PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN TIÊN YÊN
----------------------------------

DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN
NĂNG LỰC HỌC SINH

MÔN: ĐỊA LÝ

Tiên Yên, ngày 11 tháng 08 năm 2015


NỘI DUNG
1

CÁC PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT VÀ HÌNH THỨC TỔ
CHỨC DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG NĂNG LỰC

2

NĂNG LỰC CHUNG VÀ NĂNG LỰC
CHUYÊN BIỆT

3

THẢO LUẬN


PHẦN 1
CÁC PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT VÀ
HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC
NHẰM HƯỚNG TỚI NĂNG LỰC

a/ Sụng
- Khỏi nim:

địa phương em có
con sông nào chảy
qua ? Em hãy mô tả
lại dòng sông đó ?


1. Phương pháp hình thành biểu tượng địa lí
- Biểu tượng địa lí là hình ảnh của sự vật, hiện tượng địa lí mà học
sinh có được trong các giờ học địa lí hoặc tự tri giác ở ngoài thực tế.
- Phương pháp hình thành những biểu tượng địa lí tốt nhất với
học sinh là hướng dẫn cho các em quan sát các sự vật, hiện tượng
có thể trực tiếp quan sát được trên thực địa như một khúc sông, một
dãy núi, một khu rừng, một phiên chợ, một nhà máy, bến cảng … ở
địa phương hoặc quan sát trên tranh ảnh, phim đèn chiếu, video clip,
…(*)
- Với những sự vật, hiện tượng địa lí không thể quan sát được do
không có ở địa phương, không có tranh ảnh…, giáo viên nên dùng
phương pháp mô tả hoặc trên cơ sở những hình ảnh đã có trong trí
nhớ của học sinh nhưng chưa đầy đủ, giáo viên phát triển, bổ sung
thêm các chi tiết mới để hình thành biểu tượng mới.


2. Phương pháp hình thành kĩ năng xác lập mối quan hệ nhân quả
- Khi hướng dẫn học sinh xác lập các mối quan hệ nhân
quả, giáo viên cần giúp các em phân biệt đâu là nguyên
nhân, đâu là kết quả. (*)
- Giáo viên cũng nên giúp học sinh xây dựng các sơ đồ

- Đọc tên bản đồ và bản chú giải để biết đối tượng địa lí được
thể hiện trên bản đồ là gì và người ta đã thể hiện đối tượng đó
trên bản đồ như thế nào (bằng các kí hiệu gì, màu sắc gì)
- Dựa vào các kí hiệu ( hoặc màu sắc) để xác định vị trí của đối
tượng trên bản đồ và thông qua những kí hiệu đó để rút ra
nhận xét về tính chất đặc điểm của đối tượng địa lí được thể
hiện trên bản đồ.
- Dựa vào bản đồ, kết hợp với kiến thức địa lí, vận dụng các
thao tác tư duy ( so sánh, phân tích, tổng hợp …) để phát hiện
các mối quan hệ địa lí không thể hiện trực tiếp trên bản đồ.


3. Phương pháp sử dụng bản đồ
4. Phương pháp sử dụng số liệu thống kê và biểu đồ


5. Phương pháp khảo sát địa lí địa phương – thực địa
* Các phương pháp: phương pháp thực địa; điều tra, tìm
hiểu qua nhân dân địa phương; nghe báo cáo; phân tích, sử
dụng tài liệu…
* Các bước thực hiện:
+ Xác định mục đích khảo sát
+ Lựa chọn địa điểm
+ xác định kế hoạch và các bước tiến hành
+ Đọc tài liệu viết về địa phương hoặc đối tượng, hiện tượng
địa lí cần quan sát
+ Đi thực địa, nghe báo cáo thực tế
+ Phân tích tổng hợp tài liệu
+ Viết báo cáo, tổng kết.




7. Phương pháp dạy học dự án
- Dạy

học theo dự án là một hình thức dạy học, trong đó học
sinh thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp, gắn với thực tiễn,
kết hợp lí thuyết với thực hành, tự lực lập kế hoạch, thực hiện và
đánh giá kết quả. Hình thức làm việc chủ yếu là theo nhóm, kết
quả dự án là những sản phẩm hành động có thể giới thiệu được.
8. Tự học


II. KĨ THUẬT DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG NĂNG LỰC
1. Kĩ thuật đặt câu hỏi

2. Kĩ thuật khăn phủ bàn
3. Kĩ thuật mảnh ghép
4. Kĩ thuật học tập hợp tác


II. KĨ THUẬT DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG NĂNG LỰC
1. Kĩ thuật đặt câu hỏi
Các dạng câu hỏi:
+ Câu hỏi mở: Là dạng câu hỏi có thể có nhiều cách trả lời. Khi
đặt câu hỏi mở, giáo viên tạo cơ hội cho học sinh chia sẻ ý kiến
của cá nhân. Gồm: Câu hỏi lấy thông tin, câu hỏi giả định, câu hỏi
hỏi ý kiến, câu hỏi về hành động....(*)
Ví dụ: * Câu hỏi lấy thông tin: ? Khi nào gọi là mỏ khoáng sản.
? Hãy kể tên những điểm du lịch mà em biết.

- Câu hỏi vận dụng: Nhằm kiểm tra khả năng áp dụng những
thông tin đã thu được (các dữ kiện, số liệu, các đặc điểm ...) vào
tình huống mới.
+ Các động từ tương ứng với mức độ tư duy vận dụng: giải
quyết; minh họa; tính toán; diễn dịch; thao tác; dự đoán; bày tỏ; áp
dụng; phân loại; sửa đổi; đưa vào thực tế; chứng minh; ước tính; (*)


Ví dụ: Dựa vào lược đồ địa hình tỉ lệ lớn dưới đây:

Hãy:
+ Tính khoảng cách theo đường chim bay từ đỉnh A1 đến đỉnh A2.
+ Quan sát các đường đồng mức ở hai sườn phía đông và phía tây của
núi A1, cho biết sườn nào dốc hơn? Tại sao?
+ Bạn Nam muốn lên đỉnh núi A1, nhưng Nam đang phân vân không
biết xuất phát từ điểm C hay từ điểm D. Hãy cho Nam một lời khuyên
nên xuất phát từ điểm nào để lên đỉnh A1?



Một số biện pháp đổi mới phương pháp dạy học
- Cải tiến các phương pháp dạy học truyền thống
- Kết hợp đa dạng các phương pháp dạy học
- Vận dụng dạy học giải quyết vấn đề
- Vận dụng dạy học theo tình huống
- Vận dụng dạy học định hướng hành động
- Tăng cường sử dụng phương tiện dạy học và công nghệ thông tin
hợp lý trong dạy học
- Sử dụng các kỹ thuật dạy học phát huy tính tích cực và sáng tạo
- Tăng cường các phương pháp dạy học đặc thù bộ môn