TRƯỜNG ĐÀO TẠO CÁN BỘ LÊ HỒNG PHONG
Lớp Bồi dưỡng ngạch chuyên viên K4A-2015

TIỂU LUẬN TỐT NGHIỆP
Xử lý tình huống: Khi doanh nghiệp cổ phần hoá bất hợp
tác và không thống nhất với ý kiến thẩm định
của Cơ quan chuyên môn.

Họ tên học viên: Nguyễn Ngọc Diệp
Chức vụ: Chuyên viên
Đơn vị công tác: Phòng Nông nghiệp - Giao thông - Nhà đất
Chi cục Tài chính doanh nghiệp - Sở Tài chính Hà Nội

Hà Nội, tháng 11 - 2015


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO:
- Nghị định số 59/2011/NĐ-CP ngày 18/7/2011 của Chính phủ về việc
chuyển doanh nghiệp 100% vốn nhà nước thành công ty cổ phần; Nghị định số
189/2013/NĐ-CP ngày 20/11/2013 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều
của Nghị định số 59/2011/NĐ-CP ngày 18/7/2011 của Chính phủ;
- Công văn số 2252/TTg-ĐMDN ngày 29/12/2012 của Thủ tướng Chính
phủ về việc phê duyệt Kế hoạch sắp xếp, đổi mới doanh nghiệp 100% vốn nhà
nước thuộc UBND thành phố Hà Nội giai đoạn 2012-2015;
- Thông báo số 218/TB-VPCP ngày 09/7/2015 của Văn phòng Chính phủ
về kết luận của Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh tại hội nghị giao ban công tác tái cơ
cấu doanh nghiệp nhà nước 6 tháng đầu năm 2015;
- Báo cáo tình hình thực hiện tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước 8 tháng
đầu năm 2015 ngày 27/8/2015 của Ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển doanh
nghiệp.



phát triển, khai thác hiệu quả hơn các nguồn lực và chuyển đổi mô hình tăng
trưởng đối với nền kinh tế.
Theo báo cáo tình hình thực hiện tái cơ cấu DNNN 8 tháng đầu năm 2015
ngày 27/8/2015 của Ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp, trên cả
nước có 289 doanh nghiệp được cổ phần hoá năm 2015 đều đã thành lập Ban
Chỉ đạo, dự kiến hết năm 2015 cổ phần hoá được 200/289 doanh nghiệp. Trong
đó, 95 doanh nghiệp đã được phê duyệt phương án cổ phần hoá, 65 doanh
nghiệp đã có quyết định công bố giá trị doanh nghiệp, 129 doanh nghiệp đang
tiến hành xác định giá trị doanh nghiệp. Thành phố Hà Nội được đánh giá là đơn
vị đạt kết quả cổ phần hoá tốt nhất.
Để đạt được mục tiêu theo kế hoạch sắp xếp đổi mới doanh nghiệp 100%
vốn nhà nước thuộc UBND thành phố Hà Nội giai đoạn 2013-2015 đã được Thủ
tướng Chính phủ phê duyệt tại Công văn số 2252/TTg-ĐMDN ngày 29/12/2012,
tiến độ cổ phần hoá DNNN đã được đẩy nhanh nhưng thực tế vẫn gặp nhiều khó
khăn. Một trong những nguyên nhân là do lãnh đạo doanh nghiệp chưa hiểu rõ
chính sách, thể chế, dẫn đến chỉ đạo, triển khai thực hiện chưa sát sao, quyết liệt.
Là một công chức đang công tác tại Chi cục Tài chính doanh nghiệp - Sở Tài
chính Hà Nội, đơn vị giúp UBND thành phố Hà Nội trong việc sắp xếp, đổi mới
DNNN trên địa bàn thành phố, em đang được tiếp xúc, tham gia vào quá trình
cổ phần hoá một số doanh nghiệp, vì vậy, em chọn đề tài tiểu luận xử lý tình
huống: khi doanh nghiệp cổ phần hoá không hợp tác, không đồng ý với kiến của
Cơ quan chuyên môn. Trên cơ sở phân tích tình huống, nguyên nhân, hậu quả,
các phương án giải quyết, từ đó so sánh các phương án để chọn ra phương án
phù hợp, xây dựng kế hoạch tổ chức phương án đó, và đề xuất một số kiến nghị
nhằm giảm các trường hợp gây ảnh hưởng và đẩy nhanh tiến độ cổ phần hoá
DNNN. Với trình độ còn hạn chế, đề tài hoàn thành còn nhiều thiếu sót nhất
định, em rất mong được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo. Cuối cùng em
xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trường Bồi dưỡng cán bộ Lê Hồng
Phong đã giúp đỡ em hoàn thành đề tài nghiên cứu này.

vốn nhà nước, không can thiệp vào các hoạt động sản xuất kinh doanh của Xí
nghiệp cũng như Xí nghiệp A hoàn toàn hạch toán độc lập, lợi ích của người lao


động không bị ảnh hưởng. UBND huyện A cũng đã tổ chức cuộc họp liên ngành
các Sở Tài chính, Nội vụ, Lao động Thương binh và Xã hội, Tài nguyên Môi
trường để giải đáp thắc mắc, khó khăn của Xí nghiệp Môi trường đô thị huyện
A. Tháng 5/2015, UBND TP ra văn bản yêu cầu Xí nghiệp huyện A nghiêm túc
thực hiện sáp nhập và cổ phần hoá, không gây ảnh hưởng đến kế hoạch sắp xếp,
đổi mới của toàn thành phố. Thời gian hoàn thành phê duyệt giá trị doanh
nghiệp và phương án cổ phần hoá trước 30/9/2015. Nếu gây chậm trễ, lãnh đạo
của Xí nghiệp sẽ bị đình chỉ, thay thế và chịu toàn bộ trách nhiệm. Đến cuối
tháng 6/2015, gần hai năm kể từ khi UBND TP chỉ đạo, Xí nghiệp huyện A mới
chấp hành thực hiện và trở thành Chi nhánh Xí nghiệp Môi trường đô thị A
thuộc Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hà Nội. Mặc dù thời gian đến
30/9 chỉ còn hai tháng, Chi nhánh A vẫn có thể hoàn thành kịp tiến độ nếu chủ
động, quyết tâm nhưng thực tế tốc độ thực hiện quá chậm trễ, bị động. Bị động
từ việc phối hợp Công ty mẹ kiểm kê, bàn giao tài sản, giao vốn và đăng ký
thành lập Chi nhánh đến việc phối hợp với công ty tư vấn khi thực hiện xác định
giá trị doanh nghiệp. Sở Tài chính liên tục nhận được báo cáo về thái độ không
hợp tác của Chi nhánh A từ Công ty mẹ, đơn vị tư vấn và Sở đã phải tiếp tục ra
văn bản đôn đốc, nhắc nhở trách nhiệm của lãnh đạo Chi nhánh.
Theo quy trình cổ phần hoá, các cuộc họp liên ngành phải tổ chức bao
gồm: phê duyệt điều lệ của CTCP; phương án cổ phần hoá về sử dụng đất, sử
dụng lao động, hoạt động sản xuất kinh doanh sau cổ phần hoá; thẩm định giá trị
doanh nghiệp và phương án cổ phần hoá (gồm: họp Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo cổ
phần hoá, họp Ban Chỉ đạo cổ phần hoá, họp Ban Đổi mới và Phát triển doanh
nghiệp Thành phố). Khối lượng công việc là rất lớn nhưng do thái độ không hợp
tác của lãnh đạo Chi nhánh A dẫn đến thời gian thực hiện toàn bộ các công việc
và các cuộc họp liên ngành chỉ còn hai tuần. Các Sở ngành đều cố gắng tối đa

* Nguyên nhân:
- Trước khi sáp nhập, Xí nghiệp Môi trường đô thị huyện A là đơn vị sự
nghiệp công lập thuộc quản lý của UBND huyện. Giám đốc hiện tại là người
thân của một cán bộ lãnh đạo đang công tác tại UBND huyện. Khi UBND TP có
ý kiến chỉ đạo UBND huyện tổ chức bàn giao Xí nghiệp Môi trường đô thị
huyện A về Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hà Nội, UBND huyện chưa


sát sao, chủ động trong việc thực hiện, phối hợp và hướng dẫn Xí nghiệp. Trong
quá trình kéo dài gần hai năm thực hiện, mặc dù UBND TP và Sở Tài chính đã
ban hành nhiều văn bản đôn đốc Xí nghiệp huyện A, UBND huyện hầu như
không có động thái, tác động mạnh mẽ nào đến Xí nghiệp A mà mình trực tiếp
quản lý. Có thể thấy, mối quan hệ cá nhân giữa Giám đốc Xí nghiệp và cán bộ
lãnh đạo của UBND huyện có tác động đến sự trì hoãn thực hiện bàn giao. Như
vậy, nguyên nhân đầu tiên là sự thiếu trách nhiệm, sa sút về phẩm chất đạo đức
khi thi hành công vụ của một số cán bộ và công chức.
- Do trong Nghị định số 59/2011/NĐ-CP ngày 18/7/2011 của Chính phủ
về chuyển doanh nghiệp 100% vốn nhà nước thành công ty cổ phần không đề
cập đến các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc UBND các tỉnh, thành phố
trực thuộc Trung ương trong phần đối tượng cổ phần hoá, dẫn đến việc bắt buộc
sáp nhập Xí nghiệp môi trường đô thị huyện A vào Công ty TNHH MTV Môi
trường đô thị Hà Nội để chuyển thành Chi nhánh thuộc công ty 100% vốn nhà
nước để được cổ phần hoá. Cổ phần hoá độc lập đơn vị sự nghiệp công lập được
hướng dẫn và quy định tại Quyết định số 22/2015/QĐ-TTg ngày 22/6/2015 của
Thủ tướng Chính phủ về việc chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành công ty
cổ phần còn chưa kịp thời. Thời điểm Quyết định này có hiệu lực là 10/8/2015.
- Trong Nghị định số 59/2011/NĐ-CP ngày 18/7/2011 của Chính phủ
chưa có quy định cụ thể về trách nhiệm của lãnh đạo các doanh nghiệp cổ phần
hoá cũng như chưa có các biện pháp xử lý đối với trường hợp cá nhân thiếu
trách nhiệm, gây ảnh hưởng đến quá trình cổ phần hoá.

Nhằm tìm được phương án tối ưu xử lý tình huống này, ba phương án sẽ
được xây dựng, phân tích theo các ưu điểm và hạn chế, sau đó so sánh để chọn
ra phương án phù hợp nhất.
* Phương án 1: Áp dụng giá trị tỷ lệ chất lượng còn lại theo đánh giá của
Sở Xây dựng là 69%. Theo đó, giá trị tại thời điểm 30/6/2015 của trụ sở làm
việc được xây dựng từ năm 2004 như sau:


Đơn vị: đồng
Giá trị sổ sách

Giá trị đánh giá lại

%
Nguyên giá

GT

%
Nguyên giá

GTCL

CL

1.866.042.511

77

GT

1
2

Chỉ tiêu

Tổng giá trị thực tế
doanh nghiệp
Giá trị thực tế phần
vốn Nhà nước

thời điểm
30/6/2015

Phương án 1

Chênh lệch

29.090.213.247

31.326.779.776

2.236.566.529

9.632.926.534

11.869.493.063

2.236.566.529

- Ưu điểm:

hoàn thiện hồ sơ chuẩn bị cho cuộc họp Ban Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp
Thành phố ngày hôm sau.
* Phương án 2: Áp dụng tỷ lệ chất lượng còn lại theo đề nghị của Chi
nhánh A là 50%. Theo đó, giá trị tại thời điểm 30/6/2015 của trụ sở làm việc
được xây dựng từ năm 2004 như sau:
Đơn vị: đồng
Giá trị sổ sách

Giá trị đánh giá lại

%
Nguyên giá

%

GT

GTCL

Nguyên giá

CL

1.866.042.511

77

GT

%

T

1
2

Chỉ tiêu
Tổng giá trị thực tế
doanh nghiệp
Giá trị phần vốn Nhà
nước

Theo sổ sách tại
thời điểm
30/6/2015

Phương án 2

29.090.213.247

30.562.460.986

1.472.247.739

9.632.926.534

11.105.174.273

1.472.247.739

Chênh lệch

Nguyên giá

GT

GTCL

Nguyên giá

GT

CL
1.866.042.511

77

%
GTCL

CL
1.436.852.734

4.022.730.475

58,5

Chênh lệch

GT

GTCL

doanh nghiệp
Giá trị phần vốn Nhà
nước

29.090.213.247

30.904.393.076

1.814.179.829

9.632.926.534

11.447.106.363

1.814.179.829

- Ưu điểm: do phương pháp tính tỷ lệ chất lượng còn lại 58,5% bằng trung
bình cộng hai phương pháp của Sở Xây dựng và Chi nhánh A nên đây là phương
án trung lập, không bị tác động bởi yếu tố chủ quan nào.
- Hạn chế:
+ Tỷ lệ 58,5% được tính không theo căn cứ pháp lý, không do cơ quan
chuyên môn có thẩm quyền thẩm định.
+ Tỷ lệ 58,5% thấp hơn 18,5% so với tỷ lệ trên sổ sách của Chi nhánh, nghĩa
là vẫn không đảm bảo được việc bảo toàn phần vốn nhà nước.
+ Cần thời gian điều chỉnh lại hồ sơ do Công ty tư vấn đã lập hồ sơ trên cơ
sở ý kiến tham gia của Sở ngành, phát sinh thêm chi phí điều chỉnh hồ sơ.
Để lựa chọn phương án xử lý tình huống thích hợp nhất, dưới đây là bảng
tổng hợp kết quả tính giá trị thực tế của doanh nghiệp và giá trị phần vốn nhà nước
tại doanh nghiệp theo ba phương án:



11.105.174.273 11.447.106.363

Từ bảng tổng hợp trên, có thể thấy khi so sánh kết quả của ba phương án,
các giá trị không quá chênh lệch nhau. Do đó, dựa vào các ưu điểm và hạn chế đã
được phân tích theo từng phương án thì phương án 1 là phương án tối ưu nhất bởi
nó đáp ứng được mục tiêu xử lý tình huống, có nhiều điểm mạnh và có duy nhất
một hạn chế. Thêm vào đó, phương án 1 là phương án đã được cơ quan chuyên
môn tính toán theo các quy định hiện hành, đảm bảo yếu tố quan trọng nhất là bảo
toàn được phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
2.5. Kế hoạch tổ chức phương án được chọn:
Theo mô tả tình huống, hồ sơ xác định giá trị doanh nghiệp của Chi nhánh
Xí nghiệp MTĐT A được lập bởi công ty tư vấn trên cơ sở ý kiến tham gia của
Sở ngành nên công ty tư vấn đã lập hồ sơ theo phương án thứ nhất là 69%. Tuy
nhiên, Chi nhánh A không thống nhất với hồ sơ được lập. Do đó, kế hoạch tổ
chức tiến hành phương án 1 là Ban Chỉ đạo cổ phần hoá giải thích cho lãnh đạo
Chi nhánh, sau đó thống nhất, hoàn thiện hồ sơ và chuẩn bị cho cuộc họp Ban
Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp Thành phố.

STT

1

Điều kiện

Chủ thể

Thời gian

thực hiện


lựa chọn tỷ lệ thẩm

Chi nhánh)

Sở Xây dựng

định của Sở Xây dựng.
Đồng thời, khiển trách,
cảnh cáo đội ngũ Lãnh
đạo Chi nhánh về thái
độ bất hợp tác, gây
ảnh hưởng đến tiến độ
-Thời gian rà
soát, kiểm tra hồ
sơ.
- Chi phí hoàn
Sau khi kết thúc

2

Hoàn thiện hồ sơ

Chi nhánh và
Công ty tư vấn

thiện hồ sơ, di

họp Ban Chỉ đạo chuyển giữa
(một ngày trước


ý kiến tham gia của

khi họp Ban Đổi

các Sở ngành

mới)

-Thời gian chờ hồ
sơ hoàn thiện
được chuyển đến.
- Văn bản tham
gia ý kiến vào hồ
sơ của các Sở


3. KẾT LUẬN & KIẾN NGHỊ:
Song hành cùng với tiến trình xây dựng, thúc đẩy nền kinh tế thị trường, hội
nhập quốc tế, không thể phủ định vai trò quan trọng của quá trình sắp xếp, đổi mới
doanh nghiệp nhà nước. Đây có thể được ví như bước "thay máu" cho khu vực
doanh nghiệp nhà nước. Tuy nhiên, để có thể hoàn thành được mục tiêu kế hoạch
năm 2015 thực hiện cổ phần hoá 289 doanh nghiệp trong những tháng cuối năm và
chuẩn bị cho giai đoạn tiếp theo 2016-2020, không những chỉ chú trọng vào việc
tập trung nguồn lực đẩy nhanh tiến độ; hoàn thiện cơ chế, chính sách sắp xếp, đổi
mới doanh nghiệp mà cũng cần chú trọng vào việc bổ sung các quy định, chế tài để
đối phó, răn đe với trường hợp các cán bộ, công chức liên quan gây tác động tiêu
cực, ảnh hưởng đến mục tiêu chung và quá trình thực hiện. Điều này đồng thời hỗ
trợ tăng tính hiệu lực, hiệu quả trong hoạt động của nhà nước pháp quyền xã hội
chủ nghĩa và của các cơ quan quản lý nhà nước.