PHẦN A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do chọn đề tài:
Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật phản ánh hiện thực khách quan
bằng những hình tượng có sức biểu cảm của âm thanh.Âm nhạc gắn bó mật
thiết với đời sống con người. Ngay từ khi chào đời, em bé được ôm ấp trong
lời ru nhẹ nhàng của người mẹ, lớn lên với những bài hát đồng dao, với
những điệu hò, những khúc tình ca vui buồn được nuôi dưỡng bằng cội nguồn
của văn hoá âm nhạc dân gian. Âm nhạc được đưa vào nhà trường THCS với
tư cách là một bộ môn học độc lập.Ở nhà trường THCS mục tiêu của môn học
âm nhạc là thông qua việc giảng dạy một số vấn đề sơ giản về nghệ thuật âm
nhạc, nhằm hình thành và phát triển năng lực cảm thụ âm nhạc của học sinh,
tạo nên một “Trình độ văn hoá âm nhạc” nhất định, từ đó góp phần đào tạo
học sinh phát triển toàn diện: Đức - Trí - Thể - Mĩ. Từ mục tiêu của môn học,
chúng ta hiểu rằng: Môn âm nhạc ở trường THCS không đào tạo những người
làm nghề âm nhạc, những diễn viên, những nhạc sĩ hay ca sĩ mà mục đích
chính là thông qua môn học này để tác động vào đời sống tinh thần của các
em nhằm thực hiện nhiệm vụ giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm mĩ cho học
sinh. Muốn làm được điều đó nhất thiết các em phải được tiếp cận với âm
nhạc đích thực, bản thân các em phải là người được trực tiếp tham gia ca hát,
được nghe nhạc chứ không phải là được nghe những bài học lí thuyết khô
1


cứng xoay quanh những kí hiệu âm nhạc đơn thuần. Tuy môn âm nhạc trong
trường THCS với tư cách là một môn học độc lập song mục đích của nó nhằm
trang bị cho các em những kiến thức kĩ năng giúp khơi dậy sự say mê sáng
tạo trong hoạt động âm nhạc, làm cho đời sống tinh thần của các em thêm
phong phú, tạo điều kiện để các em tham gia vào các hoạt động khác của nhà
trường. Âm nhạc là một bộ môn năng khiếu giúp học sinh cảm thấy thoải
mái, vui vẻ hơn sau những giờ học căng thẳng từ đó phần nào thúc đẩy phong
trào văn hóa văn nghệ trong lớp, trong trường thêm vui tươi lành mạnh.Song

nhạc lí và âm nhạc thường thức. Thông thường thì dạy hát và tập đọc nhạc thì
giáo viên dễ thực hiện mục tiêu bài dạy dễ dàng hơn. Riêng phân môn âm
nhạc thường thức qua nhiều năm giảng dạy âm nhạc tôi nhận thấy đây là phân
môn học khó.Thiết bị sử dụng cho phân môn học này thường thiếu nên khó
thực hiện thành công. Thường thì giáo viên hay dạy chay. Chính vì thế mà
3


học sinh ít chú ý vì thiếu sự hấp dẫn và lôi cuốn. Vả lại nếu giáo viên vận
dụng các phương tiện dạy học phục vụ cho môn học đạt hiệu quả thì sẽ rất
cồng kềnh nhiều thiết bị như đầu đọc video, loa đài âm thanh. Vì vậy tôi
nghiên cứu tìm tòi khai thác phần mềm Powerpoint để thiết kế bài giảng dạy
học phân môn âm nhạc thường thức rất tiện lợi. Ngoài chiếc đàn Ooc gan là
dụng cụ thường ngày giáo viên khi lên lớp sử dụng thì chỉ cần thêm một chiếc
laptop được kết nối với máy chiếu, có loa âm thanh gắn bên màn chiếu mà
các phòng giáo viên tiếng Anh đang thực hiện giảng dạy thay vì phải kéo theo
đầu video, màn hình ti vi, loa, dàn âm thanh…. Để phục vụ thành công tiết
dạy có thêm phần âm nhạc thường thức. Thì tôi không phải mang vác cồng
kềnh giờ học nhẹ nhàng lại phát huy được tính sáng tạo của HS. Chính vì thế
xuất phát từ mục tiêu của bộ môn, đặc biệt là từ mục tiêu năm học 20142015.Bản thân tôi đã nhận thấy được tầm quan trọng của việc ứng dụng công
nghệ thông tin trong giảng dạy nên tôi mạnh dạn chọn đề tài: Ứng dụng
phần mềm PowerPoint thiết kế bài giảng điện tử chèn Audio, Video gây
hứng thú cho học sinh học tập tích cực phân môn âm nhạc thường thức ở
trường THCS” .

PHẦN B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I.Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu.
4



tin và truyền thông trong dạy và học”.
Trong việc đổi mới, cải tiến phương pháp dạy học, việc phát huy tính tích
cực, gây hứng thú cho học sinh có ý nghĩa rất quan trọng. Bởi xét cho cùng
công việc giáo dục phải được tiến hành trên cơ sở tự nhận thức, tự hành động.
Giáo dục phải được thực hiện thông qua hành động và hành động của bản
thân (tư duy và thực tiễn).
Đối với bộ môn Âm nhạc giáo dục nhằm bồi dưỡng những tư tưởng tình
cảm hình thành nhân cách con người mới năng động sáng tạo thông qua
những phương tiện của nghệ thuật âm nhạc để giảng dạy giáo dục và bồi
dưỡng khả năng nghe, cảm thụ, nhận thức, phát triển tư duy, óc sáng tạo góp
phần cùng các môn học khác phát triển năng lực trí tuệ cho HS, bồi dưỡng
những năng khiếu nghệ thuật, đẩy mạnh phong trào văn hóa văn nghệ làm
cho không khí của nhà trường thêm vui tươi lành mạnh. Từ mục tiêu giáo dục
6


và những lí do chung của môn học âm nhạc nói trên, bản thân tôi nhận thấy
đó là một hướng đi và là một phương pháp giáo dục đúng đắn mang tính đặc
thù của việc giáo dục cái hay cái đẹp, giáo dục tình cảm, thẩm mĩ âm nhạc
góp phần quan trọng vào việc hình thành nhân cách toàn diện của con người
mới: Đức - Trí - Thể - Mĩ. Trong nghệ thuật, nhất là âm nhạc, sự sáng tạo của
mỗi cá nhân đóng vai trò cực kì quan trọng. Sáng tạo có nhiều mức độ, có thể
phát triển từ những ý tưởng đã có, có thể là thay đổi hệ thống nguyên tắc. Học
sinh THCS đang trong thời kì phát triển nhanh về thể chất, tâm sinh lí, giai
đoạn này các em có nhiều ước mơ, suy nghĩ về cuộc sống. Trong quá trình
học âm nhạc, đây là giai đoạn rất thích hợp để phát huy tính sáng tạo của học
sinh.
- Căn cứ vào đặc trưng của nghệ thuật âm nhạc, chương trình giảng dạy môn
Âm nhạc ở trường THCS ngoài việc dạy hát, TĐN, nhạc lý thì học Âm nhạc
thường thức để nâng cao, coi trọng những kiến thức Âm nhạc phổ thông, tất



có ích cho quê hương đất nước, gia đình và xã hội. Trong quá trình giảng dạy
tôi đã cố gắng học hỏi bạn bè, đồng nghiệp, đồng thời nghiên cứu về một số
giải pháp nhằm tạo hứng thú học tập cho học sinh, góp phần nâng cao chất
lượng dạy học ở bộ môn Âm nhạc mà cụ thể là phân môn Âm nhạc thường
thức.
II. Thực trạng của vấn đề nghiên cứu
Mặc dù môn học Âm nhạc đóng một vai trò quan trọng như những môn học
khác ở trường THCS nói chung và trường THCS Vĩnh Yên mà tôi đang trực
tiếp giảng dạy nói riêng. Nhưng trong thực tế , giờ học Âm nhạc các phân
môn như học hát và tập đọc nhạc học sinh học tập rất hứng thú dễ lôi cuốn
nhưng ngược lại phân môn âm nhạc thường thức học sinh chưa thực sự chú ý
học tập giờ học còn nhàm chán, hiệu quả giờ học chưa cao.

Thực trạng về chất lượng: Qua kết quả học tập nhiều năm học trước
và cụ thể là theo khảo sát chất lượng đầu năm của học sinh trường
THCS Vĩnh Yên – Vĩnh Lộc. Năm học 2013- 2014 như sau:
* Khảo sát đầu năm
Lớp 8a : Đối chứng
Lớp 8b : Thực nghiệm
Môn khối

Số

Chưa đạt
SL
%

SL

Theo tôi những nguyên nhân cơ bản dẫn đến tình trạng trên là:
- Các em chưa thấy được tầm quan trọng của phân môn âm nhạc thường
thức, còn hời hợt chưa thực sự yêu thích phân môn âm nhạc thường thức.
- Các giờ học có phân môn âm nhạc thường thức chưa gây được sự hứng
thú cho học sinh.
- Các em thấy khó nhớ được các tên tác giả, tác phẩm, bài hát, chưa cảm thụ
được cái hay cái đẹp trong tác phẩm âm nhạc thường thức.
- Giáo viên chưa đầu tư vào tiết dạy, bài soạn chưa chu đáo, tình trạng dạy
chay còn khá phổ biến.
- Giáo viên và học sinh chưa bắt kịp với sự đổi mới phương pháp dạy và
học, giáo viên còn lúng túng trong phương pháp áp dụng, không định hình rõ
10


nên sử dụng phương pháp này trong từng bài nào? Áp dụng máy móc, sử
dụng công nghệ thông tin vào bài giảng còn nhiều hạn chế.
- Thiết bị, đồ dùng dạy học còn thiếu chưa đáp ứng được nhu cầu dạy học.
III. Giải pháp và tổ chức thực hiện
Xuất phát từ thực tế bộ môn và quá trình giảng dạy của mình tôi thấy giáo
viên cần đầu tư, thiết kế bài giảng làm sao để lôi cuốn học sinh. Cần tạo cho
các em một không khí học tập thoải mái, sôi nổi, hứng thú trong dạy học âm
nhạc đặc biệt là phân môn âm nhạc thường thức. Để gây được sự chú ý và
hứng thú học tập bộ môn đặc biệt là phân môn âm nhạc thường thức thì giáo
viên có thể khai thác và vận dụng phần mềm Powerpoint để thiết kế bài giảng
một cách khoa học, tiện lợi không phải mất nhiều đồ dùng, thiết bị sử dụng
trong giờ học vẫn có thể tạo nên một giờ học sôi nổi, nhẹ nhàng lôi cuốn được
các em học sinh mà giờ học lại đạt hiệu quả cao đó là cách thiết kế rất đơn
giản có thể tạo ra các video, các bản nhạc cần cho học sinh nghe và minh họa
trong phần âm nhạc thường thức thông qua việc khai thác phần mềm
Powerpoint mà tôi đã thực hiện giảng dạy ở trường và thu được kết quả hết

Bước 2: Cửa sổ Insert Video hiện ra, bạnchọn video cần chèn và
nhấn Insert để hoàn tất việc chèn video.
Đối với PowerPoint 2013
Bước1:Tương tự như các phiên bản word khác, bạn kích vào
tab Insert, chọn Video và chọn Video on My PC (như hình dưới):

13


Bước 2: Tiến hành chọn video trong hộp thoại Insert Video và
nhấn Insert để hoàn thành.
b. Cách chèn audio vàoPowerpoint
Với PowerPoint 2003
Bước 1: Chọn slide muốn chèn Audio, sau đó vào Insert, chọn Movies and
Sounds và chọn Sound from File…

Bước 2: Khi cửa sổ Insert Sound hiện ra, bạn tìm đến đường dẫn chứa file
cần chèn sau đó nhấn OK.
14


Bước 3: Xuất hiện hộp thoại yêu cầu bạn chọn cách xuất hiện của file âm
thanh vừa chèn.

- Chọn Automatically nếu muốn nó tự động phát khi bạn bắt đầu trình chiếu
slide.
- Chọn When Clicked nếu bạn muốn nó phát khi bạn kích vào biểu tượng cái
loa trên slide.
Với PowerPoint 2007
Bước 1: Nhấp vào tab Insert, chọn mũi tên nhỏ góc dưới của biểu


17


- ÔN TẬP TẬP ĐỌC NHẠC: TĐN SỐ 1
- ÂM NHẠC THƯỜNG THỨC: NHẠC SĨ TRẦN HOÀN
VÀ BÀI HÁT MỘT MÙA XUÂN NHO NHỎ
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức: - HS hát thuộc bài hát.
- Đọc ôn bài TĐN số 1 chính xác về cao độ, trường độ và tiết tấu.
- Nắm những nét chính về cuộc đời và hoạt động âm nhạc của nhạc sĩ
Trần Hoàn.
2. Kỹ năng: - Hát ôn đúng sắc thái bài Mùa thu ngày khai trường
- Hát đuổi đúng nhịp
3. Thái độ: - Yêu quê hương, trường lớp, có ý thức vươn lên trong học tập và
rèn luyện.
4. Năng lực HS cần đạt: - Qua bài học sinh có khả hát và biểu diễn trước lớp
trường bài hát Mùa thu ngày khai trường. Có khả năng nghe và cảm thụ các
tác phẩm âm nhạc của nhạc sĩ Trần Hoàn.
II. Chuẩn bị:
+ Giáo viên: - Đàn Organ, bảng phụ, thanh phách, soạn bài giảng điện
tử
+ Học sinh: - Sách giáo khoa, thanh phách.
III. Hoạt động dạy- học:
18


1. Ổn định
2. Kiểm tra bài cũ: Trình bày bài hát Mùa thu ngày khai trường ?
3. Bài mới

- Yêu cầu tập hát đuổi
*HĐ2 GV ghi bảng

- Hát ôn kết hợp thể hiện
các động tác phụ họa đã
tập
- Hát đối đáp theo nhóm,
mỗi nhóm 1 câu đến hết
bài
- HS thực hiện
- Thực hành
- Thực hiện
- HS ghi bài

ND 2: Ôn tập: Tập đọc nhạc
20


TĐN số 1:
Lắng nghe để nhớ
- Đọc gam Cdur và luyện
- Đệm cho HS nhớ giai điệu TĐN số 1

trụ

- Đọc giai điệu bài TĐN số 1 kết hợp thực hiện - HS nghe
tiết tấu, gõ phách đọc kết hợp đánh nhịp

2
4

*HĐ3:GV ghi bảng

- Đọc ôn theo nhóm

ND 3: Âm nhạc thường thức : Nhạc sĩ Trần HS ghi bài
Hoàn và bài hát Một mùa xuân nho nhỏ.
- GV cho HS xem ảnh tác giả hình ảnh được
giáo viên trình chiếu trên Powerpoint.

- Quan sát chân dung nhạc

- GV hỏi ?

sĩ

Em hãy tóm tắt về tác giả

- HS trả lời

1- Nhạc sĩ Trần Hoàn
- Tên thật là Nguyễn Tăng Hích, sinh năm 1928, - HS đọc nội dung SGK

21


ở quảng Trị. Nguyên là Bộ trưởng Bộ Văn hóa

HS nêu nội dung

Thông tin. Mất năm 2003


- Hát thuộc bài hát Mùa thu ngày khai trường và đọc đúng bài

TĐN số 1.
- Nắm sơ lược về cuộc đời và sự nghiệp của nhạc sĩ Trần Hoàn.
5. Dặn dò: - Lí là gì? Được xây dựng như thế nào?
- Phân tích bài hát Lí dĩa bánh bò
6/ Rút kinh nghiệm giờ dạy:
Qua ví dụ 1 ta thấy : Việc chèn âm thanh (Audio) trên slide của bài giảng
điện tử rất tiện lợi . Giáo viên không phải mất nhiều thời gian vì vừa phải
cùng một lúc sử dụng nhiều loại đồ dùng thiết bị. Giờ học được liên kết hài
hòa không bị ngắt quãng mà học sinh đang chú ý trên màn hình máy chiếu
không phải thay đổi sang sự chú ý khác khi giáo viên đang thực hiện bài
giảng cho nên tiết học sẽ cuốn hút và lôi cuốn học sinh hơn hiệu quả giờ học
sẽ được nâng lên. Giáo viên cũng không phải vất vả cho việc sử dụng nhiều
loại đồ dùng cùng một lúc.Để có được một tiết dạy thành công phải mất rất
nhiều công sức để mang vác và lắp đặt đồ dùng. Đến khi thực hiện giờ dạy thì
tất bật vì phải sử dụng cùng một lúc rất nhiều đồ dùng làm cho học sinh dễ
mất tập trung chú ý chưa kể đến trường hợp giờ học đang liền mạch không
may đầu đọc âm thanh loa đài bị trục trặc thì không thể thành công được tiết
dạy.

24


Ví dụ 2 : Tiết học có phân môn âm nhạc thường thức sử dụng chèn video
bài hát Hò kéo pháo
TIẾT 6

- ÔN TẬP BÀI HÁT: LÍ DĨA BÁNH BÒ