BÀI GIẢNG NGỮ VĂN
BÀI 19
RÚT GỌN CÂU

TaiLieu.VN


KIỂM TRA BÀI CŨ
Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong những câu sau:
- Lan đã làm bài tập Toán chưa?
CN

VN

- Làm rồi.
- Cậu cho mình mượn vở nhé!
CN

TaiLieu.VN

VN


TIẾT 78: RÚT GỌN CÂU
I. Thế nào là rút gọn câu?
1) Ví dụ

a. Học ăn, học nói, học gói, học
mở. (Tục ngữ)
-> Lược bỏ chủ ngữ
-> Ngụ ý hành động trong câu là

1) Ví dụ

d. Bao giờ cậu đi Hà Nội?
CN
VN
- Ngày mai.
-> Lược bỏ cả chủ ngữ, vị ngữ
-> Ngày mai tôi đi Hà Nội
CN
VN

TaiLieu.VN


TIẾT 78: RÚT GỌN CÂU
I. Thế nào là rút gọn câu?
1) Ví dụ

c. Hai ba người đuổi theo nó. Rồi
ba bốn người, sáu bảy người.
(Nguyễn Công Hoan)
d. Bao giờ cậu đi Hà Nội?
- Ngày mai.
-> Câu ngắn gọn hơn, thông tin
nhanh hơn, tránh lặp từ.

TaiLieu.VN


TIẾT 78: RÚT GỌN CÂU

-Sao mà mất nhanh thế ?
-Cháy ạ.
TaiLieu.VN


TIẾT 78: RÚT GỌN CÂU
Bài tập 3 (SGK).
Hôm sau, có người khách lại chơi, hỏi:
-Bố cháu có nhà không ?
Thằng bé ngẩn ngơ hồi lâu, sực nhớ ra, sờ vào túi không thấy
giấy,liền nói:
-Mất rồi ! -> Câu rút gọn
Ông khách sửng sốt:
-Mất bao giờ ?
-Thưa...tối hôm qua. -> Câu rút gọn
-Sao mà mất nhanh thế ?
-Cháy ạ. -> Câu rút gọn
-> Phải cẩn thận khi dùng câu rút gọn vì dùng câu rút gọn không
đúng dễ gây hiểu lầm, hiểu sai thông tin.
TaiLieu.VN


TIẾT 78: RÚT GỌN CÂU
I. Thế nào là rút gọn câu?
1) Ví dụ
2) Kết luận: Ghi nhớ (SGK)
II. Cách dùng câu rút gọn
1) Ví dụ:

TaiLieu.VN

10 ?
-Bài kiểm tra toán.

→Khi rút gọn, cần chú ý đến tình
huống giao tiếp cụ thể (tuổi tác, vị thế
xã hội giữa người nói với người nghe,
nơi diễn ra giao tiếp..).


TIẾT 78: RÚT GỌN CÂU
I. Thế nào là rút gọn câu?
1) Ví dụ
2) Kết luận: Ghi nhớ (SGK)
II. Cách dùng câu rút gọn
1) Ví dụ:

TaiLieu.VN

c. Em có nhận xét gì nếu rút gọn
chủ ngữ ở các câu in đậm dưới
đây?
Cô Tâm ôm chặt lấy em:
- Cô biết chuyện rồi. Cô thương
em lắm!
... Cô giáo Tâm gỡ tay Thuỷ, đi lại
phía bục mở cặp lấy một quyển sổ
cùng với chiếc bút máy nắp vàng
đưa cho em tôi và nói:
- Cô tặng em. Về trường mới, em
cố gắng học tập nhé!



TIẾT 78: RÚT GỌN CÂU
III. Luyện tập:
Bài tập 1
a) Xác định câu rút gọn, thành phần rút gọn trong ví dụ dưới
đây?
1. Thế rồi Dế Choắt tắt thở. Tôi thương lắm.
Vừa thương vừa ăn năn tội mình.
Rút gọn CN

2. Tiếng hát ngừng. Cả tiếng cười. Căn phòng bỗng im bặt.
Rút gọn VN

TaiLieu.VN


TIẾT 78: RÚT GỌN CÂU
III. Luyện tập:
Bài tập 1
b) Khôi phục lại những thành phần câu đã được rút gọn.
1. Thế rồi Dế Choắt tắt thở. Tôi thương lắm.
Vừa thương vừa ăn năn tội mình.
-> Tôi vừa thương vừa ăn năn tội mình.
CN

VN

2. Tiếng hát ngừng. Cả tiếng cười. Căn phòng bỗng im bặt.
-> Cả tiếng cười cũng ngừng.

câu tục ngữ trở nên cô đọng, súc tích, thông tin nhanh hơn.
TaiLieu.VN


TIẾT 78: RÚT GỌN CÂU
III. Luyện tập:
Bài tập 3: Hãy tìm câu rút gọn trong các ví dụ dưới đây.
Khôi phục những thành phần câu được rút gọn. Cho biết vì sao trong thơ,
ca dao thường có nhiều câu rút gọn như vậy?
a, Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà,

TaiLieu.VN

Cỏ cây chen đá, lá chen hoa.
Lom khom dưới núi, tiều vài chú,
Lác đác bên sông, chợ mấy nhà.
Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc,
Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia.
Dừng chân đứng lại, trời, non, nước,
Một mảnh tình riêng, ta với ta.
( Bà Huyện Thanh Quan)


TIẾT 78: RÚT GỌN CÂU
III. Luyện tập:
Bài tập 3: Hãy tìm câu rút gọn trong các ví dụ dưới đây.
Khôi phục những thành phần câu được rút gọn. Cho biết vì sao trong thơ,
ca dao thường có nhiều câu rút gọn như vậy?

TaiLieu.VN

nghị luận”.

TaiLieu.VN