BỘ TƯ PHÁP
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

BÀI TẬP LỚN HỌC KỲ
MÔN: PHÁP LUẬT VÊ
GIAO DỊCH BẢO ĐẢM
ĐÊ BÀI 7:
Biện pháp bảo lãnh: So sánh quy định của
BLDS 2005 và 2015; phân tích, đánh giá những điểm mới
trong BLDS 2015 và cho ví dụ minh họa.
Họ và tên: NGUYỄN NGỌC ÁNH
MSSV: 391214
Lớp: N03
Nhóm: 03

Hà Nội, 2016


MỤC LỤC
Trang
MỤC LỤC........................................................................................................1
LỜI MỞ ĐẦU..................................................................................................2
NỘI DUNG.......................................................................................................2
I. Khái quát về biện pháp bảo lãnh trong BLDS 2005.................................2
1. Khái niệm và đặc điểm............................................................................2
2. Chủ thể trong quan hệ bảo lãnh...............................................................3
3. Đối tượng và phạm vi bảo lãnh...............................................................3
4. Nội dung của bảo lãnh.............................................................................3
II. So sánh quy định với BLDS 2015; phân tích, đánh giá và cho ví du
minh họa...........................................................................................................5
A. Phân tích, đánh giá.................................................................................5

không có khả năng thực hiện nghĩa vụ của mình”.
Bảo lãnh là một trong những biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ nên
cũng mang những đặc điểm chung giống các biện pháp bảo đảm khác, ngoài
ra, bảo lãnh còn có những đặc điểm riêng sau đây:
- Bảo lãnh là biện pháp mang tính chất đối nhân.
- Bên bảo đảm trong bảo lãnh bao giờ cũng là người thứ ba.
3


- Nghĩa vụ giữa những người cùng bảo lãnh với bên nhận bảo lãnh là
nghĩa vụ liên đới, trừ khi có thỏa thuận khác.
2. Chủ thể trong quan hệ bảo lãnh.
Hiện nay, vẫn có quan điểm khác nhau về chủ thể trong quan hệ bảo
lãnh. Quan điểm thứ nhất cho rằng quan hệ bảo lãnh chỉ là quan hệ giữa bên
bảo lãnh với bên nhận bảo lãnh. Quan điểm thứ hai cho rằng quan hệ bảo lãnh
là quan hệ ba bên: bên bảo lãnh, bên nhận bảo lãnh và bên được bảo lãnh.
Xét thấy rằng, khi thực hiện quan hệ bảo lãnh thì người được bảo lãnh có
thể biết hoặc không biết cam kết bảo lãnh giữa hai bên và sự đồng ý hay
không của người được bảo lãnh không làm ảnh hưởng đến quan hệ bảo lãnh.
Do đó, quan hệ bảo lãnh chỉ bao gồm hai bên là:
- Bên bảo lãnh: là bên cam kết trước bên có quyền trong quan hệ nghĩa
vụ được bảo đảm về việc thực hiện nghĩa vụ thay cho bên có nghĩa vụ trong
quan hệ nghĩa vụ đó nếu đến thời hạn thực hiện nghĩa vụ mà bên có nghĩa vụ
không thực hiện hoặc thực hiện không đúng, không đầy đủ nghĩa vụ.
- Bên nhận bảo lãnh: là bên có quyền trong quan hệ nghĩa vụ được bảo
đảm bằng biện pháp bảo lãnh.
3. Đối tượng và phạm vi bảo lãnh.
Đối tượng của biện pháp bảo lãnh: có thể là tài sản hoặc công việc tùy
theo nghĩa vụ được bảo đảm là nghĩa vụ thanh toán tiền hay nghĩa vụ thực
hiện một công việc nhất định.

người có quyền về việc mỗi người chỉ bảo lãnh một phần nghĩa vụ độc lập
hoặc pháp luật đã quy định từng phần nghĩa vụ độc lập, thì mỗi người bảo
lãnh chỉ phải thực hiện phần nghĩa vụ trong phạm vi mà mình đã cam kết bảo
lãnh (Điều 365 BLDS 2005).
Nếu người bảo lãnh được ngươì nhận bảo lãnh miễn việc thực hiện nghĩa
vụ thì người được bảo lãnh vẫn phải thực hiện nghĩa vụ đó đối với người có
quyền. Trong trường hợp người nhận bảo lãnh chỉ miễn cho một người trong
số những người bảo lãnh liên đới việc thực hiện phần nghĩa vụ bảo lãnh của
người đó, thì những người bảo lãnh khác vẫn phải thực hiện nghĩa vụ trong
phạm vi mà họ đã bảo lãnh (Điều 368 BLDS 2005).

5


II. SO SÁNH VỚI BLDS 2015; PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ VÀ CHO VÍ
DỤ MINH HỌA.
A. Phân tích, đánh giá.
1. Khái niệm và hình thức bảo lãnh.
BLDS 2015 vẫn giữ nguyên khái niệm về bảo lãnh, chỉ khác là được
tách ra thành hai khoản, giúp cho điều luật trở nên rõ ràng, mạch lạc hơn.
Về hình thức bảo lãnh, Điều 362 BLDS 2005 quy định việc bảo lãnh
phài được lập thành văn bản và phải công chứng, chứng thực trong trường
hợp pháp luật có quy định. Tuy nhiên, BLDS 2015 lại bỏ điều luật quy định
về hình thức. Việc lược bỏ này thể hiện sự tôn trọng yếu tố thỏa thuận và
tránh sự ràng buộc giữa các bên chủ thể khi tham gia vào quan hệ bảo lãnh.
Mặc dù vậy, có câu nói “giấy trắng mực đen”, do đó quy định bảo lãnh phải
lập thành văn bản là bằng chứng chứng minh có sự cam kết bảo lãnh giữa các
bên, nhất là có tranh chấp xảy ra.
2. Phạm vi bảo lãnh .
Ngoài các khoản nghĩa vụ bảo lãnh quy định tại BLDS 2005, BLDS

3. Quan hệ giữa bên bảo lãnh và bên nhận bảo lãnh
Bổ sung quy định sau: Trường hợp bên được bảo lãnh không thực hiện
hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ của mình thì bên nhận bảo lãnh có quyền
yêu cầu bên bảo lãnh phải thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh, trừ trường hợp các
bên có thỏa thuận bên bảo lãnh chỉ phải thực hiện nghĩa vụ thay cho bên được
bảo lãnh trong trường hợp bên được bảo lãnh không có khả năng thực hiện
nghĩa vụ (Điều 339 BLDS 2015).
Quy định mới này còn có hạn chế như: chưa quy định cụ thể việc thực
hiện quyền yêu cầu của bên nhận bảo lãnh này vào thời điểm trước hay sau
khi đến hạn; thứ hai, việc quy định như vậy có thể khiến bên được bảo lãnh cố
tình không thực hiện hoặc thực hiện không đúng để bên bảo lãnh phải thực
hiện nghĩa vụ thay mình. Do đó cần quy định thêm bên bảo lãnh có quyền từ
chối thực hiện nghĩa vụ thay nếu chứng minh được bên được nhận bảo lãnh
cố tình không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ, trừ trường hợp
có thỏa thuận khác.
4. Quyền yêu cầu của bên bảo lãnh.

7


Mặc dù khác nhau về cách diễn đạt nhưng BLDS 2015 vấn chỉ quy định
về “bên bảo lãnh có quyền yêu cầu bên được bảo lãnh thực hiện nghĩa vụ đối
với mình trong phạm vi nghĩa vụ bảo lãnh đã thực hiện, trừ trường hợp có
thỏa thuận khác” (Điều 340 BLDS 2015)
Việc giữ nguyên quy định này có thể coi là hạn chế của BLDS 2015. Bởi
với tư cách là người tự nguyện đứng ra bảo lãnh cho một bên có nghĩa vụ
giúp tạo độ tin cậy để xác lập nghĩa vụ chính, tránh rủi ro cho bên nhận bảo
lãnh nhưng lại chưa có điều luật nào ghi nhận quyền cho bên bảo lãnh. Do đó,
pháp luật có một điều luật riêng quy định quyền của bên bảo đảm với một số
nội dung như:

đúng nghĩa vụ thì bên bảo lãnh phải thực hiện nghĩa vụ đó.
2. Trường hợp bên bảo lãnh không thực hiện đúng nghĩa vụ bảo lãnh thì bên
nhận bảo lãnh có quyền yêu cầu bên bảo lãnh thanh toán giá trị nghĩa vụ vi
phạm và bồi thường thiệt hại.”
Điều luật này quy định cụ thể hậu quả mà bên bảo lãnh phải chịu khi
không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ bảo lãnh, góp phần
nâng cao ý thức của bên bảo lãnh trong việc thực hiện nghĩa vụ đối với bên
nhận bảo lãnh. Ngoài ra, nên quy định thêm nếu bên bảo lãnh chứng minh
được thiệt hại do người thứ ba gây ra thì không phải bồi thường.
Đa phần các quy định đều nhằm bảo đảm quyền lợi cho bên nhận bảo
đảm, nhằm nâng cao ý thức thực hiện nghĩa vụ của bên bảo lãnh, và quy định
này cũng vậy. Do đó, cần có thêm các quy định nhằm bảo vệ cho bên được
bảo lãnh.
7. Xử lí tài sản của bên bảo lãnh, hủy bỏ việc bảo lãnh.
Hai điều luật này đã được lược bỏ hoàn toàn trong BLDS 2015. Việc bỏ
đi 2 điều luật này giúp cho các quy định về bảo lãnh bớt rườm rà hơn, ta có
thể áp dụng các Điều 299, 300, 301, 302, 305 BLDS quy định chung về xử lý
tài sản bảo đảm trong các trường hợp xử lí tài sản của bên bảo lãnh.
B. Ví du minh họa.
1. Tóm tắt vụ việc.
- Nguyên đơn: Công ty Cổ phần Trường Phú (Công ty Trường Phú). Địa
chỉ: Số 10 khu biệt thự 2, Bắc Linh Đàm, Quận Hoàng Mai, Hà Nội.

9


- Bị đơn: Ngân hàng Thương mại cổ phần quân đội chi nhánh Hoàn
Kiếm (MB). Địa chỉ: số 28, Bà Triệu, Quận Hoàn Kiếm, Hà Nội.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Công ty Cổ phần tập đoàn
Công nghiệp Thiên Phú (Công ty Thiên Phú). Địa chỉ: Cụm công nghiệp Hà

vụ thanh toán tiền mua dây đồng của công ty Thiên Phú với công ty Trường
Phú. Các bên tự nguyện thỏa thuận với nhau và việc bảo lãnh này được lập
thành văn bản.
Dựa vào lời khai của các đương sự, cũng như tính xác thực của các giấy
tờ mà các bên đã cung cấp, hoàn toàn có cơ sở chứng minh rằng Ngân hàng
MB đã bảo lãnh cho nghĩa vụ thanh toán của Công ty Thiên Phú đối với Công
ty Trường Phú, với phạm vi bảo lãnh là toàn bộ hợp đồng cùng với phụ lục
hợp đồng mua bán dây đồng của hai công ty này theo đúng điều 335, 336
BLDS 2015 về bảo lãnh. Chính vì vậy, khi Công ty Thiên Phú vi phạm nghĩa
vụ trả tiền mua hàng cho Công ty Trường Phú thì MB phải có nghĩa vụ thanh
toán cho Công ty Trường Phú theo khoản Điều 342 BLDS 2015 quy định về
trách nhiệm của bên bảo lãnh: “Trường hợp bên được bảo lãnh không thực
hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ thì bên bảo lãnh phải thực hiện
nghĩa vụ đó”. Đồng thời, theo Điều 339 BLDS 2015: “Trường hợp bên được
bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ của mình thì
bên nhận bảo lãnh có quyền yêu cầu bên bảo lãnh phải thực hiện nghĩa vụ
bảo lãnh, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận bên bảo lãnh chỉ phải thực
hiện nghĩa vụ thay cho bên được bảo lãnh trong trường hợp bên được bảo
lãnh không có khả năng thực hiện nghĩa vụ”, thì Công ty Trường Phú yêu cầu
MB thanh toán khoản nợ cho Thiên Phú là đúng pháp luật.
Căn cứ vào điều 336 BLDS năm 2005: “Nghĩa vụ bảo lãnh bao gồm cả
tiền lãi trên nợ gốc, tiền phạt, tiền bồi thường thiệt hại, lãi trên số tiền chậm
trả, trừ trường hợp có thoả thuận khác”, thì số tiền MB phải thanh toán cho
Công ty Trường Phú bao gồm cả tiền nợ gốc, nợ lãi và tiền bồi thường. Theo
Công ty Trường Phú, Công ty đã phải vay nợ các ngân hàng khác để có nguồn
vốn nhập hàng và bán cho Công ty Thiên Phú. Khi bên Thiên Phú không
thanh toán, MB trì hoãn việc thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh, Công ty Trường
Phú đã phải kéo dài thời gian trả lãi vay ngân hàng. Do đó, ngoài khoản nợ
gốc và lãi phát sinh, công ty Trường Phú yêu cầu MB bồi thường thiệt hại cho
11



DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Giáo trình Luật Dân sự tập 2, Trường Đại học Luật Hà Nội, Nxb. Công
an nhân, Hà Nội, 2012.
2. Hoàn thiện chế định bảo đảm thực hiện nghĩa cụ dân sự, TS. Phạm
Văn Tuyết, TS. Lê Kim Giang, nxb. Dân trí, 2015.
3. Bộ Luật Dân sự 2005
4. Bộ Luật Dân sự 2015
* Một số link tài liệu tham khảo:

/> />
13