DIỄN BIẾN VÀ Ý NGHĨA LỊCH SỬ
CỦA CÁCH MẠNG THÁNG 8 – 1945
(từ 14/8/1945 đến 28/8/1945)
Ngay từ khi mới thành lập (tháng 02 - 1930), Đảng ta đã vạch ra đường lối đúng đắn,
phù hợp với ý chí và nguyện vọng của nhân dân. Từ quan điểm đặt nhiệm vụ giải phóng dân
tộc lên hàng đầu, Hồ Chí Minh đã kêu gọi đồng bào cả nước đoàn kết đánh Pháp, đuổi Nhật.
Đồng thời Người cùng toàn Đảng ra sức lãnh đạo đất nước chuẩn bị khởi nghĩa. Mâu thuẫn
Nhật - Pháp đã trở nên gay gắt, cả 2 kẻ thù của ta đang sửa soạn tiến tới giai đoạn "1 sống 1
chết" - và do thất bại ở Thái Bình Dương buộc Nhật phải lật đổ Pháp để chiếm Đông
Dương. Ngày 09/3/1945 Nhật nổ súng đảo chính Pháp thì 12/3/1945 Thường vụ Trung
ương Đảng ra chỉ thị "Nhật, Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta" - nêu rõ thời cơ
cách mạng đang nhanh chóng chín mùi.
Đến giữa tháng 8-1945 cách mạng có ưu thế là lực lượng rộng rãi ở cả nông thôn lẫn
thành thị, bao gồm cả lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang. Khắp nơi quần chúng nô
nức tự vũ trang và hừng hực khí thế tiến lên tổng khởi nghĩa. Nhật đầu hàng Liên Xô, quân
Nhật ở Đông Dương tê liệt, chính phủ tay sai Trần Trọng Kim hoang mang cực độ. Nắm bắt
cơ hội ngàn năm có một Hồ Chí Minh đã kêu gọi đồng bào cả nước: “Giờ quyết định cho
vận mệnh dân tộc đã đến, toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà giải phóng cho
ta…chúng ta không thể chậm trễ. Tiến lên! Tiến lên!”. Trước lời kêu gọi, nhân dân cả nước,
triệu người như một đã nhất tề nổi dậy với ý chí “Dù có hy sinh đến đâu, dù có đốt dãy
Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập”. Tiến lên khởi nghĩa từng phần
chớp thời cơ phát động tổng khởi nghĩa - Chỉ trong 15 ngày từ 14/8/1945 đến 28/8/1945
cuộc tổng khởi nghĩa đã thắng lợi hoàn toàn mà không phải mất mát thương vong nhiều.
Lần đầu tiên trong lịch sử, chính quyền trong cả nước thật sự thuộc về nhân dân. Ngày
02/9/1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ
Cộng hòa trịnh trọng đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng
hòa (nay là nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam), tuyên bố trước quốc dân và thế
giới: Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời.
Cuộc Cách mạng tháng Tám thắng lợi và việc khai sinh ra nước Việt Nam mới có ý
nghĩa lịch sử rất quan trọng.
Cách mạng Tháng 8 là thắng lợi của truyền thống quật cường, bất khuất, lòng yêu

nước vươn tới đỉnh cao trên con đường xây dựng một đất nước Việt Nam hòa bình, độc lập,
dân chủ và giàu mạnh, hướng tới xã hội chủ nghĩa. Với Cách mạng Tháng 8, Đảng Cộng
sản Việt Nam là người lãnh đạo sự nghiệp vẻ vang đó, đã trở thành một Đảng lãnh đạo
chính quyền trong cả nước. Đảng đại biểu cho lợi ích nhân dân và lợi ích dân tộc, lãnh đạo
công cuộc xây dựng đất nước và bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền quốc gia.
Như Lênin đã nói: "Giành chính quyền đã khó giữ chính quyền lại càng khó hơn" và
thực tế đã chứng minh không những ngay sau Cách mạng Tháng 8 thành công mà cả trong
hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954) và đế quốc Mỹ (1954 - 1975) hay
ngay trong giai đoạn cách mạng hiện nay, trước âm mưu Diễn biến hòa bình của Chủ nghĩa
đế quốc và các thế lực thù địch chúng ta cần phải đấu tranh mạnh hơn nữa. Trước hết là đấu
tranh bảo vệ sự trong sáng, khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,
bảo vệ vững chắc tổ quốc Việt nam Xã hội Chủ nghĩa. Trên bước đường hội nhập quốc tế
bên cạnh những thời cơ còn tiềm ẩn những thách thức vô cùng to lớn. Bài học về nắm bắt
thời cơ, vượt qua thách thức, biết vận động sức mạnh của toàn dân tộc kết hợp sức mạnh
của thời đại để hoàn thành mục tiêu cách mạng vẫn còn nguyên giá trị.