BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
HỒ HỒNG SƠN
MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ
HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN LỊCH SỬ
Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
THỊ XÃ HOÀNG MAI TỈNH NGHỆ AN
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
NGHỆ AN - 2015
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
HỒ HỒNG SƠN
MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ
HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN LỊCH SỬ
Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
THỊ XÃ HOÀNG MAI TỈNH NGHỆ AN
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học:
MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU...........................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài..........................................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu....................................................................................................4
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu.............................................................................4
4. Giả thuyết khoa học.....................................................................................................4
5. Nhiệm vụ nghiên cứu...................................................................................................5
6. Phạm vi nghiên cứu......................................................................................................5
7. Phương pháp nghiên cứu..............................................................................................5
8. Đóng góp của luận văn.................................................................................................5
9. Cấu trúc luận văn.........................................................................................................6
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
MÔN LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG........................7
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề........................................................................................7
1.1.1. Các nghiên cứu trên thế giới............................................................................7
1.1.2. Các nghiên cứu ở Việt Nam.............................................................................8
1.2. Một số khái niệm cơ bản.........................................................................................10
1.2.1. Hoạt động dạy học..........................................................................................10
1.2.2. Quản lý nhà trường, Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT..................11
1.2.3. Quản lý hoạt động dạy học môn Lịch sử ở trường THPT..............................13
1.2.4. Giải pháp, giải pháp quản lý nhà trường, giải pháp quản lý hoạt động dạy học
môn Lịch sử.................................................................................................14
1.3. Một số vấn đề về hoạt động dạy học môn Lịch sử ở trường THPT........................15
1.3.1. Chương trình giáo dục THPT.........................................................................15
1.3.2. Thực hiện chương trình môn Lịch sử ở trường THPT...................................16
1.3.3. Nội dung quản lý hoạt động dạy học môn Lịch sử........................................18
Lịch sử.........................................................................................................33
2.4.3. Thực trạng quản lý đổi mới phương pháp dạy học môn Lịch sử...................35
2.4.4. Thực trạng quản lý tổ chức dạy học môn lịch sử...........................................37
2.4.5. Thực trạng quản lý công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Lịch sử
của học sinh.................................................................................................44
2.4.6. Thực trạng quản lý ứng dụng CNTT và truyền thông trong dạy học môn
Lịch sử.........................................................................................................46
2.5. Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Lịch sử ở các trường THPT
Thị xã Hoàng Mai..........................................................................................................48
2.5.1. Những điểm mạnh..........................................................................................48
2.5.2. Những điểm hạn chế.......................................................................................49
2.5.3. Nguyên nhân của thực trạng...........................................................................50
Kết luận chương 2..........................................................................................................51
CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
MÔN LỊCH SỬ Ở CÁC TRƯỜNG THPT THỊ XÃ HOÀNG MAI, TỈNH
NGHỆ AN.......................................................................................................52
3.1. Các nguyên tắc đề xuất giải pháp............................................................................52
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu.................................................................52
3.1.2. Nguyên tắc bảo đảm tính thực tiễn.................................................................52
3.1.3. Nguyên tắc bảo đảm tính khả thi....................................................................53
3.1.4. Nguyên tắc bảo đảm tính hiệu quả.................................................................53
3.2. Một số giải pháp quản lý hoạt động dạy học môn Lịch sử ở các trường THPT Thị
xã Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An.........................................................................................54
3.2.1. Nâng cao nhận thức về chính trị, tư tưởng, phẩm chất đạo đức cho đội ngũ
giáo viên và giáo viên môn Lịch sử.............................................................54
3.2.2. Xây dựng đội ngũ giáo viên bộ môn Lịch sử đủ về số lượng, chuẩn về chất
lượng, giỏi về chuyên môn nghiệp vụ..........................................................57
Bảng 2.6: Tỷ lệ học sinh tốt nghiệp ở các trường THPT Thị xã Hoàng Mai26
Bảng 2.7: Đội ngũ cán bộ quản lý các trường THPT thị xã Hoàng Mai......26
Bảng 2.8: Số giáo viên của trường THPT Hoàng Mai..................................27
Bảng 2.9: Số giáo viên của trường THPT Bắc Quỳnh Lưu..........................27
Bảng 2.10: Chất lượng giáo viên trường THPT Hoàng Mai........................28
Bảng 2.11: Chất lượng giáo viên trường THPT Bắc Quỳnh Lưu................28
Bảng 2.12: Kết quả thanh tra chuyên môn trường THPT Hoàng Mai.......29
Bảng 2.13: Kết quả thanh tra chuyên môn trường THPT Bắc Quỳnh Lưu29
Bảng 2.14: Cơ sở vật chất sư phạm các trường THPT Thị xã Hoàng Mai..30
Bảng 2.15: Thực trạng quản lý hoạt động xây dựng kế hoạch.....................32
Bảng 2.16: Thực trạng quản lý thực hiện mục tiêu, chương trình, nội dung
dạy học............................................................................................................34
Bảng 2.17: Thực trạng công tác quản lý đổi mới PPDH môn Lịch sử.........36
Bảng 2.18: Thực trạng quản lý việc chuẩn bị bài lên lớp của giáo viên.......38
Bảng 2.19: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học trên lớp.........................40
Bảng 2.20: Thực trạng quản lý hoạt động học của học sinh.........................42
Bảng 2.21: Thực trạng quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học
sinh..................................................................................................................44
Bảng 2.22: Thực trạng quản lý ứng dụng CNTT và truyền thông trong dạy
học...................................................................................................................46
Bảng 3.1: Tổng hợp đánh giá về sự cần thiết và tính khả thi của các giải
pháp...............................................................................................................100
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Viết tắt
Viết đầy đủ
CBQL
GD
Giáo dục
GD&ĐT
Giáo dục và Đào tạo
GDPT
Giáo dục phổ thông
GDTrH
Giáo dục Trung học
GV
Giáo viên
GVCN
Giáo viên chủ nhiệm
HĐDH
Hoạt động dạy học
HS
TKB
Thời khóa biểu
TTCM
Tổ trưởng chuyên môn
UBND
Uỷ ban nhân dân
1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Thế kỷ XXI thế giới với nhiều chuyển biến tích cực, đã tác động đến tình
hình các nước, các dân tộc và tác động vào cuộc sống của con người. Trong
những chuyển biến đó, nổi bật là sự hình thành một xã hội thông tin đa chiều,
kinh tế tri thức và sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ, xu thế
toàn cầu hóa. Những yếu tố đó đã tác động mạnh mẽ đến giáo dục, tạo ra một
làn sóng cải cách giáo dục ở các nước trên thế giới mà điểm hội tụ là sự chú ý
đặc biệt đến khuyến cáo về “Giáo dục cho thế kỷ XXI” của Tổ chức Liên Hợp
quốc về giáo dục, khoa học, văn hóa (UNESCO) về 4 trụ cột giáo dục: Học để
biết; Học để làm; Học để cùng chung sống; Học để khẳng định mình.
Đổi mới hoạt động dạy học là xu thế của mọi thời đại, là trào lưu chung
của loài người, là yêu cầu khách quan của công cuộc xây dựng đất nước ta
trong thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đòi hỏi của sự đáp ứng yêu cầu về
đào tạo con em chúng ta thành những người trưởng thành có thể tham gia vào
Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng
sản Việt Nam (khóa XI) về: “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào
tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế
thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” đã nêu rõ: “Đổi
mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo là đổi mới những vấn đề lớn, cốt
lõi, cấp thiết, từ quan điểm, tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, phương
pháp, cơ chế, chính sách, điều kiện bảo đảm thực hiện; đổi mới từ sự lãnh
đạo của Đảng, sự quan tâm của Nhà nước đến hoạt động quản trị của các cơ
sở giáo dục và đào tạo và việc tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội và
bản thân người học; đổi mới ở tất cả các bậc học, ngành học” [1,tr 2]..
Đã từ lâu chất lượng dạy học nói chung, chất lượng dạy học môn Lịch
sử nói riêng bị xã hội phê phán. Đó là dạy học theo lối truyền thụ một chiều,
3
áp đặt tạo cho người học cách học bị động, hạn chế việc phát triển các phẩm
chất linh hoạt, độc lập sáng tạo của tư duy, khả năng ứng dụng những kiến
thức và kỹ năng thu nhận được áp dụng vào thực hiện của người học còn yếu.
Với điều kiện phát triển của các phương tiện truyền thông, trong bối cảnh hội
nhập, mở rộng giao lưu, đặc biệt là Internet, học sinh được tiếp thu nhiều
nguồn thông tin đa dạng, phong phú từ nhiều nguồn sử liệu khác nhau, các em
hiểu biết nhiều hơn, linh hoạt và thực tế hơn so với các thế hệ cùng lứa tuổi
trước đây, đặc biệt là học sinh Trung học phổ thông (THPT) thì những
phương pháp dạy học truyền thống càng tỏ ra không còn phù hợp. Trong học
tập, học sinh không thỏa mãn với vai trò của người tiếp thu thụ động, không
chấp nhận những hoạt động dạy học một chiều. Vì lẽ đó, đổi mới quản lý hoạt
động dạy học môn Lịch sử là điều hết sức cần thiết cùng với đổi mới mục
tiêu, nội dung chương trình sách giáo khoa, đổi mới cách kiểm tra, đánh giá
năng lực giáo viên, học sinh.
Trong những năm qua đã có những đề tài nghiên cứu đề cập đến đổi
Đề xuất một số giải pháp quản lý hoạt động dạy môn Lịch sử ở các
trường THPT Thị xã Hoàng Mai, nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy
học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu: Công tác quản lý hoạt động dạy học môn
Lịch sử ở các trường THPT.
3.2. Đối tượng nghiên cứu: Một số giải pháp quản lý hoạt động dạy
học môn Lịch sử ở các trường THPT Thị xã Hoàng Mai.
4. Giả thuyết khoa học
Nếu áp dụng đồng bộ những giải pháp quản lý hoạt động dạy học môn
Lịch sử do chúng tôi đề xuất thì hiệu quả dạy học sẽ được nâng cao, đáp ứng
yêu cầu đổi mới giáo dục THPT hiện nay.
5
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn Lịch
sử ở trường THPT.
5.2. Đánh giá thực trạng hoạt động dạy học môn Lịch sử và thực
trạng quản lý hoạt động dạy học môn Lịch sử ở các trường THPT Thị xã
Hoàng Mai.
5.3. Đề xuất một số giải pháp quản lý hoạt động dạy môn Lịch sử ở các
trường THPT Thị xã Hoàng Mai.
6. Phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng hoạt động dạy học và công tác
quản lý hoạt động dạy học môn Lịch sử ở các trường THPT Thị xã Hoàng
Mai, tỉnh Nghệ An gồm: Trường THPT Hoàng Mai và Trường THPT Bắc
Quỳnh Lưu từ năm học 2012 - 2013 đến năm học 2014-2015.
7. Phương pháp nghiên cứu
Chúng tôi sử dụng các nhóm phương pháp sau đây:
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Các nghiên cứu trên thế giới
Để đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước, việc nâng cao chất lượng
dạy học trong nhà trường nói chung và nhà trường phổ thông nói riêng từ lâu
đã trở thành vấn đề quan tâm của các nước trên thế giới trong đó có Việt Nam.
Ngay từ thời cổ đại, tư tưởng về dạy học và quản lý dạy học đã được
thể hiện trong những quan điểm của nhiều nhà triết học đồng thời là nhà giáo
dục. Đức Khổng Tử (551- 479 TCN) đã giúp học trò phát triển bằng cách
khuyến khích sở trường và phê bình sở đoản, phương châm chính của dạy học
là khải phát (gợi mở). Socrates (469 - 399 TCN) đã đề xuất thực hiện phương
pháp dạy học và được sử dụng cho đến ngày nay. J.A.Komenxki (1592-1670)
đã phân tích các hiện tượng trong tự nhiên và hiện thực để đưa ra các biện
pháp dạy học buộc học sinh phải tìm tòi, suy nghĩ để nắm được bản chất của
sự vật hiện tượng. J.J.Rousseau (1717-1778) chủ trương giáo dục trẻ em một
cách tự nhiên và người học sẽ tự khám phá tích luỹ kiến thức thông qua chính
hoạt động của mình.
Nhiều nhà giáo dục tiêu biểu xuất hiện khoảng cuối thế kỷ XIX, đầu thế
kỷ XX như John Dewey (1859-1952), A.Macarenco (1888-1938), Jean Piaget
(1896-1980),… cũng có quan điểm hướng đến sự tích cực hóa hoạt động nhận
thức của người học.
Vào nửa đầu thế kỷ XX, T.Makiguchi (Nhật Bản) đã nêu lên quá trình
phát triển của giáo dục tương ứng với nó là sự thay đổi vai trò của người thầy
trong quá trình giáo dục, dạy học. Dạy học phải hướng vào người học, dạy
8
học tích cực, biến quá trình dạy học thành quá trình tự học. Xu thế dạy học
hiện nay hoàn toàn phù hợp với tư tưởng này.
Trong những thập kỷ gần đây ở Liên xô (cũ) đã có một số công trình
nghiên cứu hệ thống các vấn đề về PPDH mà tiêu biểu là công trình của các
giáo dục ở cấp vi mô cũng như vĩ mô”.
Trong những năm gần đây, nhiều CBQL trường THPT trong cả nước
cũng đã tập trung nghiên cứu về các biện pháp quản lý nhà trường nhằm nâng
cao chất lượng dạy học, chẳng hạn như các Luận văn thạc sỹ chuyên ngành
quản lý giáo dục của các tác giả: “Biện pháp quản lý hoạt động dạy và giao
lưu thầy trò nhằm nâng cao chất lượng giáo dục học sinh THPT tỉnh Gia Lai”
của Trần Ngọc Chi (1997); “Các biện pháp quản lý hoạt động dạy của Hiệu
trưởng trường THPT tỉnh Thái Nguyên” của Đinh Thị Tuyết Mai (2002).
“Biện pháp quản lý chuyên môn của Hiệu trưởng trường THPT Ngô Gia Tự
tỉnh Bắc Ninh” của Nguyễn Hữu Hùng (2010),...
Luận văn của các tác giả trên đã nêu lên những biện pháp quản lý của
Hiệu trưởng trường THPT, đặc biệt là các biện pháp quản lý hoạt động dạy học
(HĐDH), đó là những công trình có giá trị về lý luận và thực tiễn, phù hợp với
công việc của các tác giả trong thực hiện chức trách Hiệu trưởng trường THPT,
đồng thời cũng giúp cho cho các CBQL nhà trường nói chung và các Hiệu
trưởng trường THPT tham khảo để vận dụng trong công tác quản lý của mình.
Song việc nghiên cứu hoạt động dạy học của CBQL nhằm thực hiện quản lý
hoạt động dạy học môn Lịch sử tại một trường THPT thì chưa có đề tài quản lý
giáo dục nào đề cập đến. Vì vậy, trong khuôn khổ luận văn này tác giả muốn
dựa vào cơ sở lý luận của công tác quản lý hoạt động dạy học, để tìm hiểu thực
trạng quản lý hoạt động dạy học môn Lịch sử của các trường THPT trên địa
bàn Thị xã Hoàng Mai, từ đó đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động này
nhằm thực hiện đổi mới GD theo yêu cầu hiện nay.
10
1.2. Một số khái niệm cơ bản
1.2.1. Hoạt động dạy học
Theo Phạm Minh Hạc “Dạy học là một chức năng xã hội, nhằm truyền
đạt và lĩnh hội kiến thức, kinh nghiệm xã hội đã tích luỹ được, nhằm biến kiến
là một dạng hoạt động xã hội đặc thù, trở thành một nhân tố của sự phát triển
xã hội, một hoạt động phổ biến, diễn ra ở mọi lĩnh vực, ở mọi cấp độ và liên
quan đến mọi người. Có thể nói QL là một trong những loại hình lao động
hiệu quả nhất, quan trọng nhất.
Ngay từ khi con người bắt đầu hình thành nhóm đã biết phối hợp các
nỗ lực cá nhân để thực hiện mục tiêu duy trì sự sống. Từ khi xuất hiện nền sản
xuất xã hội, nhu cầu phối hợp các hoạt động riêng lẻ càng tăng lên. Bất cứ
một tổ chức, một lĩnh vực nào từ sự hoạt động của nền kinh tế quốc dân, hoạt
động của một doanh nghiệp, một đơn vị hành chính sự nghiệp,… đến một tập
thể thu nhỏ như tổ sản xuất, tổ chuyên môn bao giờ cũng có hai phân hệ:
Người quản lý và đối tượng được quản lý, sự cần thiết của quản lý được
C.Mác viết: “Tất cả mọi lao động trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành
trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều
hoà những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung, phát
sinh từ vận động của toàn bộ cơ thể sản xuất khác với sự vận động của những
cơ quan độc lập của nó. Một người độc tấu vĩ cầm riêng lẻ tự mình điều khiển
lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng”[9, tr.34].
Như vậy, C.Mác đã chỉ ra bản chất quản lý là một hoạt động lao động
để điều khiển lao động, một hoạt động tất yếu quan trọng trong quá trình phát
triển của xã hội loài người. Quản lý trở thành một hoạt động phổ biến, mọi
nơi, mọi lúc, mọi lĩnh vực, mọi cấp độ và có liên quan đến mọi người. Đó là
một loại hoạt động xã hội bắt nguồn từ tính chất cộng đồng dựa trên sự phân
công và hợp tác để làm một công việc nhằm đạt một mục tiêu chung.
12
Theo Từ điển Tiếng Việt: “Quản lý là tổ chức, điều khiển và theo dõi
thực hiện như đường lối của chính quyền quy định” [22, tr.699].
Khi bàn đến khái niệm quản lý có nhiều cách tiếp cận khác nhau:
Theo giáo sư Hà Sĩ Hồ: Quản lý là một quá trình tác động có định hướng
Dạy học và giáo dục trong sự thống nhất là hoạt động trung tâm của
nhà trường. Mọi hoạt động đa dạng và phức tạp của nhà trường đều hướng
vào hoạt động trung tâm đó. Vì vậy, trọng tâm của việc quản lý trường học là
QL HĐDH và GD. Đó chính là quản lý hoạt động lao động sư phạm của
người thầy và hoạt động học tập, rèn luyện của trò mà nó được diễn ra chủ
yếu trong HĐDH.
QL HĐDH là quản lý một quá trình xã hội, một quá trình sư phạm đặc
thù, nó tồn tại như một hệ thống, bao gồm nhiều thành tố cấu trúc: Mục đích
và nhiệm vụ dạy học, nội dung dạy học, phương pháp dạy học và phương tiện
dạy học, thầy với hoạt động dạy, trò với hoạt động học tập, kết quả dạy học.
1.2.3. Quản lý hoạt động dạy học môn Lịch sử ở trường THPT
Hoạt động dạy học trong trường THPT bao gồm hoạt động dạy của
giáo viên và hoạt động của học sinh. Hai hoạt động này luôn gắn bó mật
thiết với nhau, quy định lẫn nhau bởi hai chủ thể dạy học (giáo viên và học
sinh) nhằm truyền thụ và lĩnh hội tri thức khoa học, những kỹ năng và kỹ
xảo hoạt động nhận thức và thực tiễn, để trên cơ sở đó hình thành thế giới
quan, phát triển năng lực sáng tạo và xây dựng các phẩm chất nhân cách cho
học sinh.
* Hoạt động dạy của giáo viên
Là truyền thụ tri thức, tổ chức, điều khiển hoạt động chiếm lĩnh tri thức
của học sinh, giúp học sinh nắm được kiến thức, hình thành kỹ năng, thái độ.
Hoạt động dạy có chức năng kép là truyền đạt và điều khiển nội dung học
theo chương trình quy định. Có thể hiểu hoạt động dạy là quá trình hoạt động
sư phạm của giáo viên, làm nhiệm vụ truyền thụ tri thức, tổ chức, điều khiển
hoạt động nhận thức của học sinh.
14
* Hoạt động học của học sinh
Học sinh làm việc tự giác, tích cực dưới sự điều khiển của giáo viên
tính khả thi và đạt được mục tiêu đề ra.
1.2.4.3. Giải pháp quản lý hoạt động dạy học môn Lịch sử: Là tổ hợp
những cách thức cụ thể của người phụ trách chuyên môn tiến hành để tác
động đến đội ngũ giáo viên, học sinh trong nhà trường nhằm mục tiêu quản lý
hoạt động dạy học môn Lịch sử của nhà trường đề ra. Người phụ trách chuyên
môn phải có những giải pháp quản lý mang tính đồng bộ thì mới đảm bảo
chất lượng dạy học, giáo dục học sinh trong nhà trường.
1.3. Một số vấn đề về hoạt động dạy học môn Lịch sử ở trường THPT
1.3.1. Chương trình giáo dục THPT
Cấp THPT nối tiếp cấp THCS và có trách nhiệm hoàn thành việc đào
tạo tiếp thế hệ trẻ đã qua các cấp học trước đó của nhà trường phổ thông. Cấp
học này một mặt, cần chuẩn bị cho HS những tri thức và kỹ năng về khoa học
xã hội, nhân văn, toán học, khoa học tự nhiên, kỹ thuật để họ có thể tiếp tục
được đào tạo ở bậc học tiếp theo, mặt khác cần hình thành và phát triển cho
họ những hiểu biết về nghề phổ thông cần thiết cho cuộc sống, tham gia lao
động sản xuất, xây dựng xã hội và khi có điều kiện tiếp tục học lên.
Nội dung chương trình giáo dục phổ thông (GDPT) phải đạt được các
yêu cầu sau:
- Đảm bảo giáo dục toàn diện; phát triển cân đối, hài hòa về đạo đức, trí
tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản; hình thành và phát triển những
phẩm chất, năng lực cần thiết của con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu của
sự nghiệp CNH - HĐH đất nước.
- Bảo đảm tính phổ thông, cơ bản, hiện đại, hướng nghiệp và có
hệ thống; chú trọng thực hành, gắn với thực tiễn cuộc sống, phù hợp với tâm
sinh lý lứa tuổi của học sinh, đáp ứng mục tiêu GDPT. Tạo điều kiện thực
hiện phương pháp giáo dục phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo
của học sinh, bồi dưỡng năng lực tự học.
16
17
Muốn làm tốt được việc này CBQL cùng với các tổ trưởng chuyên môn
phân công nhau theo dõi, nắm tình hình thực hiện chương trình dạy học hằng
tuần, hằng tháng. Sử dụng các biểu bảng, lịch kiểm tra nội bộ trường học, sổ
thăm lớp dự giờ, sổ đầu bài...v.v...để nắm tình hình có liên quan đến việc thực
hiện chương trình dạy học. CBQL phải biết dùng thời khoá biểu để điều khiển
và kiểm soát tiến độ thực hiện chương trình dạy học của tất cả các môn, các lớp
sao cho đồng đều, cân đối. Nếu chương trình dạy học là “bản thiết kế” của một
công trình thì hoạt động dạy học của thầy là việc “thi công” mà người quản lý
là “chủ công trình” phải điều khiển thi công đúng thiết kế. Với những biện
pháp đó sẽ mang lại tính hiệu quả cao trong quản lý thực hiện chương trình.
Trên những định hướng đó, nội dung dạy học môn Lịch sử cấp THPT
gồm: Kiến thức cơ bản về Lịch sử thế giới và Lịch sử dân tộc từ thời nguyên
thuỷ đến năm 2000.
Cụ thể phần nội dung Lịch sử thế giới:
- Sự xuất hiện loài người;
- Các đặc trưng của các mô hình xã hội: xã hội nguyên thuỷ, xã hội cổ
trung đại phương đông và phương Tây.
- Lịch sử thế giới cận đại hiện đại với sự nảy sinh, phát triển của chủ
nghĩa tư bản về kinh tế chính trị - xã hội và những mâu thuẫn vốn có của nó.
- Sự ra đời, phát triển và những khủng khoảng, đổi mới thành công
hoặc thất bại của Liên xô và các nước xã hội chủ nghĩa từ sau 1945 đến nay.
- Quan hệ quốc tế trước và sau chiến tranh thế giới thứ hai và xu thế
của quan hệ quốc tế hiện nay.
Phần lịch sử dân tộc: Môn Lịch sử cấp THPT cung cấp cho học sinh
những kiến thức cơ bản sau:
- Sự xuất hiện của người Việt cổ và các quốc gia cổ đại trên đất nước
Việt Nam.
- Thời Bắc Thuộc.