BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ
NỘI
-------------------------

TRẦN THỊ HỒNG

HOÀN THIỆN TỔ CHỨC CÔNG TÁC
KẾ TOÁN TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA
THÀNH PHỐ THANH HÓA TỈNH THANH HÓA

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ


Hà Nội - 2016


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ
NỘI
-------------------------

TRẦN THỊ HỒNG

HOÀN THIỆN TỔ CHỨC CÔNG TÁC
KẾ TOÁN TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA
THÀNH PHỐ THANH HÓA TỈNH THANH HÓA
Chuyên ngành

: KẾ TOÁN


TRONG CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP....................................20
1. 1. Ý nghĩa, yêu cầu và nhiệm vụ của tổ chức công tác kế toán tại các
đơn vị sự nghiệp công lập .......................................................................20
1.1.1. Ý nghĩa của tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp công lập....................20
1.1.2. Yêu cầu, nguyên tắc và nhiệm vụ tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp
công lập................................................................................................................................22

1.2. Cơ sở chi phối đến tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự
nghiệp công lập.........................................................................................24
1.2.1. Đặc điểm, phân loại đơn vị sự nghiệp công lập.........................................................24
1.2.2. Công tác quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập ....................................27

1.3. Nội dung tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp công
lập ..............................................................................................................31
1.3.1. Tổ chức hệ thống chứng từ kế toán ...........................................................................31
1.3.2. Tổ chức hệ thống tài khoản kế toán ..........................................................................32
1.3.3. Tổ chức vận dụng hệ thống sổ kế toán và hình thức kế toán .....................................35
1.3.4. Tổ chức hệ thống báo cáo kế toán..............................................................................38
1.3.5. Tổ chức công tác kiểm tra kế toán ............................................................................39
Bốn là, trong các đợt kiểm tra phải lập biên bản kiểm tra và sau mỗi đợt kiểm tra, bộ phận
kiểm tra phải lập báo cáo kiểm tra. Báo cáo kiểm tra phải nêu từng bước của quá trình kiểm
tra, nội dung và các phần hành của công việc kiểm tra. Trong các báo cáo phải nêu ra những
tồn tại và các kiến nghị sửa chữa, khắc phục. ......................................................................42
1.3.6. Tổ chức phân tích thông tin kế toán ..........................................................................42


1.3.7. Tổ chức bộ máy kế toán.............................................................................................42
1.3.8. Tổ chức ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán....................................47

1.4. Tình hình vận dụng các chuẩn mực kế toán công quốc tế ở một số

2.2.5. Tổ chức công tác kiểm tra kế toán.............................................................................74
2.2.6. Tổ chức phân tích thông tin kế toán tại Bệnh viện.....................................................75

5


Về cơ bản hiện nay Bệnh viện chưa trọng tới công tác phân tích thông tin kế toán nhằm
phục vụ cho công tác quản lý. Thực tế thì phòng kế toán đôi khi sau khi hoàn thành báo cáo
tài chính cũng có việc phân tích sơ bộ các chỉ tiêu thực tế để so sánh với kế hoạch hoặc so
sánh với số phát sinh năm trước để báo cáo lãnh đạo. Tóm lại công việc phân tích chưa
được đưa thành qui định bắt buộc, chưa trở thành việc làm thường xuyên của Bệnh viện.. .75
2.2.7. Tổ chức bộ máy kế toán.............................................................................................75
2.2.8. Tổ chức ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán....................................78

2.3 Đánh giá thực trạng tổ chức công tác kế toán tại Bệnh viện đa
khoa thành phố Thanh Hóa tỉnh Thanh Hóa .......................................79
2.3.1 Một số kết quả đạt được trong tổ chức công tác kế toán ............................................79
2.3.2 Một số hạn chế trong tổ chức công tác kế toán và nguyên nhân ................................80
2.3.2.6. Về tổ chức phân tích thông tin kế toán....................................................................83
Như đã nói ở trên hiện nay tại Bệnh viện chưa trọng tới công tác phân tích thông tin kế
toán nhằm phục vụ cho công tác quản lý. Công việc phân tích chưa được đưa thành qui định
bắt buộc, chưa trở thành việc làm thường xuyên của Bệnh viện...........................................83

Chương 3........................................................................................................87
HOÀN THIỆN TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI BỆNH VIỆN
ĐA KHOA THÀNH PHỐ THANH HÓA TỈNH THANH HÓA..............87
3.1. Định hướng phát triển của Bệnh viện đa khoa thành phố Thanh
Hóa tỉnh Thanh Hóa, từ nay đến năm 2020...........................................87
Hiện nay Bệnh viện nói riêng và hệ thống các cơ sở y tế của Việt
Nam nói chung đang đứng trước những thách thức to lớn trong một

3.3.8. Giải pháp hoàn thiện tổ chức ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán . 111

3.4. Điều kiện thực hiện các giải pháp hoàn thiện ..............................113
3.4.1. Về phía các cơ quan quản lý Nhà nước ...................................................................113
3.4.2. Về phía ngành y tế tỉnh Thanh Hóa và Bệnh viện Đa khoa thành phố Thanh hóa. . .114

KẾT LUẬN CHUNG..................................................................................117
TÀI LIỆU THAM KHẢO..........................................................................119
Phụ

lục

02:

Danh

mục

hệ

thống

tài

khoản kế

toán

dùng cho đơn vị hành chính sự nghiệp...............................................................................124


Sản xuất kinh doanh

TNDN

Thu nhập doanh nghiệp

NSNN

Ngân sách nhà nước

HCSN

Hành chính sự nghiệp

GTGT

Giá trị gia tăng

TSCĐ

Tài sản cố định

UBND

Ủy ban nhân dân

TK

Tài khoản


Bác sĩ, Bác sĩ chuyên khoa


DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ...............................................................9
PHẦN MỞ ĐẦU............................................................................................17
Chương 1........................................................................................................20
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TÀI CHÍNH
.........................................................................................................................20
TRONG CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP....................................20
1. 1. Ý nghĩa, yêu cầu và nhiệm vụ của tổ chức công tác kế toán tại các
đơn vị sự nghiệp công lập .......................................................................20
1.1.1. Ý nghĩa của tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp công lập....................20
1.1.2. Yêu cầu, nguyên tắc và nhiệm vụ tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp
công lập................................................................................................................................22

1.2. Cơ sở chi phối đến tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự
nghiệp công lập.........................................................................................24
1.2.1. Đặc điểm, phân loại đơn vị sự nghiệp công lập.........................................................24
1.2.2. Công tác quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập ....................................27

1.3. Nội dung tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp công
lập ..............................................................................................................31
1.3.1. Tổ chức hệ thống chứng từ kế toán ...........................................................................31
1.3.2. Tổ chức hệ thống tài khoản kế toán ..........................................................................32
1.3.3. Tổ chức vận dụng hệ thống sổ kế toán và hình thức kế toán .....................................35
1.3.4. Tổ chức hệ thống báo cáo kế toán..............................................................................38
1.3.5. Tổ chức công tác kiểm tra kế toán ............................................................................39
Bốn là, trong các đợt kiểm tra phải lập biên bản kiểm tra và sau mỗi đợt kiểm tra, bộ phận
kiểm tra phải lập báo cáo kiểm tra. Báo cáo kiểm tra phải nêu từng bước của quá trình kiểm

2.2. Thực trạng tổ chức công tác kế toán tại Bệnh viện Đa khoa thành
phố Thanh Hóa tỉnh Thanh Hóa

......................................................61

2.2.1 Tổ chức hệ thống chứng từ kế toán.............................................................................61
2.2.2 Tổ chức hệ thống tài khoản kế toán............................................................................66
2.2.3 Tổ chức vận dụng hệ thống sổ kế toán và hình thức kế toán.......................................70
2.2.4. Tổ chức hệ thống báo cáo tài chính............................................................................72
2.2.5. Tổ chức công tác kiểm tra kế toán.............................................................................74
2.2.6. Tổ chức phân tích thông tin kế toán tại Bệnh viện.....................................................75

10


Về cơ bản hiện nay Bệnh viện chưa trọng tới công tác phân tích thông tin kế toán nhằm
phục vụ cho công tác quản lý. Thực tế thì phòng kế toán đôi khi sau khi hoàn thành báo cáo
tài chính cũng có việc phân tích sơ bộ các chỉ tiêu thực tế để so sánh với kế hoạch hoặc so
sánh với số phát sinh năm trước để báo cáo lãnh đạo. Tóm lại công việc phân tích chưa
được đưa thành qui định bắt buộc, chưa trở thành việc làm thường xuyên của Bệnh viện.. .75
2.2.7. Tổ chức bộ máy kế toán.............................................................................................75
2.2.8. Tổ chức ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán....................................78

2.3 Đánh giá thực trạng tổ chức công tác kế toán tại Bệnh viện đa
khoa thành phố Thanh Hóa tỉnh Thanh Hóa .......................................79
2.3.1 Một số kết quả đạt được trong tổ chức công tác kế toán ............................................79
2.3.2 Một số hạn chế trong tổ chức công tác kế toán và nguyên nhân ................................80
2.3.2.6. Về tổ chức phân tích thông tin kế toán....................................................................83
Như đã nói ở trên hiện nay tại Bệnh viện chưa trọng tới công tác phân tích thông tin kế
toán nhằm phục vụ cho công tác quản lý. Công việc phân tích chưa được đưa thành qui định

3.3. Các giải pháp hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại Bệnh viện
Đa khoa thành phố Thanh Hóa tỉnh Thanh Hóa ................................89
3.3.1. Giải pháp hoàn thiện tổ chức hệ thống chứng từ kế toán...........................................89
3.3.2. Giải pháp hoàn thiện tổ chức hệ thống tài khoản kế toán ..........................................93
3.3.3. Giải pháp hoàn thiện tổ chức vận dụng hệ thống sổ kế toán và hình thức kế toán ....99
3.3.4. Giải pháp hoàn thiện tổ chức hệ thống báo cáo tài chính.........................................101
3.3.5. Giải pháp hoàn thiện tổ chức công tác kiểm tra kế toán...........................................103
3.3.6. Giải pháp hoàn thiện tổ chức phân tích thông tin kế toán .......................................104
3.3.8. Giải pháp hoàn thiện tổ chức bộ máy kế toán tại Bệnh viện ...................................111
3.3.8. Giải pháp hoàn thiện tổ chức ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán . 111

3.4. Điều kiện thực hiện các giải pháp hoàn thiện ..............................113
3.4.1. Về phía các cơ quan quản lý Nhà nước ...................................................................113
3.4.2. Về phía ngành y tế tỉnh Thanh Hóa và Bệnh viện Đa khoa thành phố Thanh hóa. . .114

KẾT LUẬN CHUNG..................................................................................117
TÀI LIỆU THAM KHẢO..........................................................................119
Phụ

lục

02:

Danh

mục

hệ

thống

1.2.2. Công tác quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập ....................................27

1.3. Nội dung tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp công
lập ..............................................................................................................31
1.3.1. Tổ chức hệ thống chứng từ kế toán ...........................................................................31
1.3.2. Tổ chức hệ thống tài khoản kế toán ..........................................................................32
1.3.3. Tổ chức vận dụng hệ thống sổ kế toán và hình thức kế toán .....................................35
1.3.4. Tổ chức hệ thống báo cáo kế toán..............................................................................38
1.3.5. Tổ chức công tác kiểm tra kế toán ............................................................................39
Bốn là, trong các đợt kiểm tra phải lập biên bản kiểm tra và sau mỗi đợt kiểm tra, bộ phận
kiểm tra phải lập báo cáo kiểm tra. Báo cáo kiểm tra phải nêu từng bước của quá trình kiểm
tra, nội dung và các phần hành của công việc kiểm tra. Trong các báo cáo phải nêu ra những
tồn tại và các kiến nghị sửa chữa, khắc phục. ......................................................................42
1.3.6. Tổ chức phân tích thông tin kế toán ..........................................................................42
1.3.7. Tổ chức bộ máy kế toán.............................................................................................42
1.3.8. Tổ chức ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán....................................47

1.4. Tình hình vận dụng các chuẩn mực kế toán công quốc tế ở một số
nước trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam ...................49
1.4.1. Hệ thống chuẩn mực kế toán công quốc tế.................................................................49

13


1.4.2. Tình hình áp dụng chuẩn mực kế toán công quốc tế ở một số nước trên thế giới.......50
1.4.3. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam...........................................................................52

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 .............................................................................53
Chương 2........................................................................................................55
THỰC TRẠNG TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI BỆNH VIỆN


14


2.2.8. Tổ chức ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán....................................78

2.3 Đánh giá thực trạng tổ chức công tác kế toán tại Bệnh viện đa
khoa thành phố Thanh Hóa tỉnh Thanh Hóa .......................................79
2.3.1 Một số kết quả đạt được trong tổ chức công tác kế toán ............................................79
2.3.2 Một số hạn chế trong tổ chức công tác kế toán và nguyên nhân ................................80
2.3.2.6. Về tổ chức phân tích thông tin kế toán....................................................................83
Như đã nói ở trên hiện nay tại Bệnh viện chưa trọng tới công tác phân tích thông tin kế
toán nhằm phục vụ cho công tác quản lý. Công việc phân tích chưa được đưa thành qui định
bắt buộc, chưa trở thành việc làm thường xuyên của Bệnh viện...........................................83

Chương 3........................................................................................................87
HOÀN THIỆN TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI BỆNH VIỆN
ĐA KHOA THÀNH PHỐ THANH HÓA TỈNH THANH HÓA..............87
3.1. Định hướng phát triển của Bệnh viện đa khoa thành phố Thanh
Hóa tỉnh Thanh Hóa, từ nay đến năm 2020...........................................87
Hiện nay Bệnh viện nói riêng và hệ thống các cơ sở y tế của Việt
Nam nói chung đang đứng trước những thách thức to lớn trong một
môi trường đang có nhiều đổi mới. Xu thế hội nhập kinh tế quốc tế và
yêu cầu của quá trình tham gia vào WTO đã tạo ra một môi trường
cạnh tranh gay gắt cả đối với doanh nghiệp và các đơn vị. Việc phải
đối mặt với các thành phần kinh tế khác và đặc biệt là với các nhà đầu
tư nước ngoài trong quá trình cung cấp các dịch vụ công là điều tất
yếu đang diễn ra. Tuy nhiên trong thực tế hiện nay, các đơn vị sự
nghiệp phần lớn còn thụ động, thiếu sáng tạo trong quá trình thực
hiện các nhiệm vụ chuyên môn. Một trong nhiều nguyên nhân là do

Phụ

lục

02:

Danh

mục

hệ

thống

tài

khoản kế

toán

dùng cho đơn vị hành chính sự nghiệp...............................................................................124

16


PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong những năm qua, cùng với quá trình phát triển kinh tế xã hội, hệ thống
kế toán Việt Nam đã không ngừng được hoàn thiện và đã thực sự trở thành một
công cụ quan trọng trong quản lý kinh tế.

trạng công tác kế toán tài chính tại Bệnh viện Đa khoa thành phố Thanh Hóa tỉnh
Thanh Hóa để từ đó đưa ra những định hướng và giải pháp để hoàn thiện việc tổ
chức công tác kế toán tại Bệnh viện để cho bộ máy kế toán ở đây có thể thực hiện
ngày càng tốt hơn chức năng thông tin và kiểm tra của kế toán tại Bệnh viện..
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là những vấn đề lý luận vê tổ chức công tác
kế toán trong một tổ chức, có đi sâu về tổ chức công tác kế toán trong các đơn vị sự
nghiệp công lập tại Việt Nam. Khảo sát và nghiên cứu thực trạng tổ chức công tác
kế toán tại Bệnh viện đa khoa thành phố Thanh Hóa tỉnh Thanh Hóa.
Phạm vi nghiên cứu của đề tài là tổ chức công tác kế toán tại Bệnh viện đa
khoa thành phố Thanh Hóa tỉnh Thanh Hóa, với nguồn số liệu để minh họa là số
liệu phát sinh trong năm 2015
4. Phương pháp nghiên cứu
Về mặt phương pháp luận, luận văn dựa vào phương pháp luận duy vật biện
chứng làm phương pháp chủ đạo.
Phương pháp cụ thể: luận văn sử dụng phương pháp thu thập thông tin,
phương pháp tổng hợp, phương pháp so sánh đối chiếu, phương pháp thống kê định
tính, định lượng và các phương pháp khoa học khác.
5. Những đóng góp của đề tài
Về lý luận, đề tài góp phần hệ thống hóa và hoàn chỉnh thêm lý luận cơ bản
về tổ chức công tác kế toán tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập.
Về mặt nghiên cứu thực tiễn, thông qua việc nghiên cứu và tìm hiểu thực tế
tại đơn vị, đề tài đã phân tích và đánh giá thực trạng việc tổ chức công tác kế toán
tài chính tại Bệnh viện đa khoa thành phố Thanh Hóa tỉnh Thanh Hóa.

18


Về tính ứng dụng, luận văn đã đưa ra những giải pháp góp phần hoàn thiện
việc tổ chức công tác kế toán tài chính tại Bệnh viện đa khoa thành phố Thanh Hóa

Như vậy, tổ chức công tác kế toán được coi như là một hệ thống các yếu tố
cấu thành, bao gồm tổ chức vận dụng các phương pháp kế toán để thu nhận, xử lý,
phân tích, kiểm tra và cung cấp các thông tin; tổ chức vận dụng chính sách, chế độ,
thể lệ kinh tế tài chính, kế toán vào đơn vị; tổ chức các nhân sự để thực hiện công
việc kế toán nhằm đảm bảo cho công tác kế toán phát huy hết vai trò, nhiệm vụ của
mình, giúp công tác quản lý và điều hành hoạt động của đơn vị có hiệu quả.
Khác với các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, các đơn vị sự nghiệp công
lập được Nhà nước giao nhiệm vụ theo chức năng quản lý ngành và được phân cấp
quản lý theo các đơn vị dự toán cấp 1, cấp 2, cấp 3. Các đơn vị sự nghiệp công lập
được trang trải chi phí bằng nguồn vốn cấp phát của NSNN, nguồn thu sự nghiệp và
các hoạt động dịch vụ. Mọi khoản thu, chi ở đơn vị này đều phải được lập dự toán

20


một cách có cơ sở khoa học. Vì vậy, với quan điểm trên tác giả cho rằng tổ chức
công tác kế toán khoa học và hợp lý sẽ đảm bảo kế toán thực hiện tốt vai trò và nhiệm
vụ của mình trong đơn vị và thỏa mãn tốt được thông tin kinh tế tài chính của đơn vị
cho các đối tượng quan tâm. Do đó, theo tác giả việc tổ chức tốt công tác kế toán
trong các đơn vị sự nghiệp công lập sẽ mang lại các ý nghĩa cụ thể sau:
Thứ nhất, tổ chức công tác kế toán khoa học sẽ đảm bảo cung cấp chính xác,
kịp thời và đầy đủ các thông tin kinh tế, tài chính của đơn vị cho các đối tượng quan
tâm giúp họ đưa ra các quyết định đúng đắn, kịp thời.
Thứ hai, tổ chức công tác kế toán khoa học sẽ đảm bảo ghi chép, theo dõi,
phản ánh và giám sát chặt chẽ các loại tài sản, nguồn kinh phí của đơn vị, giúp cho
việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, nguồn kinh phí trong các đơn vị.
Thứ ba, tổ chức công tác kế toán khoa học sẽ giúp cho kế toán thực hiện tốt
yêu cầu, chức năng và nhiệm vụ của mình trong hệ thống các công cụ quản lý.Tổ
chức công tác kế toán trong các đơn vị sự nghiệp công lập là việc tổ chức thực hiện
những nội dung kế toán trong đơn vị và thiết lập mối quan hệ giữa các yếu tố cấu

Để đảm bảo thông tin kế toán cung cấp đầy đủ, kịp thời, minh bạch, rõ ràng,
đáng tin cậy, tổ chức công tác kế toán cần phải đáp ứng các yêu cầu sau:
Thứ nhất, tổ chức công tác kế toán phải đảm bảo yêu cầu khoa học và hợp lý,
trên cơ sở chấp hành đúng các nguyên tắc tổ chức và phù hợp với các chính sách,
chế độ, thể lệ quy chế tài chính kế toán hiện hành.
Thứ hai, tổ chức công tác kế toán ở đơn vị phải đảm bảo phù hợp với đặc
điểm tổ chức quản lý, quy mô và địa bàn hoạt động của đơn vị.
Thứ ba, tổ chức công tác kế toán ở đơn vị phải phù hợp với biên chế đội ngũ
và khả năng trình độ của đội ngũ cán bộ nhân viên kế toán hiện có.
Thứ tư, tổ chức công tác kế toán phải đảm bảo thực hiện đầy đủ chức năng
nhiệm vụ kế toán trong đơn vị, thu nhận, xử lý, kiểm tra và cung cấp thông tin kế
toán đáp ứng yêu cầu quản lý, quản trị của đơn vị.
Thứ năm, tổ chức công tác kế toán phải đảm bảo được những yêu cầu của
thông tin kế toán và tiết kiệm chi phí hạch toán.

22


Kế toán là công cụ quản lý, mà mục đích của quản lý là hiệu quả và tiết
kiệm, đồng thời kế toán là công việc, là hoạt động của một tổ chức/bộ phận của đơn
vị cũng chi phí rất nhiều cho công việc này. Do vậy, khi tổ chức công tác kế toán ở
đơn vị cũng quan tâm đến vấn đề hiệu quả và tiết kiệm chi phí hạch toán, cần phải
tính toán, xem xét đến tính hợp lý giữa chi phí hạch toán với kết quả/hiệu quả/tính
kinh tế của công tác kế toán mang lại.
Xuất phát từ các yêu cầu trên, theo tác giả để tổ chức công tác kế toán khoa
học cần phải tuân thủ các nguyên tắc cơ bản sau:
Thứ nhất, tổ chức công tác trong đơn vị phải đảm bảo tuân thủ các quy định
của pháp luật về kế toán: Nhằm tạo ra môi trường pháp lý cho hoạt động của kế
toán, mỗi quốc gia sẽ ban hành một hệ thống các quy định pháp luật cho hoạt động
của kế toán. Vì vậy, để đảm bảo tuân thủ luật pháp tổ chức công tác kế toán phải