PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO HUYỆN GIAO THỦY
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ GIAO HẢI
BÁO CÁO SÁNG KIẾN
VAI TRÒ CỦA GIA ĐÌNH VÀ VIỆC PHỐI HỢP
GIỮA GIA ĐÌNH VỚI NHÀ TRƯỜNG TRONG
CÔNG TÁC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH
TÁC GIẢ: ÔNG HOÀI DƯỠNG
TRÌNH ĐỘ CHUYÊN MÔN: ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGỮ VĂN
CHỨC VỤ: HIỆU TRƯỞNG
NƠI CÔNG TÁC: TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ GIAO HẢI
HUYỆN GIAO THỦY TỈNH NAM ĐỊNH
Giao Hải, tháng 3 năm 2015
1
THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1. Tên sáng kiến: Vai trò của gia đình và việc phối hợp giữa gia đình
với nhà trường trong công tác giáo dục đạo đức học sinh.
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Quản lý Giáo dục.
3. Thời gian áp dụng sáng kiến: Từ năm học 2013 – 2014 đến năm học
2014 – 2015
4. Tác giả:
Họ và tên: ÔNG HOÀI DƯỠNG
Năm sinh: 1968
Nơi thường trú: xã Giao Xuân, huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định
Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm Văn
Chức vụ công tác: Hiệu trưởng
học...”. Bởi vậy, tu dưỡng và rèn luyện bản thân để trở thành người có
nhân cách, vừa có đức vừa có tài là hết sức quan trọng đối với mỗi
con người, là nhiệm vụ hàng đầu của thanh niên, học sinh.
Ngày nay giáo dục đạo đức cho học sinh là giáo dục lòng trung thành đối
với Đảng, hiếu với dân, yêu quê hương đất nước, có lòng vị tha, nhân ái,
cần cù liêm khiết và chính trực . Đó là đạo đức xã hội chủ nghĩa, tập thể và
chủ nghĩa nhân đạo mang tính chân thực tích cực, khác với đạo đức vị kỷ,
cá nhân. Giáo dục đạo đức học sinh gắn chặt với giáo dục tư tưởng- chính
trị, giáo dục truyền thống và giáo dục bản sắc văn hóa dân tộc, giáo dục
pháp luật nhà nước, cung cấp cho học sinh những phương thức ứng xử
đúng trước vấn đề của xã hội …. giúp cho các em có khả năng tự kiểm soát
được hành vi của bản thân một cách tự giác, có khả năng chống lại những
biểu hiện lệch lạc về lối sống.
Hoạt động giáo dục là một bộ phận của đời sống xã hội, Khi có xã hội
loài người, các thế hệ loài người đã biết gắn kết lại với nhau trong các hoạt
động như đấu tranh sinh tồn, sản xuất kinh tế, chính trị, văn hóa giáo dục.
Hoạt động giáo dục luôn (dạy học và giáo dục) luôn luôn phát triển không
ngừng đổi mới nâng cao cùng với sự phát triển của xã hội loài người.
Giáo dục là một hoạt động có mục đích của nhà sư phạm nhằm hình
thành những phẩm chất nhất định cho học sinh. Vì vậy, nội dung, phương
pháp và các hình thức tổ chức giáo dục phải căn cứ vào các giai đoạn phát
3
triển theo lứa tuổi của học sinh, dựa trên những nhu cầu của xã hội về giá
trị con người và tuỳ theo khí chất bẩm sinh của từng học sinh.
Hoạt động của thầy gắn bó chặt chẽ với hoạt động tự giáo dục của trò
nhằm hình thành cho học sinh những quan điểm , niềm tin, định hướng giá
trị, lý tưởng động cơ, thái độ ứng xử trong các quan hệ chính trị, xã hội đạo
sau này.
Về mặt không gian thì môi trường gia đình luôn là cơ sở tiếp nhận thông
tin xã hội về mọi mặt. Gia đình phải là một trung tâm xử lý thông tin một
cách chính xác có chắt lọc để định hướng giá trị đạo đức xã hội cho mọi
thành viên trong gia đình.
Gắn với quan hệ máu mủ, ruột thịt và tình thương yêu sâu sắc của cha
mẹ với con cái cùng tình cảm kính yêu, biết ơn của con cái với cha mẹ nên
4
giáo dục gia đình có tính xúc cảm mạnh mẽ, có khả năng cảm hoá rất
lớn.Mặc dù vậy giáo dục gia đình không thể thay thế được những chức
năng đặc thù của giáo dục nhà trường là một thiết chế chuyên biệt. Đó là
tính mục đích mang ý nghĩa xã hội cao, là hệ thống tri thức kỹ năng,
phương pháp tư duy có tính cơ bản, là phương pháp và phương tiện kỹ
thuật hiện đại tạo điều kiện cho sự phát triển nhân cách toàn diện của trẻ
em.
Vì vậy để giáo dục ở gia đình đạt hiệu quả tốt, gia đình còn có trách
nhiệm liên kết chặt chẽ thường xuyên với nhà trường và các tổ chức xã hội
khác trong xã hội như Đoàn thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Cựu Chiến binh,
chi hội khuyến học, dòng họ… để thống nhất về mục đích, nội dung giáo
dục. Mỗi tổ chức cơ quan, đoàn thể tác động tích cực theo những hướng
khác nhau sẽ tạo ra môi trường giáo dục khép kín, tác động tốt đến hình
thành nhân cách học sinh.
2. Cơ sở thực tiễn:
Bước sang thế kỷ XXI thế giới có sự phát triển mạnh mẽ về khoa học,
kỹ thuật, công nghệ cùng với sự tăng trưởng về kinh tế làm gia tăng tính
chất toàn cầu giữa các quốc gia và dân tộc , các nền văn hoá.
Sự phát triển của nền kinh tế thị trường làm cho đất nước nói chung và
gia đình nói riêng có sự biến đổi mạnh mẽ : cấu trúc gia đình ít nhân khẩu,
trẻ em vi phạm pháp luật lúc đầu hoàn toàn không ý thức được mức độ
nghiêm trọng của việc mình làm. Từ thực tế trên ta càng nhận thức được
đầy đủ và sâu sắc tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng công tác
giáo dục đạo đức cho học sinh hiện nay.
II – THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI TẠO RA SÁNG KIẾN
1. Thực trạng vấn đề đạo đức học sinh hiện nay:
Những hạn chế, tác động xấu từ môi trường của thời kỳ “mở cửa, hội
nhập”, những“ tư tưởng văn hoá xấu, ngoại lai” ; mặt trái của cơ chế thị
trường …có cơ hội xâm nhập. Trong nhà trường, còn có những hiện tượng
suy thoái về đạo đức, mờ nhạt về lý tưởng, thích chạy theo lối sống thực
dụng, thậm chí những hành động phạm pháp của “người lớn”đã tác động
xấu trực tiếp đến học sinh. Các tệ nạn xã hội có nơi, có lúc đã xâm nhập
vào trong trường học; tình trạng một số ít học sinh lún sâu vào tệ nạn xã
hội thậm chí đánh thầy, gây án, giết người, cướp của …
Có thể nói cơ chế thị trường trong thời kỳ hội nhập đã có những tác
động tiêu cực đến đời sống xã hội, đến nền văn hoá đạo đức XHCN ở
nước ta, mặt trái của cơ chế thị trường đang làm băng hoại dần giá
trị đạo đức của nhân dân ta, len lỏi và tìm cách tác động vào cả thầy
lẫn trò. Số này tuy không phổ biến nhưng có xu hướng gia tăng, làm băng
hoại đạo đức, tha hoá nhân cách; gây nỗi đau, đáng lo ngaị cho các bậc
cha, mẹ; đã tác động xấu tới các giá trị đạo đức truyền thống, ảnh hưởng
không nhỏ trực tiếp đến công tác giáo dục đạo đức học sinh, đến an ninh
trật tự xã hội.
Bên cạnh đó, các thế lực thù địch đang tìm mọi cách chống phá cách
mạng Việt Nam. Với âm mưu “Diễn biến hòa bình”, lợi dụng “ Tự do,
dân chủ, dân quyền, dân tộc, tôn giáo...” để kích động gây rối trật tự, an
ninh xã hội, lối kéo đặc biệt là thanh niên, học sinh …Vì vậy, chúng ta cần
phải tích cực giáo dục cho học sinh nhận thức được âm mưu thâm độc của
kẻ thù, đồng thời nêu cao tinh thần cảnh giác cách mạng; tăng cường công
tác giáo dục chính trị tư tưởng nói chung, giáo dục đạo đức nói riêng cho
thức chấp hành giáo dục pháp luật chưa có hiệu quả.... Có trường hợp
người thầy không giữ được tư cách, phẩm chất nhà giáo trong quan hệ thầy
trò; tình trạng vi phạm dạy thêm, học thêm đã tác động xấu đến uy tín của
người thầy trong suy nghĩ học sinh và không ít phụ huynh.
Trong quá trình giáo dục đạo đức, đội ngũ giáo viên có lúc chưa
nhận thức hết mối quan hệ mật thiết giữa hai mặt đạo đức và văn hoá,
cho nên có khuynh hướng tập trung nâng cao văn hoá, không chú ý đến
vai trò của mặt giáo dục đạo đức.
Công tác giáo dục đạo đức học sinh còn chung chung, thiếu tính
toàn diện, xem nhẹ việc thực hành rèn luyện hành vi thói quen đạo đức.
Việc phối hợp giữa gia đình, nhà trường, xã hội trong giáo dục đạo đức có
lúc chưa chặt chẽ, thiếu đồng bộ.
Mối liên hệ giữa gia đình và nhà trường với các tổ chức xã hội cũng
chưa chặt chẽ, chưa phát huy được mặt mạnh của mỗi tổ chức để nâng cao
hiệu quả giáo dục. Nhiều khi các thầy cô giáo chỉ chú ý đến việc cung cấp
kiến thức, đánh giá chất lượng, mục tiêu văn hoá mà xem nhẹ việc giáo
dục đạo đức, tư cách nói chung, đặc biệt là đạo đức trong quan hệ đối xử
với gia đình, bạn bè, người lớn.
2.3. Về học sinh:
Trong nhà trường còn có biểu hiện chất lượng đạo đức có những mặt
chưa tốt: Có những học sinh xác định động cơ học tập chưa đúng, học
7
tập thiếu chăm chỉ, chưa xây dựng được niềm tin và ý chí trong học
tập, còn vi phạm nội quy đạo đức học sinh…như vi phạm nội quy
thi cử, thiếu tôn trọng thầy cô giáo, chấp hành chưa tốt nội quy
nhà trường...
Một số học sinh có những hành vi không chuẩn mực về đạo đức như
không vâng lời cha mẹ, người lớn, vô lễ với thầy cô giáo, thiếu kính trên
của UNESCO đó là: Học để biết; học để làm; học để tồn tại; học để chung
sống.
Làm thế nào để nâng cao chất lượng của việc giáo dục đạo đức học sinh,
giúp cho giáo dục đạo đức có hiệu quả? Gia đình có vai trò gì trong giáo
dục đạo đức? Làm thế nào để phối hợp giữa gia dình và nhà trường trong
giáo dục đạo đức học sinh tốt nhất? Xuất phát từ những suy nghĩ trên tôi
8
mạnh dạn trình bầy một số vấn đề về “ Vai trò của gia đình và việc phối
hợp giữa gia đình với nhà trường trong công tác giáo dục đạo đức học
sinh”.
4 . Thời gian địa điểm nghiên cứu:
- Thời gian: Năm học 2013 – 2014 và năm học 2014 – 2015.
- Địa điểm: Trường THCS Giao Hải huyện Giao Thủy tỉnh Nam Định
- Phạm vi nghiên cứu: Học sinh toàn trường
5. Phương pháp nghiên cứu:
Trong quá trình nghiên cứu để thực hiện đề tài này, tôi đã vận dụng phối
hợp nhiều phương pháp nghiên cứu, trong đó có những biện pháp cơ bản
sau:
5.1. Phương pháp nghiên cứu tài liệu:
- Đọc các tài liệu giáo trình có liên quan đến giáo dục đạo đức, kỹ năng
sống cho học sinh.
- Nghiên cứu các bài báo, tài liệu công trình nghiên cứu nói về thực
trạng tình hình đạo đức học sinh hiện nay.
- Nghiên cứu đọc sổ liên lạc gửi về gia đình học sinh theo định kỳ .
5.2. Phương pháp điều tra, quan sát:
- Thông qua dự giờ thăm lớp, tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp,
phát phiếu điều tra hoàn cảnh gia đình học sinh đặc biệt.
- Quan sát học sinh tham dự các hoạt động tập thể như: cắm trại thu,
Ngay khi xây dựng kế hoạch đầu năm học nhà trường cần chủ động mời
các tổ chức có liên quan trực tiếp đến giáo dục đạo đức học sinh về cùng
tham gia bàn bạc đưa ra những biện pháp hữu hiệu để giáo dục.
Nhà trường cần đưa nội dung, mục tiêu giáo dục trong nhà trường vào
các tổ chức xã hội ở địa phương như Đoàn thanh niên, hội phụ nữ, hội cựu
chiến binh, hội người cao tuổi… nhằm thống nhất định hướng tác động với
quá trình hình thành và phát triển nhân cách của trẻ. Trong các tổ chức đó
thì Đoàn thanh niên đóng vai trò tích cực, có ảnh hưởng nhiều đến học sinh
nhất là các em ở cuối cấp trung học cơ sở giúp các em hình thành lý tưởng,
phát huy các năng khiếu cá nhân và đời sống tinh thần của các em thêm
phong phú.
Cũng có thể liên kết cùng các tổ chức khác ở xóm đội để giáo dục học
sinh thông qua việc làm cụ thể như: cho các em cùng Hội người cao tuổi,
Hội sinh vật cảnh tham gia các hoạt động “ đền ơn, đáp nghĩa”, hay tham
gia cùng xóm đội vệ sinh môi trường…những hoạt động này không chỉ
làm đẹp môi trường xã hội mà còn góp phần giúp cho học sinh được rèn
luyện về kỹ năng sống, kỹ năng lao động hòa nhập cộng đồng. Những hoạt
động này sẽ tác động tốt đến quá trình hình thành nhân cách của trẻ .
Trong các lực lượng đó có lực lượng tham gia giáo dục trẻ cùng nhà
trường ở nhiều nơi ,nhiều lúc cả ở thôn, xóm, gia đình đó là hội phụ huynh.
Nhà trường cần làm gì để nâng cao vị trí, vai trò của hội phụ huynh trong
giáo dục học sinh?
2. Nhà trường cần đặc biệt chú ý đến vai trò của Hội phụ huynh
học sinh, liên kết tốt với Hội phụ huynh trong giáo dục đạo đức cho
các em.
2.1. Vai trò của Hội phụ huynh:
Hội phụ huynh là tổ chức xã hội trong đó các bậc làm cha, làm mẹ có
con học cùng một lớp, một trường liên kết, phối hợp việc giáo dục của nhà
trường với gia đình và tạo ra sự thống nhất để nâng cao hiệu quả giáo dục
học sinh trong và ngoài nhà trường, khép kín môi trường giáo dục, quản lý
+ Tham gia tích cực vào tổ chức của hội phụ huynh trong nhà trường,
quan tâm giúp đỡ nhà trường xây dựng cơ sở vật chất, các phương tiện dạy
và học để nhà trường có điều kiện nâng cao chất lượng giáo dục, giáo
dưỡng.
+ Các bậc cha mẹ có nhận thức đúng đắn về trách nhiệm phối hợp với
nhà trường trong giáo dục con em, không bao che cho trẻ những thiếu sót
khuyết điểm mà trẻ mắc phải ở nhà.Các cuộc họp phụ huynh do nhà trường
hay các lớp tổ chức theo tháng, theo kỳ yêu cầu phụ huynh phải tham gia
đầy đủ để nắm vững mục đích, nội dung, yêu cầu đối với việc giáo dục
học sinh trong đó có con cái mình.
+ Thống nhất với nhà trường về mục tiêu, phương pháp giáo dục ( tránh
hiện tượng nhà trường yêu cầu một đằng, gia đình yêu cầu một nẻo đặt trẻ
em vào tình huống khó xử mà nhà trường cũng khó giáo dục).
+ Hàng ngày dành thời gian cần thiết cho việc chăm sóc, giúp đỡ, kiểm
tra con em về mọi mặt để kịp thời nắm bắt những biến đổi ở trẻ nhằm có
biện pháp giáo dục kịp thời.Đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các em
sinh hoạt ttrong các tổ chức Đoàn, Đội thường kỳ hoặc đột xuất theo chủ
đề phù hợp với lứa tuổi.
+ Duy trì thường xuyên và đều đặn mối liên hệ giữa nhà trường và gia
đình thông qua sổ liên lạc hoặc là thông tin nhanh.
11
+ Gia đình cần xây dựng, phát huy truyền thống “tôn sư trọng đạo”đối
với nhà trường, trước hết là sự tự giác đóng góp kiến thiết xây dựng cơ sở
vật chất trường lớp.Đồng thời trân trọng và giữ uy tín cho đội ngũ các thầy
cô giáo, nhất là các thầy cô giáo trực tiếp dạy dỗ con em cho dù họ còn trẻ,
chưa nhiều kinh nghiệm mà các bậc cha mẹ lại có vị trí xã hội cao,tránh
những hành vi những thái độ, lời nói coi thường thầy cô giáo trước mặt con
cái.
những khuyết điểm đó. Khi nhận xét vào sổ liên lạc, cha mẹ cũng phải
nhận xét khách quan động viên được những ưu điểm của con mình còn
những khuyết điểm thì nhắc nhở để nhà trường quan tâm hơn.
Để đảm bảo sự phản ánh dược chân thật, khách quan về quá trình rèn
luyện của học sinh nhà trường cần phối hợp với cộng đồng dân cư nơi học
12
sinh sinh sống đó là xóm, đội, Đoàn thanh niên, dòng họ, hội khuyến
học…
Trong quá trình liên hệ giữa nhà trường và gia đình cần chú ý cả hai
phía cần tìm hiểu kỹ về đối tượng giáo dục để điều chỉnh và có những biện
pháp giáo dục đối tượng kịp thời và hiệu quả.
2.2.3. Liên hệ qua thư từ, qua thông tin nhanh:
Trao đổi qua thư từ và thông tin nhanh không phải là hình thức sử dụng
đại trà, phổ biến. Nhưng nhà trường cũng phải cho các giáo viên chủ nhiệm
thấy rõ loại hình trao đổi này rất hiệu quả khi đột xuất nảy sinh vấn đề.
Qua thư và thông tin nhanh giáo viên chủ nhiệm có thể bày tỏ tình cảm đối
với học sinh và gia đình học sinh. Từ đó giải thích trình bày mạch lạc khúc
triết vấn đề mà gia đình và nhà trường cùng quan tâm.
2.2.4. Đến thăm và trao đổi trực tiếp tại gia đình học sinh: Đây là
hình thức quan trọng nhất và có hiệu quả nhất. Nếu nhà trường chủ động
mời phụ huynh đến trường trao đổi qua các cuộc họp hiệu quả sẽ thấp hơn
khi giáo viên chủ nhiệm trực tiếp đến nhà. Khi đến nhà tình cảm giữa nhà
trường giáo viên và học sinh gần gũi hơn, tính cảm hoá, thuyết phục tốt
hơn.Với những học sinh cá biệt khi đến gia đình người giáo viên chủ
nhiệm không chỉ trao đổi với gia đình về tình hình của con họ ở trường mà
thông qua những cuộc viếng thăm, giáo viên chủ nhiệm sẽ hiểu được hoàn
cảnh gia đình và biết được cả phương pháp giáo dục của gia đình học sinh
như thế nào. Từ đó đề ra phương pháp giáo dục đúng đắn. Với những gia
Khi trừng phạt phải nêu rõ lý do xác đáng, đảm bảo cho việc trừng phạt
đạt hiệu quả mong đợi của mọi người, làm cho đối tượng chuyển biến thái
độ hành vi. Việc trách phạt phải được dư luận của lớp, của nhóm đồng tình
ủng hộ. Nội dung và hình thức trừng phạt phải thoả đáng và chính bản thân
đối tượng cũng phải hiểu rõ sự đúng đắn và cố gắng thực hiện đún.Trong
giáo dục tôi nghĩ rằng việc khen thưởng động viên đúng lúc, đúng chỗ dù
là nhỏ cũng giúp cho học sinh khắc phục sai phạm, khuyết điểm và tự điều
chỉnh hành vi của mình. Đặc biệt với những học sinh thiếu thốn tình cảm
gia đình thì sự yêu thương, thông cảm, khuyến khích chúng có sức cảm
hoá rất mạnh. Tuy nhiên động viên khen thưởng phải chú ý đến những cố
gắng thực sự của học sinh, khơi gợi ở chúng những nhân tố tích cực, giúp
chúng hiểu rõ những phẩm chất, năng lực và tính cách của mình - do đó
làm chúng tin tưởng hơn ở bản thân, hình thành ở chúng nguyện vọng phấn
đấu trở thành người tốt hơn.
Tóm lại nhà trường và giáo viên chủ nhiệm kết hợp cùng hội cha mẹ học
sinh có khen, có trừng phạt nhưng làm thế nào để kích thích học sinh tự
đánh giá bản thân một cách khách quan và sâu sắc nhất đồng thời học sinh
có ý thức tự rèn luyện mình tốt nhất. Mọi hình thức thưởng phạt đều được
thông báo rõ ràng về gia đình học sinh, có sự đóng góp ý kiến của Hội cha
mẹ học sinh. Khi đó sự kết hợp giữa gia đình và nhà trường mới đạt hiệu
quả tốt.
IV – HIỆU QUẢ DO SÁNG KIẾN MANG LẠI.
Đa số các em học sinh ngoan ngoãn, lễ phép, thực hiện tốt các qui định
của nhà trường có ý thức phấn đấu vươn lên, rèn luyện theo các tiêu chuẩn
của người Đội viên. Các em có suy nghĩ, thái độ, hành động đúng, kỹ năng
giao tiếp được nâng lên rõ rệt, biệt tự nhận thức đúng sai, hiểu và vận dụng
được một số kiến thức pháp luật trong cuộc sống hàng ngày. Không có học
sinh vi phạm nghiêm trọng về đạo đức. Tình trạng học sinh hư, ý thức phấn
đấu kém được giáo dục đã giảm hẳn. Chính vì vậy kết quả học tập của các
em nhất là học sinh khối 9 thi vào PTTH nâng lên rõ rệt so với 23 trường
phấn đấu rèn luyện, các em nghe theo lời dạy bảo của thầy cô.Tôi nhận
thấy khi nhà trường thường xuyên duy trì mối quan hệ tốt với gia đình học
sinh, đồng thời tư vấn giúp đỡ gia đình trong khi áp dụng các biện pháp
giáo dục thì kết quả giáo dục đạo đức nhất là giáo dục những học sinh cá
biệt sẽ có hiệu quả cao.
Chính qua những buổi họp phụ huynh, qua các thông tin nhanh mà giáo
viên cung cấp các bậc cha mẹ mới hiểu thêm năng lực, phẩm chất triển
vọng của con mình để định hướng giáo dục của gia đình hiệu quả.
Con cái sẽ là niềm vui, hạnh phúc hay nỗi đau buồn, những giọt nước
mắt cả hôm nay và cả khi cha mẹ đến lúc tuổi già . Cho nên không ai khác
ngoài cha mẹ phải chịu trách nhiệm chính về việc liên kết với nhà trường,
với các tổ chức xã hội nhằm tập hợp tác động định hướng tạo nên sức
mạnh có hiệu quả tối đa trong quá trình giáo dục trẻ. Sự phối hợp giáo dục
này có thể diễn ra dưới nhiều hình thức để các em sử dụng tối đa thời gian
hữu ích, kết hợp hài hoà giữa hoạt động học tập và nghỉ ngơi, giải trí. Đồng
thời gia đình và nhà trường cần chú ý trong quá trình giáo dục kết hợp giữa
thuyết phục bằng lý trí và cảm hoá bằng tình cảm, đảm bảo sự tôn trọng
nhân cách của trẻ, kết hợp với yêu cầu cao, nhằm phát huy tính cách chủ
động sáng tạo của trẻ.
15
Cũng có những trường hợp khi phối hợp giữa nhà trường và gia đình
chưa mang lại hiệu quả như mong muốn thì nhà trường cần phối hợp với
các tổ chức khác như Đoàn thanh niên, phụ nữ, chi bộ xóm...Cụ thể như
trường hợp em Đặng Đức Thuận học sinh lớp 9, em có hoàn cảnh gia đình
đặc biệt cả hai bố mẹ mất vì bệnh xã hội. Em ở với bà nội. Vì tình thương,
các tổ chức xã hội góp công sức, tiền của xây dựng một ngôi nhà tình
nghĩa cho hai anh em ở ngay sát nhà bà. Hoàn cảnh ấy dẫn đến em Thuận
rất hay chán nản, phá quấy, luôn có ý định nghỉ học. Người bà thương cháu
TỶ
LỆ
2007- 2008
2008 2009
2009 –
2010
467
303
64,9%
119
TRUN
G
BÌNH
25,5%
42
418
270
64,6%
115
TỶ
LỆ
3
0,6%
0
0%
1
0,2%
Thống kê kết quả xếp loại đạo đức HS các năm học 2010-2011 ; 20112012; 2012 -2013:
16
Bảng thống kê của ba năm này, nhà trường đã đạt chuẩn Quốc gia và
chú trọng nhiều đến quản lý tổ chức tốt các hoạt động để giáo dục đạo đức
học sinh.
TỶ
LỆ
TRU
NG
BÌNH
301
77,2%
83
21,3%
6
2012 –
2013
376
305
81,1%
67
17,8%
4
TỶ
LỆ
3,3
%
đạt kết quả cao chúng ta phải lưu ý mấy điểm sau:
1. Kế hoạch giáo dục đạo đức học sinh của nhà trường không chỉ
để giáo viên nắm được, thực hiện mà cần có sự phối kết hợp của
nhiều lực lượng xã hội trong đó phải coi trọng giáo dục gia đình,
phải phối hợp chặt chẽ với gia đình để nắm được các thôngg tin về
đối tượng giáo dục càng chính xác, đầy đủ càng có hiệu quả giáo dục
cao.
2. Nhà trường muốn làm tốt việc phối hợp với gia đình học sinh
phải lưu ý giáo viên chủ nhiệm và các giáo viên bộ môn thật sự khéo
léo và linh hoạt trong phương pháp làm việc cũng như cách tiếp cận
các đối tượng cùng tham gia giáo dục. Đặc biệt giáo viên chủ nhiệm
phải nắm vững phương pháp vận động quần chúng trong giáo dục,
có uy tín với học sinh và phụ huynh học sinh.
3. Vì vậy nhà trường chú ý ngay từ đầu năm học trong việc chọn
lựa phân công giáo viên chủ nhiệm ở từng khối lớp. Trong các chức
năng của giáo viên chủ nhiệm có một chức năng rất quan trọng được
đặt lên hàng đầu là thay mặt hiệu trưởng quản lý giáo dục học sinh
trong một lớp. Nếu giáo viên chủ nhiệm nào cũng hoàn thành tốt
công việc của mình thì nền nếp và đạo đức học sinh của trường sẽ
được nâng lên rất nhiều.
4. Để làm tốt việc phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong
giáo dục đạo đức học sinh trường cần có kế hoạch đồng bộ thống
nhất triển khai kịp thời. Các giáo viên chủ nhiệm cần nghiên cứu tìm
17
hiểu sự quan tâm của cha mẹ với con cái, sự quan tâm lẫn nhau giữa
các thành viên trong gia đình, tính cách, trình độ văn hoá, phương
pháp giáo dục của cha mẹ với con cái, quqan hệ của gia đình học
sinh với hàng xóm, láng giềng.
cộng đồng dân cư, hoặc tình huống giữa tình bạn khác giới...Mỗi loại
tình huống có những cách giải quyết riêng khác nhau, giáo viên phải
linh hoạt sử dụng để đạt hiệu quả giáo dục cao nhất.
10. Sự liên kết chặt chẽ giữa các lực lượng xã hội gia đình nhà
trường, xã hội nhất định sẽ nâng cao hiệu quả giáo dục, rèn luyện cho
thế hệ trẻ. Đồng thời với các biện pháp kết hợp linh hoạt trên nhà
trường cần chỉ đạo tốt hơn việc dạy môn giáo dục công dân. Làm thế
nào để học sinh không thấy môn học này là khô khan và mang tính
18
thuyết lý cứng nhắc và các em biêt vận dụng những điều đã học vào
trong thực tế cuộc sống.
Đạo đức nhà giáo, đạo đức học sinh hiện nay đang là một vấn đề bức
xúc của ngành giáo dục. Để góp phần bàn bạc về cách giải quyết vấn đề ở
đơn vị một trường học, chúng tôi mạnh dạn nêu ra những suy nghĩ của
bản thân và thực tế đã làm được, mong góp một phần nhỏ vào những cách
thức nâng cao đạo đức học sinh nói chung. Chúng tôi thiết nghĩ làm được
như vậy là chúng ta đã thực hiện tốt mục tiêu chung của sự nghiệp giáo
dục đào tạo là xây dựng những con người và thế hệ tha thiết gắn bó với
lý tưởng, có đạo đức trong sạch, có ý chí kiên cường, có tư duy sáng tạo,
có tính tổ chức kỷ luật vừa hồng vừa chuyên như Bác Hồ căn dặn. Mà
muốn thế hệ trẻ trở thành con người vừa hồng vừa chuyên thì giáo dục gia
đình đón vai trò vô cùng quan trọng. Gia đình chính là trường học đầu
tiên với mỗi con người. Giáo dục gia đình là một nền giáo dục toàn diện,
cụ thể hoá và cá biệt hoá rất cao. Nhà trường muốn đạt hiệu quả giáo dục
cao phải luôn chú ý đến giáo dục gia đình, kết hợp tốt cùng gia đình: “
Giáo dục nhà trường chỉ là một phần, cần có sự giáo dục ngoài xã hội và
trong gia đình, để giúp cho việc giáo dục ttrong nhà trường tốt hơn. Giáo
dục nhà trường dù tốt đến mấy, nhưng thiếu giáo dục trong gia đình và
huyện.
Ông Hoài Dưỡng
PHÒNG GD&ĐT HUYỆN GIAO THỦY
Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Giao Thủy xác nhận: Sáng
kiến kinh nghiệm: “Vai trò của gia đình và việc phối hợp giữa gia đình
với nhà trường trong công tác giáo dục đạo đức học sinh” của tác giả:
Ông Hoài Dưỡng xếp loại xuất sắc cấp huyện đủ điều kiện dự thi
cấp tỉnh./.
TRƯỞNG PHÒNG
Mai Tiến Dũng
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Xây dựng đạo đức, lối sống bắt đầu từ gia đinh – Tác giả Thu Hiền – Báo
Nhân dân Điện tử ngày 12/2/2014.
2. Một số vấn đề cơ bản về giáo dục trung học cơ sở - Tác giả Nguyễn Sinh
Huy – Nhà xuất bản Giáo dục năm 1998.
3. Thực hành tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp - Tác giả Hà Nhật
Thắng - Nguyễn Dục Quang - Nhà xuất bản Giáo dục năm 2000.
20
4. Phòng chống tệ nạn ma túy trong nhà trường - Tác giả Nguyễn Xuân Yêm
– Nhà xuất bản Công an Nhân dân năm 2003.
5. Tài liệu hướng dẫn nhiệm vụ năm học 2014 - 2015 về Giáo dục Mầm Non,
Giáo dục Phổ thông, Giáo dục thường xuyên và Giáo dục chuyên nghiệp –
Bộ Giáo dục Đào tạo - Nhà xuất bản Giáo dục.