KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1: Trình bày ý nghĩa và tác dụng của cây phát sinh giới
Động vật
Câu 2: Cá voi có quan hệ họ hàng gần với hươu sao hơn hay
với cá chép hơn?
Câu 3: Cho biết ngành Chân khớp có quan hệ họ hàng gần với
ngành Thân mềm hơn hay là gần với Động vật có xương
sống hơn
Câu 4: Cho biết ngành Thân mềm có quan hệ họ hàng gần với
ngành Ruột khoang hơn hay với ngành Giun đốt hơn
Câu 5: Hãy nêu mối quan hệ giữa các nhóm động vật
Câu 1:
Ý nghĩa cây phát sinh giới động vật: là sơ đồ hình cây phát ra
những nhánh từ một gốc chung (tổ tiên chung ). Các nhánh ấy
lại phát ra những nhánh nhỏ hơn từ những gốc khác nhau và
tận cùng bằng một nhóm động vật. Kích thước của các nhánh
trên cây phát sinh càng lớn bao nhiêu thì số loài của nhánh đó
càng nhiều bấy nhiêu. Các nhóm có cùng nguồn gốc có vị trí
gần nhau thì có quan hệ họ hàng gần với nhau hơn.
- Tác dụng của cây phát sinh giới động vật: Cho ta biết được:
+ Nguồn gốc, mối quan hệ họ hàng và sự tiến hóa giữa các
nhóm động vật.
+ So sánh được số loài giữa các nhóm động vật với nhau.
- Ví dụ: Cá, Bò sát. Chim và Thú có mối quan hệ họ hàng gần với
nhau hơn so với quan hệ họ hàng của chúng với Giáp xác,
Nhện và Sâu bọ.
Câu 2:
- Em hãy kể tên một số loài ĐV sống ở đới lạnh? + Gấu trắng
Bắc Cực.
+ Cá voi.
+ Chồn Bắc Cực.
+ Cú tuyết.
+ Cáo Bắc Cực.
- Những loài ĐV sống ở đới lạnh thường có những đặc điểm
gì?
+ Có bộ lông dày.
+ Có lớp mỡ dưới da dày.
+ Có bộ lông màu trắng.
+ Có hiện tượng ngủ đông hoặc di cư tránh rét.
+ Thường hoạt động về ban ngày trong mùa hạ.
- Đa dạng loài lại được thể hiện ra sao?
Đặc điểm hình thái
->Đa dạng sinh học
(Đa dạng loài)
Tập tính
- Sự đa dạng về loài có được do đâu?
-> Do khả năng thích nghi cao với các điều kiện sống rất khác
nhau trên các môi trường địa lí của trái đất.
- Trên trái đất có các môi trường địa lí nào?
-> Các môi trường đới lạnh, đới ôn hòa, nhiệt đới, nhiệt đới gió
mùa, hoang mạc…
màu trắng dễ lẫn với tuyết, che mắt kẻ thù; về mùa hạ bộ
lông chuyển sang màu nâu hay xám
II. Đa dạng sinh học động vật ở môi trường hoang mạc
đới nóng
- Em có nhận xét gì về điều kiện khí hậu ở môi trường đới
lạnh?
-> Điều kiện khắc nghiệt chủ yếu là mùa đông, băng tuyết phủ
gần như quanh năm.
- Với điều kiện khí hậu như vậy thì thực vật ở đây có đặc điểm
gì?
-> Thực vật thưa thớt, thấp lùn; chỉ có một số ít loài tồn tại.
Em có nhận xét gì về điều kiện khí hậu và thực vật ở môi
trường hoang mạc đới nóng?
-> Nóng và khô, các vực nước rất hiếm, phân bố rải rác rất xa
nhau.
- Thấp nhỏ, xơ xác.
- Em có nhận xét gì về động vật ở môi trường hoang
mạc đới nóng?
-> Có số loài động vật ít nhưng chúng rất đa dạng về
đặc điểm hình thái và tập tính.
Thích nghi với điều kiện khô hạn.
- Hãy giải thích tại sao số loài động vật ở môi trường
đới lạnh và hoang mạc đới nóng lại ít?
-> Đa dạng sinh học biểu thị rõ nét nhất ở số lượng loài
Giữ nhiệt cho cơ thể
Mỡ dưới dạ dày
Giữ nhiệt, dự trữ năng lượng, chống
rét
Lông màu trắng (mùa đông)
Lẫn với màu tuyết che mắt kẻ thù
Ngủ trong mùa đông hoặc di
chuyển tránh rét
Tiết kiệm năng lượng, tìm nơi ấm
áp tránh rét
Hoạt động về ban ngày trong
mùa hạ
Thời tiết ấm hơn, để tận dụng nguồn
nhiệt
Tập
tính
Bài tập 2: Hoàn thành bảng sau
Sự thích nghi của động vật ở môi trường đới lạnh
Bướu mỡ lạc đà
Nơi dự trữ nước.
Màu lông nhạt, giống màu cát
Dễ lẩn trốn kẻ thù.
Tập Mỗi bước nhảy cao và xa..
tính Di chuyển bằng cách quăng
thân.
Hạn chế tiếp xúc với cát nóng.
Hạn chế tiếp xúc với cát nóng.
Hoạt động vào ban đêm.
Thời tiết dịu mát hơn.
Khả năng đi xa.
Tìm nguồn nước.
Khả năng nhịn khát.
Thời gian tìm được nước rất lâu.
Chui rúc vào sâu trong cát
- ĐV ngủ đông dài.
-
Sinh sản ít.
-
Khí hậu rất khắc nghiệt.
Những câu trả lời đúng: c
Bài tập 4: Hãy chọn từ hoặc cụm từ điền vào chỗ ( ) trong các
câu sau cho phù hợp:
Đa dạng sinh học biểu thị rõ nét nhất ở (1)…. loài sinh vật. Các
loài lại thể hiện sự đa dạng về (2)…. và (3)... thích nghi
chặt chẽ với điều kiện sống của môi trường, nơi chúng
sinh sống. Trên Trái Đất, môi trường đới lạnh và môi
trường hoang mạc đới nóng là những môi trường có khí
hậu (4)… nhất, động vật sống ở đó có những đặc trưng và
số loài ít, vì chỉ có những loài có khả năng chịu đựng được
băng giá hoặc khí hậu rất khô và rất nóng mới tồn tại được
(5)…. số lượng hình thái tập tính khắc nghiệt thích nghi
Đa dạng sinh học biểu thị rõ nét nhất ở (1) số lượng loài sinh
vật. Các loài lại thể hiện sự đa dạng về (2) hình thái và (3)
tập tính thích nghi chặt chẽ với điều kiện sống của môi
trường, nơi chúng sinh sống. Trên Trái Đất, môi trường đới
lạnh và môi trường hoang mạc đới nóng là những môi