Nguyên tắc Giữ vững vai trò trung tâm của Asean trong các quan hệ về chính
trị, kinh tế, văn hóa và xã hội với bên ngoài, đồng thời vẫn duy trì tính chủ
động, hướng ra bê ngoài, thu nạp và không phân biệt đối xử
I.Bình luận nguyên tắc
1. Giữ vững vai trò trung tâm của ASEAN trong các quan hệ về chính trị, kinh tế,
văn hoá và xã hội với bên ngoài.
ASEAN là một tổ chức khu vực bao gồm 10 quốc gia ở Đông Nam Á.Do vị trí đặc
biệt của mình, trong hợp tác ngoại khối ASEAN luôn giữ vai trò quan trọng, vừa là
chủ thể vừa là đề xướng , vừa là động lực chính, vừa là trọng tâm của quan hệ hợp
tác.

Các ý tưởng về thiết lập hợp tác giữa ASEAN với đối tác bên ngoài đều do các
quốc gia thành viên trong khối đưa ra xuất phát từ chính nhu cầu nội tại của
ASEAN và các đối tác.

Không chỉ là chủ thể đề xướng, ASEAN còn giữ vai trò là động lực chính và là
trọng tâm của quan hệ hợp tác.Vai trò của ASEAN thể hiện thông qua việc các hội
nghị của ASEAN với đối tác bên ngoài thường được tổ chức song song về địa điểm,
thời gian với các hội nghị của ASEAN. Ngoài ra, nội dung các lĩnh vực cụ thể của
hợp tác ngoại khối đều dựa trên nội dung các lĩnh vực đã và đang được triển khai
trong khuôn khổ hợp tác nội khối của ASEAN với mục đích dựa trên các cam kết
đã đạt được trong hợp tác nội khối để thu hút các đối tác bên ngoài tham gia.
Cách thức hợp tác này đảm bảo cho ASEAN không bị hòa tan trong hợp tác ngoại
khối, mặt khác, ASEAN vẫn duy trì được vị thế, tiếng nói của mình và giữ được
ảnh hưởng nhất định trong tiến trình hợp tác ngoại khối.


2.Duy trì tính chủ động, hướng ra bên ngoài, thu nạp và không phân biệt đối xử.
ASEAN lấy chủ nghĩa khu vực mở làm cơ sở để duy trì và phát triển. Các tổ chức
quốc tế dù thúc đầy hợp tác nội khối nhưng vẫn luôn chú trọng duy trì hợp tác với
bên ngoài. ASEAN cũng là một tổ chưc như vậy,xu hướng gia tăng số lượng các

ASEAN+3 phát triển nhanh cả về chiều rộng và chiều sâu. Các lĩnh vực hợp tác
được mở rộng bao gồm an ninh - chính trị, kinh tế, tài chính - tiền tệ, nông nghiệp,
khoa học và công nghệ, giao thông vận tải, năng lượng, chống tội phạm xuyên quốc
gia…Quỹ Hợp tác ASEAN+3 (APTCF) được lập với số vốn ban đầu là 3 triệu USD
nhằm tập trung nguồn lực hỗ trợ triển khai các biện pháp trong Kế hoạch công tác
ASEAN+3 (2007 - 2017) và tài trợ cho các dự án hợp tác khác trong khuôn khổ
ASEAN+3.
Trong khuôn khổ ASEAN+1, Hiệp hội hiện có quan hệ đối thoại và hợp tác với 10
nước (Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Pakistan, Australia, New Zealand,
Nga, Hoa Kỳ và Canada), với 1 tổ chức khu vực là EU và 1 tổ chức quốc tế là Liên
hợp quốc. Đến nay, ASEAN cùng với hầu hết các đối tác đã nhất trí hình thành các
khuôn khổ đối tác chiến lược hoặc toàn diện mang tính lâu dài, kèm theo chương
trình và kế hoạch hành động cụ thể, kể cả thoả thuận lập các Khu vực thương mại tự
do (FTA) giữa ASEAN với nhiều đối tác quan trọng như Trung Quốc, Nhật Bản,
EU...
Tháng 1/2007, nguyên thủ các nước liên quan đã ra Tuyên bố chung về Hợp tác
Đông Á, kèm theo Kế hoạch hành động, đề ra phương hướng và biện pháp hướng
tới mục tiêu lâu dài là xây dựng cộng đồng Đông Á và ASEAN+3 được coi là
khuôn khổ chính để tiến tới mục tiêu này. ASEAN+3 tích cực hợp tác khắc phục


hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế tài chính toàn cầu và đang xem xét khả năng
lập Khu vực Mậu dịch tự do Đông Á (EAFTA).
Trong khuôn khổ các nước Đông Á (EAS), cuộc họp đầu tiên được tổ chức tại
Malaysia năm 2005 gồm 16 nước (ASEAN, 3 nước Đông Bắc Á và Ấn Độ, New
Zealand, Australia). EAS là diễn đàn của các nhà lãnh đạo đối thoại về các vấn đề
chiến lược nhằm hỗ trợ mục tiêu xây dựng cộng đồng ở khu vực Đông Á, trong đó
ASEAN giữ vai trò chủ đạo; bổ sung và hỗ trợ cho các diễn đàn khu vực khác hiện
có, họp hàng năm do ASEAN chủ trì. Lãnh đạo các nước đã nhất trí xác định 5 lĩnh
vực hợp tác ưu tiên, gồm: năng lượng, tài chính, giáo dục, thiên tai và bệnh dịch.

dội trong xu thế chung của thế giới và thời đại là hoà bình an ninh và hợp tác phát
triển với những đặc điểm và phong cách Đông Nam Á. Nhưng cũng rất rõ ràng,
ASEAN còn không ít khó khăn và thách thức từ những nhân tố chủ quan và khách
quan đang và sẽ đối diện với tất cả các nước thành viên trên con đường tiến tới của
Hiệp hội trong thế kỷ XXI.