A – PhÇn thuyÕt minh
Thực hiện nhiệm vụ bảo vệ môi trường về “Quan trắc môi trường cơ sở sản
xuất công nghiệp ngành y tế khu vực miền Bắc năm 2011 và tăng cường năng lực năm
2011” của Tổng cục Môi trường, năm 2011 Trạm Quan trắc và Phân tích Môi trường
Y học lao động tại Viện Y học lao động và Vệ sinh môi trường đã tiến hành quan trắc
môi trường tại Công ty cổ phần Dược phẩm trung ương I – Pharbaco. Đây là đơn vị
sản xuất thuốc lớn với công nghệ sản xuất có nhiều yếu tố độc hại phát sinh như các
hóa chất độc, bụi, tiếng ồn... tác động tới môi trường và sức khỏe con người.
Mục tiêu của nhiệm vụ là đánh giá hiện trạng môi trường không khí, môi
trường nước và công tác quản lý, xử lý chất thải rắn y tế tại Công ty cổ phần dược
phẩm trung ương I – Pharbaco và ảnh hưởng của hoạt động sản xuất đến khu dân cư
xung quanh.
Thời gian thực hiện quan trắc:
Đợt 1: tháng 2 năm 2012

I - §Þa ®iÓm vµ th«ng sè quan tr¾c
Công ty cổ phần dược phẩm trung ương I – Pharbaco, tiền thân là Xí nghiệp
Dược phẩm trung ương I – đơn vị sản xuất dược phẩm đầu tiên (thành lập năm 1954)
và là một trong số những đơn vị lớn nhất của ngành công nghiệp dược Việt Nam.
Pharbaco sản xuất trên 200 loại sản phẩm gồm các nhóm thuốc kháng sinh, thuốc hạ
sốt giảm đau, thuốc tim mạch, thuốc chống lao, chống sốt rét, các vitamin, thuốc
chống tiểu đường…với các dạng bào chế khác nhau: viên nang, viên nén, viên bao
film, viên bao đường (trên 2 tỷ viên/năm); thuốc tiêm bột (chục triệu lọ/năm), tiêm
dung dịch (50 triệu ống/năm)
Các sản phẩm thuốc của Pharbaco được sản xuất theo công nghệ tiên tiến trên
các dây chuyền và hệ thống kiểm soát chất lượng hiện đại đạt tiêu chuẩn GMP/GLP.
Đặc biệt Pharbaco có các dây chuyền riêng biệt để sản xuất các loại kháng sinh nhóm
β- lactam như:
Dây chuyền sản xuất thuốc bột, cốm, viên nén, viên bao, viên nang cứng
chứa kháng sinh nhóm penicillin
•


Đóng chai

Bao bì

Tẩy rửa

Trình bày

Hấp sấy

Nhập kho

Kiểm tra

Hình 1: Sơ đồ công nghệ sản xuất thuốc viên
Sản phẩm chính của cơ sở 1 là thuốc viên kháng sinh Helcrosin, Amoxicilin
250mg, Ampicilin 250mg, Vigentin, Helimax. Tại thời điểm quan trắc, trong phân
xưởng sản xuất thuốc đa phần các bộ phận nghỉ để bảo trì máy móc do khối lượng sản
xuất giảm. Có 2 phòng hoạt động là phòng ép vỉ và đóng gói.
Các rác thải rắn chủ yếu là các bình đựng hóa chất, dung môi độc hại sử dụng
trong kiểm nghiệm chất lượng nguyên liệu, bán thành phẩm và thành phẩm. Ngoài ra
còn một số các chất thải rắn thông thường như rác thải sinh hoạt hoặc các rác thải từ
hoạt động sản xuất như bao bì, vỉ vỏ thuốc...
Nguyên liệu chính được sử dụng chủ yếu được nhập khẩu từ các nước Châu
Âu, Châu Á như Pháp, Thụy Sỹ, Ấn Độ... và một số đơn vị cung ứng trong nước như
2


công ty Dược TW I, II, III, Traphaco... Các nguyên liệu khi nhập về được tập chung tại

chất thải rắn, đặc biệt là các chất thải rắn y tế nguy hại
II. THIẾT BỊ VÀ PHƯƠNG PHÁP QUAN TRẮC
1. Hơi khí độc:
- Đo hơi khí độc trong không khí bằng phương pháp hút không khí qua dung
dịch hấp phụ và qua hấp phụ bằng than hoạt tính. Sau đó, phân tích bằng phương pháp
trắc quang, quang phổ hấp thụ nguyên tử và sắc ký khí
3


- Sử dụng máy lấy mẫu SKC 224 – Mỹ và máy KIMOTO – Nhật Bản và máy
phân tích quang phổ Spectronic 21-D
2. Môi trường bụi
- Bụi môi trường toàn phần được đo theo phương pháp cân trọng lượng:
phương pháp hút không khí qua giấy lọc GF bằng máy lấy mẫu bụi, sau đó sấy khô và
cân trọng lượng bằng cân phân tích điện tử có độ chính xác 0,0001 gam
- Bụi hô hấp được đo theo phương pháp cân trọng lượng: Phương pháp hút
không khí qua giấy lọc GF bằng máy lấy mẫu bụi với đầu thu hạt bụi có giải kích
thước ≤ 5µm, sau đó sấy khô và cân trọng lượng bằng cân phân tích điện tử có độ
chính xác 0,01 mg
- Hàm lượng SiO2 được phân tích theo phương pháp Quang phổ hồng ngoại
- Bụi kháng sinh được đo theo phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao: Phương
pháp hút không khí qua giấy lọc GF bằng máy lấy mẫu bụi, sau đó hòa tan trong dung
môi thích hợp và đem đo trên máy sắc ký lỏng hiệu năng cao Shimazu với detector
Diode array
3. Các yếu tố vật lý: sử dụng các thiết bị đo
- Nhiệt độ và độ ẩm không khí được đo bằng ẩm kế SK-90TRH, hãng SATO –
Nhật Bản
- Vận tốc gió được đo bằng máy Quest - Mỹ
- Ánh sáng được đo bằng máy Lux Meter Q46W – Đức
- Đo cường độ bức xạ nhiệt bằng máy Quest – Mỹ

I. QUAN TRẮC KHÔNG KHÍ MÔI TRƯỜNG LAO ĐỘNG VÀ KHU LÂN CẬN
• Địa điểm quan trắc : gồm hai khu vực
1.Bên trong công ty gồm
1.1Phân xưởng thuốc viên kháng sinh nhóm Penicilin
1 Bộ phận tập kết nguyên liệu chờ sản xuất
2. Khu vực cân nguyên liệu chờ sản xuất
3. Khu vực cán sơ chế nguyên liệu
4. Phòng IPC
5. Phòng bao trộn
6. Phòng rửa, sấy dụng cụ
7. Phòng dập viên
8. Phòng đóng nang
9. Phòng Bao phim
10. Phòng Lau viên nén
11. Khu sản xuất điều kiện đặc biệt
12. Phòng Ép vỉ
13. Phòng Đóng gói
14. Khu máy lạnh
15. Khu máy nén khí
1.2 Phòng kiểm nghiệm GLP
1. Phòng Hóa lý
2. Phòng Vật lý
1.3 Kho GSP
1.4 Phòng máy điều hòa trung tâm
1.5 Khu vực xử lý nước thải
1.6 Khu vực xử lý khí thải
1.7 Khu vực thu gom và lưu giữ chất thải rắn
2. Khu vực lân cận Công ty, gồm
1. Sát tường rào công ty, khu vực phía phố Phan Văn Trị
2. Sát tường rào công ty, khu vực phía làng An Trạch

- Thủy ngân và Asen
- Tổng số Coliform
- E. Coli
- Tụ cầu vàng
- Trực khuẩn mủ xanh
2. Đối với nước thải
- pH
- Cặn lơ lủng (SS);
- COD
- BOD5;
- Hàm lượng sunfua
- Hàm lượng amoni
- Tổng Phôtpho
- Tổng Nitơ
7


- Dầu mỡ tổng số
- Kim loại nặng
- Thủy ngân, Asen
- Tổng Coliform
- Dư lượng thuốc kháng sinh
III. QUAN TRẮC CÔNG TÁC QUẢN VÀ XỬ LÝ CHẤT THẢI RẮN Y TẾ
• Địa điểm quan trắc
- Nơi thu gom chất thải rắn
- Nơi lưu giữ chất thải rắn
• Các thông số quan trắc
- Hoạt động thu gom chất thải rắn
- Hoạt động lưu giữ chất thải rắn
- Quản lý và xử lý chất thải rắn, đặc biệt là chất thải nguy hại

P14 - Dập viên 1
P15 - Dập viên 2
P16 - Đóng nang 1
P17 - Đóng nang 2
P18 - Bao phim
P20 – Lau viên nén
P22 - Khu sản xuất điều kiện đặc biệt
P23 - Ép vỉ 1
8


TT

Vị trí đo

Nhiệt độ
(oC)

Độ ẩm
(%)

Tốc độ gió
(m/s)

18-32

40 - 80

0,2 - 1,5


TCVN 5508 - 2009

Bức xạ nhiệt
(Calo/ cm2/ phút)

1,0

Nhận xét:

1.3. Ánh sáng
Bảng 3. Kết quả quan trắc ánh sáng
STT
I

Vị trí đo

Cường độ ánh sáng
( Lux )

Phân xưởng thuốc viên kháng sinh nhóm
Penicilin
P1 – Tập kết nguyên liệu chờ sản xuất
P4 – Cân nguyên liệu chờ sản xuất
P5 - Cán - sơ chế nguyên liệu
P6 - Phòng IPC
9


STT


Ghi chú:
Tiêu chuẩn ánh sáng theo TCVN 3743-83 lấy mức yêu cầu công việc chính xác trung
bình, chiếu sáng chung và chiếu sáng hỗn hợp. Các tiêu chuẩn này phù hợp với tiêu
chuẩn vệ sinh lao động do Bộ Y tế ban hành theo Quyết định số 3733/2002/QĐ-BYT
ngày 10/10/2002
Nhận xét:

1.4. Tiếng ồn
Bảng 4. Kết quả quan trắc tiếng ồn chung
STT
I

Vị trí đo

Tiếng ồn
(dB.A )

Phân xưởng thuốc viên kháng sinh nhóm Penicilin
P5 - Cán - sơ chế nguyên liệu
P7 - Bao trộn
P10 – Rửa, sấy dụng cụ
P14 - Dập viên 1
P15 - Dập viên 2
P16 - Đóng nang 1
P17 - Đóng nang 2
P18 - Bao phim
10


STT

Khu vực phía phố Phan Văn Trị
Khu vực phía làng An Trạch
Khu vực phía phố Tôn Đức Thắng
Khu vực phía nhà thờ Hàng Bột
Mức cho phép :
- Khu sản xuất : TCVN 3985 - 1999
Khu dân cư : QCVN 26: 2010/BTNMT

85,0
70,0

Ghi chú:
- 85dBA là quy định của TCVN 3985-1999 áp dụng cho khu vực sản xuất trong
suốt 8 giờ làm việc
- 70dBA là quy định của QCVN 26: 2010/BTNMT cho khu vực dân cư xen kẽ
nơi sản xuất từ 6 giờ đến 18 giờ
Nhận xét:
Bảng 5. Kết quả quan trắc tiếng ồn phân tích tần số
STT Vị trí đo

dB.A
63

I

Mức áp âm ở các dải tần số ( Hz)
125 250
500
1000 2000 4000 8000


trung tâm
Phòng máy điều hòa
trung tâm

Mức cho phép theo TCVN 39851999 áp dụng cho nơi sản xuất

85

86

83

80

78

76

74

Nhận xét
1.5. Bụi
Bảng 6. Kết quả quan trắc bụi
TT

Vị trí đo

Nồng độ bụi
toàn phần
(mg/m3)

I

12


TT
IX

Vị trí đo

Nồng độ bụi
toàn phần
(mg/m3)

Nồng độ Hàm lượng
bụi hô hấp
Silic
(mg/m3)
(%)

Khu tiếp giáp
Khu vực phía phố Phan Văn Trị

Khu vực phía làng An Trạch
Khu vực phía phố Tôn Đức Thắng
Khu vực phía nhà thờ Hàng Bột
Tiêu chuẩn: QĐ số 3733/2002/QĐ-BYT
Hàm lượng Silic (%) nhỏ hơn hoặc bằng
20
Tiêu chuẩn chất lượng không khí xung

P14 - Dập viên 1
P15 - Dập viên 2
P16 - Đóng nang 1
P17 - Đóng nang 2
P18 - Bao phim
P20 – Lau viên nén
P22 - Khu sản xuất điều kiện đặc biệt
P23 - Ép vỉ 1
P26 - Ép vỉ 2
P29 - Đóng gói
P36 - Máy lạnh
P37 - Máy nén khí
Phòng Kiểm nghiệm GLP
Phòng Hóa lý
Phòng Vật lý
Kho GSP
Khu vực kiểm nhận
13


Q§ sè 3733/2002/ BYT/Q§ : 1800

Nhận xét:
Bảng 8. Kết quả quan trắc hơi khí độc khác
STT

Vị trí đo

QĐ số 3733/2002/ BYT/QĐ


(mg/m3)

Pb
(mg/m3)

Phòng Hóa lý
V

Phân xưởng cơ điện
Khu vực thu gom
VI
rác thải rắn
Khu vực thu gom
VII
xử lý nước thải
Khu vực thu gom
VIII
xử lý khí thải
IX Khu tiếp giáp
Khu vực phía phố
Phan Văn Trị
Khu vực phía làng
An Trạch
Khu vực phía phố
Tôn Đức Thắng
Khu vực phía nhà
thờ Hàng Bột
Bảng 8. Kết quả quan trắc hơi khí độc khác (tiếp)
STT


14


Bảng 9. Kết quả quan trắc chất lượng nước cấp
Chỉ tiêu phân tích

Đơn vị

pH
Độ cứng toàn phần
Chỉ số Pecmangannat
Nitrit (NO2-)
Nitrat (NO3-)
Amoni (NH4+)
Sunphat (SO42-)
Clorua (Cl-)
Sắt tổng số
Mangan (Mn2+)
Kẽm (Zn2+)
Chì (Pb2+)
Asen (As)
Thuỷ ngân (Hg)
Coliform/100 ml
E. coli

mg/L
mg/L
mg/L
mg/L
mg/L

4
5
6
7

Chỉ tiêu phân tích
pH
Cặn lơ lửng (SS)
COD
BOD5
Hàm lượng sunfua
(tính theo H2S)
Hàm lượng amoni
(tính theo N)
Tổng phôtpho

Đơn vị

W1

W2

QCVN

mg/l
mg/l
mg/l
mg/l
mg/l
mg/l


W1

W2

QCVN

mg/l
mg/l
mg/l
mg/l
mg/l
mg/l
mg/l
mg/l
mg/l
mg/l
mg/l

Nhận xét:

III. KẾT QUẢ QUAN TRẮC CÔNG TÁC QUẢN LÝ VÀ XỬ LÝ CHẤT THẢI
3.1 Công tác tổ chức quản lý chất thải y tế (CTYT)
Bảng 11: Công tác quản lý chất thải rắn
Thông tin

Có

Nhân viên quản lý chất thải riêng



Khôn
g

Ghi chú

16


1. Túi đựng chất thải
- Màu sắc đúng quy định

X

- Thành túi dày đúng quy định

X

- Có thể tích theo quy định

X

- Có vạch báo và dòng chữ theo quy định

X

- Có biểu tượng theo quy định

X


- Nắp đậy kín

X

4. Nơi lưu giữ chất thải
- Có nơi lưu giữ chất thải riêng

X

- Bảo vệ tách biệt với môi trường xung quanh

X

- Diện tích phù hợp với lượng chất thải lưu giữ

X

- Mái che

X

- Khóa cửa

X

- Biển báo

X

- Súc vật, côn trùng hoạt động tại nơi lưu giữ chất thải


Có

Khôn
g
X

Ghi chú

X
X
X
X

3.4 Thu gom và xử lý nước thải
Bảng 5: Công tác thu gom và xử lý nước thải
Thông tin

Có

- Hệ thống xử lý nước thải

X

+ Còn mới

X

Khôn
g

X

- Cấu tạo bể xử lý
+ Bể nổi
+ Bể chìm

X
X
18


+ Nửa nổi, nửa chìm

X

- Phương pháp xử lý
+ Lý hóa

X

+ Sinh học

X

+ Lý hóa kết hợp sinh học

X

- Hệ thống cống thoát nước thải
+ Cống nổi

X

- Có định kỳ XN nước thải

X

- Có định kỳ bảo dưỡng hệ thống

X

- Nhân viên phụ trách, vận hành được đào tạo, tập huấn
về vận hành và quản lý hệ thống

X

3.5 Thu gom và xử lý khí thải
Bảng 6: Công tác thu gom và xử lý khí thải
Thông tin

Có

- Hệ thống thông khí chung

X

- Tủ hút khí độc

X

+ Các phòng kiểm nghiệm


X

+ Hỏng hoàn toàn

X

- Hệ thống có ống thoát khí thải

X

Nhận xét :
Nhìn chung, Ban lãnh đạo công ty rất quan tâm đến việc thực hiện quản lý chất
thải y tế theo Thông tư 12/2006/TT-BTNMT và các văn bản quy định khác
- Công ty có cán bộ phụ trách về vấn đề môi trường cho toàn công ty
- Hằng năm, định kỳ Công ty có tiến hành kiểm tra, đánh giá, đo đạc môi trường. Các
kết quả đo đạc môi trường hằng năm là cơ sở để Công ty có thể đánh giá về hiệu quả
của các hệ thống xử lý chất thải tại đơn vị, đồng thời có kế hoạch rà soát và nâng cấp,
bảo dưỡng, bảo trì các hệ thống xử lý này để có hiệu quả tốt hơn đối với việc xử lý
chất thải tại Công ty
- Chất thải rắn được thu gom và phân loại ngay tại nơi phát sinh nguồn thải. Chất thải
rắn sinh hoạt và chất thải rắn thông thường được thu gom trong thùng rác có nắp đậy,
có chân đạp, có túi lót nylon. Các chất thải rắn thông thường được vận chuyển cho
Công ty vệ sinh môi trường của thành phố mang đi xử lý. Chất thải nguy hại thường
được thu gom phân loại riêng đựng trong các thùng hoặc chai lọ đựng chất thải (chất
thải nguy hại chủ yếu là chai lọ đựng các dung môi, hóa chất độc hại) và lưu trữ tại nơi
phát sinh nguồn thải, khi số lượng đủ hoặc lớn sẽ chuyển đến nơi lưu giữ chất thải
hoặc chuyển cho các đơn vị có tư cách pháp nhân xử lý. Các túi đựng rác được sử
dụng là các túi nylon thông thường bán ngoài thị trường chứ không phải là túi chuyên
dùng.

vic, gim gỏnh nng lao ng v bo v sc khe cho ngi lao ng
- Vi khớ hu :

II. Tiến độ thực hiện kế hoạch
-

Tiến độ thực hiện: chậm tiến độ theo kế hoạch do vớng mắc về thủ tục hành chính
giữa các cơ quan quản lý Trạm, dẫn đến không đủ cơ sở pháp lý để triển khai quan
trắc theo kế hoạch.

-

Nội dung: về cơ bản đã thực hiện theo đúng nội dung đuợc phê duyệt.

-

Phơng pháp quan trắc: đảm bảo tính khoa học, tuân theo các quy định về quan trắc,
đợc thực hiện với các thiết bị hiện đại theo phơng pháp tiêu chuẩn và các số liệu
quan trắc thu đợc có độ tin cậy cao.

22


D - §Ò nghÞ
1) Tiếp tục kế hoạch quan trắc cho năm 2012
2) Địa điểm quan trắc
Năm (05) cơ sở sản xuất thuốc khu vực phía Bắc, bao gồm:
- Công ty cổ phần dược trung ương Mediplantex (Hà Nội)
- Công ty cổ phần dược phẩm Nam Hà (Nam Định)
- Công ty cổ phần dược phẩm Vĩnh Phúc (Vĩnh Phúc)


23