Luận văn tốt ngiệp

Sinh viên: Ngô Đức Chiến

Học viện tài chính

1

Lớp: CQ 47/05.03


Luận văn tốt ngiệp

Học viện tài chính

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
DN: doanh nghiệp
HQ: hải quan
HQĐT: hải quan điện tử
KCN: khu công nghiệp
NK: nhập khẩu
NSNN: ngân sách nhà nước
PMD: phi mậu dịch
QĐ: quyết định
SXXK: sản xuất xuất khẩu
TCHQ: tổng cục hải quan
TK: tờ khai
TTHQ: thủ tục hải quan
TTĐB: tiêu thụ đặc biệt
TX-TN: tạm xuất- tái nhập
XK: xuất khẩu

Bảng 2.9: Số lượng tờ khai và kim ngạch XNK loại hình nhập khẩu
nguyên liệu để SXXK năm 2012
Bảng 2.10: Số lượng tờ khai và kim ngạch XNK loại hình nhập khẩu
nguyên liệu để SXXK từ 01/01/2013 đến 15/03/2013

Sinh viên: Ngô Đức Chiến

3

Lớp: CQ 47/05.03


Luận văn tốt ngiệp

Học viện tài chính

LỜI MỞ ĐẦU
Việt Nam là quốc gia đang trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, do đó
chiến lược hướng vào xuất khẩu, đẩy mạnh xuất khẩu, coi xuất khẩu là hướng
ưu tiên có vai trò vô cùng quan trọng trên con đường công nghiệp hoá và hiện
đại hoá đất nước.
Để đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu cả về lượng và chất, nâng cao sức
cạnh tranh của hàng hoá và doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường thế giới. Việt
Nam đã có những chính sách hợp lý để phát triển kinh tế, hội nhập với kinh tế
thế giới; và đã trở thành thành viên của tổ chức thương mại thế giới (WTO),
diễn đàn hợp tác kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương (APEC), tham gia vào các
khu vực mậu dịch tự do như AFTA, và Tổ chức hải quan thế giới (WCO) .
Cùng với quá trình đó, các doanh nghiệp Việt Nam cũng đang dần từng
bước chuyển đổi, từ đơn thuần là nhận gia công hàng hoá cho đối tác nước ngoài
sang chủ động nhập nguyên liệu, sản xuất hàng hoá và tìm thị trường xuất khẩu.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để sản
xuất xuất khẩu trong đó nhấn mạnh đến tình hình thực hiện TTHQ đối với loại
hình này.
Đề tài nghiên cứu trên phương pháp phân tích thực trạng thực hiện TTHQ
vớinguyên liệu nhập khẩu để sản xuất hàng xuất khẩu tại chi cục hải quan KCN
Bắc Thăng Long qua các năm, làm rõ các vấn đề còn tồn đọng, từ đó đề xuất
một số giải pháp để khắc phục.
Do em được phân công thực tập tại chi cục hải quan KCN Bắc Thăng
Long nên phạm vi nghiên cứu của đề tài là trong phạm vi chi cục hải quan KCN
Bắc Thăng Long.
Kết cầu của đề tài gồm 3 chương:
Chương 1: Những vấn đề chung về thủ tục hải quan đối với
nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để sản xuất hàng xuất khẩu
Chương 2: Công tác thực hiện thủ tục hải quan đối với nguyên
liệu nhập khẩu để sản xuất hàng xuất khẩu tại chi cục hải quan KCN Bắc
Thăng Long

Sinh viên: Ngô Đức Chiến

5

Lớp: CQ 47/05.03


Luận văn tốt ngiệp

Học viện tài chính

Chương 3: Một số giải pháp nâng cao chất lượng thực hiện thủ
tục hải quan đối với nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để sản xuất hàng xuất

đổi, bổ sung năm 2005) có xác định rõ khái niệm về thủ tục Hải quan và những
việc cần thực hiện của người khai Hải Quan và công chức Hải Quan.
Theo đó, “Thủ tục hải quan là các công việc mà người khai hải quan và
công chức hải quan phải thực hiện theo quy định của Luật Hải quan đối với hàng
hoá, phương tiện vận tải”. Cụ thể:
 Khi làm thủ tục hải quan, người khai hải quan phải:

- Khai và nộp tờ khai hải quan; nộp, xuất trình chứng từ thuộc hồ sơ hải
quan;trong trường hợp thực hiện thủ tục hải quan điện tử, người khai hải quan
được khai và gửi hồ sơ hải quan thông qua hệ thống xử lý dữ liệu điện tử của
Hải quan;
- Đưa hàng hoá, phương tiện vận tải đến địa điểm được quy định cho việc kiểm
tra thực tế hàng hoá, phương tiện vận tải;
- Nộp thuế và thực hiện các nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật.
 Khi làm thủ tục hải quan, công chức hải quan phải:

Sinh viên: Ngô Đức Chiến

7

Lớp: CQ 47/05.03


Luận văn tốt ngiệp

Học viện tài chính

- Tiếp nhận và đăng ký hồ sơ hải quan;trong trường hợp thực hiện thủ tục hải
quan điện tử, việc tiếp nhận và đăng ký hồ sơ hải quan được thực hiện thông
qua hệ thống xử lý dữ liệu điện tử của Hải quan;


Luận văn tốt ngiệp

Học viện tài chính

Ngoài ra trong thông tư 222-2009/TT-BTC cũng nêu rõ các khái niệm cần
sáng tỏ liên quan đến Thủ tục Hải quan điện tử. Trong đó:
- Thông điệp dữ liệu điện tử hải quan là thông tin được tạo ra, gửi đi, được nhận
và được lưu trữ bằng phương tiện điện tử theo định dạng chuẩn để thực hiện thủ
tục hải quan điện tử.
- Chứng từ điện tử là chứng từ tạo ra theo quy định tại Khoản 1 Điều 3 Chương I
Nghị định số 27/2007/NĐ-CP ngày 23/02/2007 về giao dịch điện tử trong lĩnh
vực tài chính được sử dụng để thực hiện thủ tục hải quan điện tử.
- Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan là hệ thống thông tin do Tổng cục Hải
quan quản lý tập trung, thống nhất, sử dụng để thực hiện thủ tục hải quan điện
tử.
- Hệ thống khai hải quan điện tử là hệ thống thông tin do người khai hải quan
quản lý, sử dụng để thực hiện thủ tục hải quan điện tử.
Thực hiện Nghị định số 87/2012/NĐ-CP ngày 23/10/2012 của Chính phủ
quy định chi tiết một số điều của Luật Hải quan về thủ tục hải quan điện tử đối
với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu thương mại, Bộ Tài chính đã ban hành
Thông tư số 196/2012/TT-BTC ngày 15/11/2012 quy định thủ tục hải quan điện
tử đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu thương mại, có hiệu lực kể từ ngày
01/01/2013.
Hình 1.1: QUY TRÌNH THỦ TỤC HẢI QUAN ĐIỆN TỬ

Sinh viên: Ngô Đức Chiến

9



HÓA

nếu cần)

Gửi thông tin

Gửi kết quả

khai báo

xử lý cho DN

Mang bộ hồ sơ đến chi

KIỂM TRA

cục Hải quan điện tử

THỰC TẾ
HÀNG HÓA
(Do chi cục

TIẾP NHẬN

PHÂN

Hải quan điện

THÔNG TIN


Luận văn tốt ngiệp

Học viện tài chính

1.1.3

Cơ sở pháp lý , đối tượng áp dụng

1.1.3.1

Cơ sở pháp lý
Để thực hiện có hiệu quả thủ tục hải quan, Việt Nam đã xây dựng một hệ

thống cơ sở pháp lý, bao gồm:
-

Luật Hải quan số 29/2001/QH10 ngày 29 tháng 6 năm 2001 và Luật số
42/2005/QH11 ngày 14 tháng 6 năm 2005 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật
Hải quan;

-

Luật Giao dịch điện tử số 51/2005/QH11 ngày 29 tháng 11 năm 2005;

-

Nghị định số 154/2005/NĐ-CP ngày 15 tháng 12 năm 2005 của Chính phủ quy
định thủ tục hải quan, chế độ kiểm tra, giám sát hải quan;


-

Thông tư 196/2012/TT-BTC quy định thủ tục hải quan điện tử đối với hàng hóa
xuất, nhập khẩu thương mại

Sinh viên: Ngô Đức Chiến

11

Lớp: CQ 47/05.03


Luận văn tốt ngiệp

-

Học viện tài chính

Quyết định 3046/2012–TCHQ về việc ban hành quy trình thủ tục hải quan điện
tử đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu thương mại.

-

Quyết định 1279/QĐ-TCHQ của Tổng cục Hải quan về việc ban hành quy trình
nghiệp vụ quản lý đối với nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để sản xuất hàng hóa
xuất khẩu

1.1.3.2

Đối tượng áp dụng

-

Khi tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh không giữ nguyên được hình
thái vật chất ban đầu.

Sinh viên: Ngô Đức Chiến

12

Lớp: CQ 47/05.03


Luận văn tốt ngiệp

Học viện tài chính

-

Chỉ tham gia vào một chu kỳ sản xuất kinh doanh .

-

Giá trị nguyên vật liệu sản xuất được chuyển dịch toàn bộ một lần vào giá trị sản
phẩm mới tạo ra hoặc vào chi phí kinh doanh trong kỳ.

1.2.2

Nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất hàng xuât khẩu
Khái niệm:


-

Nguyên liệu, vật tư trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất sản phẩm xuất khẩu
nhưng không trực tiếp chuyển hoá thành sản phẩm hoặc không cấu thành thực
thể sản phẩm;

-

Sản phẩm hoàn chỉnh do doanh nghiệp nhập khẩu để gắn vào sản phẩm xuất
khẩu, để đóng chung với sản phẩm xuất khẩu được sản xuất từ nguyên liệu, vật

Sinh viên: Ngô Đức Chiến

13

Lớp: CQ 47/05.03


Luận văn tốt ngiệp

Học viện tài chính

tư nhập khẩu hoặc để đóng chung với sản phẩm xuất khẩu được sản xuất từ
nguyên liệu, vật tư mua trong nước thành mặt hàng đồng bộ để xuất khẩu ra
nước ngoài;
-

Vật tư làm bao bì hoặc bao bì để đóng gói sản phẩm xuất khẩu;

-

+Nguyên liệu, vật tư nhập khẩu theo loại hình SXXK và nguyên liệu, vật
tư nhập khẩu theo loại hình kinh doanh nội địa
+ Sản phẩm được sản xuất từ toàn bộ nguyên liệu nhập khẩu theo loại
hình nhập kinh doanh nội địa.

Sinh viên: Ngô Đức Chiến

14

Lớp: CQ 47/05.03


Luận văn tốt ngiệp

Học viện tài chính

Nguyên liệu, vật tư nhập khẩu theo loại hình nhập kinh doanh nội
địa được làm nguyên liệu, vật tư theo loại hình SXXK với điều kiện thời gian
nhập khẩu không quá hai năm kể từ ngày đăng ký tờ khai hải quan nhập khẩu
nguyên liệu, vật tư đó đến ngày đăng ký tờ khai xuất khẩu sản phẩm cuối cùng
có sử dụng nguyên liệu, vật tư của tờ khai nhập khẩu.
Sản phẩm sản xuất từ nguyên liệu nhập khẩu theo loại hình SXXK
có thể do doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu, vật tư sản xuất sản phẩm trực
tiếp xuất khẩu hoặc bán sản phẩm khác cho doanh nghiệp khác xuất khẩu.
Đặc điểm của hàng xuất khẩu:
-

Thường là những hàng hóa có chất lượng tốt, có khả năng cạnh tranh trên thị
trường quốc tế. Sản phẩm xuất khẩu ngoài việc phải đáp ứng điều kiện tiêu
chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng quốc gia còn phải đáp ứng các tiêu chuẩn

khẩu
Để thực hiện một hợp đồng xuất khẩu sản phẩm sản xuất từ nguyên vật
liệu nhập khẩu theo loại hình nhập sản xuất xuất khẩu thủ tục hải quan thực hiện
theo trình tự sau:
-

Nhập khẩu nguyên vật liệu.

-

Đăng ký,điều chỉnh định mức; kiểm tra định mức; đăng ký danh mục sản phẩm
xuất khẩu

-

Xuất khẩu sản phẩm

-

Thanh khoản tờ khai nhập SXXK

1.3.1

Thủ tục nhập khẩu nguyên vật liệu, đăng ký hợp đồng

Đối với cá nhân, tổ chức

Sinh viên: Ngô Đức Chiến

Đối với cơ quan nhà nước

vật tư đầu tiên thuộc Bảng đăng ký.
+Doanh nghiệp kê khai đầy đủ các
nội dung nêu trong Bảng đăng ký
nguyên liệu, vật tư nhập khẩu:
- Tên gọi là tên của toàn bộ
nguyên liệu, vật tư sử dụng.
- Mã số HS
- Mã nguyên liệu, vật tư do doanh
nghiệp tự xác định theo hướng dẫn
của Chi cục Hải quan làm thủ tục
nhập khẩu.

-

Đối với những Chi cục Hải quan ứng dụng công nghệ thông tin để quản lý loại
hình SXXK thì ngoài các công việc trên phải thực hiện thêm các công việc sau:
+ Công chức Hải quan làm nhiệm vụ tiếp nhận, đăng ký tờ khai nhập
khẩu:

• Nhập máy danh mục nguyên liệu, vật tư nhập khẩu do doanh nghiệp đăng ký khi

đăng ký tờ khai nhập khẩu lô hàng đầu tiên thuộc danh mục này;

Sinh viên: Ngô Đức Chiến

17

Lớp: CQ 47/05.03




Hợp đồng mua bán hàng hoá

01

Hóa đơn thương mại

01

Vận tải đơn

01

• Tuỳ từng trường hợp cụ thể dưới đây, người khai hải quan nộp thêm, xuất trình

các chứng từ sau:
Bản kê chi tiết hàng hoá đối với hàng hoá , Giấy đăng ký kiểm tra
hoặc giấy thông báo miễn kiểm tra hoặc giấy thông báo kết quả kiểm tra của tổ
chức kỹ thuật , Tờ khai trị giá hàng nhập khẩu, Giấy phép nhập khẩu, Giấy

Sinh viên: Ngô Đức Chiến

18

Lớp: CQ 47/05.03


Luận văn tốt ngiệp

Học viện tài chính

nghiệp được điều chỉnh định mức mã
hàng đã đăng ký nhưng phải có văn
bản giải trình lý do cụ thể
- Việc điều chỉnh định mức phải thực
hiện trước khi làm thủ tục xuất khẩu lô
sản phẩm có định mức điều chỉnh.

- Định mức nguyên liệu, vật tư là định mức thực tế sử dụng để sản xuất
sản phẩm xuất khẩu, bao gồm cả phần tỷ lệ phế liệu, phế phẩm nằm trong định

Sinh viên: Ngô Đức Chiến

19

Lớp: CQ 47/05.03


Luận văn tốt ngiệp

Học viện tài chính

mức tiêu hao thu được trong quá trình sản xuất hàng hóa xuất khẩu từ nguyên
liệu, vật tư nhập khẩu.
Cách tính định mức như sau:
 Đối với nguyên liệu cấu thành sản phẩm hoặc chuyển hoá thành sản phẩm: định

mức nguyên liệu là lượng nguyên liệu cấu thành một đơn vị sản phẩm hoặc
chuyển hoá thành một đơn vị sản phẩm; tỷ lệ hao hụt là lượng nguyên liệu hao
hụt (bao gồm cả phần tạo thành phế liệu, phế phẩm) tính theo tỷ lệ % so với
nguyên vật liệu cấu thành sản phẩm hoặc chuyển hoá thành sản phẩm;


+ Bảng định mức doanh nghiệp đăng ký hoặc điều chỉnh định mức đã
đăng ký (mẫu 07/ĐKĐM-SXXK);
+ Bảng Đăng ký danh mục sản phẩm xuất khẩu 08/DMSP-SXXK.
1.3.3. Thủ tục xuất khẩu sản phẩm

Đối với cá nhân, tổ chức

Đối với cơ quan nhà nước

- Trước khi làm thủ tục xuất
- Bước 1: Cơ quan hải quan tiếp nhận hồ
khẩu, DN phải thông báo bằng sơ; kiểm tra điều kiện và đăng ký tờ khai hải
văn cho Chi cục Hải quan nơi quan; kiểm tra hồ sơ và thông quan đối với
làm thủ tục nhập khẩu nguyên lô hàng miễn kiểm tra thực tế hàng hoá;
liệu, vật tư biết để theo dõi và
- Bước 2: Kiểm tra thực tế hàng hóa và
thanh khoản.
thông quan đối với lô hàng phải kiểm tra
- Khi tiến hành kiểm tra thực thực tế;
tế hàng hoá, doanh nghiệp phải
- Bước 3: Thu thuế, lệ phí hải quan; đóng
xuất trình mẫu nguyên và bảng
dấu “Đã làm thủ tục hải quan”; trả tờ khai
định mức đã đăng ký để công
cho người khai hải quan;
chức hải quan kiểm tra
- Bước 4: Phúc tập hồ sơ.
 Đối với những Chi cục Hải quan ứng dụng công nghệ thông tin để thực hiện



21

Lớp: CQ 47/05.03


Luận văn tốt ngiệp

Học viện tài chính

nhận thực xuất để nhập ngày thực xuất vào máy hoặc khi nhận được Bảng thống
kê Biên bản bàn giao từ Hải quan cửa khẩu (đối với hàng chuyển cửa khẩu).
 Thành phần, số lượng hồ sơ:

Thành phần

Số lượng
Bản chính

Tờ khai hải quan

Bản sao

02

Hợp đồng mua bán hàng hóa

01

Hợp đồng uỷ thác xuất khẩu (nếu

+ Nguyên tắc thanh khoản:

• Trường hợp cơ quan hải quan áp dụng công nghệ thông tin để thanh khoản thì

Tờ khai nhập khẩu trước, tờ khai xuất khẩu trước phải được thanh khoản trước;
trường hợp tờ khai nhập khẩu trước nhưng do nguyên liệu, vật tư của tờ khai này

Sinh viên: Ngô Đức Chiến

22

Lớp: CQ 47/05.03


Luận văn tốt ngiệp

Học viện tài chính

chưa đưa vào sản xuất nên chưa thanh khoản được thì doanh nghiệp phải có văn
bản giải trình với cơ quan hải quan khi làm thủ tục thanh khoản.
• Tờ khai nhập khẩu nguyên liệu, vật tư phải có trước tờ khai xuất khẩu sản phẩm.
• Một tờ khai nhập khẩu nguyên liệu, vật tư có thể được thanh khoản nhiều lần.
• Một tờ khai xuất khẩu chỉ được thanh khoản một lần.
• Riêng một số trường hợp như một lô hàng được thanh khoản làm nhiều lần, sản

phẩm sản xuất xuất khẩu có sử dụng nguyên liệu nhập kinh doanh làm thủ tục
nhập khẩu tại Chi cục Hải quan khác thì một tờ khai xuất khẩu có thể được
thanh khoản từng phần. Cơ quan hải quan khi tiến hành thanh khoản phải đóng
dấu “đã thanh khoản” trên tờ khai xuất khẩu; đối với nguyên liệu, vật tư nhập
khẩu có thuế suất bằng 0 % thì đóng dấu “đã thanh khoản” lên bản chính tờ khai

của hồ sơ thanh - Nếu hồ sơ đồng bộ, hợp lệ: chuyển sang kiểm tra chi tiết.
khoản
- Nếu hồ sơ không đồng bộ, không hợp lệ: thông báo cho
doanh nghiệp biết và trả hồ sơ cho doanh nghiệp.

3. Kiểm tra chi a. Nếu thanh khoản thủ công:
tiết hồ sơ thanh
- Kiểm tra, đối chiếu số liệu trên tờ khai xuất khẩu, nhập khẩu,
khoản
của
định mức với hồ sơ thanh khoản của doanh nghiệp.
doanh nghiệp
- Kiểm tra kết quả tính toán trên bảng thanh khoản.
- Kiểm tra báo cáo tính thuế.
b. Nếu thanh khoản bằng máy tính:
Đối chiếu số liệu các
tờ khai xuất khẩu, nhập khẩu, định mức, hồ sơ thanh khoản
của doanh nghiệp với số liệu trên máy.
c. Trường hợp số liệu thanh khoản của doanh nghiệp có sai sót
thì yêu cầu doanh nghiệp giải trình và báo cáo lãnh đạo Chi
cục
d. Xác nhận kết quả kiểm tra hồ sơ thanh khoản vào các bảng
biểu thanh khoản, ký đóng dấu công chức.

4. Làm thủ tục - Đề xuất việc giải quyết không thu thuế, hoàn thuế trình lãnh
không thu thuế; đạo Chi cục;
hoàn thuế
- Đề xuất trình lãnh đạo Chi cục giải quyết thu thuế đối với
nguyên vật liệu dư thừa, không đưa vào sản xuất.
- Báo cáo cấp trên vướng mắc vượt thẩm quyền giải quyết của


Công văn yêu cầu thanh khoản, hoàn 01
lại thuế, không thu thuế nhập khẩu
Tờ khai hải quan nhập khẩu

01

Chứng từ nộp thuế

01

Tờ khai hải quan hàng hóa xuất khẩu

01

Hợp đồng xuất khẩu

01

Hợp đồng nhập khẩu

01

Chứng từ thanh toán cho hàng hoá xuất
khẩu

01

Hợp đồng liên kết sản xuất hàng hoá
xuất khẩu nếu là trường hợp liên kết