PHẦN I: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ SỞ HỮU TRÍ TUỆ
Câu hỏi 1. Thế nào là quyền sở hữu trí tuệ. Sở hữu trí tuệ bao gồm các
đối tượng nào?
Trả lời: Trí tuệ là khả năng nhận thức lí tính đạt đến một trình độ nhất định. Quyền sở hữu trí tuệ bao
gồm các quyền sở hữu đối với sản phẩm của hoạt động trí tuệ và tinh thần như tác phẩm văn học, ng
hệ thuật, tác phẩm khoa học, sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn,
nhãn hiệu, tên thươn mại, bí mật kinh doanh, chỉ dẫn địa lý và giống cây trồng.
Các đối tượng sở hữu trí tuệ được nhà nước bảo hộ bao gồm: Đối tượng quyền tác giả: Tá
c phẩm văn học, nghệ thuật và tác phẩm khoa học; đối tượng liên quan đến quyền tác giả như:
cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng tín hiệu vệtinh mang chương trình được
mãhoá. Đối quyền sở
hữu công nghiệp: Sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý, bí mật kinh doan
h, tên
thương mại, thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn; Đối tượng quyền đối với giống cây trồng: Giống c
ây trồng
và vật liệu nhân giống.
Sở hữu trí tuệ bao gồm ba nhóm: nhóm quyền tác giả (bản quyền tác giả), nhóm sở hữu công nghiệp
(quyền sở hữu công nghiệp) và giống cây trồng (Điều 3 Luật SHTT).
Câu hỏi 2. Thế nào là quyền tác giả?
Trả lời: Quyền tác giả là quyền sở hữu của cá nhân, pháp nhân đối với tác phẩm văn học, nghệ thu
ật và khoa học do mình sáng tạo ra hoặc sở hữu, thường gọi làbản quyền tácgiả. Quyền tác gi
ả thường được xác lập đối với những người sáng tạo ra tác phẩm gốc
về văn học, kịch, âm nhạc, nghệ thuật.
Quyền này cho phép người sáng tạo kiểm soát được việc khai thác, sao chép, cải biên, công bố tác ph
ẩm của mình. Đối tượng quyền liên quan đến quyền tác giả bao gồm các cuộc biểu diễn, bản ghi âm,
ghi hình, chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình mã hoá (Điều 4.3 Luật SHTT)
Câu hỏi 3. Thế nào là tác phẩm? Tác phẩm nào được bảo hộ quyền tác giả?
Trả lời: Tác phẩm là sản phẩm sáng tạo trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật và khoahọc thể hiện bằng
bất kỳ
phương tiện hay hình thức nào. Tác phẩm có còn thể thể hiện bằng các ký hiệu thay cho chữ viết nh
ư chữ nổi, ký hiệu tốc ký, ký hiệu tương tự khác mà có thể sao chép bằng nhiều hình thứckhác nhau (
ý tưởng sáng tạo về ngôi nhà, công trình, tổ hợp công trình kiến trúc, tổ chức không gian, kiến
trúc cảnh quan một vùng, đô thị, hệ thống đô thị, khu chức năng, đô thị, khu dân cư (Điều 17 Nghị đị
nh 100/2006/NĐ-CP).
- Tác phẩm tạo hình là tác phẩm được thể hiện bằng đường nét, hình khối, màu sắc, bố cục như hội h
oạ, đồ hoạ, điêu khắc, nghệ thuật sắp đặt và các
hình thức thể hiện khác tồn tại dưới dạng độc bản. Đối với loại hình đồ hoạ có thể thể hiện đến phiên
bản thứ 50, có số thứ tự và có chữ ký của tác giả
(Điều 15.1 Nghị định 100/2006/Nđ-CP).
- Mỹ thuật ứng dụng là tác phẩm được thể hiện bằng đường nét, hình khối, màu sắc, bố cục với tính
năng hữu ích, có thể gắn liền với đồ vật hữu ích, được sản xuất hàng loạt, bằng tay hoặc bằng máy n
hư biểu trưng, hàng thủ công mỹ nghệ, hình thức thể hiện trên sản phẩm, bao bì sản phẩm (Điều 15.2
Nghị định 100/2006/NĐ-CP).
- Tác phẩm nhiếp ảnh là tác phẩm thể hiện hình ảnh của thế giới khách quan trên vật liệu bắt sáng ho
ặc trên phương tiện mà hình ảnh được tạo ra hay có thể tạo ra bằng bất cứ phương tiện kỹ thuật nào.
Có thể là phương pháp hoá học, điện tử, hoặc phương pháp khác (Điều 16 Nghị định 100/2006/NĐCP).
- Bản hoạ đồ, bản vẽ, sơ đồ, bản đồ có liên quan đến địa hình, các loại công trình khoa
học (Điều 18 Nghị định 100/2006/NĐ-CP).
- Chương trình máy tính, sưu tập dữ liệu.
- Tác phẩm văn học, nghệ thuật dân gian (Điều 14 luật SHTT).
Câu hỏi 4. Những người nào được coi là tác giả của tác phẩm?
Trả lời: Những người trực tiếp sáng tạo ra một phần hoặc toàn bộ tác phẩm văn học, nghệ thuật và tá
c phẩm khoa học là tác giả của tác phẩm. Tác giả bao gồm: - Cá
nhân người Việt Nam có
tác
phẩm được bảo hộ.
đăng ký bảo hộ hoặc chưa đăng ký bảo hộ.
Chủ sở hữu tác phẩm có quyền đăng ký tác phẩm thuộc sở hữu của mình tại cơ quan bản quyền tác g
iả của Nhà nước để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tácgiả. Việc đăng ký bản quyền tác gi
ả cũng không bắt buộc. Tuy nhiên, nếu tác giả sáng tạo đăng ký tác phẩm với Cục Bản quyền tác giả
thì không có nghĩa vụ
phải chứng minh quyền tác giả, quyền liên quan thuộc về mình khi có tranh chấp, trừ trường hợp có
chứng cứ ngược lại (Điều 49 Luật SHTT).
Câu hỏi 7. Quyền của tác giả (quyền tác giả) bao gồm những quyền gì?
Trả lời: Quyền tác giả bao gồm quyền nhân thân và quyền tài sản của tác giả đối với tác phẩm do mì
nh sáng tạo.
Quyền nhân thân gồm các quyền: Đặt tên cho tác phẩm; đứng tên thật hoặc bút danh trên tác phẩm, n
êu tên thật hoặc bút danh khi tác phẩm được công bố, sử dụng; công bố, phổ biến hoặc cho người kh
ác công bố, phổ biến tác phẩm của mình; bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm, không cho phép ngư
ời
khác sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào gây phương hại đến danh
dự và uy tín của tác giả.
Tác giả không đồng thời là chủ sở hữu tác phẩm có các quyền nhân thân đối với tác phẩm mà mình
sáng tạo gồm: đặt tên cho tác phẩm; đứng tên thật hoặc bút danh trên tác phẩm; bảo vệ sự toàn vẹn tá
c phẩm, cho phép hoặc không cho phép người khác sửa đổi nội dung của tác phẩm.
Chủ sở hữu tác phẩm không đồng thời là tác giả có các quyền nhân thân đối với tác phẩm gồm: cô
ng bố, phổ biến hoặc cho người khác công bố, phổ biến tác phẩm thuộc sở hữu của mình, trừ tr
ường hợp giữa tác giả và chủ sở hữu có thảo thuận khác; cho hoặc không cho người khác sử dụng tá
c phẩm thuộc quyền sở hữu của mình, trừ trường hợp giữa tác giả và chủ sở hữu có thoả thuận khác (
Điều 19 Luật SHTT, Điều 22 Nghị định 100/106/NĐ-CP).
Quyền tài sản bao gồm: đối với tác giả đồng thời là chủ sở hữu tác phẩm có các quyền như
được
hưởng nhuận bút; được hưởng thù lao khi tác phẩm được sử dụng; được hưởng lợi ích vật ch
ất từ việc cho người khác sử dụng tác phẩm dưới các hình thức như xuất bản, tái bản, trưng bày, truy
9. Nhân bản, sản xuất bản sao, phân phối trưng bày hoặc truyền đạt tác phẩm đến công chún
g qua mạng truyền thông hoặc các phương tiện kỹ thuật số mà
không được phép của
chủ sở
hữu quyền tác giả.
10. Xuất bản tác phẩm không được phép của chủ sở hữu quyên tác giả.
11. Cố ý huỷ bỏ, làm vô hiệu các biện pháp kỹ thuật do chủ sở hữu quyền thực hiện để bảo vệ quyền.
12. Cố ý xoá bỏ, thay đổi thông tin quản lý quyền dưới hình thức điện tử có trong tác phẩm.
13. Sản xuất, lắp ráp, biến đổi, phân phối, nhập khẩu, xuất khẩu hoặc cho
thuê thiết bị khi biết hoặc có cơ sở để biết thiết bị đó làm vô hiệu biện pháp
kỹ thuật để bảo vệ quyền của tác giả đối với tác phẩm của mình.
14. Làm và bán tác phẩm mà chữ ký của tác giả bị giả mạo.
15. Xuất khẩu, nhập khẩu bản sao tác phẩm mà không được chủ sở hữu
quyền tác giả cho phép (Điều 28 Luật SHTT).
Câu hỏi 9. Quyền tự bảo vệ bằng các biện pháp công nghệ để bảo vệ
quyền tác giả, quyền liên quan là gì?
Trả lời: Quyền tự bảo vệ bằng các biện pháp công nghệ trong việc ngăn chặn
các hành vi tiếp cận tác phẩm, khai thác trái phép quyền tác giả, quyền liên
quan là việc các chủ thể quyền đưa ra các thông tin quản lý quyền của mình
gắn với bản gốc hoặc bản sao tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình, chương trình
phát sóng, đưa thông tin quản lý quyền xuất hiện cùng với việc truyền đạt
tác phẩm tới công chúng nhằm xác định tác phẩm, tác giả của tác phẩm, chủ
sở hữu, thông tin về thời hạn, điều kiện sử dụng tác phẩm và mọi số liệu, mã
hiệu, ký hiệu thể hiện thông tin đó.
Các chủ thể quyền còn có thể áp dụng mọi biện pháp công nghệ khác để bảo
các yêu cầu sau: có tính mới, có trình độ sáng tạo, có khả năng áp dụng công
nghiệp.
Sáng chế được bảo hộ dưới hình thức cấp Bằng độc quyền giải pháp hữu ích
nếu không phải là hiểu biết thông thường và đáp ứng các điều kiện sau: có
tính mới, có khả năng áp dụng
công nghiệp (Điều 4.12, Điều 58 Luật
SHTT).
Sáng chế, giải pháp hữu ích là giải pháp kỹ thuật và giải pháp đó được công
nhận là có tính mới so với trình độ kỹ thuật trên thế giới khi: Thứ nhất, giải
pháp kỹ thuật không trùng với giải pháp kỹ thuật đã được mô tả và đã nộp
cho cơ quan cấp bằng độc quyền về sáng chế hoặc giải pháp hữu ích trước
đó. Thứ hai, trước đó giải pháp kỹ thuật này chưa bộc lộ công khai ở trong
hay ngoài nước dưới hình thức sử dụng hay mô tả trong bất kỳ nguồn thông
tin nào mà căn cứ vào đó người có trình độ trung bình có thể thực hiện giải
pháp kỹ thuật đó.
Giải pháp kỹ thuật được công nhận có trình độ sáng tạo nếu giải pháp đó là
bước tiến sáng tạo và cho đến ngày ưu tiên của đơn so với trình độ kỹ thuật
của trong và ngoài nước, giải pháp đó không thể tạo ra một cách dễ dàng đối
với người có trình độ trung bình về lĩnh vực kỹ thuật tương ứng.
Giải pháp kỹ thuật được công nhận có khả năng áp dụng nếu căn cứ vào bản
chất của giải pháp kỹ thuật được mô tả trong sáng chế, giải pháp hữu ích, có
thể thực hiện được giải pháp đó trong việc chế tạo, sản xuất hàng loạt sản
phẩm, hoặc áp dụng lặp đi lặp lại quy trình là nội dung của sáng chế và đạt
được kết quả ổn định (Điều 60, Điều 61, Điều 62 Luật SHTT).
Câu hỏi 13. Ai là người có quyền đăng ký sáng chế, giải pháp hữu ích?
Trả lời: Phải nộp đơn đăng ký sáng chế, giải pháp hữu ích và nếu được công
hiện bằng đường nét, hình khối, màu sắc hoặc sự kết hợp các yếu tố đó.
Để được bảo hộ, kiểu dáng công nghiệp phải có tính mới đối với thế giới, có
tính sáng tạo và có khả năng áp dụng công nghiệp. Kiểu dáng công nghiệp
Trả lời: Kiểu dáng công nghiệp phải đăng ký và nếu đáp ứng các yêu cầu thì
quyền sở hữu được thừa nhận thông qua việc xác lập theo văn bằng bảo hộ
do Cục Sở hữu trí tuệ cấp (Bằng độc quyền kiểu dáng công nghiệp).
Cần phải đăng ký kiểu dáng công nghiệp với Cục Sở hữu trí tuệ vì quyền
của chủ sở hữu kiểu dáng công nghiệp chỉ phát sinh trên cơ sở bằng độc
quyền và trong thời hạn bảo hộ, chủ sở hữu có độc quyền sử dụng, chuyển
giao. Như vậy mới có thể được bù đắp chi phí về vật chất, trí tuệ, được
hưởng lợi nhuận từ việc khai thác thành quả của mình.
Những người sau đây có quyền nộp đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp:
Tác giả (người hoặc những người trực tiếp tạo ra kiểu dáng công nghiệp
bằng chính công sức của mình) nếu tác giả tự đầu tư kinh phí, phương tiện
vật chất của mình để tạo ra kiểu dáng công nghiệp; hoặc tổ chức, cá nhân
giao việc, cung cấp kinh phí, phương tiện vật chất cho tác giả hoặc ký hợp
đồng thuê việc với tác giả và không có thoả thuận khác trong hợp đồng này.
Người có quyền nộp đơn yêu cầu bảo hộ kiểu dáng công nghiệp có thể
chuyển giao quyền nộp đơn cho tổ chức, cá nhân khác, kể cả đơn đã nộp tại
Cục Sở hữu trí tuệ để đăng ký (Điều 86 Luật SHTT).
Trường hợp có sự đầu tư kinh phí của nhà nước thì quyền đăng ký của nhà
nước đối với việc tạo ra kiểu dáng công nghiệp tương ứng như đối với sáng
chế (Điều 9 Nghị định 103/2006/Nđ-CP).
Câu hỏi 16. Thế nào là thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn?
Trả lời: Mạch tích hợp bán dẫn là sản phẩm dưới dạng thành phẩm hoặc bán
thành phẩm, trong đó các phần tử (với ít nhất một phần từ tích cực) và một
số hoặc tất cả các mối liên kết được gắn liền bên trong hoặc bên trên tấm vật
liệu bán dẫn để nhằm thực hiện chức năng điện tử. Mạch tích hợp đồng
Câu hỏi 18. Những dấu hiệu nào không được bảo hộ làm nhãn hiệu?
Trả lời: Các dấu hiệu sau đây không được bảo hộ là nhãn hiệu:
Dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với hình quốc kỳ, quốc
huy của các nước.
Dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với biểu tượng, cờ, huy
hiệu, tên viết tắt, tên đầy đủ của cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức
chính trị-xã hội, tổ chức chính trị xã hội-nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức
xã hội-nghề nghiệp của Việt Nam và tổ chức quốc tế, nếu không được cơ
quan, tổ chức đó cho phép.
Dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với tên thật, biệt hiệu,
bút danh, hình ảnh của lãnh tụ, anh hùng dân tộc, danh nhân của Việt nam và
của nước ngoài.
Dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với dấu chứng nhận,
dấu kiểm tra, dấu bảo hành của tổ chức quốc tế mà tổ chức đó yêu cầu không
được sử dụng, trừ trường hợp do chính tổ chức đó đăng ký làm nhãn hiệu
chứng nhận.
Dấu hiệu làm hiểu sai lệch, gây nhầm lẫn hoặc có tính chất lừa dối người
tiêu dùng về nguồn gốc xuất xứ, tính năng, công dụng, chất lượng, giá trị
hoặc các đặc tính khác của hàng hoá, dịch vụ (Điều 75 Luật SHTT).
Câu hỏi 19. Khả năng phân biệt của nhãn hiệu thể hiện như thế nào?
Trả lời: Nhãn hiệu có khả năng phân biệt nếu được tạo thành từ một hoặc
một số yếu tố độc đáo, dễ nhận biết, hoặc từ nhiều yếu tố kết hợp với nhau
tạo thành một tổng thể độc đáo, dễ nhận biết và không phải là dấu hiệu bị
loại trừ, không được sử dụng để làm nhãn hiệu hàng hoá. Dấu hiệu loại trừ
bao gồm trùng hoặc tương tự tới mức gây nhầm lẫn với nhãn hiệu hàng hoá
của người khác đang được bảo hộ (Điều 74.1 Luật SHTT).
Câu hỏi 20. Những dấu hiệu nào bị coi là không có khả năng phân biệt,
không thể dược cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu?
Một doanh nghiệp có thể có nhiều nhãn hiệu dùng cho nhiều loại hàng hoá,
thị trường khác nhau. Nhưng những nhãn hiệu thành công (sử dụng lâu năm,
chiếm lĩnh thị trường, người tiêu dùng tín nhiệm) cần tập trung phát huy,
không nên thay.
Có thể sử dụng thành phần phân biệt trong tên thương mại để làm nhãn hiệu.
Coi đó là nhãn hiệu cơ bản, sau đó tạo nên nhãn hiệu liên kết.
Không chỉ là chữ, mà nên sử dụng hình ảnh, hoặc kết hợp cả hai. Chú ý dễ
nhớ, dễ truyền thụ, dễ phổ cập.
Đảm bảo không trùng, không tương tự với nhãn hiệu của doanh nghiệp khác.
Do vậy cần phải kiểm tra, đối chiếu trước.
Không sử dụng các dấu hiệu không có khả năng phân biệt, bị cấm như: Mô
tả hàng hoá, hình vẽ diễn tả hàng hoá, tên gọi thông thường, chỉ dẫn phương
pháp sản xuất, số lượng, chất lượng chủng loại, nguồn gốc sản phẩm hàng
hoá. Dấu hiệu làm sai lệch, gây nhầm lẫn, lừa dối về chất lượng, công dụng.
Dấu hiệu trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với dấu kiểm tra, dấu bảo hành
của cơ quan Nhà nước, trùng với quốc huy, quốc kỳ, ảnh lãnh tụ.
Lưu ý khía cạnh mỹ thuật như cần phải đẹp, độc đáo, gây ấn tượng, thiện
cảm nổi bật. Tuy nhiên, như vậy sẽ thu hẹp phạm vi bảo hộ.
Câu hỏi 22. Tên thương mại là gì?
Trả lời: Tên thương mại là tên gọi của tổ chức, cá nhân sử dụng trong hoạt
động kinh doanh, dùng để nhận biết và phân biệt chủ thể kinh doanh mang
tên gọi đó với chủ thể kinh doanh khác trong cùng lĩnh vực (Điều 4.21 Luật
SHTT).
Tên thương mại phải là tập hợp các chữ, phát âm được và có nghĩa.
Tên thương mại bao gồm hai phần: Phần mô tả và phần phân biệt.
Phần mô tả là một tập hợp các từ có nghĩa mô tả tóm tắt loại hình doanh
nghiệp và lĩnh vực kinh doanh.
Phần phân biệt là tập hợp các chữ cái phát âm được, có thể có nghĩa hoặc
Cần lưu ý khi thiết kế tên thương mại:
Phần phân biệt nên là tập hợp chữ, dễ phát âm, dễ nhớ với số đông người
giao tiếp ở thị trường doanh nghiệp kinh doanh. Nếu có ý định hoạt động ở
nước ngoài thì không nên chọn tập hợp chữ có dấu vì khó phát âm. Cần chú
ý nghĩa của tập hợp các chữ, không có nghĩa xấu gây phản cảm. Tên thương
mại của mình không trùng hoạc gây nhầm lẫn với doanh nghiệp khác trong
cùng lĩnh vực kinh doanh, hoặc nhẫm lẫn với nhãn hiệu hàng hoá nổi tiếng
của người khác, không vi phạm điều cấm. Lựa chọn dấu hiệu chữ tạo ấn
tượng về phong cách (tin cậy, năng động).
Để đảm bảo khả năng phân biệt phải rà soát tên thương mại của các doanh
nghiệp khác hoạt động trong cùng lĩnh vực, cùng thị trường để tránh tên
thương mại của mình xung đột (trùng, không có thể phân biệt) với các tên
thương mại đã có.
Câu hỏi 25. Chủ doanh nghiệp có những quyền sở hữu công nghiệp nào
đối với tên thương mại của mình?
Trả lời: Chủ doanh nghiệp sở hữu tên thương mại là tổ chức, cá nhân tiến
hành sản xuất, kinh doanh dưới tên thương mại, có những quyền sau:
Quyền sử dụng tên thương mại vào mục đích kinh doanh bằng cách dùng tên
thương mại để xưng danh, thể hiện trên giấy tờ giao dịch, biển hiệu, sản
phẩm hàng hoá bao bì và quảng cáo.
Quyền chuyển giao theo hợp đồng, thừa kế cho người khác với điều kiện
việc chuyển giao phải được tiến hành cùng toàn bộ cơ sở và hoạt động kinh
doanh dưới tên thương mại đó.
Quyền sở hữu công nghiệp đối với tên thương mại được bảo hộ khi chủ sở
hữu còn duy trì hoạt động với tên thương mại này.
Câu hỏi 26. Đề nghị giải thích về chỉ dẫn địa lý. Chỉ dẫn địa lý phải
đăng ký không?
Trả lời: Chỉ dẫn địa lý là dấu hiệu dùng để chỉ sản phẩm có nguồn gốc từ
Điều 18.1 Nghị định 103/2006/NĐ-CP).
Mọi tổ chức, cá nhân tiến hành hoạt động sản xuất hàng hoá tại lãnh thổ
quốc gia, vùng lãnh thổ hoặc địa phương có quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý đó
với điều kiện hàng hoá do tổ chức, cá nhân đó sản xuất phải đảm bảo uy tín
hoặc danh tiếng vốn có của hàng hoá này.
Khi tổ chức, cá nhân có quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý thì họ có quyền thể
hiện chỉ dẫn đó trên hàng hoá, bao bì hàng hoá, giấy tờ giao dịch nhằm mua
bán hàng hoá và quảng cáo cho hàng hoá này.
Câu hỏi 29. Thế nào là bí mật kinh doanh?
Trả lời: Bí mật kinh doanh là thành quả đầu tư dưới dạng thông tin đáp ứng
đủ các điều kiện sau:
Không phải là hiểu biết thông thường.
Khi sử dụng trong kinh doanh tạo cho người nắm giữ thông tin có lợi thế so
với người không nắm giữ hoặc không sử dụng bí mật kinh doanh đó.
Được chủ thông tin bảo mật bằng các biện pháp cần thiết để thông tin đó
không bị tiết lộ và không dễ dàng tiếp cận được (Điều 84 Luật SHTT).
Sở hữu bí mật kinh doanh tự động xác lập khi có đủ các điều kiện trên.
Câu hỏi 30. Tên thương mại, nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý có vai trò như
thế nào trong hoạt động của doanh nghiệp?
Trả lời: Các đối tượng sở hữu công nghiệp nói trên có vai trò quan trọng
trong hoạt động của doanh nghiệp, cụ thể:
Liên quan đến pháp luật: Là đối tượng điều chỉnh của pháp luật về sở hũu
công nghiệp. Doanh nghiệp có thể có quyền trong phạm vi, thời hạn nhất
định, đồng thời phải thực hiện nghĩa vụ nhất định. Trong trường hợp không
tuân thủ quy định của pháp luật về sở hữu công nghiệp, doanh nghiệp có thể
gập rắc rối hoặc bị thiệt hại do các hành vi của mình có liên quan đến các
đối tượng này.
Liên quan đến kinh tế:
- Khả năng cạnh tranh.
- Tăng giá trị của hàng hoá trong khi giá trị vật chất không thay đổi.
- Khía cạnh đạo đức là sự hài lòng của người tiêu dùng với chủ nhãn hiệu và
mối liên hệ của chúng với xã hội (quảng cáo hấp dẫn).
Câu hỏi 32. Giống cây trồng mới là gì?
Trả lời: Giống cây trồng mới là một quần thể cây trồng thuộc cùng một cấp
phân loại thấp nhất, đồng nhất về hình thái, ổn định qua các chu kỳ nhân
giống, có thể nhận biết bằng sự biểu hiện của các tính trạng do các kiểu gen
hoặc sự phối hợp các kiểu gen quy định và phân biệt được với bất kỳ quần
thể cây trồng khác thông qua sự biểu hiện của ít nhất một tính trạng có khả
năng di truyền được (Điều 4.24 Luật SHTT).
Giống cây trồng mới được sử dụng trong sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp
và thuỷ sản bao gồm: hạt, củ, quả, rễ, thân, cành, lá, cây con, mắt ghép, chồi,
hoa, mô, tế bào, bào tử, sợi nấm, rong tảo và vi tảo.
Câu hỏi 33. Các đối tượng nào được bảo hộ là giống cây trồng mới?
Trả lời: Các đối tượng được bảo hộ là giống cây trồng mới đồng thời thoả
mãn các điều kiện gồm:
Có trong danh mục loài cây trồng được nhà nước bảo hộ.
Có tính khác biệt, tính đồng nhất, tính ổn định.
Có tính mới của giống cây trồng về mặt thương mại.
Có tên phù hợp quy định gồm: mỗi giống cây trồng mới chỉ được đặt một
tên phù hợp, khi công nhận thì tên đó trở thành tên chính thức, duy nhất
dùng trong cac hoạt động liên quan đến giống cây trồng đó. Tên giống phải
dễ dàng phân biệt với tên của các giống cây trồng khác cùng loài (Điều 158
Luật SHTT).
Câu hỏi 34. Đề nghị cho biết các đặc tính của giống cây trồng mới?
Trả lời: Các đặc tính của giống cây trồng mới được hiểu như sau:
Tính khác biệt: Một giống cây trồng được coi là có tính khác biệt nếu có khả
năng phân biệt rõ ràng với giống cây trồng khác đã được biết đến một cách
rộng rãi tại thời điểm nộp đơn yêu cầu bảo hộ, hoặc ngày ưu tiên.
thể khiếu nại, tố cáo những vi phạm trong qua trình tiếp nhận, thẩm định đơn
của Cục Sở hữu trí tuệ.
Cấp văn bằng bảo hộ: Nếu đơn đạt yêu cầu, Cục Sở hữu trí tuệ sẽ cấp văn
bằng bảo hộ.
Sau khi được cấp văn bằng bảo hộ, chủ sở hữu các đối tượng sở hữu công
nghiệp có các quyền trong phạm vi bảo hộ ghi tại văn bằng theo quy định
của pháp luật bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp. Trong thời gian văn bằng
bảo hộ có hiệu lực, người khác không được phép sử dụng các đối tượng này
nếu không được chủ văn bằng cho phép, trừ một số trường hợp đặc biệt do
pháp luật quy định (Điều 108, Điều 109, Điều 118 Luật SHTT).
Câu hỏi 36. Thời hạn hiệu lực của văn bằng bảo hộ các đối tượng sở
hữu công nghiệp?
Trả lời: Chủ sở hữu đối tượng sở hữu công nghiệp được pháp luật đảm bảo
độc quyền khai thác nhằm mục đích thương mại trong thời gian hiệu lực của
văn bằng bảo hộ được quy định như sau:
Đối với sáng chế là 20 năm.
Đối với giải pháp hữu ích là 10 năm.
Đối với kiểu dáng công nghiệp tối đa là 15 năm
Đối với nhãn hiệu là 10 năm, nhưng có thể được gia hạn liên tiếp 10 năm 1
lần và không giới hạn số lần gia hạn. Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu có
thể bị đình chỉ hiệu lực theo yêu cầu của người khác trong trường hợp chủ sở
hữu nhãn hiệu không sử dụng nhãn hiệu đó trong 5 năm liên tục. Giấy chứng
nhận này cung có thể bị huỷ bỏ hiệu lực theo yêu cầu của người khác trong
trường hợp Giấy chứng nhận này được cấp cho ngươì không có quyền nộp
đơn đăng ký hoặc nhãn hiệu không đáp ứng tiêu chuẩn bảo hộ.
Đối với thiết kế bố trí mạch tích hợp có giá trị từ ngày cấp đến ngày sớm
nhất trong những này sau:
Ngày kết thúc 10 năm, kể từ ngày được cấp văn bằng. hoặc ngày kết thúc 10
với quảng đại công chúng.
Vì vậy cần đánh giá, nghiên cứu, có chiến lược quản lý và phát triển các đối
tượng sở hữu công nghiệp sao cho có hiệu quả.
Câu hỏi 39. Chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp là gì?
Trả lời: Chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp là việc chủ sở hữu quyền
sở hữu công nghiệp chuyển giao quyền sở hữu của mình cho tổ chức, cá
nhân khác.
Việc chuyển nhượng quyền này phải thực hiện bởi hình thức hợp đồng bằng
văn bản gọi là hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp.
Có một số hạn chế trong việc chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp
như:
Chỉ được chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp trong phạm vi được bảo
hộ.
Quyền sử dụng chỉ dẫn điạ lý không được chuyển nhượng.
Quyền sở hữu tên thương mại chỉ được chuyển nhượng kèm theo toàn bộ cơ
sở kinh doanh và hoạt động kinh doanh với tên thương mại đó.
Quyền sở hữu nhãn hiệu chỉ được chuyển nhượng nếu không gây sự nhầm
lẫn về đặc tính, nguồn gốc của hàng hoá, dịch vụ mang nhãn hiệu đó. Quyền
đối với nhãn hiệu chỉ được chuyển giao cho tổ chức cá nhân đáp ứng điều
kiện đối vói người có quyền đăng ký nhãn hiệu đó (Điều 138, Điều139 Luật
SHTT).
Câu hỏi 40. Chuyển quyền sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp là gì?
Trả lời: Chuyển quyền sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp là việc chủ sở
hữu đối tượng sở hữu công nghiệp cho phép tổ chức, cá nhân khác sử dụng
đối tượng sở hữu công nghiệp thuộc phạm vi quyền sử dụng của mình.
Việc chuyển quyền sử dụng cũng phải thực hiện bởi hình thức hợp đồng
bằng văn bản gọi là hợp đồng sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp.
Việc chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp phải tuân thủ:
Không được chuyển giao quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý, tên thương mại.
Không được chuyển giao quyền sử dụng nhãn hiệu tập thể cho tổ chức, cá
hợp với quy định của pháp luật. Sau đó tiến hành đăng ký hợp đồng chuyển
giao với cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Việc đăng ký là thủ tục bắt buộc
để Hợp đồng chuyển giao có hiệu lực pháp lý. Việc ký kết hợp đồng chuyển
giao mà không đăng ký thì không được pháp luật thừa nhận (Điều 148.1.2
Luật SHTT).
Câu hỏi 42. Việt Nam dã tham gia các Công ước về sở hữu trí tuệ nào?
Trả lời: Cho đến thời điểm 12/2006, Việt Nam đã tham gia các hiệp ước,
công ước sau:
Việt Nam đã là thành viên: Công ước Pari bảo hộ Sở hữu công nghiệp, Công
ước Sockholm về thành lập WIPO, Thỏa ước Madrid về đăng ký quốc tế về
nhãn hiệu hàng hoá. Hiệp ước PCT về sáng chế. Công ước quốc tế về bảo hộ
giống cây mới (Công ước UPOV).
Việt Nam đang tích cực chuẩn bị tham gia: Hiệp ước Washington về SHTT
đối với mạch tích hợp (Hiệp ước IPIC-1989) “Hiệp ước Luật NHHH” (Hiệp
ước TLT); Hiệp ước BUDAPEST về công nhận quốc tế đối với nộp lưu các
chủng vi sinh nhằm mục đích xét nghiệm sáng chế (Hiệp ước BUĐAPEST).
Về quyền tác giả, Việt Nam đã tham gia Công ước Bern (tác phẩm văn học
và nghệ thuật). Công ước Rome
(phát sóng), Công ước Gionevo (bản
ghi âm), đến nay chưa tham gia UCC, Hiệp ước WIPO về quyền tác giả
(WCT), Hiệp ước của WIPO về biểu diễn/ghi âm (WPPT).
PHẦN II: BẢO VỆ QUYỀN SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP
Câu hỏi 43. Bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp bao gồm những nội dung
gì?
Trả lời: Hiến pháp Việt Nam công nhận và bảo hộ quyền sở hữu công
nghiệp. Bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp là việc Nhà nước ban hành các
Quyền sở hữu công nghiệp được bảo vệ bằng các biện pháp hành chính, dân
sự và hình sự. Trong đó chủ sở hữu công nghiệp có thể tự bảo vệ hoặc bằng
hoạt động của cơ quan nhà nước thông qua việc khởi kiện tại Toà án, hoặc tố
áp dụng biện pháp công nghệ nhằm ngăn ngừa hành vi xâm phạm quyền sở
hữu công nghiệp: Đưa các thông tin chỉ dẫn về căn cứ phát sinh, Văn bằng
bảo hộ, chủ sở hữu, phạm vi, thời hạn bảo hộ và các thông tin khác về quyền
sở hữu công nghiệp lên sản phẩm, phương tiện dịch vụ, nhằm thông báo
rằng sản phẩm là đối tượng quyền sở hữu công nghiệp đang được bảo hộ và
khuyến cáo người khác không được xâm phạm; sử dụng phương tiện hoặc
biện pháp kỹ thuật nhằm đánh dấu, nhận biết, phân biệt, bảo vệ sản phẩm
được bảo hộ.
Yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý hành vi xâm phạm quyền sở
hữu công nghiệp.
Yêu cầu chấm dứt hành vi xâm phạm bằng các thông báo bằng văn bản cho
ngưòi có hành vi xâm phạm quyền.
Khởi kiện ra Toà án hoặc trọng tài để bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của
mình (Điều 198.1.a Luật SHTT, Điều 21 Nghị định 105/2006/NĐ-CP)
Câu hỏi 47. Tổ chức, cá nhân không phải là chủ thể quyền sở hữu công
nghịêp có quyền yêu cầu xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu
công nghịêp không?
Trả lời: Tổ chức, cá nhân không phải là chủ thể quyền sở hữu công nghiệp,
nhưng bị thiệt hại hoặc phát hiện hành vi xâm phạm quyền chỉ có thể yêu
cầu các cơ quan có thẩm quyền xử lý trong trường hợp thoả mãn hai điều
kiện; Thứ nhất hàng hoá bị xâm phạm quyền thuộc các nhóm sản phẩm,
hàng hoá là lương thực, thực phẩm, thuốc phòng bệnh và chữa bệnh, thức ăn
dành cho chăn nuôi, phân bón, thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật gây hại
cho môi trường, vật nuôi, thiệt hại cho người tiêu dùng và xã hội. Thứ hai:
Cung cấp được chứng cứ là có thiệt hại (Điều198.2 Luật SHTT, Điều 23