MỞ ĐẦU
Hiện nay, Việt Nam chúng ta đã và đang tiến hành xây dựng đất nước
theo công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Đây là một quá trình
khó khăn, đầy thử thách mặc dù trong những năm vừa qua chúng ta đã đạt
được một số thành tựu khả quan: Tỷ lệ tăng trưởng GDP năm 2003 đạt mức
cao nhất so với các năm trước - 7,24%, nạn thất nghiệp giảm bớt, đời sống của
nhân dân ngày càng được nâng cao cả về mặt chất cũng như mặt lượng. Và
trong giai đoạn phát triển này thì không thể không kể đến vai trò của lớp trẻ
mà cụ thể là Sinh Viên (SV) - thế hệ sẽ kế tiếp những truyền thống tốt đẹp của
cha ông trong sự nghiệp xây dựng đất nước giàu mạnh, công bằng và văn
minh. Tuy nhiên, cùng với sự thay đổi sang cơ chế thị trường như hiện nay thì
lối sống, cách nghĩ của SV cũng biến chuyển theo: Có rất nhiều SV đã trưởng
thành và phát huy mọi khả năng của mình để góp một phần sức lực trong việc
đổi mới đất nước, cũng có nhiều SV đã biết vượt qua số phận nghiệt ngã của
chính mình để học tập. Đồng thời đó cũng không phải ngẫu nhiên mà hàng
loạt các tệ nạn như: đua xe, ma tuý, cờ bạc, rượu chè… ngày càng xâm nhập
sâu vào giảng dường. Tất cả những điều đó trở thành điều nhức nhối cho toàn
xã hội. Trên hết, tất cả chúng ta phải quan tâm hơn nữa đến lực lượng chủ chốt
này, phải làm sao cho Sinh viên Việt Nam (SVVN) có lối sống đứng đắn, thực
sự nhận thức rõ vai trò quan trọng của mình đối với sự phát triển của đất nước.
Qua một thời gian nghiên cứu, tìm hiểu và bản thân mình cũng là một
SV, em đã chọn đề tài này để viết thành tiểu luận, nhằm làm rõ hơn vai trò của
SV. Để đi sâu vào và do khuôn khổ bài viết có hạn, đề tài của em chỉ nghiên
cứu trong phạm vi nhỏ là dùng cặp phạm trù bản chất - hiện tượng phân
tích lối sống của SVVN hiện nay.
1
NỘI DUNG
1. Cặp phạm trù bản chất - hiện tượng.
a. Khái niệm:
Thực tế chúng ta thấy, khi xem xét những sự vật và quá trình diễn ra
trong tự nhiên và xã hội sẽ xó những mặt bên ngoài mà giác quan có thể nhận

Bản chất phản ánh cái chung sâu xa, cái bên trong của sự vật. Hiện
tưọng phản ánh cái riêng, cái biểu hiện ra bên ngoài của bản chất. Tất cả các
hiện tượng biểu hiện bản chất theo nhiều cách khác nhau: có hiện tượng biểu
hiện một phần bản chất, có hiện tượng biểu hiện bản chất tương đối đầy đủ,
đúng đắn, nhưng đôi khi hiện tượng biểu hiện bản chất không hoàn toàn đúng
đắn, thậm chí còn sai lệch bản chất bởi vì nếu hiện tượng nào cũng bộc lộ
ngay tức khắc và hoàn toàn đầy đủ bản chất thì con người chỉ cần dùng giác
quan mà nhận thức sự vật, chứ không cần dùng đến các ngành khoa học, kỹ
thuật hiện đại.
- Mâu thuẫn giữa bản chất và hiện tượng còn biểu hiện là mâu thuẫn
giữa cái tương đối ổn định và cái thường xuyên biến đổi.
Bản chất của sự vật tồn tại trong suốt quá trình phát triển của nó, chỉ khi
nào sự vật mất đi thì bản chất của nó mới thay đổi hẳn. Chính vì thế bản chất
có tính tương đối ổn định. Nhưng trong quá trình phát triển của sự vật thì bản
chất của nó được biểu hiện bằng những hiện tượng khác nhau và luôn thay đổi
tuỳ vào những điều kiện khách quan bên ngoài. Điều đó chứng tỏ hiện tượng
thường xuyên biến đổi.
3
- Hiện tượng phong phú hơn bản chất còn bản chất thì sâu sắc hơn hiện
tượng.
Hiện tượng phong phú hơn bản chất vì ngoài bản chất chung mà các
hiện tượng đều có ra nó còn chứa đựng những nhân tố cá biệt mà chỉ riêng nó
có vì trong hiện tượng có sự thống nhất giữa cái bản chất và những cái không
bản chất vì bản chất là cái tương đối ổn định ở trong còn hiện tượng là cái biểu
hiện ra bên ngoài. Ngược lại, bản chất sâu sắc hơn hiện tượng vì nó là những
mối liên hệ tất nhiên bên trong, là những quy luật quyết định sự tồn tại và phát
triển của sự vật, nó được lặp đi lặp lại trong những hiện tượng khác nhau, biểu
hiện quy luật phát triển chung của hiện tượng đó.
c.Ý nghĩa phương pháp luận:
- Con đường nhận thức sự vật là đi từ hiện tượng đến bản chất, từ bản

mình anh đã tập bập bẹ nói, đọc lại sách vở, thể dục trí óc để phục hồi dần sự
làm việc của não bộ và đã đi học trở lại cùng lớp đàn em, để rồi ngày vui thực
sự đã đến với anh khi với điểm số 9,5 xác nhận anh đã bảo vệ thành công luận
văn tốt nghiệp. Khi nói về ước mơ của bản thân mình, mọi người trong trường
quay đều lặng đi xúc động khi nghe anh nói "có nơi làm việc ổn định, chữa
bệnh để cải thiện sức khoẻ tốt hơn khi bố mẹ tuổi già sức yếu, và có một gia
đình riêng nho nhỏ…" - một điều tưởng chừng như đơn giản, hiển nhiên đối
với tất cả chúng ta nhưng nó lại là "ước mơ" của Vinh…
Cuộc sống không phải lúc nào cũng suôn sẻ với tất cả mọi người nên
trong cả nước hiện nay lực lượng SV chiếm đa số và để theo học được một
trường ĐH, CĐ, THCN thì vấn đề đầu tiên mà người học cần phải có là tiền.
5