Đề bài:
Câu 1: Một nhà lý luận và phê bình nhiếp ảnh đã cho rằng: “Một bức ảnh tốt có
giá trị hơn ngàn vạn lời nói”.Từ góc độ thực hành và lý luận ảnh báo chí ,bạn hãy phân
tích và tìm ví dụ minh hoạ cho quan điểm trên.
Câu 2:Những bài học mà bạn rút ra được từ quá trình thực hành trong ảnh báo
chí .

Một bức ảnh hình thành nhờ quá trình tạo ra hình ảnh bằng tác động của ánh
sáng với phim hoặc thiết bị nhạy sáng. Người chụp dùng một thiết bị đặc biệt để ghi lại
hình ảnh của vật thể thông qua ánh sáng được phản chiếu từ các vật thể lên giấy hoặc
phim nhạy sáng, bằng cách căn thời gian phơi sáng. Quá trình này được thực hiện bằng
các thiết bị cơ học, hóa học, hay kỹ thuật số thường được gọi là máy ảnh hay máy chụp
hình.Đã là một bức ảnh dù do bất cứ đối tượng nào chụp,chuyên nghiệp hay nghiệp dư
,dù bức ảnh mờ hay rõ ,xấu hay đẹp thì nó vẫn mang lại thông tin cho người xem không ít
thì nhiều .Chính vì thế một bức ảnh tốt đương nhiên lại càng đem đến nhiều điều nhiều ý
nghĩa cho người xem và cả những gì người chụp muốn gửi gắm .Từ đó ta có thể suy
ngẫm lời nói của một nhà lý luận và phê bình nhiếp ảnh đã cho rằng: “Một bức ảnh tốt có
giá trị hơn ngàn vạn lời nói”quả thật đúng đắn .
Đầu tiên chúng ta hãy thử nghĩ xem giá trị mà một bức ảnh mang lại là gì ?Hay
thế nào là một bức ảnh được đánh giá tốt và nó đem lại điều gì cho chúng ta?.Ảnh là
những gì hết sức đời thường, nó phản ánh cuộc sống,là khoảnh khắc trong cuộc sống, là
những gì đang diễn ra mà người chụp có thể chụp những sự kiện lớn, hoặc sự kiện nhỏ
hay cũng có có thể là cuộc sống yên bình.Đôi khi người chụp phát hiện, phải tìm tòi được
những khoảnh khắc tiêu biểu,đòi hỏi phải quan sát, chắt lọc và thể hiện quan điểm của
mình qua bức ảnh. Mục đích của người cầm máy là khác nhau, vì vậy hình ảnh cũng
mang những phong cách ý nghĩa khác nhau nói về một vấn đề gì đó của cuộc sống.Bức
ảnh là thành quả của sự săn tìm khoảnh khắc điển hình, đặc trưng tính cách, tâm tư tình
cảm phản ánh bản ngã của con người hoặc khai thác nét văn hóa, bản sắc, phong tục tập
1



Ảnh chụp bằng Sony A350, ống kính Samyang 8mm
Fisheye.
Hơn 150 năm qua du nhập vào Việt Nam, với sự lan tỏa rộng khắp của nhiếp
ảnh trên nhiều lĩnh vực, cùng với bề dày lịch sử của một đất nước, ảnh tư liệu và ảnh
nghệ thuật của các tác giả Việt Nam và nước ngoài đã trở thành di sản của quốc gia và
của nhân loại.Ảnh được người Việt tiếp thu và phát triển một cách nhanh chóng, đồng
thời nhiều thành tựu đã được ứng dụng trong đời sống văn hóa của Việt Nam. Một số bộ
môn khoa học, nghệ thuật đã ra đời, trong đó có nhiếp ảnh. Từ chỗ thỏa mãn sự hiếu kỳ,
khám phá mới lạ của công chúng, nhiếp ảnh đã chứng tỏ tính hữu ích, sức mạnh và tính
nghệ thuật của mình, đã có những đóng góp quan trọng trong việc ghi hình, lưu giữ
những tư liệu ảnh quý về quá trình hình thành, xây dựng phát triển và bảo vệ Tổ quốc, có
những bức ảnh đã trở thành nhân chứng lịch sử vô cùng giá trị.

4


Một trong những sự kiện chấn động thế giới: Hòa Thượng Thích Quảng Đức tự
thiêu để phản đối chính sách đàn áp đạo Phật của chính quyền Ngô Đình Diệm trong
cuộc biểu tình ngày 11 tháng 6 năm 1963 tại góc đường Phan Đình Phùng và Lê Văn
Duyệt (nay là CMT8 – Nguyễn Đình Chiểu). Ngay lập tức, nó đã gây một ảnh hưởng rất
lớn đến chính trị và truyền thông. Bức ảnh do Malcolm Browne chụp. 35 năm sau biến cố
này, người ta đã tìm thấy những chứng cớ cho rằng vụ tự thiêu này đã được CIA và TT
Thích Trí Quang dàn dựng để gây áp lực lật đổ chính quyền Ngô Đình Diệm.

Hình ảnh 5 đứa trẻ Việt Nam vẻ mặt khiếp đảm chạy trốn một cuộc bỏ bom
napalm. Đáng thương nhất là cô bé giữa khuôn hình - Kim Phúc - trần truồng, gào khóc
với cánh tay gầy gò. Bức ảnh chạm đến trái tim của những người yêu hòa bình trên khắp
thế giới. Tấm ảnh này đã góp phần thay đổi nhận thức của nhiều người về cuộc chiến
tranh mà Mỹ tiến hành ở Việt Nam, khiến phong trào phản chiến thêm mạnh mẽ.



tuổi

William Calley nhận

nhiệm

vụ chiếm đóng làng

Sơn

Mỹ và tìm du kích

Việt

Cộng. Các binh lính đã hãm hiếp phụ nữ và bắn chết gần như tất cả dân cư của làng: 503
thường dân, trong đó là 182 phụ nữ, 172 trẻ em, 89 đàn ông dưới 60 tuổi và 60 người già.
6


Động đất và sóng thần tại Nhật gây thiệt hại ước tính lên tới ít nhất 100 tỷ USD.

7


Động đất xảy ra thường xuyên tại Nhật Bản

8



thuật, đẹp về tình ý. Cái khó là làm sao người chụp có mặt đúng lúc. Muốn như vậy
người nghệ sĩ phải có một ký ức thật, phản xạ nhanh và tay nghề cao,người chụp phải
trong sáng, tĩnh tâm.Ảnh cần có sự rung cảm đồng điệu với đối tượng muốn thể hiện,để
nắm bắt được cái đẹp, sự chân thật của ảnh trong cuộc sống không phải là một việc dễ
dàng, nhất là trong một khoảnh khắc ngắn ngủi của thời điểm bấm máy nếu ta không biết
trân trọng nó. Do vậy chụp không có nghĩa là thấy gì chụp nấy. Thực tế rất ít tác phẩm
chụp đời thường (thật sự) thành công. Hơn nữa, để có những bức ảnh chụp đời thường
với ánh sáng, tạo hình hoàn chỉnh là rất khó. Chụp ảnh đời thường cho đẹp ,nghệ thuật là
công việc mò kim đáy bể. Chụp ảnh đời thường là phải phản ánh được hết nét đặc trưng
văn hóa trong sinh hoạt, ứng xử xã hội với những tập quán đặc thù của con người trong
cuộc sống hàng ngày trong đó chứa đựng tính văn hóa hoặc triết lý nhân sinh.Vì thế
người cầm máy phải có khả năng cảm nhận cuộc sống bằng sự hiểu biết về văn hóa của
đối tượng mà người chụp định khai thác, phải trải nghiệm cuộc sống bằng tấm lòng nhiệt
thành biết rung động trước những điều dung dị bằng sự tinh tế và nhạy cảm với một bản
năng nghề nghiệp sắc bén. Một bức ảnh đời thường thành công khi nó được tư duy, chắt
lọc và sáng tạo của người cầm máy làm nên kiệt tác văn hóa ảnh.Để một bức ảnh đẹp
người chụp phải dành nhiều thời gian cho việc thâm nhập thực tế, đi nhiều gạn lọc và
bằng con mắt nhạy cảm của nghề nghiệp chớp lại những giây phút điển hình nhất. Chụp
ảnh đời thường nói là dễ thì không đúng, dễ là có thể chụp theo lối tự nhiên chủ nghĩa,
ảnh đời thường để lại dấu ấn cho đời là rất khó. Người chụp phải có sự đầu tư, biết chọn
12


lọc, phải bắt được cái hồn của nhân vật, cái bản chất của sự việc và bằng kinh nghiệm và
kỹ thuật (ánh sáng, bố cục, góc độ) biến cái lộn xộn ,đầy rẫy của đời thường thành một
tác phẩm. Một bức ảnh có giá trị là một tác phẩm có nội dung tốt và thể hiện được nội
tâm nhân vật. Mỗi bức ảnh mang một câu chuyện riêng, ảnh phải thể hiện được thân phận
và cuộc đời của nhân vật. Để làm tốt điều đó người chụp phải chọn được cơ hội và phải
tôn trọng khoảnh khắc trong cuộc sống. Ngoài ra người chụp phải có tính phát hiện, phải
thể hiện được cái tôi của mình qua bức ảnh. Để có một bức ảnh đẹp người chụp phải thể

hoặc xấu đối với nội dung. Ví dụ hướng nhìn, động tác chỉ tay hoặc một nét dẫn trong bối
cảnh sẽ đưa ánh mắt người xem ảnh vào điểm cần chú ý. Một nhánh hoa lờ mờ trên đầu
(phía sau) người mẫu sẽ làm người xem tưởng tượng ra “sừng” trên đầu nhân vật đó. Nền
ảnh có đường cắt ngang mặt chân dung hay đối tượng sẽ làm thị giá phân tán hoặc khó
chịu. Sự nghiêng đổ vô ý của đường chân trời, đường ngang và đứng chuẩn trong bức
ảnh sẽ tạo cảm giác mất thăng bằng.
Một bức ảnh đẹp là một bức ảnh biết nói ,giống như giá trị bức ảnh đó cũng sẽ
tăng lên gấp vạn lời nói .Ảnh chỉ đơn thuần mang tính tư liệu, thì chắc chắn nó chỉ mang
tính... tư liệu mà ko có gì hơn.Tuy nhiên ở góc độ khác một bức ảnh nói chung thường có
giá trị đặc trưng nhất là giá trị của khoảnh khắc. Khoảnh khắc quý giá là đặc điểm khác
biệt lớn nhất giữa nhiếp ảnh và hội họa. Khoảnh khắc càng có vai trò cốt yếu trong những
bức ảnh đời thường. Khoảnh khắc cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng trong các thể
loại ảnh khác, như chân dung, hay phong cảnh... Một bức chân dung chớp đúng khoảnh
khắc sẽ lột tả được nhiều điều về đối tượng. Một bức ảnh phong cảnh hẳn cũng cần thời
điểm để có một chùm nắng rực vàng, hoặc phút giây mặt trời chìm xuống một nửa trong
chiều hoàng hôn lãng mạn... Nhưng khoảnh khắc cũng chưa phải là tất cả của những bức
ảnh, kể cả thể loại ảnh đời thường - đường phố. Đứng từ góc độ của một người xem ảnh,
ấn tượng đầu tiên khi ngắm bức ảnh theo tôi là một giá trị đáng kể. Ngoài ra, một bức ảnh
đời thường có giá trị phải kể thêm tới lượng thông tin và tính nghệ thuật của bức ảnh.
Góc máy và các yếu tố sáng tạo cũng có thể là những giá trị gia tăng cho bức ảnh... Về
giá trị của khoảnh khắc thì quá hiển nhiên rồi. Giá trị nghệ thuật thì hơi khó bàn. Tôi chỉ
xin xem xét hai yếu tố là lượng thông tin và ấn tượng ban đầu của một tấm ảnh đời
thường - đường phố.

14


Những bức ảnh có thể mang lại ấn tượng mạnh cho người xem ngay từ cái nhìn
đầu tiên có thể được coi là thành công ở một mức độ nhất định... Nhưng sẽ không ổn lắm
nếu chúng ta cố gắng tìm cách gây ấn tượng một cách dễ dãi. Thí dụ như việc tập trung

Nạn nhân chất độc màu da cam.

18


19


20


Thiên tài cũng là người
"Einstein thè lưỡi", Arthur Sasse, 1951

Điền kinh vẫn là "mỏ vàng" của Việt Nam - Ảnh: VSI

21


Đối với báo chí ảnh báo chí đã xuất hiện từ rất lâu và có chỗ đứng bền chắc,
được xem là một bộ phận không thể thiếu của một tờ báo. Ảnh báo chí chất lượng được
đánh giá rất cao trên thế giới. Có thể nói ngay từ khi ra đời thể loại nhiếp ảnh gần như
song song gắn bó với báo chí, đặc biệt là nhiều người lại chú ý đến các phóng viên báo
chí bằng hình chiếc máy ảnh đeo trước ngực chứ chưa chắc đã là chiếc bút và trang
giấy.Đôi khi sức mạnh báo chí không phải nằm trong con chữ mà là nằm trong hình ảnh
và màu sắc. Nó có thể mang đến sức công phá mạnh mẽ vô cùng tới cảm nhận của người
đọc. Người Trung Hoa cũng có một câu ngạn ngữ cổ rất hay về vai trò của ảnh báo chí
trên ấn phẩm báo chí đó là: “ Một hình ảnh bằng ngàn lời nói” và đến giờ điều đó vẫn còn
mang giá trị to lớn. Một bức ảnh nếu được ghi nhận và trình bày đúng theo ngôn ngữ ảnh
báo chí, kèm các yếu tố mỹ thuật, mỹ cảm đủ mạnh vẫn có thể đứng độc lập như một nội

thuyết phục cao, các tờ báo, tạp chí lớn trên thế giới đã đầu tư nhiều cho nghề chụp ảnh
báo. Các nhà báo nhiếp ảnh thực thụ không chỉ cần bản lĩnh chính trị, trình độ nhận thức,
nhạy cảm trước các sự kiện, phân tích các sự kiện như các nhà báo viết, còn phải bộc lộ
năng lực ấy qua chụp ảnh.Việc trang bị các máy chụp ảnh số (không cần sử dụng phim
nhựa) cho các phóng viên ảnh của các hãng phim ảnh, các tờ báo lớn ngày nay chính là
để ngay tại hiện trường, nhà báo có điều kiện phát chuyển ảnh nhanh về toà soạn. Rất
đáng tiếc là ở Việt Nam, trên nhiều tờ báo và tạp chí hiện nay, ảnh báo chí lại không có vị
trí cao như cần phải có.Một quan niệm rất cần phải phê phán là sự nhầm lẫn giữa ảnh báo
chí (như một loại hình báo chí) với ảnh đăng báo. Trên báo có thể dùng ảnh của nhiều thể
loại khác nhau như ảnh quảng cáo, ảnh nghệ thuật (gồm ảnh phong cảnh, tĩnh vật, ảnh kỹ
xảo.v.v..) nhằm minh hoạ cho một bài báo viết nào đó, một bài thơ, truyện ngắn, một
trang quảng cáo nào đó… nhưng còn nguồn thông tin mới, sự kiện mới có được từ ảnh
báo chí thì lại thường không được chú ý.
Ảnh báo chí có nhiệm vụ chủ yếu là cung cấp thông tin, nêu và phát hiện các sự
kiện, hiện tượng mới cho người đọc thì ảnh nghệ thuật (một thể loại khác của nhiếp ảnh
nói chung) lại có chức năng khác là thông qua cái nhìn và cảm xúc của người chụp, người
thưởng thức ảnh nghệ thuật có thêm cảm xúc thẩm mỹ mới về cuộc sống, củng cố lòng
tin của họ với cuộc đời và con người. Vấn đề mà người sáng tác ảnh nghệ thuật nêu ra có
khi trừu tượng, có thể không cập nhật như ảnh báo chí, có khi là những đề tài đã cũ như
tình yêu, cảnh đẹp đất nước, mối quan hệ giữa con người các thế hệ, v.v.. Điều quan trọng
23


với người chụp ảnh nghệ thuật là xúc cảm phải thực và chân thành, ý tưởng phải đẹp
nhằm đạt Chân, Thiện, Mỹ. ở thể loại này của nhiếp ảnh, mỗi tác giả thường có sở trường
riêng, cách thể hiện riêng, phương thức lao động riêng, có loại đề tài riêng với những thói
quen riêng, .v.v..Không nên so sánh
độ thấp, cao và tầm quan trọng giữa
hai loại ảnh báo chí và ảnh nghệ thuật
bởi chức năng của ảnh và trách nhiệm

đói của một đứa bé đang hấp hối trong lòng bàn tay của một nhân viên cứu trợ Liên Hiệp
Quốc. Sự giúp đỡ tuy muộn màng nhưng đã nhen nhóm trong ta sự hy vọng về một thế
giới tốt đẹp hơn trong tương lai.
Sau trận lũ kỷ lục này, người ta lại biết thêm một công dụng mới của bình ga. Ảnh:
Gia Hân (chụp tại khu vực Nam Đồng).

25