1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

ĐẶNG VŨ KIM HẢI

MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN
ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN
TRƯỜNG CAO ĐẲNG BẾN TRE

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Nghệ An, tháng 5 năm 2015


2

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

ĐẶNG VŨ KIM HẢI

MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN
ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN
TRƯỜNG CAO ĐẲNG BẾN TRE

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14



4

MỤC LỤC
Trang
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.

MỞ ĐẦU
Lý do chọn đề tài
Mục đích nghiên cứu
Khách thể và đối tượng nghiên cứu
Giả thuyết khoa học
Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu
Đóng góp của luận văn
Cấu trúc của luận văn
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN

1
1
2
2


.
1.3. Một số vấn đề về đội ngũ giảng viên trường cao đẳng
1.3.1 Trường cao đẳng trong hệ thống giáo dục quốc dân

12
12

.
1.3.2 Vị trí, vai trò của đội ngũ giảng viên trường cao đẳng

15

.
1.3.3 Chức năng nhiệm vụ của đội ngũ giảng viên trường cao đẳng

17

.
1.3.4 Yêu cầu về phẩm chất, năng lực của đội ngũ giảng viên Trường

19


5

.
1.4.

Cao đẳng

35
35

.
2.1.2 Vị trí địa lý

35

.
2.1.3 Chức năng, nhiệm vụ của Trường Cao đẳng Bến Tre

36

.
2.1.4 Cơ cấu tổ chức của Trường Cao đẳng Bến Tre

38

.
2.1.5 Hoạt động đào tạo của Trường Cao đẳng Bến Tre

39

.
2.2. Thực trạng đội ngũ giảng viên Trường Cao đẳng Bến Tre
2.2.1 Thực trạng về số lượng giảng viên

43
43


.
2.3.3 Thực trạng công tác tuyển dụng, tiếp nhận giảng viên

56

.
2.3.4 Thực trạng công tác đảm bảo các điều kiện, chế độ chính sách để 57
.
phát triển đội ngũ giảng viên
2.3.5 Thực trạng công tác kiểm tra, đánh giá đội ngũ giảng viên

59

.
2.3.6 Kết quả khảo sát thực trạng đội ngũ giảng viên

60

.
2.4.

Đánh giá chung về thực trạng đội ngũ giảng viên Trường Cao 61
đẳng Cao đẳng Bến Tre
Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ

3.1.
3.2.

65


7

3.2.6 Thực hiện tốt công tác kiểm tra, đánh giá đội ngũ giảng theo 85
.
3.3.

chuẩn nghề nghiệp
Thăm dò tính cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC

89
95
99

CÁC BẢNG, BIỂU, HÌNH TRÌNH BÀY TRONG LUẬN VĂN
Bảng
Bảng 2.1.
Bảng 2.2.
Bảng 2.3.
Bảng 2.4.

Trang
Thống kê số lượng CBVC, giảng viên trong 3 năm học
2011 - 2012, 2012 - 2013, 2013 - 2014.
Thống kê trình độ đào tạo của đội ngũ giảng viên trong
3 năm học 2011 - 2012, 2012 - 2013, 2013 - 2014.
Thống kê trình độ chuyên môn đội ngũ giảng viên tại
các khoa đào tạo


CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
Chữ viết tắt
CNH, HĐH:
GD-ĐT:
ĐNGV:
HSSV:
KH-CN:
NCKH:
XH:

Chữ nguyên
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Giáo dục và Đào tạo
Đội ngũ giảng viên
Học sinh, sinh viên
Khoa học và công nghệ
Nghiên cứu khoa học
Xã hội

51
52
53
90
92
50
53
39



đào tạo của cơ sở giáo dục mà phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH đất nước.
1.2. Cơ sở thực tiễn
Bến Tre là tỉnh đông dân (gần 1,4 triệu người), đa số sống bằng nghề
nông. Hiện nay, đội ngũ cán bộ, lực lượng lao động có chuyên môn, kỹ thuật
trình độ cao ở Bến Tre còn hạn chế, bất cập so với yêu cầu phát triển nhanh,


11

bền vững. Để đáp ứng yêu cầu đó, Bến Tre cần một lực lượng lao động được
đào tạo trình độ cao, có kỹ năng, nghiệp vụ. Xác định, Trường Cao đẳng Bến
Tre là trung tâm văn hóa, tri thức lớn nhất Tỉnh, với nhiệm vụ là đào tạo
nguồn nhân lực chất lượng đáp ứng yêu cầu của địa phương, góp phần vào sự
nghiệp CNH, HĐH tỉnh nhà thì ĐNGV là nhân tố quan trọng nhất, quyết định
chất lượng đào tạo và sự phát triển của nhà trường.
Hơn 10 năm thành lập, Trường Cao đẳng Bến Tre đã đạt được nhiều
thành tựu đáng ghi nhận trong lĩnh vực đào tạo và NCKH. Qua đó đã khẳng
định sự phấn đấu, nỗ lực của tập thể Lãnh đạo nhà trường và cán bộ giảng
viên. Tuy nhiên, để đáp ứng quy mô ngành nghề ngày càng mở rộng và nâng
cao chất lượng đào tạo hơn nữa trong giai đoạn đổi mới giáo dục đại học hiện
nay và làm nền chắc vững chắc để nâng cấp thành Trường Đại học trong
tương lai thì ĐNGV của nhà trường chưa đáp ứng được các mục tiêu, nhiệm
vụ đó.
Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài “Một số giải pháp
phát triển đội ngũ giảng viên Trường Cao đẳng Bến Tre” làm đề tài nghiên
cứu.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất một số giải pháp
quản lý nhằm phát triển ĐNGV Trường Cao đẳng Bến Tre đáp ứng yêu cầu
phát triển nhà trường và đổi mới giáo dục đại học hiện nay.

6.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi để khảo sát thực trạng giảng
viên hiện nay.
- Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm quản lý giáo dục.
6.3. Phương pháp thống kê toán học nhằm xử lý số liệu thu thập được.
7. Đóng góp của luận văn


13

7.1. Về mặt lý luận
Luận văn đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận về giảng viên, ĐNGV,
phát triển ĐNGV làm rõ thêm một số yếu tố cần thiết của người giảng viên
trong cơ sở giáo dục đại học, đặc biệt là ở trường cao đẳng.
7.2. Về mặt thực tiễn
Luận văn khảo sát tương đối toàn diện thực trạng ĐNGV Trường Cao
đẳng Bến Tre; đề xuất các giải pháp có cơ sở khoa học và có tính thực tiễn,
khả thi để phát triển ĐNGV Trường Cao đẳng Bến Tre giai đoạn 2015 - 2020.
8. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, phần nội dung, phần kết luận, danh mục các tài
-

liệu tham khảo, các phụ lục… đề tài có 3 chương:
Chương 1. Cơ sở lý luận của vấn đề phát triển ĐNGV trường cao đẳng
Chương 2. Thực trạng công tác phát triển ĐNGV ở Trường Cao đẳng Bến

-

Tre

dựng và bảo vệ tổ quốc; đầu tư cho giáo dục được ưu tiên thực hiện trước một
bước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và luôn được
Đảng và Nhà nước ta quan tâm.
Theo nhận định các nhà khoa học, cứ ba năm kiến thức nhân loại sẽ
tăng gấp đôi, khoa học và công nghệ phát triển vượt bậc. Vì vậy GD-ĐT cũng
phải cải cách, đổi mới để theo kịp sự vận động và phát triển chung của thế
giới. GD-ĐT phải đặt chất lượng lên hàng đầu. Khi nói đến chất lượng đào
tạo thì chúng ta đều biết có rất nhiều yếu tố cấu thành, nhưng thành tố quan
trọng nhất, quyết định đến chất lượng không gì khác hơn là đội ngũ nhà giáo.
Với vai trò, nhiệm vụ thiêng liêng mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó,


15

đội ngũ nhà giáo trực tiếp thực hiện các mục mục, nhiệm vụ của giáo dục và
giữ vai trò chủ đạo trong hoạt động đào tạo. Do vậy, xây dựng và phát triển
đội ngũ nhà giáo là vấn đề rất được xã hội quan tâm.
Đề cập đến phát triển đội ngũ nhà giáo nói chung, ĐNGV trường cao
đẳng nói riêng, có rất nhiều tác giả đã nghiên cứu. Tuy nhiên, với Trường Cao
đẳng Bến Tre, việc nghiên cứu các giải pháp phát triển ĐNGV đáp ứng nhu
cầu đổi mới giáo dục đại học trong giai đoạn hiện nay và đáp ứng đủ nguồn
lực chuẩn bị cho việc nâng cấp thành Trường Đại học Bến Tre theo Nghị
quyết của Tỉnh ủy Bến Tre thì chưa có tác giả nào đề cập đến.
1.2. Một số khái niệm cơ bản
1.2.1. Giảng viên cao đẳng
1.2.1.1. Giảng viên
Theo Luật Giáo dục năm 2005 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều
của Luật giáo dục năm 2009: “Nhà giáo giảng dạy ở các cơ sở giáo dục mầm
non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, trình độ sơ cấp nghề, trung
cấp chuyên nghiệp gọi là giáo viên; nhà giáo giảng dạy ở cơ sở giáo dục đại

hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII, kỳ họp thứ 3 thông qua ngày 18 tháng 6
năm 2012 quy định chức danh của giảng viên bao gồm: trợ giảng, giảng viên,
giảng viên chính, phó giáo sư, giáo sư. Theo đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo – Bộ
Nội vụ ban hành Thông tư liên tịch số 36/TLLT-BGDĐT-BNV ngày 28 tháng
11 năm 2014 cũng quy định chức danh nghề nghiệp của viên chức giảng dạy
trong cơ sở giáo dục đại học bao gồm: Giảng viên, giảng viên chính và giảng
viên cao cấp. Ở mỗi chức danh Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng quy định tiêu
chuẩn về trình độ đào tạo, bồi dưỡng:
- Giảng viên
+ Có bằng tốt nghiệp đại học trở lên, phù hợp với vị trí việc làm,
chuyên ngành giảng dạy;
+ Có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho giảng viên;
+ Có trình độ ngoại ngữ bậc 2 (A2) theo quy định tại Thông tư số
01/2014/TT-BGDĐT ngày 24 tháng 01 năm 2014 của Bộ Giáo dục và Đào tạo
ban hành Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam.


17

+ Đối với giảng viên dạy ngoại ngữ thì trình độ ngoại ngữ thứ hai phải
đạt bậc 2 (A2) theo quy định tại Thông tư số 01/2014/TT-BGDĐT ngày 24
tháng 01 năm 2014 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Khung năng lực
ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam;
+ Có trình độ tin học đạt chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin cơ
bản theo quy định tại Thông tư số 03/2014/TT-BTTTT ngày 11 tháng 3 năm
2014 của Bộ Thông tin và Truyền thông quy định Chuẩn kỹ năng sử dụng
công nghệ thông tin.
- Giảng viên chính
+ Có bằng thạc sĩ trở lên phù hợp với vị trí việc làm, chuyên ngành
giảng dạy;

năm 2014 của Bộ Thông tin và Truyền thông quy định Chuẩn kỹ năng sử
dụng công nghệ thông tin.
1.2.2. Đội ngũ, đội ngũ giảng viên cao đẳng
1.2.2.1. Đội ngũ
Theo Đại Từ điển Tiếng Việt, đội ngũ là “Tập hợp số đông người có
cùng chức năng, nghề nghiệp” [20, tr548].
Đội ngũ là thuật ngữ có nguồn gốc từ quân sự. Ngày nay, khái niệm
đội ngũ được sử dụng phổ biến trong nhiều lĩnh vực, nhiều đối tượng khác
nhau như: Văn hóa - xã hội, y tế, kinh tế… và đặc biệt trong lĩnh vực giáo
dục, đội ngũ chỉ tập hợp tất cả những người tham gia vào công tác giáo dục
như: đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục, đội ngũ giáo viên, ĐNGV..
Đội ngũ của trường cao đẳng bao gồm:
- Cán bộ quản lý giáo dục;
- Cán bộ phục vụ các hoạt động đào tạo của nhà trường;
- Cán bộ giảng dạy (giảng viên) là lực lượng nòng cốt trong nhà
trường.


19

1.2.2.2. Đội ngũ giảng viên cao đẳng
Từ các khái niệm đội ngũ, giảng viên, giảng viên cao đẳng, chúng ta có
thể hiểu: ĐNGV cao đẳng là tập hợp những nhà giáo giảng dạy ở các trường
cao đẳng. ĐNGV cao đẳng có chung nhiệm vụ và trách nhiệm là thực hiện
các mục tiêu giáo dục của trường cao đẳng đề ra được quy định trong Luật
Giáo dục, Luật Giáo dục đại học và Điều lệ trường cao đẳng. ĐNGV cao đẳng
là lực lượng tham gia trực tiếp vào quá trình đào tạo nhằm tạo ra nguồn nhân
lực có trình độ cao, bồi dưỡng và phát triển nhân tài cho địa phương nói riêng
và cả nước nói chung.
1.2.3. Phát triển đội ngũ, phát triển đội ngũ giảng viên cao đẳng

góp phần thực hiện có hiệu quả mục tiêu, nội dung chương trình đào tạo của
trường cao đẳng trong giai đoạn hiện nay.
1.2.4. Giải pháp, giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên cao đẳng
1.2.4.1. Giải pháp
Theo Đại Từ điển Tiếng Việt, giải pháp là “Cách giải quyết một công
việc, một vấn đề” [20, tr 619].
Theo Nguyễn Văn Đạm, giải pháp là“toàn bộ những ý nghĩa có hệ
thống cùng với những quyết định và hành động theo sau, dẫn tới sự khắc
phục một khó khăn” [14, tr325].
Như vậy, nói đến giải pháp là nói đến cách làm, cách thức tiến hành
một công việc, một vấn đề cụ thể nào đó, mục đích làm chuyển biến, thay đổi
theo mục tiêu nhất định. Giải pháp càng tối ưu, càng giúp con người giải
quyết vấn đề đạt hiệu quả nhất.
1.2.4.2. Giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên cao đẳng
Giải pháp phát triển ĐNGV trường cao đẳng chính là các cách thức
hướng vào việc tạo ra một ĐNGV đạt chất lượng, đảm bảo số lượng và đồng
bộ về cơ cấu trong trường cao đẳng.
1.3. Một số vấn đề về đội ngũ giảng viên trường cao đẳng


21

1.3.1. Trường cao đẳng trong hệ thống giáo dục quốc dân
1.3.1.1. Vị trí, vai trò của trường cao đẳng
Theo Luật Giáo dục năm 2005, trường cao đẳng là một trong những cơ
sở giáo dục thuộc mạng lưới các trường đạo tạo trong hệ thống giáo dục quốc
dân. Là cơ sở giáo dục đào tạo trình độ cao đẳng và chịu sự quản lý nhà nước
về giáo dục của Bộ Giáo dục và Đào tạo, chịu sự quản lý theo lãnh thổ của Ủy
ban nhân dân tỉnh, nơi trường đặt trụ sở. Hoạt động của Trường trong khuôn
khổ Hiến pháp và pháp luật; theo Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học và

- Tổ chức bộ máy; tuyển dụng, quản lý, xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ
giảng viên, cán bộ quản lý, viên chức, người lao động.
- Quản lý người học; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của giảng
viên, viên chức, nhân viên, cán bộ quản lý và người học; dành kinh phí để
thực hiện chính sách xã hội đối với đối tượng được hưởng chính sách xã hội,
đối tượng ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội
đặc biệt khó khăn; bảo đảm môi trường sư phạm cho hoạt động giáo dục.
- Tự đánh giá chất lượng đào tạo và chịu sự kiểm định chất lượng giáo
dục.
- Được Nhà nước giao hoặc cho thuê đất, cơ sở vật chất; được miễn,
giảm thuế theo quy định của pháp luật.
- Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực; xây dựng và tăng cường
cơ sở vật chất, đầu tư trang thiết bị.
- Hợp tác với các tổ chức kinh tế, giáo dục, văn hóa, thể dục, thể thao, y
tế, nghiên cứu khoa học trong nước và nước ngoài.


23

- Thực hiện chế độ thông tin, báo cáo và chịu sự kiểm tra, thanh tra của
Bộ Giáo dục và Đào tạo, các bộ, ngành có liên quan và Ủy ban nhân dân cấp
tỉnh nơi cơ sở giáo dục đại học đặt trụ sở hoặc có tổ chức hoạt động đào tạo
theo quy định.
- Các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.
1.3.1.3. Quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội của trường cao đẳng
Trường cao đẳng được quyền tự chủ trong các hoạt động chủ yếu thuộc
các lĩnh vực tổ chức và nhân sự, tài chính và tài sản, đào tạo, khoa học và
công nghệ, hợp tác quốc tế, bảo đảm chất lượng giáo dục đại học; thực hiện
quyền tự chủ ở mức độ cao hơn phù hợp với năng lực, kết quả xếp hạng và
kết quả kiểm định chất lượng giáo dục.

của người giảng viên luôn được XH tôn vinh, kính trọng và tin tưởng. Sinh
thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá cao vị trí, vai trò của người thầy - những
người mở trí khai tâm cho con người. Trong bài nói chuyện tại Trường Đại
học Sư phạm Hà Nội (ngày 21 tháng 10 năm 1964), Bác nói: “Thầy cũng như
trò, cán bộ cũng như nhân viên phải thật thà yêu nghề mình. Có gì vẻ vang
hơn nghề đào tạo những thế hệ sau này tích cực góp phần xây dựng chủ
nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản? Người thầy tốt - thầy giáo xứng đáng là
thầy giáo - là người vẻ vang nhất dù là tên tuổi không được đăng trên báo,
không được hưởng huân chương, song những người thầy giáo tốt là những
người anh hùng vô danh” [22, tr 329-330]; Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng
cũng đã nói “Nghề dạy học là một nghề cao quý bậc nhất trong những nghề
cao quý. Nghề dạy học là nghề sáng tạo bậc nhất trong các nghề sáng tạo, vì
nó sáng tạo ra những con người sáng tạo”. Điều đó cho thấy rằng vị trí của
nhà giáo là hết sức quan trọng, rất vẻ vang từ cỗ chí kim và luôn được XH tôn
vinh.


25

Hiện nay, Đảng và Nhà nước ta coi giáo dục là quốc sách hàng đầu.
Người thầy giáo được xem là nhân vật trung tâm của quốc sách ấy. Đặc biệt,
trong khi nước ta đang hướng đến nền kinh tế tri thức, muốn phát triển công
nghệ mới, làm chủ công nghệ cao không có cách nào khác là phải tăng cường
đầu tư phát triển nguồn nhân lực, đầu tư phát triển con người. Để thực hiện
được điều đó, nhất thiết phải đẩy mạnh sự nghiệp GD-ĐT. Một lần nữa khẳng
định đội ngũ nhà giáo càng có vị trí đặc biệt quan trọng trong quá trình thực
thi sự nghiệp đó.
1.3.2.2. Vị trí, vai trò của đội ngũ giảng viên trường cao đẳng
ĐNGV trường cao đẳng có vai trò rất quan trọng. Họ là lực lượng nòng
cốt, là người trực tiếp tham gia giảng dạy và là người quyết định chất lượng