BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
HUỲNH THANH HẢI
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC
HUYỆN TRẢNG BÀNG, TỈNH TÂY NINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Nghệ An, 5/2015
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
HUỲNH THANH HẢI
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC
HUYỆN TRẢNG BÀNG, TỈNH TÂY NINH
Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS PHẠM MINH HÙNG
Nghệ An, 5/2015
MỤC LỤC
Trang
Trang phụ bìa
Lời cảm ơn
Mục lục
Danh mục ký hiệu các chữ viết tắt
Danh mục các bảng
MỞ ĐẦU...........................................................................................................1
NỘI DUNG.......................................................................................................6
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NÂNG CAO CHẤT
LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC..............6
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề..........................................................................6
1.2. Các khái niệm cơ bản của đề tài...............................................................10
1.3. Người cán bộ quản lý trường Tiểu học.....................................................14
1.4. Một số vấn đề về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường
Tiểu học...........................................................................................................24
Chương 2: CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ NÂNG CAO CHẤT
LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN
TRẢNG BÀNG, TỈNH TÂY NINH.............................................................41
2.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, tình hình phát triển kinh tế - xã hội và
giáo dục Tiểu học của huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh...............................41
2.2. Thực trạng chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường Tiểu học huyện
Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh..............................................................................46
2.3. Thực trạng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường Tiểu học
huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh...................................................................51
2.4. Nguyên nhân của thực trạng.....................................................................61
Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI
NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN TRẢNG
BÀNG, TỈNH TÂY NINH............................................................................63
ThS ..........................................................................................................Thạc sĩ
TS ............................................................................................................Tiến sĩ
TTCM ............................................................................Tổ trưởng chuyên môn
UBND ......................................................................................Ủy ban nhân dân
DANH MỤC BẢNG SỐ CỦA ĐỀ TÀI
Trang
Bảng 2.1. Quy mô về trường, lớp, học sinh trường TH huyện Trảng Bàng,
tỉnh Tây ninh, giai đoạn 2011 -2015
42
Bảng 2.2. Tổng hợp xếp loại giáo dục từ năm học 2010-2011 đến
2013-2014
Bảng 2.3. Tổng hợp xếp loại giáo dục học kỳ 1 năm học 2014-2015
43
44
Bảng 2.4. Tổng hợp xếp loại hạnh kiểm từ năm học 2010-2011 đến
2013-2014
44
Bảng 2.5. Quy mô về trường kiên cố hóa, trường chuẩn quốc gia
45
Bảng 2.6. Tổng hợp kết quả đánh giá Chuẩn HT theo Tiêu chuẩn 1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Sự hội nhập và giao lưu quốc tế đã khẳng định vị trí, vai trò quan trọng
của GD-ĐT trong thời kỳ mới; GD-ĐT là nhân tố quyết định sự thành công
quá trình CNH, HĐH đất nước.
Mục tiêu phát triển giáo dục đã xác định: Ưu tiên nâng cao chất lượng
đào tạo nhân lực, CBQL, phát triển đội ngũ nhà giáo đáp ứng yêu cầu vừa
tăng qui mô vừa nâng cao chất lượng hiệu quả, đổi mới QLGD tạo cơ sở pháp
lý và phát huy nội lực phát triển giáo dục.
Mục tiêu, nhiệm vụ phát triển đất nước 5 năm 2011-2015 trong Nghị
quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng cộng sản Việt Nam nêu
rõ: “Phát triển, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, chất lượng nguồn
nhân lực đáp ứng yêu cầu của công cuộc CNH, HĐH, hội nhập kinh tế quốc
tế của đất nước. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là đội
ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý giỏi…” [14; tr.4].
Chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020 ban hành theo Quyết định số
711/QĐ-TTg, ngày 13/6/2012 của Thủ tướng Chính phủ đã đánh giá tình hình
giáo dục Việt Nam giai đoạn 2001-2010 về đội ngũ nhà giáo và đội ngũ
CBQL giáo dục: “Một bộ phận nhà giáo và CBQL chưa đáp ứng được yêu
cầu, nhiệm vụ giáo dục trong thời kỳ mới. Đội ngũ nhà giáo vừa thừa, vừa
thiếu cục bộ, vừa không đồng bộ về cơ cấu chuyên môn. Tỷ lệ nhà giáo có
trình độ sau đại học trong GD đại học còn thấp; Vẫn còn một bộ phận nhỏ nhà
giáo và CBQL giáo dục có biểu hiện thiếu trách nhiệm và tâm huyết với nghề,
vi phạm đạo đức và lối sống, ảnh hưởng không tốt tới uy tín nhà giáo trong xã
hội. Năng lực của một bộ phận nhà giáo và CBQL giáo dục còn thấp. Các chế
độ chính sách đối với nhà giáo và CBQL giáo dục, đặc biệt là chính sách
2
Do đó, việc nghiên cứu đề xuất giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội
ngũ CBQL trường TH có khả năng hoàn thành tốt nhiệm vụ của Đảng, Nhà
nước giao phó và đáp ứng yêu cầu của chiến lược phát triển KT-XH đến năm
2020 là vấn đề mang tính cấp thiết.
Từ những lý do trên, tôi chọn đề tài “Một số giải pháp nâng cao chất
lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường Tiểu học huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây
Ninh” để nghiên cứu.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất một số giải pháp
nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường Tiểu học huyện Trảng
Bàng, tỉnh Tây Ninh.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường Tiểu học.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường
Tiểu học huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh.
4. Giả thuyết khoa học
Có thể nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường Tiểu học
huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh nếu đề xuất và thực hiện được các giải
pháp có cơ sở khoa học, có tính khả thi.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ
cán bộ quản lý trường Tiểu học.
5.2. Nghiên cứu cơ sở thực tiễn của vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ
cán bộ quản lý trường Tiểu học huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh.
5.3. Đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản
4
5
chất lượng đội ngũ CBQL trường tiểu học huyện Trảng Bàng tỉnh Tây
Ninh.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục,
nội dung luận văn trình bày trong 3 chương:
- Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ cán
bộ quản lý trường Tiểu học.
- Chương 2: Cơ sở thực tiễn của vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ
cán bộ quản lý trường Tiểu học huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh.
- Chương 3: Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản
lý trường Tiểu học huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh.
6
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI
NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Thực tiễn đã chứng minh thế kỷ 21 là thế kỷ trí tuệ mà con người giữ
vai trò quyết định sự phát triển xã hội nói chung và phát triển tri thức nói
riêng.
Sự hội nhập và giao lưu quốc tế đã làm cho nền kinh tế - xã hội của đất
nước ta phát triển nhanh chóng, với xu thế toàn cầu hoá về phát triển con
người, phát triển tri thức với công nghệ cao nhất là công nghệ thông tin đã
hình thành nên nền văn minh trí tuệ, đây cũng đánh dấu bước phát triển xã hội
trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế vừa mở ra thời cơ vừa đặt nước ta và
các nước đang phát triển đứng trước những thách thức lớn của quá trình hợp
còn kém hiệu quả…
Vì vậy, nghiên cứu công tác quản lý, nâng cao chất lượng đội ngũ nói
chung, đội ngũ CBQL nói riêng ở các trường tiểu học là nhiệm vụ quan trọng
và là điều kiện cơ bản để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện nhà trường.
Trong đội ngũ CBQL các trường tiểu học, giáo dục phổ thông có vai
trò rất quan trọng trong việc thực hiện nhiệm vụ dạy học và giáo dục, góp
phần nâng cao chất lượng toàn diện, đáp ứng mục tiêu giáo dục. Chính vì vậy,
trong 7 nhóm giải pháp lớn thực hiện chiến lược phát triển giáo dục từ 2001 –
2010 và những năm tiếp theo. Đảng, Nhà nước và ngành giáo dục đã xác định
giải pháp xây dựng đội ngũ nhà giáo là giải pháp trọng tâm, đối với QLGD là
giải pháp có tính chất đột phá.
Trong công tác quản lý nhà trường của người HT, nếu không phát triển
được đội ngũ CBQL đủ mạnh và quản lý đội ngũ này không chặt chẽ, không
khoa học thì sẽ không thực hiện được mục tiêu giáo dục nhà trường.
8
Ngày nay trong sự nghiệp đổi mới của đất nước, quản lý nói chung,
quản lý giáo dục nói riêng luôn thu hút sự quan tâm của các nhà lãnh đạo, các
nhà khoa học và các nhà quản lý.
Quản lý là một chức năng lao động xã hội bắt nguồn từ tính chất xã hội
của lao động. Từ thưở sơ khai của nhân loại, quản lý đã là một vấn đề được
quan tâm. Hoạt động quản lý bắt nguồn từ việc phân công, hợp tác lao động,
chính sự phân công hợp tác lao động ấy đòi hỏi phải có người đứng đầu chỉ
huy, điều hành, kiểm tra, quản lý nhằm nâng cao hiệu quả và năng suất trong
lao động.
Đây là một hoạt động giúp người đứng đầu đơn vị, trong nhóm, cộng
đồng. Thực hiện tốt mục tiêu trong nhóm, trong đơn vị, cộng đồng đề ra.
Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội năm 2011 - 2020 đã chỉ rõ “Phát
để đạt được mục tiêu đề ra.
1.1.2. Những nghiên cứu ở trong nước
Ở Việt Nam từ những năm 90 trở về trước đã có những công trình của
nhiều tác giả bàn về lý luận quản lý nhà trường và các hoạt động quản lý nhà
trường như: Phạm Minh Hạc; Đặng Quốc Bảo; Nguyễn Ngọc Quang; Phạm
Viết Vượng; Nguyễn Văn Lê; Hà Sĩ Hồ; Lê Tuấn và những bài giảng về lý
luận quản lý giáo dục của Trường cán bộ quản lý giáo dục TWI...và một số
công trình nghiên cứu có giá trị như: “Giáo trình khoa học quản lý” của
Phạm Trọng Mạnh; “Khoa học tổ chức và quản lý – một số vấn đề lý luận và
thực tiễn”của trung tâm nghiên cứu khoa học tổ chức quản lý. “Bài tập giảng
lý luận đại cương về quản lý”của Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc.
Bên cạnh đó còn có một số bài viết đề cập đến quản lý giáo dục như: “Vấn đề
về kinh tế thị trường, quản lý nhà nước và quyền tự chủ các trường học”của
Trần Thị Bích Liễu- Viện KHGD đăng trên tạp chí Giáo dục số 43 tháng 11
năm 2002; “CBQL GD-ĐT trước yêu cầu của sự nghiệp CNH, HĐH đất
10
nước”của cố Thứ trưởng Bộ Giáo dục và đào tạo Lê Vũ Hùng trên tạp chí số
60 tháng 6/2003... Đã có rất nhiều đề tài nghiên cứu về giải pháp nâng cao
chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý nói chung và quản lý trường TH nói riêng.
Nhưng trên địa bàn Tỉnh Tây Ninh nói chung, hay địa bàn Trảng Bàng nói
riêng chưa có đề tài nào đi sâu nghiên cứu về giải pháp nâng cao chất lượng
đội ngũ CBQL trường TH. Việc nghiên cứu giải pháp nâng cao chất lượng đội
ngũ cán bộ quản lý các trường TH ở huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh có ý
nghĩa to lớn về mặt lý luận và thực tiễn để đáp ứng được nhu cầu ngày càng
cao của sự nghiệp GD-ĐT của huyện.
1.2. Các khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1. Cán bộ và cán bộ quản lý trường Tiểu học
lệnh, kiểm tra đối tượng quản lý nhằm thực hiện các mục tiêu của cơ quan,
đơn vị, tổ chức..
1.2.1.3. Cán bộ quản lý trường Tiểu học
Cán bộ quản lý trường TH được hiểu là những người làm công tác quản
lý ở các trường TH, là những người thực hiện điều hành quá trình giáo dục
diễn ra trong nhà trường TH, đây là những chủ thể quản lý bên trong nhà
trường. Cán bộ quản lý trường TH được nói đến trong luận văn này là Hiệu
trưởng và Phó hiệu trưởng.
1.2.2. Đội ngũ và đội ngũ cán bộ quản lý trường Tiểu học
1.2.2.1. Đội ngũ
Đội ngũ được hiểu là tập hợp gồm một số đông người cùng chức năng,
nhiệm vụ hoặc nghề nghiệp, hợp thành lực lượng hoạt động trong một hệ
thống (tổ chức) và cùng chung một mụch đích nhất định.
Có thể hiểu đội ngũ là một tập hợp gắn kết với nhau, cùng chung lý
tưởng, mục đích, ràng buộc nhau về vật chất, tinh thần và hoạt động theo một
nguyên tắc. Ví dụ: “Đội ngũ tri thức”, “Đội ngũ nhà giáo”, “Đội ngũ y bác
12
sỹ”... Khi xem xét đội ngũ, người ta thường chú ý tới ba yếu tố tạo thành đó
là: Số lượng, cơ cấu đội ngũ; trình độ đội ngũ; phẩm chất, năng lực đội ngũ.
1.2.2.2. Đội ngũ cán bộ quản lý
Đội ngũ cán bộ quản lý có hai loại:
Đội ngũ CBQL của các cấp quản lý giáo dục (từ cơ quan Bộ tới Phòng
Giáo dục các huyện, thị xã và thành phố). Đây là đội ngũ CBQL giáo dục
tham gia hoạch định chính sách vĩ mô về giáo dục và đào tạo hoặc cụ thể hóa
và thực thi chính sách giáo dục đào tạo.
Đội ngũ CBQL trường học: là đội ngũ CBQL điều hành thực hiện quá
trình giáo dục tại các trường học, các cơ sở giáo dục.
việc) làm cho sự vật (sự việc) này phân biệt với sự vật (sự việc) khác”.[31;
tr.197]
- Theo Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) ISO 8402: chất lượng là tập hợp
những đặc tính của một thực thể (đối tượng) tạo cho thực thể (đối tượng) đó
có khả năng thoả mãn nhu cầu đã nêu ra hoặc tiềm ẩn.
Như vậy, vận dụng quan điểm này vào việc đánh giá chất lượng cán bộ
nói chung và đội ngũ CBQL giáo dục nói riêng thì cần phải so sánh kết quả
các hoạt động của cán bộ đó với các chuẩn quy định hay những mục tiêu của
các hoạt động theo chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của họ.
1.2.3.2. Chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý
Chất lượng được xem xét ở hai mặt phẩm chất và năng lực chung, có
nghĩa phẩm chất và năng lực của đội ngũ được tích hợp từ phẩm chất và năng
lực của từng cá thể: “Chất lượng của đội ngũ CBQL là sự tổng hợp chất lượng
của từng CBQL. Mỗi một cán bộ mạnh, có đủ đức, đủ tài sẽ tạo nên chất
lượng và sức mạnh tổng hợp của toàn đội ngũ”.
Như vậy, để đánh giá được chất lượng chung của đội ngũ CBQL cần
tập trung xem xét các chỉ số biểu đạt các mặt chung trong tiểu mục này; đồng
thời xem xét các chỉ số biểu đạt về năng lực và phẩm chất của từng CBQL.
14
1.2.3.3. Chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường Tiểu học
Chất lượng đội ngũ CBQL trường TH được biểu hiện ở phẩm chất và
năng lực cần có của họ, để họ tiến hành hoạt động quản lý nhằm đạt tới mục
tiêu quản lý đã đề ra.
1.2.4. Giải pháp và giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản
lý trường Tiểu học
1.2.4.1. Giải pháp
Theo tự điển Tiếng Việt, giải pháp là phương pháp giải quyết một vấn
giáo dục và điều lệ trường học vào quản lý các mặt hoạt động của trường
TH).
- Hạt nhân tạo động lực cho bộ máy tổ chức và đội ngũ nhân lực trường
TH thực hiện các hoạt động giáo dục (trong đó tập trung vào điều hành đội
ngũ thực hiện nhiệm vụ dạy học) có hiệu quả hơn. Để đảm đương được vai trò
này CBQL trường TH cần có phẩm chất và năng lực về tổ chức và điều hành
đội ngũ CBQL cấp dưới, giáo viên, nhân viên và học sinh, năng lực chuyên
môn (am hiểu và vận dụng thành thạo các tri thức về tổ chức nhân sự, giáo dục
học, tâm lý học, xã hội học và các tri thức phổ thông) để quản lý các hoạt động
giáo dục và dạy học của trường TH.
- Chủ sự huy động và quản lý tài chính, cơ sở vật chất và thiết bị trường
học. Để đảm đương được vai trò này CBQL trường TH cần có phẩm chất và
năng lực về quản lý kinh tế và năng lực kỹ thuật (hiểu biết về quản lý tài
chính và quản lý cơ sở vật chất, kỹ thuật, công nghệ, ...) phục vụ cho các
hoạt động giáo dục và dạy học của trường TH.
- Tác nhân thiết lập và phát huy tác dụng của môi trường giáo dục (mối
quan hệ giữa trường TH, gia đình và xã hội; nói rộng hơn là thực hiện hiệu
quả chính sách xã hội hoá giáo dục). Để đảm đương được vai trò này CBQL
16
trường TH cần phải có phẩm chất và năng lực giao tiếp để vận động cộng
đồng xã hội tham gia xây dựng và quản lý trường TH.
- Nhân tố thiết lập và vận hành hệ thống thông tin và truyền thông giáo
dục trong trường TH. Để đảm đương được vai trò này, CBQL trường TH phải
có phẩm chất và năng lực về kỹ thuật quản lý và khai thác mạng Internet để
phục vụ cho mọi hoạt động của trường TH.
1.3.2. Chức năng, nhiệm vụ của người cán bộ quản lý trường Tiểu học
Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của đội ngũ CBQL trường TH nói một
+ Thực hiện các chế độ chính sách của Nhà nước đối với giáo viên,
nhân viên, học sinh; Tổ chức thực hiện quy chế dân chủ trong hoạt động của
nhà trường, triển khai chỉ đạo và thực hiện công tác xã hội hóa giáo dục.
+ Được đào tạo nâng cao trình độ, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp
vụ và được hưởng các chế độ chính sách theo quy định hiện hành
+ Chịu trách nhiệm trước cấp trên về thực hiện toàn bộ các nhiệm
vụ được quy định đối với người Hiệu trưởng.
- Phó hiệu trưởng có các nhiệm vụ và quyền hạn sau đây:
+ Thực hiện và chịu trách nhiệm trước hiệu trưởng về nhiệm vụ
được hiệu trưởng phân công.
+ Cùng với Hiệu trưởng chịu trách nhiệm trước cấp trên về phần việc
được giao.
+ Thay mặt Hiệu trưởng điều hành hoạt động của nhà trường khi
được uỷ quyền.
+ Được đào tạo nâng cao trình độ, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp
vụ và hưởng các chế độ, chính sách theo quy định hiện hành.
Như vậy cán bộ quản lý trường học là người đại diện cho Nhà nước về
mặt pháp lý, có trách nhiệm và thẩm quyền về mặt hành chính và chuyên
môn, chịu trách nhiệm trước các cơ quan quản lý cấp trên ra các quyết định
quản lý, tác động điều khiển các thành tố trong hệ thống nhà trường nhằm
18
thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ GD & ĐT được quy định bằng luật pháp hoặc
bằng các văn bản, thông tin hướng dẫn do các cấp có thẩm quyền ban hành.
Vì vậy, để đạt được mục tiêu của nhà trường, cán bộ quản lý cùng đội
ngũ giáo viên phải là một tập thể sư phạm thống nhất, mà chất lượng là hiệu
quả giáo dục chung được quyết định bởi chất lượng từng thành viên, số
lượng, cơ cấu và chất lượng của đội ngũ.
Copyright: Tài liệu đại học ©