Trường Tiểu học Đồng Cương

BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ
ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 2
THEO MÔ HÌNH VNEN
I.ĐẶT VẤN ĐỀ:
Bậc tiểu học là bậc học góp phần quan trọng trong việc đặt nền móng cho
việc hình thành và phát triển nhân cách học sinh. Môn toán cũng như những
môn học khác cung cấp những tri thức khoa học ban đầu, những nhận thức về
thế giới xung quanh nhằm phát triển năng lực nhận thức, hoạt động tư duy và
bồi dưỡng tình cảm đạo đức tốt đẹp của con người. Không những thế môn toán
học là môn khoa học tự nhiên có tính lôgíc và tính chính xác cao, nó là chìa
khóa mở ra sự phát triển của các bộ môn khoa học khác.
Việc dạy – học theo phương pháp hiện hành cũng có rất nhiều tích cực tuy
nhiên vẫn chưa phát huy hết vai trò chủ động sáng tạo của HS. Vì nếu chỉ dạy
học như vậy thì việc học tập của học sinh sẽ diễn ra một cách thụ động, căng
thẳng và kết quả học tập chưa cao. Nó là một trong những nguyên nhân gây ra
việc đào tạo các em thành những con người thiếu năng động, thiếu tự tin và sáng
tạo để sẵn sàng thích ứng với những đổi mới diễn ra hàng ngày.
Vì thế, việc áp dụng mô hình VNEN vào trường Tiểu học hiện nay sẽ đạt
hiệu quả cao hơn và đây là mô hình lấy học sinh làm trung tâm trong các hoạt
động dạy học giúp các em tự chiếm lĩnh kiến thức, phát huy tính tích cực, chủ
động, sáng tạo của học sinh.
Mô hình trường tiểu học kiểu mới giúp học sinh rèn phương pháp tự học,
tự giác, tự quản, tự trọng, tự tin, tự đánh giá, tự hợp tác, tự rèn luyện kỹ năng,
vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm đem lại niềm vui hứng
thú học tập cho học sinh.
Qua 5 năm tham gia giảng dạy thí điểm theo mô hình VNEN tại trường
Tiểu học Đồng Cương, tôi nhận thấy đây là mô hình đáp ứng đúng theo yêu cầu
của giáo dục hiện nay đó là đổi mới phương pháp dạy học “Phát huy tính tích
Đổi mới phương pháp dạy học môn Toán lớp 2 theo mô hình VNEN

- Đa số phụ huynh nhiệt tình rất quan tâm đến việc học tập của con em
mình, mua sắm đầy đủ đồ dùng học tập cho học sinh. Thường xuyên phối kết
hợp với giáo viên trong công tác giảng dạy cũng như trang trí lớp.
2. Khó khăn :
Đổi mới phương pháp dạy học môn Toán lớp 2 theo mô hình VNEN

2


Trường Tiểu học Đồng Cương

*Về phía giáo viên:
- Đây là mô hình trường học kiểu mới cho nên giáo viên vừa trải nghiệm,
vừa rút kinh nghiệm chắc chắn không tránh khỏi bỡ ngỡ, lúng túng với phương
pháp giảng dạy mới.
- Tuy không soạn bài nhưng giáo viên mất rất nhiều thời gian vào việc
chuẩn bị đồ dùng học tập như: phiếu bài tập ( cá nhân, nhóm), thẻ từ, thẻ số …..
và góc học tập môn toán chưa thật sự phong phú, chưa thu hút được học sinh.
*Về phía học sinh:
- Đây là năm đầu tiên học sinh lớp 2 được tiếp cận với phương pháp học
mới nên các em vẫn còn lúng túng, chưa biết cách tự học cho nên dẫn đến tình
trạng khi ngồi học theo nhóm các em không chịu hợp tác làm việc mà chỉ tranh
thủ ngồi nói chuyện, làm việc riêng.
- Trong học tập, một số nhóm trưởng chưa nhanh nhẹn, còn nhút nhát,
chưa biết cách điều khiển các bạn học nhóm.
- Từ những thực trạng trên, tôi đã đưa ra một số biện pháp sau nhằm khắc
phục những tồn tại như sau:
III. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
1.Tầm quan trọng của việc đổi mới phương pháp dạy học theo mô hình
VNEN là như thế nào?

hợp tác, khuyến khích các hoạt động tự học của học sinh. Ngoài ra, tài liệu
hướng dẫn học cũng sử dụng nhiều tranh ảnh để phản ánh và minh họa những
kiến thức trong các bài học.
+ Bản chất của tài liệu là một bản thiết kế “3 trong 1” dùng cho HS và
dùng cho cả GV trong trường Tiểu học thực hiện theo mô hình trường học mới
VNEN. Với HS, đây là tài liệu hướng dẫn các em tự học để đạt mục tiêu của
từng bài, tiến tới đạt mục tiêu của năm học. Với GV, đây là một bản thiết kế để
GV dựa vào đó biết cách tổ chức các hoạt động học tập cho HS, biết cách kiểm
tra, biết cách đánh giá kết quả học tập của học sinh, biết tự kiểm soát việc dạy
học của chính mình, qua đó giúp HS rèn luyện kỹ năng thực hành phát hiện và
giải quyết vấn đề.
+ Hình thức tổ chức dạy học khá đa dạng: hình thức học cá nhân, hình
thức học theo cặp đôi, hình thức học theo nhóm, hình thức tất cả HS học
cùng với GV, hình thức cá nhân học với cộng đồng. Mỗi hình thức này được
thể hiện rất rõ bằng những logo trước mỗi hoạt động của bài. Tuy nhiên, khi
Đổi mới phương pháp dạy học môn Toán lớp 2 theo mô hình VNEN

4


Trường Tiểu học Đồng Cương

thực hiện giáo viên cần căn cứ vào đặc điểm, trình độ của HS, điều kiện, hoàn
cảnh cụ thể của từng lớp từng trường để chủ động lựa chọn nội dung, phương
pháp và hình thức tổ chức dạy học, chủ động điều chỉnh, thay thế hoặc bổ sung
những bài tập hoặc những hoạt động sát với thực tế đời sống, phù hợp với truyền
thống văn hóa của cộng đồng dân cư nơi HS đang sinh sống, phù hợp với đặc
điểm và trình độ HS trong lớp học của mình sao cho đảm bảo dạy học theo đúng
mục tiêu, chuẩn kiến thức kỹ năng đã xác định. Đảm bảo những yêu cầu tối
thiểu cần đạt sau mỗi giai đoạn học tập.


Trường Tiểu học Đồng Cương

+ Hoạt động 1: Chơi trò chơi “Ai nhanh, ai đúng”( tài liệu toán lớp 2 trang 70),
GV tổ chức HS chơi trò chơi theo hướng dẫn học bằng các thẻ số và thẻ dấu.
Ghép các thẻ số và thẻ dấu thành các phép tính đúng như hướng dẫn học:
10 - 3 = 7

15 - 6 = 9

10 - 7 = 3

15 - 9 = 6

Thông qua trò chơi, HS sẽ cảm thấy trò chơi mà mình vừa được tham gia
rất gần gũi với bản thân,được ôn lại cá bảng trừ đã học, không chỉ thế trò chơi
còn kích thích tính tò mò, khơi dậy hứng thú trong học tập giúp các em muốn
tiếp tục được trải nghiệm kiến thức mới.
*Bước 2: Trải nghiệm: Giáo viên cần tìm hiểu vốn kinh nghiệm và những hiểu
biết sẵn có của học sinh trước khi học một kiến thức mới và tổ chức cho học
sinh trải nghiệm.
+Hoạt động 2: Thực hiện các hoạt động sau .
- Nêu số bị trừ và hiệu trong phép trừ sau:
8-3=5
- Viết tiếp vào chỗ chấm :
3 = 8 - …..
- Em nói cách tìm số trừ trong phép trừ:
8 - …. . = 5
Số trừ bằng số bị trừ trừ đi hiệu
*Bước 3: Phân tích- khám phá - rút ra bài học

Giáo viên trực tiếp đến kiểm tra từng học sinh trong nhóm bằng những hệ
thống câu hỏi đã chuẩn bị sẵn. Hoặc kiểm tra đánh giá bằng nhận xét qua quan
sát việc HS làm cá nhân có hoàn thành từng mục tiêu trong quy trình các bước
về nội dung học hay không và tìm biện pháp giải quyết.
Ví dụ : 8 - 3 = 5
Sau khi được trải nghiệm - phân tích- khám phá- rút ra kiến thức mới.
Bước đầu HS sẽ nắm được quy trình thực hiện phép tính tìm số trừ với số có
một chữ số qua bài tập 2 như sau:
+Việc 1: Thực hiện các hoạt động sau .
- Nêu số bị trừ và hiệu trong phép trừ sau:
8-3=5
- Viết tiếp vào chỗ chấm :
3 = 8 - …..
Đổi mới phương pháp dạy học môn Toán lớp 2 theo mô hình VNEN

7


Trường Tiểu học Đồng Cương

- Em nói cách tìm số trừ trong phép trừ:
8 - …. . = 5
* Số trừ bằng số bị trừ trừ đi hiệu
+Việc 2: Tìm số trừ chưa biết x trong phép trừ 10 –x = 6
- Chỉ ra số bị trừ, số trừ và hiệu trong phép trừ
10 - x = 6
- Số nào đã biết, số nào chưa biết ?
- Để tìm số trừ chưa biết x ta làm thế nào ?
- Em đọc và làm theo từng bước:
10 – x = 6

phần dành cho HS học tại cộng đồng ( trong tài liệu học tập phần này được gọi
là Hoạt động ứng dụng), đó là những hoạt động HS nhờ sự kiểm tra kiến thức
đã học hoặc học hỏi ở ông bà, người thân trong gia đình, những người sống cùng
thôn xóm để vận dụng những kiến thức, kỹ năng đã học ở trường vào cuộc sống
của chính các em.
Ví dụ: Ứng dụng Bài 45: Tìm số trừ (toán 2 tập 1B trang 72) là Giáo viên giao
bài tập ứng dụng về nhà Giải bài toán với sự giúp đỡ của người lớn:
Mẹ mua 35 bông hoa, mẹ đã cắm vào lọ một số bông hoa còn lại 15 bông
hoa. Hỏi mẹ đã cắm vào lọ bao nhiêu bông hoa?
Ngoài ra, bản thân mỗi GV phải có quyển sổ dự kiến kế hoạch dạy học ghi
lại những thành công hoặc những khó khăn vướng mắc khi thực hiện các bước
dạy học trên lớp.
-GV tự học, tự bồi dưỡng, tự chủ, linh hoạt trong phương pháp dạy học.
Tích cực tham gia các lớp bồi dưỡng chuyên môn, các hoạt động chuyên đề của
tổ của trường để học tập về đổi mới phương pháp dạy học theo tinh thần VNEN.
-Trong sinh hoạt tổ chuyên môn kịp thời đưa ra những khó khăn, vướng
mắc như: biện pháp để học sinh học nhóm tốt, biện pháp để giúp em nhóm
trưởng có thể điều khiển tốt các hoạt động học tập của nhóm, hoặc biện pháp về
đổi mới phương pháp dạy học của một hoạt động nào đó ở một bài dạy cụ
thể…..trong tổ sẽ cùng nhau thảo luận để tìm ra cách giải quyết tốt nhất.
3.b.Mười bước học tập của học sinh theo Mô hình VNEN:
Mô hình trường tiểu học mới là mô hình dạy học chuyển từ hoạt động dạy của
GV sang hoạt động học của học sinh. Thông qua tài liệu, HS tự học, tự giác, tự
Đổi mới phương pháp dạy học môn Toán lớp 2 theo mô hình VNEN

9


Trường Tiểu học Đồng Cương


10


Trường Tiểu học Đồng Cương

yêu cầu và không có một bất cứ học sinh nào ngoài cuộc, không một học sinh
nào ngồi chơi.
Về nhà, các em còn được học hỏi, được sự hỗ trợ , cố vấn của gia đình sau
mỗi bài học ở trên lớp. Góp phần tích cực vào việc rèn kỹ năng sống, phát triển
thêm năng lực học tập của học sinh.
4.Cách chuẩn bị đồ dùng dạy học cho các loại bài tập được sử dụng cho việc
thực hành qua bài 45:
Dựa vào tài liệu, dựa vào bài dạy cụ thể và tùy vào trình độ HS của lớp
mình, sau khi giáo viên lựa chọn hình thức dạy học phù hợp. Bước tiếp theo
phải chuẩn bị đồ dùng dạy học thật chu đáo trước khi đến lớp và sử dụng có hiệu
quả các thiết bị dạy học được cung cấp.
Vì thực tế khi thực hiện tất cả các hoạt động như trong hướng dẫn học,
chúng tôi nhận thấy: Việc chuẩn bị đồ dùng cho học sinh hoạt động hay chơi trò
chơi là một việc hết sức khó khăn. Nhiều khi học sinh đến góc học tập để lấy các
đồ dùng học tập như trong hướng dẫn học, các em không có đồ dùng để lấy hoặc
không lấy đủ đồ dùng, các em đã rất thất vọng và không biết phải làm gì tiếp
theo. Để khắc phục những tồn tại trên tôi đã đưa ra một số giải pháp sau:
Trường hợp 1: Nếu bài học được thực hiện hoạt động nhóm hay cá nhân như
trong tài liệu thì giáo viên phải chuẩn bị phiếu bài tập. Để có được phiếu bài tập,
chúng tôi phải chuẩn bị ít nhất trước đó 2 ngày. Cứ cuối mỗi tuần, chúng tôi
thường tổ chức họp tổ khối để thảo luận và thống nhất cách thực hiện các bài
trong tuần kế tiếp và chúng tôi cũng không quên phân công nhiệm vụ cho từng
người.
*Chẳng hạn: Giáo viên lớp 2A làm đồ dùng bài tập 1(HĐCB) của bài 45: Tìm
phép trừ thì GV lớp 2B làm phiếu cá nhân cho HS các bài ở HĐTH....

viên và học sinh mang đến được trưng bày trong góc môn toán sẽ giúp cho các
em tự làm phép cộng có thể là:
Phép trừ có hiệu bằng 10, 12 - 2,16 - 6,…Các em vui thích khi được
chiêm ngưỡng những que tình, những viên bi, những hòn sỏi, ống hút nước…
được xếp thành các phép tính, các dãy số.
*Tài liệu in ấn: sách, bài báo, bài viết trong tạp chí Toán học tuổi trẻ, tờ rơi, áp
phích, tranh minh họa về toán học…giúp học sinh tăng cường hiểu biết và mở
rộng kiến thức.
*Các vật phẩm do giáo viên, cộng đồng, học sinh làm ra: hình vẽ, các sản phẩm
cắt dán hay sản phẩm thực hành….
Đổi mới phương pháp dạy học môn Toán lớp 2 theo mô hình VNEN

12


Trường Tiểu học Đồng Cương

*Đồ dùng được cấp về : thước, compa, eke, bảng tính…..
Ngoài ra, giáo viên luôn quan sát xem học sinh của mình thích học môn
toán theo cách nào ? Đọc, nghiên cứu từ các tài liệu hay thực hiện các phép tính
từ các đồ vật được mang đến từ cộng đồng hay làm tính từ việc trao đổi với bạn
trong lớp…Em nào có kết quả học tập tốt hơn. Từ đó, giáo viên động viên, thúc
đẩy lòng yêu thích công việc mà học sinh đang thực hiện.
- Muốn đánh giá đúng nhóm nào làm nhanh nhất, giơ thẻ hoàn thành lên
trước hay lên sau và để giáo viên kịp thời kiểm tra hay giúp đỡ các nhóm thì vị
trí đứng của giáo viên vô cùng quan trọng. Sau một học kỳ thực hiện, tôi nhận
thấy vị trí giáo viên đi xung quanh bốn bức tường của lớp là phù hợp nhất vì GV
có thể vừa kiểm tra nhóm đó vừa có thể nhìn bao quát được các nhóm khác làm
việc và kịp thời đến hỗ trợ khi cần thiết.
IV.KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:

Tôi nhận thấy rằng: tất cả học sinh đều có thể học cách chịu trách nhiệm
nếu các em được tạo cơ hội tham gia, được tin tưởng và trao nhiệm vụ. Và chính
bản thân mỗi giáo viên phải kiên nhẫn, không nên nóng vội vì học sinh cần có
thời gian để hình thành, phát triển các kĩ năng tham gia và những kỹ năng đó chỉ
có thể được hình thành, phát triển khi được thực hành và trả nghiệm trong các
tình huống thực tiễn.
Tôi thật sự thích thú và tâm đắc với phương pháp giảng dạy theo mô hình
này. Tôi tin rằng với sự nỗ lực của giáo viên, sự quan tâm chỉ đạo sát sao của
nhà trường, của các ban ngành, đoàn thể chắc chắn mô hình trường tiểu học kiểu
mới sẽ thành công tốt đẹp.
Trên đây là nội dung chuyên đề mà tôi đã nghiên cứu và thực hành. Rất
mong được sự đóng góp ý kiến của các đồng chí, đồng nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn
Đồng Cương, ngày12 tháng 12 năm 2015
Ký duyệt của BGH
P. Hiệu trưởng

Người viết chuyên đề

Phạm Thị Lịch

Nguyễn Hợp Châu

Đổi mới phương pháp dạy học môn Toán lớp 2 theo mô hình VNEN

14


Trường Tiểu học Đồng Cương


10 - 3 = 7

15 - 6 = 9

10 - 7 = 3

15 - 9 = 6

số và thẻ dấu thành các phép tính đúng như
hướng dẫn học
* Hoạt động chung cả lớp.
+HĐ 2: Thực hiện các hoạt động sau.
- Nêu số bị trừ và hiệu trong phép trừ sau:
8-3=5

- HS nhận xét và nêu 8 là số bị
trừ, 3 là số trừ, 5 là hiệu
- HS nhận xét và nói điền số 5

- Viết tiếp vào chỗ chấm :
Đổi mới phương pháp dạy học môn Toán lớp 2 theo mô hình VNEN

16


Trường Tiểu học Đồng Cương

3 = 8 - …..
- Em nói cách tìm số trừ trong phép trừ:


b)Nói với bạn bên cạnh cách tìm số trừ trong

- Hs thực hiện

các phép trừ sau;
10 – x = 8

7–x=2

B. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH

HS làm bài vào phiếu cá nhân

Bài 1: Tìm x
a. 30 - x = 20
x =…………
x = ................
b. 25 - x = 15

- HS vận dụng quy tắc vào thực
hành tìm x và giải toán.
-HS làm việc cá nhân, trao đổi
cặp đôi, báo cáo kết quả trong

Đổi mới phương pháp dạy học môn Toán lớp 2 theo mô hình VNEN

17


Trường Tiểu học Đồng Cương

30
Hiệu
9
10
80
40
Bài 4: Một bến xe có 35 ô tô, sau khi một số
ô tô rời bến, trong bến còn lại 10 ô tô. Hỏi có
bao nhiêu ô tô đã rời bến?

-HS tóm tắt và giải toán
Số ô tô đã rời bến là:

C. CỦNG CỐ - DẶN DÒ:
- GV củng cố cách tìm số trừ

35 – 10 = 25 ( ô tô )
Đáp số : 25 ô tô

- HD BT về nhà theo HĐ ứng dụng.

Đổi mới phương pháp dạy học môn Toán lớp 2 theo mô hình VNEN

18