BỆ
NH VÔ C Ả
M Ở GI Ớ
I TR Ẻ
Nhân lo ại đã b ư
ớc vào k ỷ nguyên m ớ
i, m ột k ỷ nguyên v ớ
i r ất nhi ều thu ận l ợ
i
giúp cho con ng ư
ời , đ
ặc bi ệt là gi ớ
i tr ẻ có đề
i u ki ện h ọc h ỏi, trau d ồi và ti ếp c ận
vớ
i nhi ều ph ư
ơn g ti ện hi ện đ
ại . Có đ
ư
ợ c m ột xã h ội v ăn minh, hi ện đ
ại ngày nay
m ột ph ần l ớ
n c ũng là do nh ữ
ng phát minh v ĩ đ
ại c ủa con ng ư
ời . M ột trong s ố đó
chính là s ự sáng ch ế ra rô-b ốt, và càng ngày, rô-b ốt càng đ
ư
ợ c c ải ti ến cao h ơ
n,
tỉ mỉ h ơ

Đồn g th ờ
i, giá tr ị đạo đức l ại b ị xói mòn b ở
i ch ủ ngh ĩa th ự
c d ụng, ch ủ ngh ĩa duy
v ật và ch ủ ngh ĩa cá nhân, d ẫn đ
ến "b ệnh vô c ảm". Nhìn th ấy cái x ấu, cái ác mà
không th ấy b ất bình, không c ăm t ứ
c, không ph ẫn n ộ. Nhìn th ấy cái đ
ẹp mà
không ng ư
ỡn g m ộ, không say mê, không thích thú . Th ấy c ảnh t ư
ợn g bi th ư
ơn g
l ại th ờ ơ, không đ
ộn g lòng chua xót, không rung đ
ộn g tâm can. V ậy đó còn là
con ng ư
ời không hay ch ỉ là cái xác khô c ủa m ột c ỗ máy?B ệnh này th ể hi ện ở
ch ỗ không h ề đ
ộn g lòng tr ư
ớc nh ữ
ng n ỗi đa u c ủa ng ư
ời khác, c ũng nh ư không
h ề ph ẫn n ộ tr ư
ớc nh ữ
ng t ệ n ạn xã h ội x ảy ra tr ư
ớc m ắt.
Con ng ư
ời h ầu nh ư tr ở nên vô tình tr ư
ớc cu ộc s ống c ủa ng ư

i d ạy c ủa c ổ nhân: "Nhi ễu đề
i u ph ủ l ấy giá g ư
ơn g , Ng ư
ời trong m ột
nư
ớc ph ải th ư
ơn g nhau cùng". V ấn đ
ề vô c ảm trong xã h ội hi ện nay đa ng là
thách đ
ố cho các nhà giáo d ục, các b ậc cha m ẹ, c ũng nh ư nh ữ
ng ng ư
ời có trách
nhi ệm. Tìm hi ểu th ự
c tr ạng và nguyên nhân c ủa "b ệnh vô c ảm", chúng ta s ẽ th ấy
tác h ại ghê g ớ
m c ủa nó h ầu tìm ra ph ư
ơn g cách đ
ể ch ống l ại c ăn b ệnh quái ác
này. B Ệ
NH VÔ C Ả
M

I.B ệnh vô c ảm là gì ?


“B ệnh vô c ảm” đượ
c hi ểu là m ột tr ạng thái tinh th ần mà ở đó, con ng ườ
i không
n ảy sinh nh ữ
ng c ảm xúc đố

n g ch ỉ bo bo ngh ĩ
đến l ợ
i ích c ủa riêng mình, ng ại va ch ạm, s ợ phi ền toái, liên l ụy v ớ
i tâm ni ệm
“ đèn nhà ai nhà n ấy r ạng”. Nh ữ
ng k ẻ s ống vô c ảm th ậm chí còn l ạnh lùng, nh ẫn
tâm gieo r ắc n ỗi đa u cho ng ườ
i khác mà không m ảy may độ
n g lòng tr ắc ẩn .
II. Th ự
c tr ạng vô c ảm c ủ
a gi ớ
i tr ẻ:
Ngày nay, gi ớ
i tr ẻ có nhi ều c ơ h ội h ọc h ỏi, trau d ồi ki ến th ứ
c hơ
n các th ế h ệ đi
tr ướ
c , nhi ều tr ườ
n g công và tr ườ
n g t ư m ở ra để đà o t ạo nh ữ
ng con ng ườ
i có tri
th ứ
c, có đạ
o đứ
c , h ầu ph ục v ụ cho nhân qu ần xã h ội, d ẫn đư
a đấ
t n ướ
c đế

á ng bu ồn là trong nh ữ
ng v ụ hành
hung, đá nh nhau gi ữ
a các h ọc sinh th ờ
i gian qua đề
u có m ột s ố đô ng “khán gi ả”
tr ẻ tu ổi, có ng ườ
i trong s ố đó còn là b ạn cùng l ớ
p h ọc v ớ
i n ạn nhân. Không ch ỉ
th ản nhiên đứ
n g nhìn, nh ữ
ng h ọc sinh này còn dùng đệ
i n tho ại di độ
n g ghi hình
r ồi tung lên m ạng. Còn đá ng bu ồn h ơ
n khi đo ạn video clip “t ự t ạo” ấy sau khi
nhanh chóng lan truy ền trên m ạng đã nh ận đượ
c s ự h ưở
ng ứ
n g, c ổ v ũ c ủa
không ít gi ớ
i tr ẻ v ớ
i nh ữ
ng l ờ
i l ẽ bình lu ận th ản nhiên, tàn nh ẫn nh ư
: “c ũng bình
th ườ
n g thôi”, “l ần sau c ứ th ế mà phát huy”, “ đượ
c l ắm”, “hoành tráng l ắm”… Và

hồ như kẹo Mút Chơi Bời không hiếm hoi trên các trang mạng xã h ội. Nhi ều
trang mạng cá nhân hiện nay đang còn nhan nh ản nhưng phát ngôn th ể hi ện
cảm xúc bốc đồng vô cảm hoặc buông lời xúc phạm người khác. Ví dụ trên
mạng cá nhân có tên gọi rất sốc là Hội những người muốn gi ết người cướp c ủa
mà không dám thổ lộ, một nickname khởi xướng tinh thần bạo lực và khoe khả
năng đại ca của mình bằng câu: “ Chán như…muốn cầm dao chém thằng nào
cho bõ ghét quá…”. Phát ngôn này không bị ph ản đối mà được thành viên h ội
tán thành theo kiểu “ hay hay”,” cứ thế đi đại ca”. Càng được tung hô nickname
này càng có những phát ngôn chém gió nặng đô h ơn. B ệnh vô c ảm n ặng h ơn
khi người bệnh quên đi trách nhiệm cứu người, giúp người bị nạn. Chúng ta ai
cũng từng chứng kiến cảnh những đám đông trên đường phố khi có vụ tai nạn
hoặc va chạm. Người lao vào cứu giúp thì ít, kẻ hiếu kỳ xúm vào xem r ồi l ặng l ẽ
bỏ đi thì nhiều! Có kẻ vô cảm đến mức độ dã man, vô lương tâm là lợi d ụng cơ
hội cướp đoạt tài sản của người bị nạn.Tệ hại hơn nữa, là có kẻ còn l ạnh lùng
dùng điện thoại di động quay cảnh một người bị xe cán cụt chân, nát thây r ồi
tung cảnh quay ấy lên mạng. Ngày 16/6, báo Pháp Luật TP. HCM đưa tin và ảnh
một vụ việc xảy ra dưới thanh thiên bạch nhật có thể nói là đồng lo ại... ăn cướp
một cách đê hèn của đồng loại. Một người đàn ông đi xe máy gặp cướp ngay
vòng xoay ngã 5 An Dương Vương. Không giằng được túi xách, 2 tên cướp tẩu
thoát bỏ lại nạn nhân với chiếc túi rách toạc, tiền bay tung tóe. Ngay l ập t ức,
những người quanh đó và nhiều người đi đường dừng xe. Nhưng thay vì đu ổi
cướp, họ hối hả "đuổi" theo những đồng tiền đang vung vãi, h ối hả "c ất h ộ" ti ền
của nạn nhân vào túi mình, trước ánh mắt bất lực và đau đớn c ủa n ạn nhân.
Người đàn ông thoát khỏi kẻ cướp chuyên nghiệp, nhưng lại g ặp ph ải b ọn cướp


nhân danh...đồng loại. Không hiểu họ có giàu lên vì những đồng tiền ăn c ướp
của người bị nạn không? Và họ nghĩ gì khi tiêu những đồng tiền đó? Họ có bao
giờ đặt hoàn cảnh mình, hoặc chính người thân của mình ch ẳng may bị n ạn, thì
sẽ nghĩ thế nào? Hay tặc lưỡi theo chủ nghĩa Mackeno: "Sống chết mặc bay,

ngu ngốc và tẻ nhạt. Nhưng người ta tìm thấy điều đáng chú ý, đáng quan tâm ở
những scandal của một cô ca sỹ, diễn viên nào đấy. Những thứ đáng đọc, đáng
nghe, đáng nhìn ..để mà học tập, mà noi gương, mà xúc động, rung c ảm.. thì
người ta không đọc, không nghe, không nhìn.. Sự vô cảm trước cái tốt, bắt
nguồn từ sự thờ ơ với xã hội, thờ ơ với cộng đồng.
Tầm nhìn của họ bị bó hẹp lại cho bản thân chính họ mà thôi. S ẽ có người bảo:
"Người ta vẫn biết cười, biết khóc, biết lắng nghe, biết đọc, biết nhìn.. tại sao l ại
bảo là vô cảm?". Xin trả lời rằng, cảm xúc của họ chỉ tồn tại cho chính h ọ, mà
không hề được chia sẻ, hòa chung cùng cộng đồng. Cảm xúc của họ không làm
cho xã hội ngày càng tốt đẹp hơn mà ngược lại làm cho nó ngày càng gi ảm d ần
giá trị nhân văn, và kéo nó đi xuống. Đối lập với lối sống vô c ảm, bàng quan là
lòng yêu thương con người, vốn là một giá trị văn hóa truy ền thống th ể hi ện l ối
sống đẹp tồn tại từ bao đời nay: Nhiễu điều phủ lấy giá gương/ Ng ười trong m ột
nước phải thương nhau cùng. Còn nhớ, trong kỳ thi t ốt nghi ệp THPT năm 2009,
có hai trường hợp “đặc biệt”, đến phòng thi muộn không phải do h ỏng xe, ùn t ắc
giao thông hay… ngủ quên mà là vì nghĩa cử cứu người bị n ạn trên đường đến
trường thi. Đó là trường hợp hai thí sinh Tăng Ngọc D ũng, s ố báo danh 160061,
phòng thi số 3 và Lữ Đức Quân, số báo danh 160295, phòng thi s ố 13 t ại h ội
đồng thi Trường THPT Đô Lương 1. Cả hai đều là học sinh lớp 12A4 Trường
THPT Đô Lương 1. Trước hành động cứu người của hai em Quân và Dũng, một


số người cho rằng đó là việc làm bình thường và ai cũng có thể làm được. Tuy
nhiên, phải ở trong hoàn cảnh của hai em mới th ấy hết được ý ngh ĩa t ốt đẹp t ừ
hành động ngỡ như là bình thường ấy. Chiều 2/6, trên đường tới trường thi để
dự thi môn Sinh học, Quân và Dũng phát hiện một người ph ụ n ữ nằm b ất động
giữa đường. Mặc dù giờ thi đã cận kề nhưng hai em vẫn quyết định đưa người
bị nạn là bà Lê Thị Vẹn (57 tuổi) vào Bệnh viện Đô Lương để cấp cứu kịp thời.
Khi đến phòng thi thì đồng hồ đã báo 14h34, muộn 4 phút so với quy định giờ
bắt đầu làm bài. Hay mẫu gương của chàng sinh viên Hiến thuộc H ọc viện Bưu

giới trẻ, nhưng tựu chung, cái gốc chính là cách sống của gi ới tr ẻ ngày nay, và
cách giáo dục nhân bản từ trong gia đình cho đến nhà trường và ngoài xã h ội
còn quá thờ ơ, hời hợt.


1. Nguyên nhân bản thân
Do bản thân họ thiếu tình yêu thương, thiếu lòng quảng đại; h ọ sống b ằng thứ lý
trí sắt đá, tình cảm khô cằn của mình. Thêm vào đó, do ngoại cảnh tác động: khi
một con người bị chính cái xấu hãm hại, khi mà những đi ều tốt đẹp không x ảy
đến với bản thân, thì họ sẽ trở nên hận đời và vô cảm trước cuộc đời. Họ không
còn lòng tin vào điều tốt, thế nên họ vô cảm trước những đi ều tốt đẹp trên cu ộc
đời này. Đối với họ, nhà hàng xóm gặp hoạn nạn, có người thân mắc ph ải tệ n ạn
xã hội, họ cũng bàng quan như không hay biết, không h ỏi han, cũng ch ẳng an ủi
một vài lời. Trên đường đi, gặp người bị nạn, họ bỏ đi, chẳng thèm quan tâm
sống chết ra sao, hoặc có ghé lại thì cũng chỉ để thỏa mãn tính hiếu k ỳ, giương
đôi mắt ếch nhìn chung quanh, không hề giúp đỡ nạn nhân vì h ọ s ợ ph ải gánh
trách nhiệm. Gặp kẻ bất hạnh, tàn tật nằm bên vệ đường, họ chẳng những
không thương xót mà còn khinh bỉ, rẻ rúng những con người kém may m ắn đó.
Quả thật, đó là những hành động đáng lên án. Theo chuyên viên t ư v ấn Lý Th ị
Mai thuộc Trung tâm Tư vấn Hôn nhân và Gia đình TPHCM, cho biết: "Do tâm lý
sống 'chỉ biết mình' khá phổ biến trong giới trẻ ngày nay, căn b ệnh vô c ảm đã
thật sự xâm nhập và ăn sâu trong thế hệ trẻ hiện giờ!" Hơn nữa, sự vô c ảm b ắt
nguồn từ lối sống ích kỷ, thực dụng, hưởng thụ là nguyên nhân khiến người ta
cảm thấy cuộc sống nhàm chán, đơn điệu, vô nghĩa. Hậu quả là, những xúc c ảm
đạo đức bị hạn chế, thậm chí bị triệt tiêu.
2. Nguyên nhân từ gia đình
"Gia đình chính là tế bào của xã hội, gia đình mà tốt đẹp thì xã h ội m ới t ốt đẹp
được". Đây chính là bài học giáo dục công dân của học sinh cấp II. Thế mà ngày
nay, trong nhiều gia đình, cha mẹ rất ít dạy con có sự đồng c ảm v ới người khác,
với những người chung quanh. Theo chuyên gia tư vấn tâm lý Tri ệu H ồng Nh ư


cả. Thạc sĩ tâm lý Nguyễn Thị Minh cho rằng: "Dường như đang có một cu ộc
khủng hoảng niềm tin trong xã hội hiện đại dẫn đến các bạn trẻ sống vô c ảm".
Hơn nữa, căn bệnh vô cảm là kết quả của một lối sống thực dụng ngày càng ăn
sâu vào văn hóa của xã hội ngày nay. Khi mà các giá tr ị s ống, giá tr ị đạo đức
tinh thần, lòng bao dung nhân ái, tình th ương yêu đồng lo ại, s ự hy sinh... đang
dần bị thế chỗ cho chủ nghĩa vật chất, chủ nghĩa duy lợi và chủ nghĩa cá nhân,
thì con người không còn cảm giác trước nỗi đau của đồng loại. Bên cạnh đó, do
sự gia tăng những bất công xã hội, là tình trạng quan liêu, tham nh ũng, l ối s ống
"phong bì", người lớn không còn là tấm gương đạo đức cho giới tr ẻ, khi ến đạo
đức bị suy giảm.
IV. Tác hại của căn bệnh vô cảm:
Bệnh vô cảm có những tác hại thật ghê gớm, nó không chỉ làm suy giảm đạo
đức của một cá nhân mà còn đẩy đất nước đến bờ tụt hậu, suy thoái.
1. Bệnh vô cảm có thể dẫn đến chết người:
Một bác sĩ nếu "vô cảm" sẽ không có đủ tình thương đối với con bệnh của mình,
sẽ đánh mất đi lương tâm của một thầy thuốc, sẽ quên đi ph ương châm: "Lương
y như từ mẫu". Chẳng hạn, trước một ca cấp cứu, bệnh nhân đang ở trong tình
trạng nguy kịch, nhưng vì gia cảnh nghèo, không có tiền để đóng vi ện phí hay
không có tiền để "bồi dưỡng" cho bác sĩ, thì "bệnh vô cảm" khi ến cho bác s ĩ ấy
chậm trễ, thờ ơ hay không nhiệt tình cấp cứu bệnh nhân, cuối cùng để bệnh
nhân chết oan uổng, gây đau khổ cho những người thân của h ọ. Càng đau đớn
và chua xót hơn nếu bệnh nhân kia là cha mẹ, là người cột trụ về kinh tế trong
gia đình. Họ phải tất tưởi ra đi, để lại những đứa con thơ dại, cha mẹ già không
ai phụng dưỡng trong cảnh cô đơn, già yếu. Còn nói về ng ười giữ sinh m ạng
của nhiều người như tài xế chẳng hạn, mà mắc "bệnh vô cảm" thì cái chết không
chỉ mang đến cho một người. Người tài xế "vô cảm" sẽ coi mạng con người
chẳng ra gì, cố tình phóng nhanh, vượt ẩu, giành đường để v ề tr ước, s ẽ gây h ậu
quả khôn lường. Một vụ tai nạn giao thông tại Bình Thuận mới đây, đã cướp đi
sinh mạng của mười người và rất nhiều người bị thương. Nguyên nhân cũng ch ỉ

ác. Hơn nữa, nó còn lây lan trong cộng đồng: một người vô c ảm thì m ọi ng ười
xung quanh sẽ vô cảm theo, và cuối cùng, có thể là cả một xã hội vô c ảm. Vô
cảm còn ví như căn bệnh "ung thư tâm hồn". Nói đến căn bệnh thể xác thì người
ta sợ nhất là ung thư, còn nói đến căn bệnh tâm h ồn thì "vô c ảm" c ũng đáng s ợ
không kém. Bởi lẽ, nó có sức công phá ghê gớm trên nhân cách và đạo đức c ủa
con người. Từ đó, nó phá hủy toàn bộ nền kinh tế và chính tr ị c ủa c ả m ột dân
tộc. Chính vì thế, từ cá nhân đến gia đình, từ trong nhà trường ra ngoài xã h ội,
phải chung tay góp sức, tích cực đẩy lùi căn "bệnh vô cảm" này ra kh ỏi đất n ước
Việt Nam thân yêu của chúng ta.
1. Về phía bản thân:
Mỗi bạn trẻ hãy sống đúng chuẩn mực đạo đức của con người, biết đồng cảm
với mọi người, biết trau dồi, học hỏi những bài học trong cu ộc s ống v ề s ự công
bằng, bác ái, yêu thương những người xung quanh và ph ải có quy ết tâm mu ốn
thay đổi chính bản thân mình. Ngoài ra, cần phải học hỏi nh ững t ấm gương c ủa
những người đạo đức, đồng cảm trong xã hội. Chẳng hạn mẫu gương các nữ tu
đang phục vụ tại trung tâm Sida giai đoạn cuối - Mai Hòa - C ủ Chi. Các nữ tu đã
đồng cảm với số phận của những người kém may mắn qua cách phục vụ tận
tình giúp đỡ họ. Chính vì thế, có những bệnh nhân đã phải th ốt lên r ằng: " Ở đây,
chúng em thật là hạnh phúc vì có các nữ tu phục vụ chăm sóc tận tình và đồng
cảm với số phận của chúng em còn hơn những người ruột thịt trong gia đình,
chúng em có chết cũng mãn nguyện". Đặc biệt, chúng ta hãy nh ớ l ại hình ảnh
Đức Giêsu đã dạy chúng ta bài học về sự chia sẻ, sự đồng cảm với người khác.
Chúa đã thực hành trước khi dạy chúng ta: Ngài đã biết chia vui trong ti ệc cưới


Canna, Ngài cũng biết chia buồn với cái chết của Lazarô, c ủa con trai góa ph ụ
thành Naim... Hơn nữa, trong thư gửi tín hữu Rôma thánh Phaolô c ũng đã nêu
bật về sự đồng cảm với mọi người: "Vui cùng kẻ vui, khóc cùng kẻ khóc" (Rm
12,14).
2. Về phía gia đình: