SKKN: MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO THỰC HIỆN ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY
HỌC MÔN TOÁN LỚP 2 THEO HƯỚNG TẬP TRUNG VÀO HỌC SINH
PHẦN 1 – ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do chọn đề tài
Hiện nay, đất nước ta đang phát triển mạnh mẽ các nguồn lực, trong đó
nguồn lực con người được xác định là quan trong nhất nhằm đáp ứng yêu cầu của
sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước. Chính vì thế, con người vừa là
mục tiêu vừa là động lực phát triển kinh tế - xã hội. Đứng trước yêu cầu đó, ngày
09/12/2000 Quốc hội đã có quyết định số 40 về đổi mới giáo dục phổ thông với
mục tiêu : "Xây dựng nội dung chương trình, phương pháp giáo dục, sách giáo
khoa phổ thông mới nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho thế hệ trẻ,
đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hoá - hiện đại hoá
đất nước."
Trong hệ thống giáo dục Quốc dân, Tiểu học là bậc học có ý nghĩa rất quan
trọng đối với sự vận động và phát triển toàn hệ thống, là bậc học nền tảng đặt cơ sở
ban đầu cho việc hình thành và phát triển toàn diện nhân cách của con người, là nền
móng vững chắc cho toàn bộ hệ thống giáo dục Quốc dân.
Bắt đầu từ năm học 2002 - 2003, chương trình - SGK mới triển khai đại trà
trên cả nước. Ngay từ năm học đầu tiên, với tinh thần và quyết tâm cao, địa phương
và nhà trường đã ưu tiên những gì tốt đẹp nhất cho các lớp thay sách: phòng học tốt
nhất, giáo viên có năng lực, Tập thể giáo viên cũng chuyển mình hoà nhịp cùng
các trường trong toàn huyện, bước đầu đã có những thành quả đáng kể trong đổi
mới phương pháp dạy học nói chung và môn Toán nói riêng. Tuy nhiên, đối với
môn Toán, việc làm thế nào để học sinh tiếp cận vấn đề đặt ra của bài toán, tự mày
mò tìm hiểu dưới sự tổ chức hướng dẫn của giáo viên để từ đó tự tìm ra kiến thức là
một bài toán mà đội ngũ giáo viên trường Tiểu học THTH còn vướng mắc. Đây
cũng là vấn đề bản thân tôi quan tâm từ nhiều năm nay . Với mong muốn nâng cao
chất lượng dạy học môn Toán bằng con đường cải tiến và đổi mới phương pháp
dạy học sao cho mỗi học sinh thực sự được tham gia vào quá trình học Toán với
1
SKKN: MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO THỰC HIỆN ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY

động học tập của học sinh thực chất là tính tích cực nhận thức được đặc trưng ở
khát vọng hiểu biết, cố gắng trí tuệ và nghị lực cao trong quá trình chiếm lĩnh tri
thức."
Khác với quá trình nhận thức nghiên cứu khoa học, quá trình nhận thức trong
học tập không nhằm phát hiện những điều loài người chưa biết mà nhằm lĩnh hội
những tri thức mà loài mgười tích luỹ được. Tuy nhiên trong học tập, học sinh cũng
phải "khám phá" ra những hiểu biết mới của bản thân. Học sinh sẽ thông hiểu, ghi
nhớ những gì đã lĩnh hội được qua hoạt động chủ động, nỗ lực của chính mình.
Tính tích cực nhận thức trong hoạt động học tập liên quan mật thiết với động
cơ học tập và thường được biểu hiện như: hăng hái trả lời câu hỏi của giáo viên, bổ
sung các câu trả lời của bạn, nêu thắc mắc đề nghị giải thích những vấn đề chưa đủ
rõ, chủ động vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để nhận thức vấn đề mới.
3
SKKN: MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO THỰC HIỆN ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY
HỌC MÔN TOÁN LỚP 2 THEO HƯỚNG TẬP TRUNG VÀO HỌC SINH
Cũng như các môn học khác trong hệ thống chương trình Tiểu học, môn
Toán đã thiết thực góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục Tiểu học. Vì vậy, việc
hướng dẫn học sinh tự tìm tòi, chiếm lĩnh kiến thức mới có vai trò quan trọng trong
quá trìn hình thành và phát triển tư duy Toán học của học sinh, bởi lẽ :
- Quá trình tự tìm tòi, khám phá sẽ giúp học sinh rèn luyện tính chủ động,
sáng tạo trong học Toán.
- Học sinh sẽ hiểu sâu hơn, nhớ lâu hơn kiến thức nếu như chính mình tìm ra
kiến thức đó hoặc góp phần cùng với các bạn tìm tòi, khám phá, xây dựng kiến
thức.
- Trong quá trình tìm tòi, khám phá, học sinh tự đánh giá kiến thức của mình
khi gặp khó khăn chưa giải quyết được vấn đề, học sinh tự đo được thiếu sót của
mình về mặt kiến thức, về mặt tư duy và tự rút kinh nghiệm. Khi tranh luận với các
bạn, học sinh cũng tự đánh giá được trình độ của mình so với các bạn để tự rèn
luyện, điều chỉnh.
- Trong quá trình học sinh tự tìm tòi, khám phá, giáo viên biết được tình hình

chắc chắn cho tập thể sư phạm.
Học sinh phần lớn đều ngoan, có ý thức học tập, trong các giờ Toán học sinh
tham gia các hoạt động học tập tích cực, tự giác dưới sự hướng dẫn giúp đỡ của
giáo viên.
2. Khó khăn
Tuy được bồi dưỡng và tự bồi dưỡng thường xuyên nhưng đứng trước yêu
cầu đổi mới về nội dung và phương dạy học theo chương trình - SGK hiện nay, một
số giáo viên chưa nắm bắt kịp thời. Việc tiếp cận, vận dụng các phương pháp dạy
học theo hướng tích cực lấy học sinh làm trung tâm, thầy là người hướng dẫn tổ
chức còn hạn chế, mang tính hình thức, hiệu quả chưa cao.
5
SKKN: MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO THỰC HIỆN ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY
HỌC MÔN TOÁN LỚP 2 THEO HƯỚNG TẬP TRUNG VÀO HỌC SINH
Trong dạy học môn Toán, nhìn chung phần lớn giáo viên còn phụ thuộc vào
sách giáo viên và sách thiét kế, chưa mạnh dạn thay đổi trật tự các bước trong quá
trình tìm hiểu bài, đối với rèn luyện kĩ năng, giáo viên còn làm thay, hướng dẫn quá
chi tiết mà chưa quan tâm đến việc gợi mở để học sinh biết cách phân tích bài toán
để tự học sinh tìm ra được hướng đi và sử dụng kiến thức đã học vào để giải quyết
vấn đề từng bài toán.
Ở mỗi tiết dạy, vẫn còn hiện tượng bắt học sinh chờ đợi nhau trong quá trình
làm bài, chưa có kế hoạch giúp học sinh tiếp thu chậm và khuyến khích học sinh
khá giỏi làm nhiều bài tập. Mục đích của nhiều tiết dạy là làm sao giải quyết hết số
lượngbài tập trong SGK mà chưa chú ý giúp học sinh khai thác các nội dung tiềm
ẩn trong các bài tập.
Giáo viên chưa mặn mà lắm với bộ đồ dùng thực hành Toán của học sinh bởi
lẽ học sinh đưa ra đưa vào sẽ ảnh hưỡng đến "quỹ thời gian" của mỗi tiết dạy, vả lại
một số giáo viên còn lúng túng trong cách sử dụng và có sử dụng chăng nữa thì
mục tiêu và hiệu quả chưa cao. Với yêu cầu đổi mới hiện nay, chương trình không
còn là pháp lệnh. Bám sát mục tiêu môn học, giáo viên có quyền thay đổi nội dung,
tách, ghép các tiết học khi được sự nhất trí của hiệu trưởng, Thế nhưng, việc bám

2.1. Thành lập ban chỉ đạo, thực hiện :
- Thành phần: 5 đồng chí
+ Đồng chí Hiệu trưởng; Trưởng ban
+ Đồng chí P.Hiệu trưởng : Phó ban
+ Ba đồng chí tổ trưởng: Ban viên
- Nhiệm vụ: Theo dõi tình hình thực hiện của giáo viên dạy lớp 2 và chất lượng học
tập của học sinh.
+Nghiên cứu, xây dựng kế hoạch bài dạy đổi mới cho mỗi loại bài dặc trưng.
7
SKKN: MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO THỰC HIỆN ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY
HỌC MÔN TOÁN LỚP 2 THEO HƯỚNG TẬP TRUNG VÀO HỌC SINH
+Thực hành dạy các chuyên đề.
+Thực hiện công tác tuyên truyền, quán triệt các văn bản, thực hiện công tác bồi
dưỡng giáo viên dạy lớp 2.
+Kiểm tra dánh giá, rút kinh nghiệm đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích
cực hoá hoạt động học tập của học sinh.
-Các bước thực hiện:
Bước 1: Xây dựng kế hoạch bài dạy.
Bước 2: Chỉ đạo, thực hiện thí điểm.
Bước 3: Chỉ đạo, thực hiện đại trà.
Bước 4: Kiểm tra đánh giá rút kinh nghiệm.
2.2 Xây dựng kế hoạch bài dạy
2.2.1 Xác định phương pháp dạy học từng dạng bài
* Đối với "tiết học bài mới" chúng tôi yêu cầu giáo viên nghiên cứu kĩ để xác
định : Khác với chương trình cũ, phần bài mới trong các tiết dạy bài mới thường
không nêu kiến thức có sẵn mà thường chỉ nêu các tình huống có vấn đề để học
sinh hoạt động và tự phát hiện ra kiến thức mới theo sự hướng dẫn của giáo viên,
với sự trợ giúp của các đồ dùng học tập, Thời lượng thực hành chiếm khoảng 50% -
60% thời lượng của tiết học. Vì vậy tuỳ theo khả năng của từng học sinh mà tổ
chức cho các em thực hiện một số hoặc toàn bộ bài tập thực hành, trong đó không

Học sinh phải huy động kiến thức đã học như: 9 + 1 = 10 ; 10 + 4 = 14. Cách
viết theo hàng ngang : 9 + 5 = 14, theo cột dọc +
5
9
14
Đặt kiến thức mới trong mối quan hệ với kiến thức đã học. Nếu thực hiện
phương pháp dạy học bài mới như vậy không những tạo điều kiện ôn tập, cũng cố
kiến thức đã học, giúp học sinh huy động để phát hiện, chiếm lĩnh, vận dụng kiến
9
SKKN: MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO THỰC HIỆN ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY
HỌC MÔN TOÁN LỚP 2 THEO HƯỚNG TẬP TRUNG VÀO HỌC SINH
thức mới, tìm ra những nội dung còn tiềm ẩn trong từng bài học mà còn góp phần
rèn luyện cách diễn đạt thông tin bằng lời, bằng kí hiệu, phát triển các năng lực tư
duy của học sinh.
* Đối với tiết "Luyện tập thực hành"
Nội dung luyện tập, thực hành không chỉ có trong các tiết luyện tập, luyện
tập chung, mầ còn chiếm tỉ lệ khá lớn trong các tiết dạy học bài mới. Nhiệm vụ
chủ yếu nhất của dạy học thực hành, luyện tạp là củng cố các kiến thức và kĩ năng
cơ băn cảu chương trình, rèn luyện các năng lực thực hành, giúp học sinh nhận ra
rằng: Học không chỉ để biết mà học còn để làm, để vận dụng. Vì thế chúng tôi chỉ
đạo, thực hiện giáo viên dạy lớp 2 khi dạy dạng bài này cần:
- Giúp mọi học sinh đều tham gia vào hoạt động thực hành, luyện tập theo
khả năng của mình. Tạo ra sự hỗ trợ, giúp đỡ lẫn nhau giữa các đối tượng học sinh.
- Khuyến khích học sinh tự đánh giá kết quả thực hành, luyện tập.
- Giúp học sinh nhận ra kiến thức cơ bản của bài học trong sự đa dạng và
phong phú của các bài thực hành, luyện tập.
- Tập cho học sinh thói quen không thoả mãn bài làm của mình, với các cách
giải có sẵn.
2.2.2 Mẫu kế hoạch bài dạy:
Trên cơ sở quy định của phòng GD&ĐT, căn cứ vào tình hình thực tế của đơn vị,

- Giáo viên đặt vấn đề, gợi mở
Học sinh thảo luận, tìm tòi, giải quyết vấn đề
- Giáo viên kết luận
- Giáo viên giao việc
- Học sinh làm bài tập
- GV theo dõi giúp đỡ học sinh yếu, kém
- Học sinh trình bày kết quả - nhận xét, bổ sung
- Khẳng định kết quả, chốt kiến thức.

- Giáo viên lựa chọn hình thức phù hợp
2.2.3 Chỉ đạo, thực hiện điểm:
Để minh chứng cho tính hiệu quả của việc đổi mới dạy học môn Toán, tạo
niềm tin, định hướng cho giáo viên. Chúng tôi chọn giáo viên có trình độ nghiệp vụ
sư phạm vững vàng, có uy tín thể hiện 2 tiết dạy ở 2 dạng bài.
11
SKKN: MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO THỰC HIỆN ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY
HỌC MÔN TOÁN LỚP 2 THEO HƯỚNG TẬP TRUNG VÀO HỌC SINH
Giáo viên lựa chọn: đ/c Nguyễn ……… - Dạy lớp 2B
Bài dạy: Tiết 1 - 9 cộng với một số
Tiết 2 - Luyện tập chung
Chúng tôi tổ chức cho giáo viên toàn trường dự giờ, sau khi dự giờ, tất cả
giáo viên phải có ý kiến nhận xét, góp ý trên tinh thần cởi mở, nhằm phân tích, trao
đổi để tìm ra những dấu hiệu bản chất của đổi mới phương pháp dạy học Toán phù
hợp với nội dung chương trình - SGK Toán 2. Qua ý kiến của các thành viên trong
hội đồng sư phạm, chúng tôi rút ra kết luận như sau:
- Về giáo viên: Giáo viên nắm vững kiến thức, xác định đúng mục tiêu tiết
dạy, rèn lyện kĩ nămg thực hiện các phép tính chu đáo. Tiến trình dạy học hợp lí,
phối hợp nhịp nhàng các hoạt động của giáo viên và học sinh. Sử dụng linh hoạt
các phương pháp dạy học truyền thống và tích cực trong dạy học Toán như:
Phương pháp gợi mở vấn đề, phương pháp trực quan, thực hành luyện tập, dạy học

vướng mắc, chúng tôi tổ chhức sinh hoạt chuyên môn để giúp giáo viên tháo gỡ
khó khăn, nâng cao chất lượng dạy học, sau mỗi đợt, mỗi học kì theo hướng dẫn
của phòng GD&ĐT, chúng tôi tổ chức hội thảo trao đổi về đổi mới phương pháp
dạy học, chỉ ra những thuận lợi và khó khăn, kết quả đạt được, những tồn tại, thiếu
sót từ đó tìm ra biện pháp khắc phục để thực hiện có hiệu quả chương trình và SGK
mới. Tăng cường nghiên cứu khoa học trong đội ngũ giáo viên nhằm thúc đẩy tinh
thần tự học, tự nghiên cứu bằng cách yêu cầu giáo viên viết sáng kiến kinh nghiệm,
làm đồ dùng dạy học, nhà trường có sự tổng kết, đánh gia hoạt động này vào cuối
học kì, cuối năm học và phổ biến nhân rộng những kinh nghiệm hay, những biện
pháp tốt vào năm học tới.
3. Công tác kiểm tra
Chúng tôi xác định kiểm tra, đánh giá là việc làm thường xuyên, liên tục và
thấy được kiểm tra là một mắt xích quan trọng của quá trình chỉ đạo, thực hiện hoạt
13
SKKN: MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO THỰC HIỆN ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY
HỌC MÔN TOÁN LỚP 2 THEO HƯỚNG TẬP TRUNG VÀO HỌC SINH
động dạy học. Vì vậy, ngoài việc kiểm tra hồ sơ, nền nếp dạy học và thực hiện quy
chế, quy định chuyên môn, tôi quan tâm và dành nhiều thời gian để dự giờ (báo
trước, đột xuất, kiểm tra chuyên đề , ) . Để có hiệu quả cao nhất, tôi luôn xác định
mục đích dự giờ, từ đó chọn những tiết dạy có tính chất đại diện cho từng dạng bài,
kiểu bài hoặc từng chủ đề sau mỗi tiết dự giờ, tôi sắp xếp thời gian hợp lí để trao
đổi, rút kinh nghiệm, nhận xét cái hay, cái tồn tại của tiết dạy. Định hướng chung
về phương pháp và hình thức tổ chức dạy học cho một kiểu bài, dạng bài để áp
dụng lâu dài.
Song song với công tác dự giờ là kiểm tra, khảo sát chất lượng học sinhvì
ràng, việc đánh giá chất lượng giảng dạy của giáo viên dù khách quan cũng không
thể nằm ngoài chất lượng của chính học sinh. Đó là hiệu quả cao nhất không ai phủ
nhận được. Vì thế, chúng tôi tổ chức nghiêm túc, đúng quy chế các đợt khảo sát
chất lượng để phân tích, đánh giá kết quả qua từng thời điểm, từ đó điều chỉnh
phương pháp dạy học cho phù hợp.

hiện đổi mới phương pháp dạy học môn Toán đã đạt được kết quả được phấn khởi,
cón ý nghĩa quyết định chất lượng của nhà trường. Đặc biệt việc đổi mới phương
pháp dạy học môn Toán 2 đã tạo sự chuyển biến sâu rộng trong tập thể sư phạm
nhà trường, giúp giáo viên nhận thức đúng đắn sự cần thiết phải đổi mới phương
pháp dạy học nói chung và môn Toán nói riêng, tạo niềm tin, sự hứng khởi và ý
thức sáng tạo ở mỗi giáo viên. Đây cũng là cơ sở cho mỗi giáo viên phát huy tốt
tính tích cực, tự giác từng bước thiết lập sự tự động hoá ở tất cả cá bước lên lớp của
từng giáo viên.
Bên cạnh đó chất lượng chất lượng học sinh - hiệu quả cao nhất của đổi mới
phương pháp dạy học trong những năm qua đạt được qua bảng số liệu sau đây:
Năm học
Xếp loại
Giỏi Khá Trung bình Yếu
15
SKKN: MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO THỰC HIỆN ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY
HỌC MÔN TOÁN LỚP 2 THEO HƯỚNG TẬP TRUNG VÀO HỌC SINH
SL % SL % SL % SL %
20… - 20… 46 61,3 21 28,0 8 10,7
GK2: 20… -
20…
46 62,2 18 24,3 6 8,1 4 5,4
Như vậy chất lượng môn Toán lớp 2 đã có sự chuyển biến rõ nét, số lượng
học sinh xếp loại khá giỏi cao, không có học sinh yếu. Điều này đã khẳng định
rằng: đổi mới phương pháp dạy học là một trong những yếu tố quyết định nâng cao
chất lượng giáo dục.
16
SKKN: MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO THỰC HIỆN ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY
HỌC MÔN TOÁN LỚP 2 THEO HƯỚNG TẬP TRUNG VÀO HỌC SINH
PHẦN 3 – KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
I. Kết luận

4
18
SKKN: MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO THỰC HIỆN ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY
HỌC MÔN TOÁN LỚP 2 THEO HƯỚNG TẬP TRUNG VÀO HỌC SINH
5
PHẦN II. NỘI DUNG
1
2
3
4
PHẦN III. KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ
1. KẾT LUẬN
2. KIẾN NGHỊ
PHỤ LỤC
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Sách giáo khoa Toán 2, NxbGD
2. Sách hướng dẫn giảng dạy Toán 2 (Sách Giáo Viên), NxbGD
3. Sách chuẩn kiến thức kĩ năng (Lớp 2) , NxbGD
4. Phương pháp dạy học môn Toán ở Tiểu học
5. Giáo trình tâm lý học Tiểu học
6. Giáo trình giáo dục học ở Tiểu học
7. Chuyên đề giáo dục Tiểu hoc
8. Thế giới trong ta 101 câu hỏi – đáp về dạy môn Toán lớp một mới.
19
SKKN: MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO THỰC HIỆN ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY
HỌC MÔN TOÁN LỚP 2 THEO HƯỚNG TẬP TRUNG VÀO HỌC SINH
9. Báo Toán học tuổi trẻ.
10. Bộ GD&ĐT, Các đề thi có ma trận mẫu, www.thi.moet.gov.vn
11. Bộ GD&ĐT, Hướng dẫn nhiệm vụ năm học.
12. Nguyễn Cảnh Toàn, Luận bàn và kinh nghiệm về tự học, Tủ sách tự học, 1995

(Ký, ghi rõ họ tên)
21