LỜI CAM ĐOAN
Em xin cam đoan: Luận văn này là công trình nghiên cứu
thực sự của cá nhân, được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học
của GS.TS Phạm Quang Trung
Các số liệu, những kết luận nghiên cứu được trình bày trong
luận văn này trung thực và chưa từng được công bố dưới bất kỳ
hình thức nào.
Em xin chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình.
Học viên

Lê Như Nam


MỤC LỤC
DANH MỤC SƠ ĐỒ
DANH MỤC BẢNG
DANH MỤC VIẾT TẮT
1.1. Thẩm định tài chính dự án đầu tư trong hoạt động cho vay của ngân hàng
thương mại....................................................................................................................5
1.1.1. Hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại............................................................5
1.1.1.1. Các hoạt động cơ bản của ngân hàng thương mại.....................................................5
1.1.1.2. Hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại
10
1.1.2. Thẩm định tài chính DADT trong hoạt động cho vay của NHTM............................12
1.1.2.1. Dự án đầu tư
12
1.1.2.2. Sự cần thiết phải thẩm định tài chính dự án đầu tư trong hoạt động cho vay
của ngân hàng thương mại
14
1.1.2.3. Quy trình và nội dung thẩm định tài chính dự án đầu tư 15
1.2. Chất lượng thẩm định tài chính DAĐT trong hoạt động cho vay của NHTM..............33


DANH MỤC BẢNG, BIỂU
Bảng 2.1: Kết quả huy động vốn tại Chi nhánh Hoàn Kiếm giai
đoạn 2012-2013.................................................................................34
Bảng 2.2: Hoạt động cho vay tại Chi nhánh Hoàn Kiếm (20122013)..................................................................................................35
Bảng 2.3: Thời gian thẩm định dự án đầu tư tại MB........................43
Bảng 2.4: Thời gian xét duyệt dự án đầu tư tối đa tại MB...............43
Bảng 2.5: Tổng mức đầu tư của dự án nâng cấp công suất TBA
220KV Sóc Sơn.................................................................................48
Bảng 2.6: Các chỉ tiêu tài chính của Tổng công ty Truyền tải điện
Quốc gia giai đoạn 2010 - 2012 (phân biệt chỉ tiêu thời điểm, thời
kỳ).......................................................................................................55
Bảng 2.7 : Tiến độ thực hiện dự án...................................................63
Biểu đồ 2.1: Tổng nguồn vốn huy động giai đoạn 2012-2013........35
Biểu đồ 2.2: Tổng dư nợ tín dụng của Chi nhánh Hoàn Kiếm (20122013)..................................................................................................36


DANH MỤC VIẾT TẮT
TMCP
NHTM
NHQĐ,

:
:
:

Thương mại cổ phần
Ngân hàng thương mại
Ngân hàng Quân đội


NHNN
KH
QHKH

:
:
:

Ngân hàng Nhà nước
Khách hàng
Quan hệ khách hàng


HĐTD
NVQHKH
QLTD
EVN
NPT
CIC

:
:
:
:
:
:

Hợp đồng tín dụng
Nhân viên quan hệ khách hàng
Quản lý tín dụng

thúc đẩy kinh tế đất nước. Trong những năm tới, hệ thống Ngân
1


hàng TMCP Quân đội từng bước xây dựng và phát triển trở thành tổ
chức tài chính có uy tín trong và ngoài nước với phương châm hoạt
động là phát triển bền vững hiệu quả và hội nhập. Để đạt được mục
tiêu này, một trong những khâu quan trọng cần được quan tâm là
thẩm định tài chính dự án. Thẩm định tài chính dự án có chất lượng
tốt sẽ góp phần bảo đảm an toàn trong hoạt động cho vay của Ngân
hàng.
Chi nhánh Hoàn Kiếm-Ngân hàng TMCP Quân đội là đơn vị
trực thuộc Ngân hàng TMCP Quân đội. Trong những năm qua Chi
nhánh đã thực hiện thẩm định cho vay các dự án, tuy nhiên trong
quá trình thẩm định cho vay những năm qua cho thấy chất lượng
thẩm định tài chính dự án còn thấp so với mục tiêu, còn bộc lộ
những bất cập, gây ảnh hưởng xấu đến kết quả đầu tư.
Trong thời gian tới, để đáp ứng nhu cầu đầu tư phát triển công
nghiệp, nhu cầu cho vay theo dự án là rất lớn, nếu không nâng cao
chất lượng thẩm định tài chính dự án thì nguy cơ tổn thất của Ngân
hàng sẽ không nhỏ. Nhằm góp phần đáp ứng đòi hỏi bức xúc của
thực tiễn, tôi chọn đề tài “ Nâng cao chất lượng thẩm định tài
chính dự án trong hoạt động cho vay tại Ngân hàng TMCP Quân
đội-chi nhánh Hoàn Kiếm” làm đề tài luận văn thạc sỹ.
1.2. Mục đích nghiên cứu
- Nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản về chất lượng thẩm
định tài chính dự án trong hoạt động cho vay của Ngân hàng thương
mại;

2

Hoàn Kiếm
- Phân tích nguyên nhân của những mặt hạn chế về thẩm định tài
chính dự án trong hoạt động cho vay của Ngân hàng TMCP Quân
đội- Chi nhánh Hoàn Kiếm.
- Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện chất lượng thẩm định
tài chính dự án trong hoạt động cho vay của Ngân hàng TMCP
Quân đội- Chi nhánh Hoàn Kiếm.
1.6. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết cấu, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn
được kết cấu theo 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về chất lượng thẩm định tài chính dự
án trong hoạt động cho vay của Ngân hàng thương mại.
Chương 2: Thực trạng chất lượng thẩm định tài chính dự án
trong hoạt động cho vay của Ngân hàng TMCP Quân đội- Chi
nhánh Hoàn Kiếm.
Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng thẩm định tài chính
dự án trong hoạt động cho vay tại Ngân hàng TMCP Quân đội- Chi
nhánh Hoàn Kiếm.

4


CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG THẨM ĐỊNH TÀI
CHÍNH DỰ ÁN TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA
NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
1.1. Thẩm định tài chính dự án đầu tư trong hoạt động cho vay
của ngân hàng thương mại
1.1.1. Hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại
1.1.1.1. Các hoạt động cơ bản của ngân hàng thương mại

- Vai trò thanh toán: thay mặt khách hàng thực hiện thanh toán cho
việc mua bán hàng hoá và dịch vụ
- Vai trò người bảo lãnh: cam kết trả nợ thay cho khách hàng khi
khách hàng mất khả năng thanh toán

6


- Vai trò đại lý: thay mặt khách hàng quản lý và bảo vệ tài sản của
họ, phát hành hoặc chuộc lại chứng khoán.
- Vai trò thực thi chính sách: thực hiện các chính sách kinh tế của
Chính phủ, góp phần điều tiết sự tăng trưởng kinh tế và theo
đuổi các mục tiêu kinh tế xã hội.
Để thực hiện các vai trò đó, ngân hàng thương mại tập trung
vào 3 nhóm hoạt động cơ bản:
- Hoạt động huy động vốn
- Hoạt động cho vay và đầu tư
- Hoạt động trung gian
Đây là 3 hoạt động cơ bản của ngân hàng thương mại, chúng có
quan hệ chặt chẽ, hỗ trợ cho nhau. Để đáp ứng nhu cầu vốn vay đầu
tư hay tiêu dùng của các hộ gia đình và các doanh nghiệp, ngân
hàng huy động nguồn tiền tạm thời nhàn rỗi của dân chúng và các
doanh nghiệp. Đó là mối quan hệ mật thiết giữa hoạt động cho vay
và huy động vốn. Đồng thời với 2 hoạt động này, với vai trò là trung
gian tài chính, ngân hàng thương mại cung cấp cho khách hàng một
số dịch vụ trung gian khác như thanh toán, đại lý, bảo lãnh, tư
vấn…. để vừa hỗ trợ hiệu quả cho các hoạt động cho vay và nhận
gửi vừa tạo thêm thu nhập cho ngân hàng.
• Hoạt động huy động vốn
Để hoạt động, trước hết mỗi ngân hàng thương mại phải có một

8


Các hoạt động cho vay và đầu tư mang lại thu nhập chính cho
các ngân hàng thương mại gồm lãi cho vay, lợi tức đầu tư nhưng
kéo theo nó là tiềm ẩn nguy cơ rủi ro khá cao.
• Hoạt động trung gian
Là một trung gian tài chính, bên cạnh hoạt động nhận gửi và
cho vay, ngân hàng thương mại còn thực hiện các hoạt động trung
gian khác như: thanh toán, chuyển tiền, tư vấn, bảo lãnh, ký thác, uỷ
thác, bảo quản vật có giá, mua bán ngoại tệ… và thu phí dịch vụ
cho các hoạt động đó. Trước đây, do còn nhiều hạn chế về chính
sách, trình độ, công nghệ... nên hoạt động này chưa thực sự phát
triển và thu nhập mang lại chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng thu
nhập của ngân hàng. Nhưng đến nay, các dịch vụ trung gian của
ngân hàng thương mại ngày càng được chú trọng do nguồn thu ổn
định và độ rủi ro thấp. Các dịch vụ này không ngừng phát triển đã
góp phần hoàn thiện chất lượng dịch vụ ngân hàng. Các khách hàng
khi có nhu cầu đều được ngân hàng đáp ứng một cách thuận tiện,
nhanh chóng, tiết kiệm và an toàn. Do vậy các NHTM đã thu hút
được số lượng lớn và đa dạng đối tượng khách hàng kéo theo doanh
thu của ngân hàng từ hoạt động này cũng tăng nhanh.
Trong ba hoạt động cơ bản nói trên thì cho vay là hoạt động
quan trọng hơn cả và mang lại nguồn thu nhập chính cho ngân hàng
đặc biệt là đối với các nước đang phát triển như Việt Nam, trong bối
cảnh các dịch vụ ngân hàng chưa thực sự phát triển toàn diện.

9



thuộc loại hình cho vay trung - dài hạn và là một trong những hình
thức cho vay chủ yếu, có xu thế ngày càng phát triển trong hoạt
động của ngân hàng thương mại. Tuy nhiên hoạt động cho vay nói
chung và cho vay theo dự án nói riêng chứa đựng rất nhiều rủi ro,
tiềm ẩn những khả năng bất an toàn đối với các khoản đầu tư của
ngân hàng thương mại đặc biệt là ở các nước đang phát triển như
Việt Nam. Vì vậy, để bảo đảm khoản vay được hoàn trả đầy đủ và
đúng hạn cả gốc và lãi, một trong những nguyên tắc cơ bản khi cho
vay là phải thiết lập được một quy trình cho vay chặt chẽ và hợp lý.
• Quy trình cho vay theo dự án
Quy trình cho vay được hiểu là tập hợp những nội dung, kỹ
thuật nghiệp vụ cơ bản và các thủ tục cần thiết từ khi bắt đầu tới khi
kết thúc một khoản vay. Thông thường quy trình cho vay theo dự án
này gồm ba bước chính:
 Xét duyệt cho vay: Quá trình xét duyệt cho vay được thực hiện
như sau:
- Nhận và kiểm tra hồ sơ đề nghị vay vốn của khách hàng
- Thẩm định dự án xin vay
- Xét duyệt và quyết định cho vay
 Phát tiền vay: Quá trình phát tiền vay bao gồm nhận và kiểm tra
các căn cứ phát tiền vay, sau đó thực hiện phát tiền vay.
 Kiểm tra quá trình sử dụng vốn vay và thu nợ: Quá trình này
được thực hiện ngay trong và sau khi phát tiền vay nhằm đảm
11


bảo vốn vay được sử dụng đúng mục đích và hoàn trả đầy đủ,
đúng hạn cả gốc và lãi như đã thoả thuận.
Ba giai đoạn trên có quan hệ mật thiết, tạo thành một quá trình
gắn bó chặt chẽ. Một khoản vay có chất lượng là một khoản vay

Mục tiêu của đầu tư là hiệu quả nhưng muốn tối đa hoá hiệu
quả đầu tư thì trước khi quyết định đầu tư nhất thiết phải có sự
chuẩn bị thật cẩn thận và nghiêm túc thể hiện qua việc lập dự án đầu
tư trên cơ sở mọi thông tin liên quan đến hoạt động đầu tư đã được
thu thập đầy đủ và phân tích tỉ mỉ, khoa học, khách quan.
Một dự án đầu tư thông thường bao gồm 3 giai đoạn:
 Giai đoạn 1: Chuẩn bị đầu tư
Giai đoạn này bao gồm các hoạt động chính như: Nghiên cứu
phát hiện các cơ hội đầu tư; nghiên cứu tiền khả thi (sơ bộ lựa
chọn dự án); nghiên cứu khả thi (lập dự án, luận chứng kinh tế
kỹ thuật) và hoạt động cuối cùng là thẩm định, đánh giá dự án
và quyết định đầu tư.
 Giai đoạn 2: Thực hiện đầu tư
Đây là giai đoạn cụ thể hoá nguồn hình thành vốn đầu tư và
triển khai thực hiện dự án gồm đàm phán ký kết hợp đồng, thiết
kế và xây dựng công trình, lắp đặt máy móc thiết bị và vận
hành thử.
 Giai đoạn 3: Vận hành kết quả đầu tư (dự án đi vào hoạt động)
13


Trong 3 giai đoạn trên đây, giai đoạn chuẩn bị đầu tư tạo tiền đề
và quyết định sự thành công hay thất bại ở hai giai đoạn sau, đặc
biệt khi dự án đầu tư đi vào hoạt động. Do đó, đối với giai đoạn
chuẩn bị đầu tư vấn đề chất lượng, tính chính xác của các kết quả
nghiên cứu, tính toán và dự đoán là quan trọng nhất và vì thế công
tác thẩm định nói chung và thẩm định tài chính nói riêng có vị trí rất
quan trọng để có được quyết định đầu tư đúng đắn.
1.1.2.2. Sự cần thiết phải thẩm định tài chính dự án đầu tư trong
hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại

nó thể hiện rõ nhất mục tiêu tài trợ của ngân hàng và cũng là thế
mạnh, phù hợp với chuyên môn nghiệp vụ của ngân hàng. Vì thế,
thẩm định tài chính dự án đầu tư luôn được các ngân hàng chú trọng
về cả nội dung và hình thức thẩm định.
1.1.2.3. Quy trình và nội dung thẩm định tài chính dự án đầu tư
a. Quy trình thẩm định tài chính dự án đầu tư
Quy trình thẩm định tài chính dự án đầu tư tại các NHTM có
thể không hoàn toàn giống nhau nhưng nhìn chung quy trình này
thường diễn ra như sau:
Sơ đồ 1.1: Quy trình thẩm định tài chính dự án đầu tư
Xem xét lại dự báo về
cầu

Xem xét lại kế hoạch sản
xuất kinh doanh

15


Phân tích các nguồn tài trợ cho dự án

Xem xét lại và phân tích kế hoạch tài chính của dự án

Dự báo, phân tích dòng tiền chi phí, dòng tiền thu nhập của dự án

Tính toán, phân tích các chỉ tiêu hiệu quả tài chính của dự án

Đánh giá, quyết định

Trên cơ sở quy trình thẩm định như vậy, ngân hàng tiến hành

thực tế. Chẳng hạn với nguồn vốn tự có, ngân hàng phải phân tích
tình hình tài chính doanh nghiệp, tình hình sản xuất kinh doanh để
đảm bảo cân đối đủ nguồn vốn tự có cho dự án từ nguồn tích luỹ
hoạt động của doanh nghiệp. Đối với nguồn vốn được nhà nước hỗ
trợ thì ngân hàng thường xem xét các cam kết bảo đảm của các cấp
có thẩm quyền. Nếu doanh nghiệp dự định sử dụng các nguồn vốn
vay khác thì cần kiểm tra độ tin cậy về khả năng cho vay, số lượng,
điều kiện và thời hạn cho vay trên cơ sở cam kết bằng văn bản của
ngân hàng.
17


Sau khi cân đối các nguồn vốn khả thi với nhu cầu vốn, ngân
hàng sẽ xác định được số vốn ngân hàng cần tài trợ và kế hoạch đầu
tư của mình vào dự án.
•Thẩm định tính hợp lý của các bảng dự trù tài chính
Trong nội dung này, ngân hàng sẽ thẩm định tính chính xác,
hợp lý, hợp lệ của các bảng dự trù tài chính được trình bày trong
luận chứng kinh tế kỹ thuật của dự án. Nếu các giả định đưa ra chưa
hợp lý hoặc độ chính xác của các số liệu đưa ra trong các bảng dự
trù tài chính thấp thì ngân hàng sẽ dự báo, xây dựng lại các bảng dự
trù tài chính cho phù hợp trên cơ sở định mức kinh tế, kỹ thuật của
ngành do Nhà nước hoặc các cơ quan chuyên môn công bố và dựa
trên các kết quả thẩm định của ngân hàng về kỹ thuật, thị trường, tổ
chức, kinh tế xã hội.
Các bảng dự trù tài chính thường được thẩm định bao gồm:
- Bảng dự trù lãi, lỗ (doanh thu, chi phí);
- Bảng dự trù tổng kết tài sản (cân đối kế toán);
- Bảng dự trù lưu chuyển tiền tệ (cân đối thu chi).
Đây là cơ sở quan trọng để ngân hàng thực hiện việc tính toán