MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU
NỘI DUNG
Chương I: Nội dung và ý nghĩa phương pháp luận của cặp phạm trù Bản chất –
Hiện tượng
1.Khái niệm bản chất và hiện tượng
2. Mối quan hệ biện chứng giữa bản chất và hiện tượng
3. Ý nghĩa của phương pháp luận rút ra từ mối quan hệ biện chứng bản chất và
hiện tượng
Chương II: Vận dụng nội dung và ý nghĩa phương pháp luận của cặp phạm trù
Bản chất – Hiện tượng để phân tích hoạt động văn hóa nghệ thuật của một số
nghệ sĩ trẻ ở Việt Nam hiện nay
KẾT LUẬN

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Giáo trình : Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lenin, Bộ Giáo
dục và đào tạo, NXB Chính trị quốc gia
2. Báo VN express
3. Tạp chí Nghệ thuật Biểu diễn Điện tử
4. Tìm hiều môn học Triết học Mác - Lênin (dưới dạng hỏi đáp) PGS.TS
5.

Trần Văn Phòng, NXB lý luận chính trị.
Những vấn đề cơ bản và cấp bách của triết học Macxit, Đại học quốc gia
Tp Hồ Chí Minh- Lí luận chính trị, PGS -TS Nguyễn Thế Nghĩa - TS Thái
Thị Thu Hương, NXB Chính trị quốc gia - sự thật, Hà Nội năm 2014

1


LỜI MỞ ĐẦU

Bản chất và hiện tượng là một cặp phạm trù trong phép biện chứng duy vật
của chủ nghĩa Mác-Lênin và là một trong những nội dung của nguyên lí phổ
biến dùng để chỉ mối quan hệ biện chứng.

a, Bản chất
Bản chất là phạm trù triết học chỉ tổng hợp tất cả các mặt, các mối liên hệ tất
nhiên, ngẫu nhiên, tương đối ổn định bên trong sự vật, quy định sự vận động và
phát triển của sự vật đó.
Bản chất gắn bó với cái chung nhưng không phải cái chung nào cũng là bản
chất. Chỉ những cái chung nào quy định sự vận động và phát triển của sự vật
mới là cái chung bản chất.
Bản chất và quy luật là những phạm trù cùng bậc, tuy nhiên bản chất rộng
hơn, phong phú hơn quy luật. Vì vậy quy luật có thể là một mặt, một khía cạnh
cua bản chất.

b, Hiện tượng
Hiện tượng là một phạm trù của triết học, dùng để chỉ sự biểu hiện của những
mặt, những mối liên hệ đó trong điều kiện xác định.

2.Mối quan hệ biện chứng giữa bản chất và hiện tượng
+ Bản chất và hiện tượng đều tồn tại khách quan là hai mặt thống nhất với
nhau trong sự vật hiện tượng :
Bản chất bao giờ cũng gắn liền với hiện tượng nhất định, đồng thời hiện
tượng bao giờ cũng là sự biểu hiện của bản chất nhất định. Không có bản chất
nào tồn tại thuần túy bên ngoài sự vật, mà nó luôn nằm bên trong sự vật và nó
được thể hiện ra bên ngoài bởi một hay nhiều hiện tượng khác nhau.
4


Bản chất nào thì sẽ thể hiện ra qua hiện tượng ấy. Bản chất khác nhau sẽ


Muốn cải tạo bản chất thì phải thay đổi bản chất của nó chứ không nên
thay đổi hiện tượng. Thay đổi được bản chất hiện tượng sẽ thay đổi theo. Đây là
quá trình phức tạp không được chủ quan nóng vội.
Chương II: Vận dụng nội dung và ý nghĩa phương pháp luận của cặp phạm
trù Bản chất – Hiện tượng để phân tích hoạt động văn hóa nghệ thuật của
một số nghệ sĩ trẻ ở Việt Nam hiện nay.
Nghệ thuật là bộ phận đặc biệt của văn hóa, thể hiện khát vọng của con
người về chân, thiện, mỹ, có tác dụng bồi dưỡng tình cảm, tâm hồn, nhân cách,
bản lĩnh của thế hệ công dân. “Mọi hoạt động văn hóa nhằm xây dựng con người
Việt Nam phát triển toàn diện về chính trị, tư tưởng, trí tuệ, đạo đức, thể chất,
năng lực sáng tạo, có ý thức cộng đồng, lòng nhân ái, khoan dung, tôn trọng
nghĩa tình, lối sống có văn hóa, quan hệ hài hòa trong gia đình, cộng đồng và xã
hội”. Văn nghệ cổ vũ cái đúng, cái tốt, cái đẹp, cái mới tiến bộ, tạo dựng những
tấm gương điển hình của con người thời đại: người lao động sáng tạo (công
nhân, nông dân, trí thức), những người làm giàu chân chính cho đất nước
(thương nhân, nhà doanh nghiệp, nhà kinh doanh), bảo vệ Tổ quốc và giữ gìn an
ninh xã hội (chiến sĩ lực lượng vũ trang, công an nhân dân).
Trước hết, chúng ta nên khẳng định một điều rằng phạm vi hoạt động văn
hóa nghệ thuật ở Việt Nam hiện nay là rất rộng, nghệ sĩ Việt hiên nay rất năng
động, nhiệt huyết, giàu cảm xúc. Nếu như trước đây hoạt động VH-NT gắn liền
với truyền thống của người dân Việt Nam. Sự ra đời và phát triển của sân khấu
dân gian Việt Nam gắn liền với đời sống nông nghiệp, múa rối nước là nghệ
thuật dân gian của người nông dân làm ruộng nước ở vùng đồng bằng Bắc Bộ,
thường được biểu diễn trong dịp hội hè, những lúc nông nhàn. Cùng với múa rối
nước là các môn nghệ thuật chèo, tuồng, cải lương góp phần làm phong phú nền
sân khấu cổ truyền Việt Nam. Sau này có thêm kịch, hài kịch, xiếc, ảo
thuật, múa, ballet, opera,... Là loại hình sân khấu đã có hàng trăm năm, nó được
các thế hệ nghệ sĩ nối tiếp nhau gìn giữ và phát triển, được các tầng lớp khán giả
hâm mộ,đùm bọc, đã vượt qua bao thăng trầm của thời gian để tồn tại. Đó là sự

nghệ thuật của nghệ sĩ, đó là sự kết hợp bản chất phong cách truyền thống, và
hiện đại.
Tuy nhiên cùng với sự phát triển và mở rộng của hoạt động văn hóa nghệ
thuật, bên cạnh tiếp nhận những phong cách hiện đại tốt đẹp, thì cũng không ít
7


nhân vật tiếp thu luôn cả những thói xấu trong thời kì kinh tế, văn hóa mở cửa
này. Gần đây làng giải trí trong nước ngoài một số gương mặt hiếm hoi nổi lên
không nhờ chiêu trò hở hang câu khách mà bằng giọng hát thật sự như Uyên
Linh, Hoàng Quyên,… Thì đại đa số ca sĩ trẻ đều sử dụng phương thức khoe
thân phô diễn da thịt nhằm áp đảo khả năng thanh nhạc. Công thức chung của
màn trình diễn cơ thể là sử dụng các loại trang phục xuyên thấu, các bộ jumpsuit
(áo liền quần) khoe vòng 3,… kết hợp cùng các động tác vũ đạo uốn éo, trườn
bò khiêu khích mặt nhìn khán giả. Tất cả làm nên một hiệu ứng sexy dây chuyền
khiến nhiều công chúng không mấy thiên cảm với các ca sĩ trẻ này. Ví dụ như là
“cá sấu chúa Quỳnh Nga”. Trong bộ phim “ Lập trình cho trái tim” Quỳnh Nga
thể hiện nhân vật Hà Vũ Vũ một cô sinh viên trẻ đang trong quá trình tìm việc
nhờ sự đam mê với nghề mà hành trình của cô đã thành công cả vể tình cảm lẫn
sự nghiệp mĩ mãn. Qua đó Quỳnh Nga đã để lại hình ảnh thật rất sự đẹp và đáng
ngưỡng mộ trong lòng khán giả. Nhưng gần đây hình ảnh “cá sấu chúa Quỳnh
Nga” nhiều lần ăn vận theo phong cách gây đau mắt cho mọi người dưới khán
đài đã làm mất đi hình ảnh đẹp về cô “cá sấu chúa” thay vào đó là một cô ca sĩ
ăn mặc theo phong cách hở hang, uốn lượn trên sân khấu nhắm tạo hiệu ứng tốt
đối với khán giả. Những điều đó đã làm xấu đi hình ảnh của những người nghệ
sĩ chân chính và làm mất đi nét thuần phong mĩ tục vốn có của một người con
gái. Nghệ sĩ Quỳnh Nga chỉ là một trong số rất nhiều các ca sĩ áp dụng phong
cách này để thu hút người hâm mộ. Thông qua hiện tượng nêu trên đã làm rõ
hơn vấn đề bản chất của các nghệ sĩ hiện nay đã bị tha hóa do ảnh hưởng của
các yết tố khách quan của xã hội và các trào lưu từ nước ngoài như: thần tượng

gây dựng nhóm nhạc Mây Trắng, cô ca sĩ trẻ chăm chỉ xuất hiện ở nhiều sân
khấu lớn nhỏ nhưng vẫn chưa thể định danh. Mới đây, Anh Thúy tham gia XFactor phiên bản Việt với nghệ danh mới và gây ra scandal lừa dối khán giả mục
đích là để đánh bóng tên tuổi của mình. Rồi cả cô gái tên Hà Linh tham gia The
Voice để hâm nóng tên tuổi nhưng thất bại, ấn tượng mạnh nhất mà cô gây ra là
những phát ngôn gây sốc về chuyện cặp với đàn ông có vợ... Một điều cần bàn
là hiện nay chúng ta suy nghĩ gì về những hiện tượng này – liệu đây có phải là
những “con sâu” trong văn hóa nghệ thuật, là những kẻ làm xáo trộn phong cách
nghệ thuật không? Ở đây lật lại pham trù bản chất hiện tượng, ta thấy một số
9


nghệ sĩ trẻ tự tạo hình ảnh xấu cho mình để được nổi tiếng nhưng không phải tất
cả đều làm như vậy và do đó hiện tượng này không phản ánh đúng bản chất của
của mọi nghệ sĩ ở Việt Nam hiện nay, có chăng chỉ phản ánh bản chất của một
số cá nhân mà thôi.
Hiện nay, trong lĩnh vực âm nhạc có rất nhiều tác giả trẻ như: Lê Minh
Sơn, Giáng Son, Bảo Lan, Lưu Thiên Hương, Tạ Quang Thắng… với những
sáng tác vừa mang đậm bản sắc dân tộc và cũng vừa rất tươi mới, phù hợp với
đời sống và xã hội hiện đại. Nhiều nhóm nhạc như nhóm Dòng thời gian, Cỏ lạ,
Thủy Triều đỏ,… có sự kết hợp sáng tạo giữa phong cách dân gian và đương đại.
Phần đông các ca sĩ đã và đang góp phần phát huy những giá trị truyền thống,
khơi gợi tình yêu âm nhạc truyền thống của dân tộc, quê hương như: ca sĩ Tùng
Dương với ca khúc “Chiếc khăn Piêu”; nghệ sĩ Hồng Vân, nhắc đến Hồng Vân
khán giả nghĩ ngay đến hình ảnh của một nữ nghệ sĩ luôn hết mình vì sự nghiệp
nghệ thuật và là một người thầy của nhiều thế hệ nghệ sĩ trẻ; ca sĩ trẻ Hoài Lâm
nhập vai và thăng hoa khi hóa thân thành nghệ sĩ hát xẩm Hà Thị Cầu đánh thức
lớp thanh thiếu niên hướng về dòng nhạc cổ truyền; hay á quân Giọng hát Việt
nhí 2013 Phương Mỹ Chi chiếm trọn tình cảm của hàng triệu khán giả với những
giai điệu miền sông nước êm ái và còn rất nhiều những gương mặt vẫn đang nỗ
lực bảo tồn những giá trị truyền thống, góp nhặt những tinh túy của âm nhạc

về những người nghệ sĩ.
KẾT LUẬN
Nghệ thuật như là phương tiện để diễn đạt hay trao truyền cảm xúc và ý
tưởng, một phương tiện để khám phá và thưởng lãm những yếu tố hình thức, hay
như sự bắt chước có nguồn gốc sâu xa. Chúng ta cần tập trung mọi nguồn lực
xây dựng nghệ thuật Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, xây dựng nhân
cách con người Việt Nam đáp ứng nhu cầu ngày càng cao và đa dạng về chân,
thiện, mỹ. Xây dựng, phát triển đội ngũ văn nghệ sĩ Việt Nam một cách toàn
diện cả về số lượng, chất lượng và cơ cấu loại hình, có các thế hệ nối tiếp nhau
vững chắc, có tình yêu Tổ quốc nồng nàn, có năng lực sáng tạo phong phú, đa
dạng, đoàn kết, gắn bó cùng phát triển trong cộng đồng các dân tộc anh em trên
đất nước ta. Văn hóa nghệ thuật thể hiện khát vọng con người, bồi dưỡng nhân
cách, tâm hồn, tình cảm của công dân, vì thế mà người nghệ sĩ cần thể hiện như
thế nào để gắn bó được với công chúng, tạo được niềm tin với công chúng. Câu
11


trả lời đơn giản nhất là những người nghệ sĩ hay thể hiện hết mình (hiện tượng)
bằng những năng lực (bản chất) của bản thân để góp phần xây dựng đất nước.

12