TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP. HỒ CHÍ MINH
KHOA MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN


Đề cương nghiên cứu
chi tiết
NGHIÊN CỨU VÀ
XÂY DỰNG MÔ HÌNH THU GOM RÁC THẢI SINH HOẠT
TẠI KP6, PHƯỜNG LINH TRUNG, QUẬN THỦ ĐỨC

GVHD: TS. LÊ QUỐC TUẤN

Nhóm thực hiện:
Trịnh Quang Hà – 11127084
Lê Đức Lộc–11127131
Lê Thị Thuỳ Nhung - 11127304
Ngô Thị Cẩm Huyền - 11127101
Hồ Mạnh Cường – 11127058
Bùi Thị Thúy Ngọc – 11127020
Châu Thị Lý – 09149110

TP. HỒ CHÍ MINH, 11/2012


Phương pháp nghiên cứu KHMT

GVHD: TS. LÊ QUỐC TUẤN

MỤC LỤC

CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU

KP6, PHƯỜNG LINH TRUNG, QUẬN THỦ ĐỨC” nhằm nghiên cứu và phân
tích một mô hình xã hội hoá công tác vệ sinh môi trường ở địa bàn này.

1.2 Mục tiêu của đề tài
- Xây dựng mô hình mô hình thu gom rác thải sinh hoạt cho địa bàn KP6, phường
Linh Trung, quận Thủ Đức.
- Phân tích, đánh giá hiệu quả mô hình mô hình thu gom rác thải sinh hoạt trên địa
bàn KP6, phường Linh Trung, quận Thủ Đức.
- Cải thiện được tình hình rác thải nói chung và đi sâu hơn rác thải sinh hoạt hiện
nay trên địa bàn này.

1.3 Ý nghĩa của việc thu gom rác thải sinh hoạt
a) Đề tài đã được cung cấp một số cơ sở khoa học phục vụ cho công tác thu gom

chất thải (CT) sinh hoạt cho địa bàn KP6, phường Linh Trung, quận Thủ Đức.

Trang3


Phương pháp nghiên cứu KHMT

GVHD: TS. LÊ QUỐC TUẤN

b) Tìm ra giải pháp thích hợp cho công tác quản lý CT sinh hoạt trên địa bàn KP6,

phường Linh Trung, quận Thủ Đức.
c) Thu gom hiệu quả, triệt để lượng CT phát sinh hằng ngày, đồng thời phân loại,

tái sử dụng CT.
d) Nâng cao hiệu quả quản lý CT và xử lý rác thải tại nhà máy góp phần giảm chi


quan đô thị, gây ô nhiễm môi trường và sức khoẻ con người một cách nghiêm trọng,
nếu không được quản lý và có biện pháp xử lý thích hợp.
Với khối lượng phát sinh lớn, CT sinh ra chưa được thu gom và xử lý triệt để là
nguồn gây ô nhiễm môi trường: đất, nước, không khí. Tại các bãi đổ CT, nước rò rỉ
và khí bãi CT là mối đe doạ đối với nguồn nước mặt, nguồn nước ngầm và hệ sinh
thái môi trường trong khu vực.
Địa bàn KP6, phường linh trung, quận Thủ Đức là khu vực sinh sống với mật độ
dân số cao và gia tăng nhanh (chủ yếu là sinh viên). Vì vậy, lượng CT sinh hoạt
cũng tăng lên đáng kể, đây là vấn đề môi trường mà các nhà quản lý đô thị luôn
quan tâm và tìm cách giải quyết.
Một trong những phương pháp phục vụ cho công tác quản lý và xử lý CT thải hiệu
quả hơn đó chính là xây dựng mô hình thu gom hợp lý để góp phần tiết kiệm nguồn
tài nguyên, tiết kiệm chi phí thu gom và xử lý CT, giảm quỹ đất dành cho chôn lấp
CT, từ đó ngăn ngừa các vấn đề suy thoái, ô nhiễm môi trường.

2.2 Tổng quan về rác thải sinh hoạt
2.2.1 Phân tích, đánh giá những thuận lợi, khó khăn trong việc phân loại
rác tại nguồn
Thuận lợi:
Do khối lượng rác sinh ra tại hộ gia đình thường có khối lượng nhỏ, hơn nữa tính
đại diện của một số thành phần có trong rác thải sinh hoạt thường chiếm tỷ lệ cao,
đáng kể nhất là thành phần rác hữu cơ (thực phẩm dư thừa) chiếm tỷ lệ từ 60-90%.
Công tác phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn có thể mang lại những lợi ích
tích cực như sau :

Trang5


Phương pháp nghiên cứu KHMT


Trang6


Phương pháp nghiên cứu KHMT

GVHD: TS. LÊ QUỐC TUẤN

2.2.2 Khái niệm cơ bản về rác thải sinh hoạt
Chất thải sinh hoạt (rác thải) là những thành phần tàn tích phục vụ cho hoạt động
sống của con người, chúng không còn được sử dụng và vứt trả lại môi trường.
2.2.3 Nguồn gốc phát sinh
Các nguồn phát sinh chất thải sinh hoạt:
- Chất thải rắn sinh ra từ các khu nhà ở (biệt thự, chung cư, hộ gia đình…).
- Chất thải sinh ra từ khu thương mại và dịch vụ (cửa hàng, chợ, quán ăn, nhà
hàng…).
- Chất thải sinh ra từ khu cơ quan (trường học, khu cơ quan hành chính nhà nước,
văn phòng, công ty…).
- Chất thải từ các hoạt động dịch vụ công cộng (quét dọn đường phố, tỉa cây…).
- Chất thải từ sinh hoạt (ăn uống, vệ sinh...).

2.2.4 Thành phần của rác thải sinh hoạt

Thành phần chất thải
Rau, thực phẩm thừa, chất hữu cơ dể
phân hủy

Khối lượng (%)
64,7




Phương pháp nghiên cứu KHMT

GVHD: TS. LÊ QUỐC TUẤN

2.2.5 Tác động môi trường của rác thải sinh hoạt
Rác thải sinh hoạt gây ô nhiễm toàn diện tới môi trường sống: không khí, đất,
nước…
+ Gây hại sức khỏe: Rác thải sinh hoạt có thành phần hữu cơ cao, là môi trường tốt
cho các loài gây bệnh như ruồi, muỗi, chuột, dán…sinh sống, cư ngụ. Thông qua
các trung gian đó có thể lây lan các kí sinh trùng, vi rút, vi khuẩn… qua cơ thể
người và từ đó phát thành dịch bệnh. Rất khó kiểm soát.
+ Ô nhiễm nước: Rác thải sinh hoạt không được thu gom, thải vào kênh, rạch, sông,
hồ… gây ô nhiễm môi trường nước bởi chính bản thân chúng. Rác nặng lắng làm
tắc nghẽn đường lưu thông. Rác nhẹ làm đục nước, gây mất mỹ quan, chất hữu cơ
phân hủy gây mùi hôi thối, gây phú dưỡng hóa nguồn nước.
+ Ô nhiễm không khí: bụi trong quá trình vận chuyển và lưu trữ rác thải gây ô
nhiễm không khí. Rác hữu cơ dễ phân hủy sinh học sinh ra co2, so2, CH4…
+ Ô nhiễm đất: nước rò rỉ trong bãi rác (nước rỉ rác) gây ô nhiễm đất.
2.2.6 Đặc tính, tính chất của rác thải sinh hoạt
Chất thải sinh hoạt thành phần chủ yếu là các chất hữu cơ, do đó nó có chứa nhiều
các hợp chất như Protein (40-50%), Hydrocacbon (40-50%), chất béo (5-10%).
Chúng rất dễ bị phân huỷ sinh học. Ngoài ra CT sinh hoạt còn có một số chất vô cơ,
vi sinh vật, vi trùng rất nguy hiểm.
2.3 Vị trí địa lí, khí hậu
2.3.1Vị trí địa lý

Trang8



Phương pháp nghiên cứu KHMT

GVHD: TS. LÊ QUỐC TUẤN

3.1.2 Hiện trạng phân loại và thu gom chất thải sinh hoạt tại KP6
Sơ đồ tổng quát mô hình quản lý chất thải sinh hoạt KP6 được trình bày tóm tắt
trong hình 3.1

NGUỒN PHÁT SINH
LƯU TRỮ TẠI NGUỒN
THU GOM, VẬN CHUYỂN
PHÂN LOẠI SƠ BỘ
BÃI CHÔN LẤP

Hình 3.1

Trang10


Phương pháp nghiên cứu KHMT

GVHD: TS. LÊ QUỐC TUẤN

Hiện nay tại KP6, phường Linh Trung, quận Thủ Đức đã có mô hình thu gom rác
thải sinh hoạt. Tuy nhiên năng lực thu gom còn rất thấp so với nhu cầu thực tế,
phương tiện thu gom và vận chuyển rác hết sức thô sơ (công nhân chưa có bảo hộ
lao động, chưa có xe chuyên dụng thu gom rác), do đó hiệu quả thu gom thấp, biện
pháp xử lí chủ yếu là đổ đống tự nhiên gây ảnh hưởng rất lớn đối với môi trường.
Hiện tại trên địa bàn KP6, phường Linh Trung, quận Thủ Đức chỉ có một hợp tác xã


Các mô hình thu gom CTSH được áp dụng ở Việt Nam và trên thế giới.

-

Điều tra, khảo sát thực địa nhằm thu thập các số liệu về điều kiện tự nhiên,
kinh tế xã hội và môi trường trên địa bàn KP6, P.Linh Trung, quận Thủ Đức.

-

Chọn lọc tài liệu, số liệu chính xác, tiêu biểu, khoa học.
4.2 Phương pháp khảo sát thực địa
Điều tra, khảo sát tại hiện trường, quan sát và chụp lại các hình ảnh sẽ cung cấp cho
đề tài những hình ảnh sống động và cần thiết. Từ đó có thể đánh giá hiện trạng thu
gom, quản lý CTSH trên địa bàn KP6, phường Linh Trung, quận Thủ Đức.
4.3 Quá trình tổng hợp tài liệu
Từ những thông tin, dữ liệu đã lựa chọn tiến hành phân tích, xử lý, tìm ra các chứng
cứ khoa học đầy đủ phục vụ cho công tác quản lý CTSH.

4.4 Kỹ thuật mô hình hóa
Phương pháp mô hình hóa được sử dụng trong đề tài để dự báo dân số và tốc độ
phát sinh CTSH trên địa bàn KP6, phường Linh Trung, quận Thủ Đức từ nay đến
năm 2020 thông qua mô hình toán học.
Công thức như sau: (Nguồn: Tổng cục dân số)

N T = N 0 * e r *t
Trong đó :
NT : Năm cần tính (người)
N0 : Năm hiện tại (người)
r : Tốc độ gia tăng dân số (%)

4 thôn của xã Nam cường, gồm các ông bà trưởng thôn, cán bộ y tế thôn bản, hội
Trang13


Phương pháp nghiên cứu KHMT

GVHD: TS. LÊ QUỐC TUẤN

viên phụ nữ của thôn làm công tác tuyên truyền, giám sát và 5 người trực tiếp đi thu
gom rác thải đều là hội viên nông dân.
Để tổ thu gom rác hoạt động thuận tiện, TƯ hội nông dân Việt Nam đã cho xây
dựng 4 bể đựng rác tại 4 thôn Nam Thọ, Đồng Phú, Cầu Đền, Đồng Tiến và hỗ trợ
10 chiếc xe chở rác chuyên dụng cùng quần áo bảo hộ lao động cho thành viên trực
tiếp làm việc. Thời gian làm việc sáng từ 4h30 – 6h và buổi chiều từ 4h – 6h. Trung
bình mỗi ngày, mỗi nhóm thu gom khoảng 1 khối rác thải trên 6 km đường làng,
ngõ xóm nơi mà không có công nhân của công ty vệ sinh môi trường làm việc. Sau
đó rác được tập kết ra khu vực thuận tiện để công ty công trình môi trường đô thị
Yên Bái thu gom và vận chuyển về bãi rác.
Dưới đây là mô hình mà xã Nam Cường, thành phố Yên Bái đã ứng dụng thành
công.
Thu gom rác tại nhà và đường làng bằng xe chở rác chuyên dụng
vận chuyển
4 bể đựng rác tại thôn
Công ty công trình môi trường đô thị Yên Bái
vận chuyển

Trang14


Phương pháp nghiên cứu KHMT


Trang15


Phương pháp nghiên cứu KHMT

GVHD: TS. LÊ QUỐC TUẤN

PHÂN LOẠI XỬ LÝ VÀ TÁI CHẾ
TRUNG CHUYỂN VÀ VẬN CHUYỂN

- Tại hộ gia đình tiến hành phân loại rác thải, để riêng rác hữu cơ có thể tái chế và
rác vô cơ.

Mô hình tổng quát về quản lý rác thải sinh hoạt
- Thu gom và vận chuyển rác thải tập trung tại địa điểm tập kết rác của quận Thủ
Đức, sau đó rác thải được đưa tới khu xử lý chất thải chung của toàn thành phố Hồ
Chí Minh để chế biến phân compost (khu xử lý chất thải rắn của công ty TNHH xử
lý chất thải rắn Việt Nam VWS nằm tại xã Đa Phước, huyện Bình Chánh, thành phố

Trang16


Phương pháp nghiên cứu KHMT
Hồ

GVHD: TS. LÊ QUỐC TUẤN
Chí

Minh



Phương pháp nghiên cứu KHMT

GVHD: TS. LÊ QUỐC TUẤN

-Có sự liên lạc giữa những người lãnh đạo của khu phố, phường, quận
-Mở chiến dịch nâng cao nhận thức của cộng đồng tại khu phố
-Nâng cao nhận thức của người dân bằng hình thức phát trên loa phóng thanh hàng
tuần.
-Giáo dục các tầng lớp người dân thông qua hội thanh niên, phụ nữ, hội cựu chiến
binh.
2. Tổ chức thu gom rác
Để thực hiện tốt việc thu gom rác chúng ta cần thực hiện những điều sau:
- Có bản hợp đồng giữa những người lãnh đạo, các hộ gia đình và những người thu
gom.
- Tổng hợp tài liệu về thu thập và xử lý rác, các tổ chức sẽ tập huấn cho các nhóm
và đội thu gom rác.
- Thoả thuận về số lượng người thu gom và thời gian thu gom quy định cho khu
vực
3. Mối liên quan với cộng đồng
Để thực hiện tốt công việc thu gom, mỗi hộ gia đình cần thực hiện những quy tắc
sau:
- Rác thải được thu gom và phân loại ngay tại hộ gia đình.
- Mỗi hộ gia đình sẽ được trang bị các thùng rác, những người thu gom phải thu
gom riêng từng loại. Nhóm vệ sinh sẽ thu gom và vận chuyển rác tới điểm thu gom.
5.1.4 Đề xuất các tuyến thu gom
- Hiện nay địa bàn KP6 đã có các tuyến đường chính lớn, thích hợp cho các xe ép
rác loại lớn. Tại các ngõ hẻm, các khu dân cư tập trung đề xuất sử dụng các xe đẩy
tay (hoặc xe tải nhẹ) có kích thước nhỏ, phù hợp với địa hình khu vực.

Phương pháp nghiên cứu KHMT

GVHD: TS. LÊ QUỐC TUẤN

Quy trình thu gom
Qua những phân tích về thành phần nguồn rác tại địa bàn KP6, phường Linh Trung,
quận Thủ Đức, ta thấy chủ yếu là thành phần hữu cơ, do đó nếu tận dụng được
nguồn chất thải này tạo ra phân compost, sẽ góp phần bảo vệ môi trường và lại
không gây áp lực lớn cho các bãi chôn lấp đã quá tải hiện nay trên địa bàn thành
phố. Vì vậy nhóm định hướng quy trình thu gom có điểm cuối tập trung vào việc
đưa rác thải sinh hoạt đến nhà máy sản xuất phân compost. Và quy trình thu gom
được diễn giải cụ thể như sau:

- Ban đầu rác sau khi được thu gom, phân loại sơ bộ tại KP6, phường Linh
Trung, quận Thủ Đức sẽ được vận chuyển đến bãi tập kết rác chung của quận
Thủ Đức.

- Tiếp đến, rác thải sẽ được vận chuyển đến nhà máy xử lý rác của thành phố.

CHƯƠNG 6: DỰ KIẾN KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC VÀ KẾ
HOẠCH THỰC HIỆN

Trang21


Phương pháp nghiên cứu KHMT

GVHD: TS. LÊ QUỐC TUẤN

6.1 Dự kiến kết quả đạt được

GIAN

12/10/2012

14/10/2012
15/10/2012

THỰC

ĐỊA ĐIỂM

HIỆN
Họp nhóm chọn đề tài nghiên
cứu

Cả nhóm

Thư viện

Từng thành
Tìm tài liệu về đề tài

viên trong

Thư viện

nhóm
Trang22




7/11/2012

người hướng dẫn, chuẩn bị đi
khảo sát thực tế

7

8

8/11/2012

9/11/2012

Thu thập số liệu, điều tra
khảo sát
Thống kê số liệu, biện luận
kết quả

KP6, phường
Cả nhóm

Linh Trung,
quận Thủ Đức

Cả nhóm

Thư viện

Cả nhóm


22/11/2012

12

26/11/2012

Hoàn thành bài powerpoint

13

27/11/2012

Báo cáo đề tài trước nhóm

14

30/11/2012

Tiến hành làm bài
powerpoint

Trình bày đề tài trước người
hướng dẫn

Từng thành
viên
Thành viên

Thư viện

Trang24