BÀI TIỂU LUẬN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
ĐỀ TÀI
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ THANH NIÊN
VÀ VẬN DỤNGTƯ TƯỞNG ĐÓ TRONG CÔNG TÁC ĐOÀN HỘI
SINH VIÊN CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HIỆN NAY

1


MỤC LỤC
MỤC LỤC.........................................................................................................................................2
2
CHƯƠNG 1– TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ THANH NIÊN...................................................4

nh về giáo dục thanh niên

át triển đất nước

15
21

MỞ ĐẦU
Thanh niên là lực lượng xã hội to lớn, một trong những nhân tố quan trọng
quyết định tương lai, vận mệnh dân tộc; là lực lượng chủ yếu trên nhiều lĩnh
vực, đảm nhiệm những công việc đòi hỏi hy sinh, gian khổ, sức khỏe và
sáng tạo. Trong quá trình lãnh đạo đất nước, Đảng ta luôn đề cao vai trò, vị
trí của thanh niên, xác định thanh niên là lực lượng xung kích cách mạng,
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng; công
tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc. Nghị quyết số 25-NQ/TW
ngày 25/7/2008 của Ban Chấp hành Trung ương về tăng cường sự lãnh đạo
của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá,

thống Tư tưởng Hồ Chí Minh, đó là hệ thống tri thức mang tính qui luật về
đối tượng, đòi hỏi phải có thời gian mới có điều kiện xác lập được một cách
đầy đủ và chính xác. Tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ được phản ánh trong
văn kiện, tác phẩm của Người mà còn được quán triệt trong mọi chủ trương,
đường lối của Đảng và Nhà nước ta do Người đứng đầu, trong toàn bộ cuộc
đời và sự nghiệp Cách mạng mà Người để lại cho chúng ta. Những nội dung
đó đều phải được xem là đối tượng nghiên cứu của bộ môn Tư tưởng Hồ Chí
Minh .
Trong những năm đầu thế kỷ 21, đất nước ta có cơ hội lớn và cả
thách thức không nhỏ. Tình hình thế giới đang diễn biến phức tạp, nhanh
chóng, khó lường. Ðể thực hiện thắng lợi nhiệm vụ cách mạng Việt Nam
trong thời kỳ phát triển mới, cần thấm nhuần sâu sắc, vận dụng sáng tạo
những nguyên lý và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng
Hồ Chí Minh để giải quyết những vấn đề nóng bỏng mà thực tiễn đang đặt
ra; nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh phải trở thành
một nhiệm vụ mấu chốt của công tác tư tưởng của Ðảng, cần được toàn
Ðảng thực hiện chặt chẽ, có chất lượng và hiệu quả.
3


Với tinh thần và ý nghĩa đó, ngày 27. Ban Bí thư đã ra Chỉ thị số 23CT/TW về đẩy mạnh nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí
Minh trong giai đoạn mới và nhân dịp kỷ niệm 113 năm Ngày sinh của Chủ
tịch Hồ Chí Minh, đã phát động tổ chức đợt tuyên truyền, giáo dục sâu rộng
tư tưởng Hồ Chí Minh. Ðây là một sinh hoạt chính trị rộng lớn, rất quan
trọng cần được tổ chức chặt chẽ, khoa học, có hệ thống và sau này phải trở
thành nền nếp thường xuyên trong hoạt động của Ðảng và trong đời sống xã
hội ta.
Tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ
Chí Minh là nhiệm vụ chính trị quan trọng thường xuyên của toàn Ðảng,
toàn quân, toàn dân; là nội dung trọng yếu trong công tác xây dựng Ðảng, là

4


tìm đường cứu nước, thông qua thực tiễn của phong trào công nhân,
phong trào cách mạng và phong trào giải phóng dân tộc trên khắp thế
giới, trong đó có cả Việt Nam, Người đã sớm nhìn thấy được những ưu
điểm, những phẩm chất quý báu và khả năng cách mạng to lớn của thanh
niên. Đó là sự hăng hái, tiên phong, không ngại gian khổ, khó khăn, sẵn
sàng hy sinh vì sự nghiệp cách mạng: “Thanh niên cộng sản làm việc rất
nỗ lực, rất hy sinh. […] Việc bãi khóa ở Tàu, vận động ở Cao Ly, bãi
công ở Anh, vân v., Cộng sản thanh niên đều đứng đầu đi trước” . Từ
năm 1916, Người đã nhìn thấy sự anh dũng hy sinh của thanh niên Ấn Độ
đối với phong trào cách mạng nước này: “Năm 1916, một cậu bé 16 tuổi
đã ném bom ngay giữa đường và giữa ban ngày vào xe của tên cầm đầu
nổi tiếng của cục điều tra. Lòng dũng cảm không trừ già hay trẻ.
Danh sách những người bị hy sinh kéo dài rất đau xót. Trong mười
năm, không kể những vụ thảm sát tập thể, đã có hơn 200 người lấy máu
đào tưới gốc cây cách mạng và lý tưởng. [...] Trong số những người hy
sinh
có
50
người
tuổi
chỉ
từ
16
đến
20!”
.
Người cũng thấy được vai trò to lớn của thanh niên, của phong trào

đối ngầm trước thuế tạp dịch và thuế muối. Cũng chủ nghĩa dân tộc đã
luôn luôn thúc đẩy các nhà buôn An Nam cạnh tranh với người Pháp và
người Trung Quốc; nó đã thúc giục thanh niên bãi khoá, làm cho những
nhà cách mạng trốn sang Nhật Bản và làm vua Duy Tân mưu tính khởi
nghĩa năm 1917” . Sức mạnh đó cũng bắt nguồn từ sự tàn bạo của thực
dân Pháp, từ sự “khai hóa giết người”, “chính sách ngu dân”, chế độ
nghĩa vụ quân sự cay nghiệt “tình nguyện bắt buộc” đang làm cho “thanh
niên bản xứ ghét cay ghét đắng” và “tìm mọi cơ hội để tự cứu lấy
mình”.Người thấy “Đằng sau sự phục tùng tiêu cực, người Đông Dương
giấu một cái gì đang sôi sục, đang gào thét và sẽ bùng nổ một cách ghê
gớm, khi thời cơ đến. Bộ phận ưu tú có nhiệm vụ phải thúc đẩy cho thời
cơ
đó
mau
đến”
.
Mặc dù nhìn thấy thanh niên có sức mạnh tiềm ẩn to lớn như vậy nhưng
Người cũng nhận thấy một thực tế ở nước ta lúc bấy giờ là “chúng ta
thiếu tổ chức và thiếu người tổ chức! Bởi thế công nghiệp và thương
nghiệp của chúng ta là một con số không. Thế thì thanh niên của ta đang
làm gì? Nói ra thì buồn, buồn lắm: họ không làm gì cả. Những thanh niên
không có phương tiện thì không dám rời quê nhà; những người có
phương tiện thì lại chìm ngập trong sự biếng nhác; còn những kẻ đã xuất
dương thì chỉ nghĩ đến việc thoả mãn tính tò mò của tuổi trẻ mà thôi!” .
Vì vậy, Người đã đứng ra kêu gọi thanh niên, làm cho thanh niên “hồi
sinh”, “thức tỉnh thanh niên đi tới thức tỉnh dân tộc”. Trong thư “Gửi
thanh niên An Nam” Người kêu lên tha thiết: “Hỡi Đông Dương đáng
thương hại! Người sẽ chết mất nếu đám thanh niên già cỗi của Người
không sớm hồi sinh”. Đó là hồi chuông cảnh tỉnh thanh niên ở Đông
Dương nói riêng và tất cả các dân tộc ở Đông Dương nói chung. Và để

sách này cũng là cơ sở tư tưởng cho đường lối cách mạng Việt Nam; là
quyển sách “gối đầu giường” cho những người yêu nước Việt Nam, giúp
giác ngộ những người yêu nước đến với cách mạng, dẫn dắt họ hoạt động
theo đường lối cứu nước đúng đắn. Từ sự hoạt động và phát triển của Hội
Việt Nam cách mạng thanh niên, ngày 03/02/1930, Đảng cộng sản Việt
Nam ra đời để lãnh đạo cách mạng Việt Nam. Sau đó một năm (1931),
Đoàn Thanh niên cộng sản Đông Dương cũng được thành lập để tập hợp,
lãnh đạo thanh niên. Và từ những hoạt động này của Người, thanh niên ta
đã thực sự “hồi sinh”, dân tộc ta đã hoàn toàn “thức tỉnh”. Thanh niên ta
nói riêng và các tầng lớp nhân dân ta nói chung đã đoàn kết một lòng
dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam (có tiền thân là Hội Việt
Nam cách mạng thanh niên), dưới sự lãnh đạo của Bác Hồ làm nên thắng
lợi của cuộc cách mạng tháng Tám vĩ đại năm 1945, khai sinh ra nước
Việt
Nam
Dân
chủ
Cộng
hòa.
Cách mạng tháng Tám thành công đã mở ra tiền đồ rực rỡ trước mắt
thanh niên ta. Bởi vì từ nay thanh niên ta đã là công dân của một nước
Việt Nam độc lập, tự do. Trong “Thư gửi cho học sinh nhân ngày khai
trường” đầu tiên ở nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Chủ tịch Hồ Chí
Minh đã khẳng định vai trò rất lớn của thanh niên trong công cuộc kiến
thiết và phát triển đất nước: “Non sông Việt Nam có trở nên vẻ vang hay
không, dân tộc Việt Nam có được vẻ vang sánh vai với các cường quốc
năm châu hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các
cháu” . Người cũng khẳng định thanh niên, tuổi trẻ giữ vai trò rất quan
trọng đối với sự phát triển của xã hội, của đất nước. Vai trò ấy như là một
sự thật khách quan của lịch sử, như là một quy luật mang tính tự nhiên:

“Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà” ,…
Chính vì là chủ tương lai của nước nhà nên thanh niên cũng có vai trò
quan trọng đối với sự nghiệp cách mạng của dân tộc. Sự nghiệp cách
mạng của chúng ta, con đường cách mạng mà chủ tịch Hồ Chí Minh đã
chỉ ra cho dân tộc ta là hai cuộc cách mạng không tách rời nhau là cách
mạng dân tộc dân chủ nhân dân và cách mạng xã hội chủ nghĩa. Thanh
niên là chủ tương lai của nước nhà nên cũng là lực lượng xung kích quan
trọng trong cả hai cuộc cách mạng đó. Dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, dù
cho có khó khăn, gian nan, vất vả và cực khổ đến đâu thanh niên ta cũng
luôn thể hiện rõ vai trò đó và Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng luôn nhìn nhận
và đánh giá vai trò to lớn ấy của thanh niên ta. Trải qua các thời kỳ cách
mạng, dù lịch sử có những lúc thăng trầm, biến cố nhưng Chủ tịch Hồ
Chí Minh trước sau như một vẫn luôn khẳng định vai trò xung kích quan
trọng của thanh niên đối với sự nghiệp cách mạng: “thanh niên là những
đội quân xung kích trên các mặt trận, là đại biểu cái tinh thần tự tôn, tự
lập của dân tộc ta mấy nghìn năm để lại” .
Tinh thần xung kích của thanh niên đối với sự nghiệp cách mạng được
Chủ tịch Hồ Chí Minh ghi nhận ở sự đóng góp lớn lao của thanh niên đối
với cách mạng, sự anh dũng hy sinh của thanh niên vì độc lập, tự do của
Tổ quốc, vì công cuộc kiến thiết, xây dựng nước nhà, vì chủ nghĩa xã hội.
Người nói: “Trong những năm hoạt động bí mật cực kỳ oanh liệt mà
cũng cực kỳ gian nan, Đảng đã hy sinh rất nhiều, thanh niên cũng hy sinh
không ít. Tiêu biểu nhất cho sự hy sinh dũng cảm của thanh niên là Lý
Tự
Trọng.
8


- Năm 1945, cách mạng tháng Tám thành công, tiếp đến cuộc kháng
chiến thắng lợi. Trong hai phong trào vĩ đại ấy, dưới sự lãnh đạo của

động cách mạng bí mật, trong những năm kháng chiến cứu nước và trong
hai năm qua xây dựng hoà bình , thanh niên ta ở bộ đội, ở nhà máy, ở
công trường, ở nông thôn, ở cơ quan, ở trường học đều hăng hái phấn
đấu, góp phần xứng đáng của mình vào sự nghiệp kháng chiến và kiến
quốc của toàn dân” ; “thanh niên là lực lượng cơ bản trong bộ đội, công
an và dân quân tự vệ, đang hăng hái giữ trật tự, trị an, bảo vệ Tổ quốc” ,
“thanh niên là người xung phong trong công cuộc phát triển kinh tế và
văn hoá, trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội” ; “trong sự nghiệp
chống Mỹ, cứu nước hiện nay, theo tiếng gọi của Tổ quốc, thanh niên cả
nước ta cùng giương cao ngọn cờ của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, lập
nhiều thành tích xuất sắc. […] Khắp thành thị, nông thôn, miền xuôi,
miền núi, thanh niên ta ngày nay đã thành một đội quân to lớn, hăng hái
9


tiến lên, quyết tâm phấn đấu, hy sinh vì Tổ quốc thân yêu, vì tiến bộ xã
hội”
.
Như vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đánh giá thanh niên ta có vai trò
rất to lớn và quan trọng đối với cách mạng, đối với nước nhà. Những
nhận định đó của Bác không phải xuất phát từ ý nghĩ chủ quan của Người
mà đó là một sự đánh giá khách quan, khoa học, biện chứng và logic dựa
trên thực tiễn hoạt động của thanh niên ta theo tiến trình của lịch sử dân
tộc, tiến trình của cách mạng Việt Nam. Chính vì vậy mà tư tưởng Hồ
Chí Minh về vai trò, vị trí của thanh niên có giá trị bền vững, có sức sống
trường tồn như là chân lý của thời đại.
Việc thành lâp hội “hội viêt nam cách mạng thanh niên “ để chuẩn
bị cho việc thành lập đảng cộng sản việt nam và việc sáng lập tờ báo “
thanh niên “ đã chứng tỏ hồ chí minh có một tầm nhìn chiến lược,khi
người biết rằng chỉ có thanh niên mới có thể “nắm vai trò là những người

Xuất phát từ quy luật vận động của xã hội loài người, Hồ Chí Minh
khẳng định thanh niên không những là người kế tục các thế hệ trước, mà
còn là tương lai của đất nước, của dân tộc. Người ta ví thanh niên như
mùa xuân, bắt đầu của một năm.Thanh niên là mùa xuân của xã hội, Câu
nói trên thể hiện vai trò quan trọng của tuổi trẻ đối với sự phát triển của
xã hội. Sự chăm lo tốt cho thế hệ thanh niên là sự bảo đảm cho tương lai
phát triển bền vững và tươi sáng của xã hội Trong quan niệm của Hồ Chí
Minh, thanh niên là những người khỏe mạnh, hăng hái, có sức khỏe. Sự
phát triển lâu dài của xã hội phụ thuộc nhiều vào thanh niên. Người viết:
"Người ta thường nói: Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà.
Thật vậy nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các
thanh niên. Thanh niên muốn làm người chủ tương lai cho xứng đáng thì
ngay hiện tại phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình, phải ra làm
việc để chuẩn bị cái tương lai đó" Trong luận điểm này, Hồ Chí Minh đã
nhắc đến cả hai khía cạnh của một vấn đề, có mối quan hệ khăng khít với
nhau. Hồ Chí Minh rất tin ở thanh niên, tin rằng thanh niên với ý chí,
nghị lực và quyết tâm, có thể vượt qua được mọi khó khăn gian khổ.
Trong126kháng chiến chống thực dân Pháp, Người có bài Khuyên thanh
niên:
"Không có việc gì khó,
Chỉ sợ lòng không bền,
Đào núi và lấp biển,
Quyết chí ắt làm nên”
Từ sự xác định vai trò kế tục của thanh niên , Hồ Chí Minh yêu cầu
thanh niên phải tự mình phấn đấu, học tập và rèn luyện để nắm lấy tri
thức, bồi dưỡng ý chí, nghị lực và tinh thần cách mạng. Việc học tập, rèn
luyện của thế hệ thanh niên có ý nghĩa quyết định đến tương lai của đất
nước. Trong ngày khai trường đầu tiên sau khi thành lập nước Việt Nam
Dân chủ Cộng hòa, Hồ Chí Minh đã viết thư gửi học sinh, kêu gọi học
sinh học tập: Sau 80 năm nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày nay

ngộ được quần chúng nhân dân, mà trước hết là thức tỉnh, giác ngộ thanh
niên, hướng cuộc đấu tranh của họ đi đúng quỹ đạo của cách mạng vô
sản, từ đó thức tỉnh dân tộc. Tư tưởng này, trước đó nhà yêu nước Phan
Bội Châu cũng đã đề xướng và thực hiện, nhưng con đường mà nhà cách
mạng tiền bối hướng cho họ đi không phải là con đường cách mạng vô
sản.
Tháng 12 năm 1924 tại Quảng Châu, Trung Quốc, Nguyễn Ái Quốc
đã tiếp xúc với những thanh niên yêu nước trong nhóm tâm tâm xã và tổ
chức ra 1 nhóm cách mạng đầu tiên. Việc thành lập Hội Việt Nam cách
mạng thanh niên, mở lớp đào tạo về chủ nghĩa Mác - Lênin chính là

12


những bước chuẩn bị đầu tiên nhưng vô cùng quan trọng - nhân tố con
người, nhân tố thanh niên - những hạt giống đầu tiên cho cách mạng Việt
Nam.
Bằng các hoạt động tích cực và hiệu quả, Hội Việt Nam cách mạng
thanh niên đã nhanh chóng phát triển thành một lực lượng chính trị độc
lập, giác ngộ được nhiều người yêu nước đi theo đường lối của Nguyễn
Ái Quốc, góp phần đưa phong trào công - nông phát triển. Hội Việt Nam
cách mạng thanh niên trở thành tiền thân của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Được tin tưởng và được đào tạo, giáo dục, thanh niên thực sự đã trở
thành lực lượng quan trọng trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc,
trở thành đội ngũ hậu bị của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng sớm thấy được sức mạnh của tuổi trẻ
trong sự nghiệp xây dựng đất nước. Ngay trong ngày khai trường đầu tiên
của nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, tháng 9 năm 1945, Hồ Chí Minh
đã tin tưởng gửi gắm vào thế hệ trẻ, rằng tương lai của non sông Việt
Nam phụ thuộc "một phần lớn ở công học tập của các em."3


nhở chúng ta phải giáo dục cho thanh niên nhận thức đúng và hiểu sâu
sắc rằng: vì lý tưởng cao đẹp ấy, mà biết bao chiến sĩ cộng sản, biết bao
người con yêu quý của giai cấp công nhân và của dân tộc đã hy sinh, biết
bao lớp tuổi thanh niên đã lên đường chiến đấu. Con đường đi đến lý
tưởng cao đẹp là con đường phải đổ nhiều mồ hôi, xương máu, nhưng
cũng đầy vinh quang và sự tích anh hùng. Có giác ngộ lý tưởng cách
mạng, thanh niên mới đảm đương được sứ mệnh đưa lá cờ bách chiến,
bách thắng của Đảng và của dân tộc đến thắng lợi cuối cùng.
Tóm lại, quan niệm của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với vấn đề thanh
niên là một hệ thống hoàn chỉnh. Những quan điểm đó thể hiện một sự
quan tâm đặc biệt đối với thanh niên, thể hiện một tầm nhìn chiến lược
đối với lực lượng quan trọng này. Ngày nay, trong bối cảnh mới, thời đại
của hội nhập và phát triển, trong công tác Đoàn thanh niên, những quan
điểm đó vẫn còn nguyên giá trị, có ý nghĩa chỉ đạo hoạt động của chúng
ta trong công tác lý luận cũng như trong hoạt động thực tiễn. Trung thành
và vận dụng sáng tạo tư tưởng của Người trong công tác thanh niên,
chúng ta hoàn toàn có thể tin tưởng vào những cống hiến to lớn của thanh
niên đối với sự nghiệp dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ,
văn minh.
1.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về giáo dục thanh niên
Là một lãnh tụ vĩ đại, có tầm nhìn xa trông rộng, hơn ai hết, Người
thấu hiểu vai trò vô cùng to lớn của lực lượng thanh niên trong sự nghiệp
cách mạng, trong công cuộc bảo vệ, xây dựng, kiến thiết nước nhà.
Để phát huy vai trò và sức mạnh của tuổi trẻ thì phải tiến hành giáo dục
thanh niên một cách toàn diện và chu đáo. Hiểu sâu sắc tầm quan trọng
của vấn đề này, trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Chủ
tịch Hồ Chí Minh đã hết sức quan tâm dìu dắt thế hệ trẻ. Ngay từ những
ngày đầu bôn ba cứu nước, để tập hợp, giáo dục và giác ngộ cách mạng
cho thanh niên, Người đã lập ra tổ chức Việt Nam Thanh niên cách mạng

thiện, đầy đủ, đồng thời, có thể chất cường tráng, mạnh mẽ. Có như thế
họ mới có thể vượt qua được những khó khăn, thử thách, mới làm tròn
được những nhiệm vụ vẻ vang nhưng cũng rất nặng nề mà Đảng, dân tộc
và nhân dân giao phó. Đặc biệt, họ phải là những người có trí tuệ cao,
thông minh, sáng tạo, có ý chí khám phá, tìm tòi "dám nghĩ, dám làm",
biết vận dụng những thành quả của khoa học - công nghệ hiện đại vào
thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc.
Để trở thành những con người phát triển hài hoà và toàn diện, con
đường duy nhất của thanh niên là không ngừng ra sức phấn đấu, rèn
luyện, học tập trên tất cả các lĩnh vực, "phải ra sức học tập chính trị, kỹ
thuật, văn hoá, phải thấm nhuần tư tưởng xã hội chủ nghĩa". Điều đó có
ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhất là trong điều kiện toàn cầu hoá và sự
bùng nổ của cách mạng khoa học - công nghệ hiện đại. Thanh niên Việt
Nam phải biết vươn lên làm chủ những công nghệ tiên tiến nhất, để rút
ngắn khoảng cách với những quốc gia phát triển. Thực tế cho thấy, rất
nhiều thanh niên đã và đang xứng đáng với lời dạy đó của Người. Những
thắng lợi vẻ vang của tuổi trẻ Việt Nam trong các cuộc thi quốc tế, trong
học tập, sản xuất và kinh doanh,… đã chứng minh vai trò và năng lực của
các thế hệ thanh niên trong công cuộc xây dựng đất nước. Tuy nhiên, tuổi
trẻ ngày nay cần phải làm được nhiều hơn thế, cần phải tiếp tục phấn đấu
và rèn luyện. Trên nhiều lĩnh vực, chúng ta còn tụt hậu, có khoảng cách
quá xa so với các nước phát triển trong khu vực và trên thế giới. Nhiệm
vụ của thanh niên là phải góp phần thu hẹp, san bằng khoảng cách đó. Hồ
Chí Minh đặc biệt chú trọng việc giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ
trẻ. Người chỉ rõ: "Thanh niên phải luôn luôn rèn luyện đạo đức cách
mạng. Đạo đức cách mạng có thể tóm tắt trong mấy điểm:
Trung thành: Trọn đời trung thành với sự nghiệp cách mạng, với Tổ
quốc, với Đảng, với giai cấp.

17

đang đứng trước những thời cơ và những thử thách lớn lao, hơn bao giờ
hết, vai trò và trách nhiệm của thanh niên, của tuổi trẻ lại càng vinh dự và
nặng nề. Tương lai của đất nước, của dân tộc đang nằm trong tay thế hệ
trẻ. Chúng ta có thể sánh vai với các cường quốc năm châu được hay
không? Chúng ta có thể đi tắt, đón đầu thời đại được hay không? Chúng
ta có thể vượt ra khỏi đói nghèo, tụt hậu để trở thành một quốc gia giàu
có, vững mạnh, phát triển về mọi mặt được hay không? Tất cả đang trông
chờ vào ý chí, nghị lực và bản lĩnh của tuổi trẻ, tất cả đang được quyết

18


định bởi những việc làm, những hành động cụ thể của tuổi trẻ hôm nay.
Chúng ta không thể quên lời căn dặn thiết tha của Người: "Thanh niên ta
có vinh dự to thì cũng có trách nhiệm lớn. Để làm tròn trách nhiệm,
thanh niên ta phải nâng cao tinh thần làm chủ tập thể, trừ bỏ chủ nghĩa
cá nhân”.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt niềm tin lớn vào thế hệ trẻ, quan tâm đặc
biệt đến sự phát triển toàn diện của họ, trong đó có sự phát triển về thể
chất. Người đã nêu một tấm gương sáng về rèn luyện thể dục, thể thao,
đồng thời kêu gọi mọi người, nhất là thanh niên, phải thường xuyên rèn
luyện sức khoẻ, coi đó là trách nhiệm và bổn phận của thanh niên. Họ cần
có những hoạt động vui chơi lành mạnh: "Thanh niên phải chuyên tâm
học hành và công tác, nhưng cũng cần có vui chơi. Vui chơi lành mạnh
là một bộ phận trong sự sinh hoạt của thanh niên”. Rõ ràng, trong bối
cảnh ngày nay, lời nhắc nhở đó của Bác có ý nghĩa rất quan trọng. Có lẽ,
một phần do thiếu những sân chơi lành mạnh, bổ ích mà không ít bạn trẻ
đã và đang lao vào những trò chơi dại dột, vô cùng nguy hiểm, như đua
xe trái phép, cá độ bóng đá, cờ bạc, nghiện ngập, hút xách. Hoặc có
không ít nam nữ thanh niên mải mê truy tìm những cảm giác xa lạ trên

do chính Hồ Chủ tịch và Đảng Cộng sản Việt Nam sáng lập, rèn luyện, là
đội ngũ của những người thanh
niên Việt Nam ưu tú. Trong suốt
quá trình cách mạng Việt Nam,
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí
Minh đã có những đóng góp to lớn
vào sự nghiệp cách mạng của dân
tộc. Đây vừa là tổ chức, vừa là môi
trường cho người thanh niên yêu
nước rèn luyện và cống hiến. Để phát huy vai trò của tuổi trẻ, Hồ Chí
Minh căn dặn: "Trung ương Đoàn cần phải tăng cường hơn nữa việc giáo
dục tinh thần yêu nước, giác ngộ giai cấp và đạo đức cách mạng cho đoàn
viên và thanh niên". Trong bối cảnh ngày nay, lời nhắc nhủ đó của Người
lại càng có ý nghĩa hơn bao giờ hết.
Những thế hệ cha anh đi trước đã hy sinh biết bao xương máu cho dân
tộc được độc lập và tự do, cho Tổ quốc được hòa bình thống nhất, cho
lãnh thổ Việt Nam được vẹn toàn. Trong hai cuộc kháng chiến thần thánh
trường kỳ chống đế quốc Pháp và đế quốc Mỹ, nhân dân Việt Nam nói
chung và thanh niên Việt Nam nói riêng đã nêu cao tinh thần yêu nước, ý
chí kiên cường, bất khuất, thà hy sinh đến giọt máu cuối cùng chứ nhất
định không chịu mất nước, nhất định không chịu sống cuộc đời nô lệ.
Con người Việt Nam vĩ đại nhất, tiêu biểu nhất cho tinh thần và ý chí đó
chính là Chủ tịch Hồ Chí Minh. Là nhà ái quốc vĩ đại, cuộc đời cao cả
của Người chính là tấm gương sáng ngời cho thế hệ trẻ hôm nay noi theo
và học tập. Việc giáo dục tuổi trẻ thông qua những tấm gương cách mạng
là một vấn đề hết sức quan trọng. Hồ Chí Minh là người rất thấu hiểu
điều này và Người đã từng nhắc nhở: "Có số thanh niên tưởng xây dựng
20



1.3 Thanh niên với tiến trình phát triển đất nước
Bất cứ một quốc gia, dân tộc và chế độ xã hội nào muốn tồn tại và
phát triển đều phải quan tâm đến việc bồi dưỡng và phát huy trí tuệ của
thanh niên.

21


Sự phát triển của thanh niên không những quan hệ đến vận mệnh và tồn
tại của đất nước, mà còn ảnh hưởng đến tương lai của dân tộc đó. Vì vậy,
thanh niên là lực lượng quan trọng của mỗi quốc gia, dân tộc.
Năm 1925, Nguyễn Ái Quốc đưa ra vấn đề thức tỉnh thanh niên, từ đó
thức tỉnh cả dân tộc với niềm tin chắc rằng: luồng gió từ nước Nga thợ
thuyền đang thổi đến sẽ giải độc cho người Đông Dương. Bằng nhiều
hình thức khác nhau, Người đã từng bước thức tỉnh các tầng lớp thanh
niên nước nhà thực hiện điều đó. Sau khi Luận cương về thanh niên
thuộc địa được nhất trí thông qua tại Đại hội quốc tế thanh niên cộng sản
lần thứ IV đã được Nguyễn Ái Quốc - tác giả văn kiện nổi tiếng này đã
từng bước thực hiện chủ trương xây dựng tổ chức Hội Việt Nam cách
mạng thanh niên (trước đây còn gọi là Việt Nam thanh niên cách mạng
đồng chí hội) bao gồm phần lớn là thanh niên trẻ tuổi theo xu hướng cộng
sản, tiền thân của Đảng cộng sản Việt Nam và cũng là tiền thân của Đoàn
thanh niên cộng sản Đông Dương.
Cách mạng tháng 8 thành công đã mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do cho
đất nước. Bác Hồ dạy: “Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh phần lớn
là do thanh niên”. Nói về nhiệm vụ xây dựng đất nước sau chiến tranh,
trong thư gửi các cháu thiếu nhi năm 1946, Bác viết: “trong công cuộc
kiến thiết đó, nước nhà trông mong , chờ đợi ở các cháu rất nhiều và
tương lai của đất nước sẽ ra sao? Việt Nam có được vẻ vang sánh vai với
các cường quốc hay không chính nhờ một phần lớn ở công học tập của

có ý thức vươn lên lập thân, làm giàu chính đáng, quyết tâm đưa đất nước
thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu.
Thanh niên là rường cột của nước nhà, chủ nhân tương lai của đất
nước, là lực lượng xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc, một
trong những nhân tố quyết định sự thành bại của sự nghiệp công nghiệp
hoá, hiện đại hóa đất nước, hội nhập quốc tế và xây dựng chủ nghĩa xã
hội. Đảng ta luôn đặt thanh niên ở vị trí trung tâm trong chiến lược bồi
dưỡng, phát huy nhân tố và nguồn lực con người, coi việc chăm lo phát
triển thanh niên vừa là mục tiêu, vừa là động lực đảm bảo cho sự ổn định
và phát triển bền vững của đất nước.
Trước yêu cầu của sự nghiệp cách mạng hiện nay, Đảng ta chủ trương
tiếp tục xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam giàu lòng yêu nước, tự
cường dân tộc, kiên định lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có
đạo đức cách mạng, có ý thức chấp hành pháp luật, sống có văn hoá, vì
cộng đồng, có năng lực, bản lĩnh trong hội nhập quốc tế, có sức khoẻ, tri
thức, kỹ năng và tác phong công nghiệp trong lao động tập thể, trở thành
công dân tốt của đất nước. Cổ vũ thanh niên nuôi dưỡng ước mơ, hoài
bão lớn, xung kích, sáng tạo, làm chủ khoa học, công nghệ tiên tiến, vươn
lên ngang tầm thời đại. Hình thành một lớp thanh niên ưu tú trên mọi lĩnh
vực, kế tục trung thành và xuất sắc sự nghiệp cách mạng của Đảng, của
dân tộc, phấn đấu cho mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng,
dân chủ, văn minh”góp phần to lớn vào sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp
hoá, hiện đại hoá đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội
chủ nghĩa, sánh vai cùng các nước tiên tiến trên thế giới. Đảng, Nhà nước
và toàn thể xã hội chăm lo, tạo điều kiện, môi trường thuận lợi để thanh
niên rèn luyện, cống hiến và trưởng thành, được học tập, có việc làm.
nâng cao thu nhập, có đời sống văn hoá, tinh thần lạnh mạnh. Bản thân
thanh niên phải nỗ lực học tập, rèn luyện phấn đấu không ngừng.
Nền kinh tế xã hội nước ta đang trong quá trình chuyển đổi, chuyển
dịch cả về kết cấu hạ tầng, cả về cơ cấu kinh tế theo hướng phát triển của

Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh báo cáo Đề án năm thanh niên
2011, ý kiến của các cơ quan Trung ương có liên quan, Ban Bí thư đã
thảo luận và kết luận: đồng ý chủ trương lấy năm 2011 là “năm thanh
niên” và cơ bản nhất trí Đề án năm thanh niên 2011 của Trung ương
đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh.
Với mục tiêu phát huy mạnh mẽ vai trò xung kích, sáng tạo, tinh thần
tự nguyện của thanh niên trong phát triển kinh tế-xã hội và bảo vệ Tổ
quốc cần tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, nâng cao trách
nhiệm của chính quyền các cấp đối với công tác thanh niên, đầu tư tập
trung hơn cho công tác bồi dưỡng, giáo dục truyền thống yêu nước, tinh
thần cách mạng cho thế hệ trẻ, góp phần xây dựng nguồn nhân lực có
chất lượng phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và
hội nhập quốc tế, xây dựng tổ chức Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí
Minh làm nòng cốt để tăng cường, đoàn kết tập hợp thanh niên.
Qua đây mới thấy, rõ ràng thanh niên có phát triển thì dân tộc mới
trường tồn. Nhìn nhận và đánh giá đúng vai trò, vị trí của thanh niên cũng
như các vấn đề của thanh niên trong quá trình phát triển của lịch sử và
trong từng thời kỳ cách mạng là để hiểu sâu, hiểu kỹ về thanh niên và các
vấn đề của thanh niên. Đây chính là tiền đề, là điều kiện hết sức quan
trọng để định ra chiến lược, vạch ra đường lối, nội dung nhằm đào tạo,
bồi dưỡng và tổ chức thanh niên thành lưc lượng chính trị hùng hậu kế
tục trung thành và xuất sắc sự nghiệp của Đảng và dân tộc.

24


CHƯƠNG 2-VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG ĐÓ TRONG CÔNG TÁC
ĐOÀN, HỘI SINH VIÊN CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA
HIỆN NAY
2.1 Sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh của trường đại học Bách

đầu của phong trào thanh niên và là nơi khởi xướng nhiều mô hình hoạt
động hiệu quả được nhân rộng tại Hà Nội và cả nước.
Nổi bật là phong trào "giành kết quả cao trong học tập" của thanh niên
sinh viên cũng như các hoạt động "Gắn liền Nhà trường với xã hội, học
25