Các ống sinh tinh có thể bị phá hủy khi cơ thể mắc nhiều bệnh khác nhau. Một trong
những bệnh thường thấy là viêm đôi dịch hoàn do quai bị (mumps) có thể dẫn đến vô
sinh. Nhiều bé trai khi sinh ra đã bị mắc chứng suy thoái ống sinh tinh do đường sinh
dục bị tắc nghẽn hay do sai lệch di truyền.

Ảnh hưởng của nhiệt độ
Tăng nhiệt độ của dịch hoàn có thể làm các tế bào trong ống sinh tinh bị thoái hóa dẫn
đến giảm số lượng tinh trùng. Đây là lý do tại sao bao dịch hoàn (bìu dái) lại được "treo
lủng lẳng" bên ngoài chứ không nằm trong ổ bụng hay trong xoang chậu. Vì ở ngoài nên
nhiệt độ trong bao dịch hoàn sẽ thấp hơn nhiệt độ cơ thể tránh ảnh hưởng đến quá trình
hình thành tinh trùng. Khi trời lạnh, các cơ của bao dịch hoàn sẽ co và kéo dịch hoàn
gần với cơ thể. Trái lại, khi trời nóng, các cơ bao dịch hoàn ở trạng thái giãn và thả dịch
hoàn thấp xuống, xa thành cơ thể. Phản ứng co giãn của cơ cùng với các tuyến mồ hôi
giúp nhiệt độ trong bao dịch hoàn được điều hoà. Ta có thể coi bao dịch hoàn như chiếc
"máy điều hòa nhiệt độ" cho hoạt động sản xuất tinh trùng của dịch hoàn.

Dịch hoàn ẩn (cryptorchidism)
Dịch hoàn ẩn là hiện tượng dịch hoàn không di chuyển xuống bao dịch hoàn trước khi
bé trai được sinh ra.
Dịch hoàn phát triển từ chồi sinh dục trong ổ bụng trong quá trình phát triển phôi. Đến
cuối thai kỳ, mỗi dịch hoàn chui xuống bao dịch hoàn qua một ống bẹn (inguinal canal).
Nếu sự di chuyển này không xảy ra hoặc xảy ra không hoàn toàn, dẫn đến các trường

vận động tiến thẳng. Đôi khi số lượng tinh trùng ở mức bình thường nhưng nam giới
vẫn vô sinh. Quan sát đa số những trường hợp này thấy tinh trùng bất bình thường về
hình thái (có hai đầu, hai đuôi, biến dạng đầu, biến dạng đuôi ...). Có trường hợp thấy
hầu hết tinh trùng có hình dạng bình thường nhưng khả năng vận động kém (di chuyển
chậm, vận động xoay tròn) hoặc hoàn toàn không vận động. Nếu đa số tinh trùng bị bất
thường về hình thái hay có khả năng vận động kém, nam giới cũng dễ bị vô sinh mặc dù
những tinh trùng còn lại bình thường.

Chức năng của hyaluronidase và các proteolytic enzyme
Các chất trên được dự trữ với số lượng lớn ở thể đầu hay mũ tinh trùng (acrosome).
Hyaluronidase là enzyme có tác dụng cắt polymer của hyaluronic acid trong chất gắn
kết giữa các tế bào trong khi proteolytic enzyme có tác dụng hòa tan protein của các mô.

2/3


Hoạt lực của tinh trùng và khả năng sinh sản của nam giới

Khi tách khỏi buồng trứng, trứng "chín" được bao bọc bởi vài lớp tế bào hạt (granulosal
cells). Để cho tinh trùng có thể gặp gỡ trứng và thụ tinh, những tế bào hạt này phải được
dỡ bỏ. Hyaluronidase và proteolytic enzyme cùng với sodium bicarbonate tiết từ ống
dẫn trứng thực hiện "nhiệm vụ" này. Nếu số lượng tinh trùng trong mỗi lần xuất tinh quá
thấp (như đã nói ở trên), lượng hyaluronidase và proteolytic enzyme có thể không đủ để
hỗ trợ cho quá trình phá lớp màng tế bào hạt cho trứng gặp được tinh trùng. Đây được
cho là nguyên nhân của hiện tượng khó thụ thai.
Một chức năng khác của các proteolytic enzyme là giúp cho tinh trùng xâm nhập được
qua nút nhầy ở cổ tử cung bằng cách tạo ra đường di chuyển xuyên qua nút nhầy cho
tinh trùng.

3/3