Phần 1
LÝ LỊCH ĐỀ TÀI KHOA HỌC
1. Tác giả
TT

Họ tên

Chức vụ

Đơn vị công tác

1

Nguyễn Văn Thiều

Hiệu trưởng

THPT Dương

2

Nguyễn Thị Kim Anh

Tổ trưởng CM

Quảng Hàm

Nhiệm vụ

Chủ trì đề tài
Cộng sự

nhân rộng đến các trường phổ thông trong địa bàn tỉnh Hưng Yên.
1.3.Phạm vi nghiên cứu của đề tài
Từ thực trạng hoạt động dạy và học ngoại ngữ ở trường THPT Dương Quảng
Hàm trong khuôn khổ xây dựng trường điển hình đổi mới dạy học Ngoại ngữ, các tác
giả đã nghiên cứu lý luận, tổng kết kinh nghiệm, tham khảo ý kiến chuyên gia, đề
xuất các giải pháp mang tính sáng tạo, đột phá trong việc tổ chức hoạt động thiết lập
môi trường học tiếng trong nhà trường, kỳ vọng phổ biến và ứng dụng đề tài, chia sẻ
kinh nghiệm với các đơn vị trường học trên địa bàn tỉnh, đáp ứng nhiệm vụ đổi mới
toàn diện dạy và học Ngoại ngữ theo đề án NNQG 2020.
2.Cở sở khoa học cho việc nghiên cứu, tìm giải pháp mới
2.1.Cơ sở lý luận
2.1.1.Căn cứ pháp lý nghiên cứu đề tài khoa học, đề xuất các giải pháp mới
+ Quyết định 1400/QĐ-TTg ngày 30/9/2008 của Thủ tướng chính phủ về việc
phê duyệt đề án “Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn
2008-2020”;
+ Kế hoạch số 112/KH-UBND ngày 30/8/2012 của UBND tỉnh Hưng Yên về
dạy và học Ngoại ngữ đối với giáo dục phổ thông trên địa bàn tỉnh Hưng Yên giai
đoạn 2012-2020;
+ Công văn số 2205/BGDĐT-GDTrH ngày 03/4/2013 của Bộ GDĐT về việc
hướng dẫn chuẩn bị triển khai dạy học thí điểm Tiếng Anh cấp THPT từ năm học
2013-2014;
+ Công văn số 11/CV-ĐANN ngày 25/01/2014 của Ban quản lý đề án NNQG
2020 về việc hướng dẫn triển khai nhiệm vụ đề án NNQG 2020 năm 2014;
+ Điều lệ trường THCS, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học,
ban hành kèm theo Thông tư số 12/2011/TT-BGDĐT ngày 28/3/2011 của Bộ
GD&ĐT.
2.1.2.Khái niệm về trường học điển hình; trường điển hình dạy học ngoại ngữ
2





máu, mê, minh, mượt). Khi tiếp cận với công tác xây dựng trường điển hình hiệu
trưởng và ban giám hiệu nhà trường phải có kế hoạch phát triển chuyên môn nghiệp
vụ một cách khoa học, toàn diện, động viên và lôi cuốn cán bộ giáo viên đồng thuận
cao trong việc thực hiện kế hoạch, có biện pháp xây dựng môi trường thân thiện, dân
chủ, tạo lập sự đồng thuận về mục tiêu chất lượng. Hiệu trưởng và cán bộ giáo viên
luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, tự giác, không ngừng cải tiến phương pháp, hỗ
trợ, tôn trọng lẫn nhau, cởi mở để mọi người sẵn sáng đưa ra những ý kiến khác nhau
rồi cùng nhau thống nhất trong hành động.
+ Đối với giáo viên: Tất cả giáo viên trong nhà trường, đặc biệt là giáo viên
Tiếng Anh đều tự giác tự bồi dưỡng, đào tạo nâng cao năng lực sử dụng Ngoại ngữ
theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Một số giáo viên bộ môn Toán, Lý, Hóa,
Sinh có năng lực về Tiếng Anh chuyên ngành sẵn sàng tham gia tự bồi dưỡng, đăng
ký dạy tự chọn song ngữ các môn khoa học bằng Tiếng Anh. Cán bộ giáo viên trong
nhà trường đều yêu trường, yêu nghề, yêu trò và sẵn sàng tiếp nhận, đề xuất với hiệu
trưởng và ban giám hiệu trong việc lựa chọn các giải pháp tối ưu xây dựng trường
điển hình.
2.2.Cơ sở thực tiễn
-Về ưu điểm, trong thời gian qua các trường THPT trên địa bàn tỉnh Hưng Yên
nói chung, trong đó có trường THPT Dương Quảng Hàm đã triển khai dạy học Tiếng
Anh đảm bảo phân phối chương trình và kế hoạch dạy học, bước đầu đã triển khai đổi
mới dạy học, kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển năng lực học sinh; tổ chức hoạt
động ngoại khóa cũng như việc khuyến khích học sinh tham gia học và thi trực tuyến
trên Internet. Nhà trường đã có những chuyển động tích cực trong dạy học Tiếng Anh
theo hướng nâng cao năng lực giao tiếp, đổi mới không gian học tiếng. Từ năm học
2014-2015 theo kế hoạch số 646/SGD&ĐT-ĐANN ngày 13/5/2014 về việc xây dựng
trường điển hình đổi mới dạy và học Ngoại ngữ giai đoạn 2014-2020 tỉnh Hưng Yên,
Sở Giáo dục và Đào tạo giao nhiệm vụ cho trường THPT Dương Quảng Hàm xây
dựng trường điển hình đổi mới toàn diện dạy và học Ngoại ngữ trên địa bàn tỉnh, làm

quán triệt các nội dung chỉ đạo của các cấp quản lý giáo dục. Giải pháp này được
thực hiện liên tục trong các năm học 2013-2014; 2014-2015 và năm học 2015-2016.
2.1.1.1. Tuyên truyền đến cán bộ giáo viên trong hội nghị công chức, viên chức;
trong lễ khai giảng và tổng kết năm học; trong hội thảo khoa học,...
a) Cách làm cũ: Hiệu trưởng và ban giám hiệu nhà trường tổ chức hội nghị quản triệt
nội dung chỉ đạo của các cấp quản lý giáo dục. Yêu cầu các tổ, nhóm chuyên môn
xây dựng kế hoạch, thực hiện.
5


b) Cách làm mới: Công văn chỉ đạo của Bộ và Sở Giáo dục và Đào tạo về việc xây
dựng trường điển hình đổi mới dạy học Ngoại ngữ được nhà trường gửi mail đến ban
giám hiệu, tổ trưởng chuyên môn, giáo viên Tiếng Anh và giáo viên dạy song ngữ
trước khi tổ chức sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn. Hiệu trưởng chỉ đạo giáo viên
Tiếng Anh, giáo viên dạy song ngữ truy cập mạng Internet, bổ sung thông tin về việc
xây dựng trường điển hình đổi mới dạy học Ngoại ngữ.
* Mục đích: Chia sẻ thông tin rộng rãi trong cán bộ giáo viên, tăng cường tính chủ
động trong việc đề xuất giải pháp thực hiện chỉ đạo của các cấp quản lý giáo dục.
* Nội dung và cách tiến hành:
+ Bước 1 – Hiệu trưởng chỉ đạo văn phòng nhà trường gửi mail chuyển tiếp
nội dung công văn chỉ đạo của các cấp quản lý đến cán bộ giáo viên có liên quan.
+ Bước 2 – Cán bộ giáo viên nghiên cứu tài liệu
+ Bước 3 – Hiệu trưởng tổ chức hội nghị quán triệt nội dung chỉ đạo công tác
xây dựng trường điển hình trong cán bộ giáo viên.
* Hiệu quả: Nâng cao nhận thức trong cán bộ giáo viên về thực hiện chỉ đạo chuyên
môn của ngành và lãnh đạo nhà trường, làm cơ sở giúp cán bộ giáo viên xây dựng kế
hoạch hoạt động chuyên môn đầy đủ và toàn diện.
2.1.1.2. Tuyên truyền trong phụ huynh học sinh vào các kì họp phụ huynh đầu năm
học, giữa kì và cuối năm học; trong hội nghị ban đại diện cha mẹ học sinh và hội nghị
phụ huynh học sinh có con em tham gia học chương trình thí điểm

giờ chào cờ đầu tuần và giờ sinh hoạt lớp.
* Mục đích: Nâng cao nhận thức, giúp học sinh chuẩn bị tốt tâm thế tham gia các
hoạt động xây dựng trường điển hình đổi mới dạy học ngoại ngữ, hưởng ứng việc xây
dựng môi trường học tiếng trong nhà trường.
* Nội dung và cách tiến hành :
+ Bước 1 – Hiệu trưởng nhà trường phổ biến, quán triệt nội dung xây dựng
trường điển hình và triển khai kế hoạch tuyên truyền.
+ Bước 2 – Các lớp, trước hết là lớp học chương trình thí điểm, lớp có nhiều
học sinh tham gia học chuyên đề Tiếng Anh chuẩn bị, tập luyện và đăng ký trình diễn
các tiểu phẩm ( “lớp học online”;”happy birthday”; “using modern devices in the
class”...) với thời lượng từ 7 đến 10 phút vào giờ chào cờ đầu tuần, giờ sinh hoạt lớp.
* Hiệu quả: Học sinh phấn khởi, tích cực tham gia các hoạt động tuyên truyền xây
dựng trường điển hình đổi mới dạy học Ngoại ngữ.
Hiệu quả tuyên truyền nâng cao nhận thức theo nhóm giải pháp 1 được giáo
viên, học sinh và phụ huynh phản hồi thông qua phiếu điều tra, thu được kết quả sau:
7


Đối

Số

Mức độ tác dụng của việc tuyên truyền xây dựng môi trường

tượng

lượng

học tiếng trong nhà trường
Rất cần thiết


66

65

98,5

1

1,5

0

0

108

106

98,2

2

1,8

0

0

108

* Nội dung và cách tiến hành :
+ Bước 1 – Hiệu trưởng phối hợp với chủ tịch hội khuyến học Dương Quảng
Hàm xây dựng kế hoạch tuyên truyền, vận động các tổ chức cá nhân tham gia ủng hộ
tinh thần và vật chất cho quỹ khuyến học Dương Quảng Hàm, quỹ tài năng trẻ Dương
Trọng Bái.
8


+ Bước 2 – Nhà trường và hội khuyến học Dương Quảng Hàm phân công cán
bộ giáo viên và đại diện phụ huynh học sinh vận động các doanh nghiệp, cựu phụ
huynh có con thành đạt. Tổ chức hội nghị biểu dương, khen thưởng học sinh giỏi, học
sinh đỗ đại học và đại hội khuyến học theo nhiệm kỳ, trong đó có nội dung phát động
ủng hộ quỹ.
* Hiệu quả: Năm 2012 Hội khuyến học Dương Quảng Hàm tổ chức đại hội khuyến
học giữa nhiệm kỳ 2011-2015 đã nhận được sự ủng hộ 297,7 triệu đồng; năm 2014
hội nghị biểu dương khen thưởng học sinh giỏi, học sinh đỗ đại học nhận được sự
ủng hộ 130 triệu đồng. Năm 2015 Hội khuyến học Dương Quảng Hàm tổ chức đại
hội khuyến học nhiệm kỳ 2015-2020 nhận được sự ủng hộ 312,2 triệu đồng.
- Tổng hợp kết quả ủng hộ quỹ khuyến học Dương Quảng Hàm
Năm
Cán bộ
giáo viên
Số
Số tiền

2012
2014
2015

đại

35,0
15,0

9

Tổng số tiền
Cựu phụ huynh
học sinh
Số
Số tiền
đại

ủng hộ

biểu
450
250
500

(Trđ)
220,2
70,8
235,5

ủng hộ
(Triệu VNĐ)

297,7
130,0
312,2

2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12

Năng lực sau
Họ tên
bồi dưỡng/
thời điểm
Nguyễn Thị Kim Anh
Tiếng Anh
B1-2011
C1-2013
Hà Thị Thơm
Tiếng Anh
B2-2011
C1-2013
Lê Thị Huệ
Tiếng Anh
B2-2011
C1-2013
Nguyễn Thị Hòa
Tiếng Anh

B-2011
lớp bồi dưỡng
Triệu Thị Dịu
Hóa
Qua 04 năm thực hiện bồi dưỡng nâng cao năng lực Ngoại ngữ, nhà trường đã
Chuyên
ngành đào tạo

Năng lực/
thời điểm

có 04 giáo viên đạt trình độ C1. Đặc biệt đã có 05 giáo viên tự nguyện tham gia dạy
chương trình song ngữ các môn khoa học bằng Tiếng Anh. Tuy nhiên còn 02 giáo
viên Tiếng Anh chưa đạt trình độ theo yêu cầu, nhà trường có kế hoạch tiếp tục bồi
dưỡng kỳ vọng 100% giáo viên Tiếng Anh của nhà trường đạt trình độ C1 vào năm
2018.
2.2.2.Tổ chức bồi dưỡng học sinh dự thi chọn học sinh giỏi giải toán bằng Tiếng Anh
do Sở giáo dục đào tạo Hà Nội tổ chức thường niên. Giải pháp này được thực hiện từ
năm học 2012-2013 đến nay.
11


a) Cách làm cũ: Nhà trường chỉ đạo tổ chức thi chọn học sinh giỏi giải Toán bằng
Tiếng Anh theo quy mô cấp trường.
b) Cách làm mới: Nhà trường chỉ đạo giáo viên dạy Toán, Tiếng Anh bồi dưỡng,
thành lập đội tuyển dự thi chọn học sinh giỏi giải Toán bằng Tiếng Anh cấp trường
(Tháng 01 hàng năm) và cấp Sở (Tháng 03 hàng năm) do Sở Giáo dục Đào tạo Hà
Nội tổ chức.
* Mục đích: Mở rộng cơ hội cho học sinh được tiếp cận với ngôn ngữ chuyên ngành
Toán bằng Tiếng Anh, nâng cao năng lực, kỹ năng mềm và giao lưu với học sinh các

Tổng số
giải


Giải nhất

Giải nhì

Giải ba

Giải

KK
2012-2013
05
01
01
01
01
04
2013-2014
05
0
01
0
0
01
2014-2015
05
01

Tiếng Anh 10
+ Bước 2 : Sắp xếp thời khóa biểu cố định vào ngày thứ sáu trong tuần
Lớp
10A1
10A2

Tiết 1
Toán

Tiết 2
Vật Lý

song ngữ
Vật Lý

song ngữ

song ngữ

Tiết 3

Tiết 4
Hóa Học

Tiết 5
Sinh hoạt

Hóa Học

song ngữ

trong lớp học, ngoài sân trường được viết bằng hai thứ tiếng : Tiếng Việt và Tiếng
Anh. Bổ sung thiết bị dạy học, trang trí nội thất phòng học theo hướng đổi mới.
* Mục đích: Tăng cường môi trường học tiếng trong nhà trường, giúp thầy và trò có
nhãn quan về không gian Ngoại ngữ nhằm kích thích học sinh hứng thú học tập
* Nội dung và cách tiến hành:
+ Bước 1: Rà soát các thông tin trên pano, khẩu hiệu tuyên truyền và nội thất
lớp học
+ Bước 2: Lập kế hoạch thay đổi nội dung các thông tin tuyên truyền trong lớp
học và ngoài sân trường.
+ Bước 3: Thực hiện nội dung trang trí nội thất lớp học, bổ sung bảng học sinh
(05 chiếc / phòng học - kích thước 1,2m x 0,8m) cho hoạt động nhóm; bổ sung thiết
bị nghe nhìn hỗ trợ hoạt động đổi mới dạy học. Nội dung trang trí phòng học hướng
tới các thông tin cụ thể là: Thầy cô, bạn bè và các ngày lễ, các hoạt động sinh hoạt tập
thể bằng Tiếng Anh. Nội dung tuyên truyền ngoài sân trường là những danh ngôn, tục
ngữ liên quan đến phẩm chất đạo đức, lối sống và nhân cách học sinh bằng Tiếng
Việt và Tiếng Anh.
* Hiệu quả: Thầy và trò có cảm quan mới về không gian môi trường học tiếng. Học
sinh tích cực nghiên cứu, thường xuyên bổ sung các thông tin làm giàu nội dung
tuyên truyền giáo dục và đặc biệt là thái độ ứng xử với môn học.

14


Panô tuyên truyền ngoài sân trường

Hình ảnh trang trí trong phòng học
2.2.5. Tổ chức cho học sinh học tập, rèn luyện kỹ năng mềm tại các trung tâm Anh
ngữ và các trường THPT điển hình đổi mới dạy học Ngoại ngữ được thực hiện từ
năm học 2013-2014 đến năm học 2015-2016.
a) Cách làm cũ: Nhà trường chưa thực hiện kế hoạch giao lưu, chưa tạo điều kiện, cơ

trong việc nâng cao chất lượng thực hành tiếng cho giáo viên và học sinh.
STT

Thời gian

1

Tháng 3/2013
Tháng 7/2014

2

Tháng 9, 10,
11, 12/2015

3

4
5

Tháng 12/2015

Địa điểm
Trung tâm Anh ngữ
IGIS Hà Nội

Nội dung
Học Demo nâng cao năng lực nghe
nói cho học sinh tham gia thi hùng
biện Tiếng Anh cấp trường

nghe nói
Tọa đàm trao đổi kinh nghiệm dạy

Hà Nội

học chương trình thí điểm Tiếng
16

mới dạy học, nâng cao năng lực


Anh
Tọa đàm trao đổi, học tập kinh
6

7

8

9

Tháng 02/2015

Tháng 9/2015

THPT Số 1 Lào Cai

nghiệm tổ chức - dạy học chương
trình thí điểm
Tọa đàm trao đổi, học tập kinh

Tọa đàm trao đổi, học tập kinh

chương trình lớp 11

Trải nghiệm tại trung tâm Anh ngữ IGIS – Hà Nội

17


Trải nghiệm tại trung tâm Văn hóa Mỹ - Đại sứ quán Hoa Kỳ

Hội thảo tại THPT Việt Bắc- Lạng Sơn

Hội thảo tại THPT số 1 Lào Cai
18


Thầy trò tham gia lớp tập huấn bồi dưỡng tại ĐH Hà Nội
2.2.6. Tổ chức hoạt động trải nghiệm nâng cao năng lực nghe, nói Tiếng Anh cho học
sinh theo lớp học, theo khối lớp và liên hoan Anh ngữ cấp trường. Giải pháp này
được tổ chức thực hiện từ năm học 2014-2015
a) Cách làm cũ: Hiệu trưởng nhà trường chỉ đạo tổ chuyên môn tổ chức các hoạt
động thi hùng biện Tiếng Anh, sân chơi trí tuệ - 02 cuộc/năm học. Tuy nhiên các hoạt
động trên chưa được thực hiện liên tục, chưa phát huy hết vai trò của giáo viên, học
sinh chưa được tăng cường rèn luyện kỹ năng học tiếng theo quy mô cấp khối lớp,
cấp trường.
b) Cách làm mới: Tất cả các giáo viên Tiếng Anh và giáo viên dạy song ngữ đều
tham gia và phụ trách các nội dung trong kế hoạch tổng thể của nhà trường, trong kế
hoạch hoạt động của tổ chuyên môn và trong kế hoạch của giáo viên. Ban giám hiệu
chỉ đạo tổ chuyên môn và giáo viên xây dựng kế hoạch hoạt động trải nghiệm theo

+ Trải nghiệm cấp trường (Liên hoan Anh ngữ):
- Bước 1: Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch liên hoan Anh ngữ, ban hành quyết
định thành lập ban chỉ đạo, ban tổ chức và các tiểu ban chuyên môn; phân bổ và huy
động các nguồn lực tài chính đảm bảo cho các ban hoạt động trải nghiệm hoàn thành
mục tiêu của kế hoạch đề ra.
- Bước 2: Hiệu trưởng tổ chức thực hiện các nội dung theo kế hoạch: Quán triệt
chức năng nhiệm vụ của ban chỉ đạo. Ban tổ chức thông báo nội dung liên hoan, các
tiểu ban chuyên môn thực hiện việc bồi dưỡng, hướng dẫn học sinh thực hiện các nội
dung theo kế hoạch hướng tới liên hoan Anh ngữ cấp trường.
- Bước 3: Ban tổ chức xây dựng kịch bản, kết nối, tổng duyệt các nội dung liên
hoan, báo cáo hiệu trưởng ra quyết định thực hiện.
Nội dung liên hoan Anh ngữ lần thứ 1 năm học 2015-2016
TT

Nội dung
Talk show giới thiệu về nhà

Người thực hiện
Học sinh khối

Tổ chức chỉ đạo
Ban tổ chức và tổ

trường

10,11,12

2

Sân chơi ngoại ngữ

5

Anh 10 theo chương trình thí
điểm
Liên hoan gặp mặt Ban tổ chức
với khách mời

Giáo viên Tiếng

Ban tổ chức và tổ

Anh

trưởng chuyên môn

Ban tổ chức

Ban giám hiệu

* Hiệu quả : Liên hoan Anh ngữ trường THPT Dương Quảng Hàm lần thứ 1 năm học
2015-2016 thành công tốt đẹp, tạo hiệu ứng tích cực về việc đổi mới hình thức dạy
học Ngoại ngữ trong nhà trường. Được lãnh đạo quản lý và giáo viên Tiếng Anh các
trường THPT trong tỉnh đánh giá cao về nội dung và hình thức thể hiện.

22


23



Sau quá trình nghiên cứu hoàn thiện đề tài, các tác giả đã đề xuất hai nhóm giải
pháp về nâng cao nhận thức, huy động nguồn lực hỗ trợ kế hoạch xây dựng trường
điển hình và thiết lập môi trường học tiếng từ các hoạt động trải nghiệm. Các giải
pháp đã đề xuất được áp dụng và thực hiện ở trường THPT Dương Quảng Hàm từ
năm học 2013-2014. Tại công văn số 255/SGDĐT-ĐANN ngày 14/03/2016 của Sở
Giáo dục & Đào tạo Hưng Yên về việc triển khai Đề án NNQG 2020 tại trường
THPT Dương Quảng Hàm, Sở Giáo dục & Đào tạo đánh giá:” Trường THPT Dương
Quảng Hàm được Sở Giáo dục & Đào tạo giao nhiệm vụ xây dựng trường điển hình
đổi mới dạy và học ngoại ngữ từ năm học 2014-2015. Nhà trường đã có nhiều sáng
tạo, chủ động trong quá trình triển khai thực hiện nhiệm vụ, có nhiều đổi mới trong
việc tổ chức các hoạt động dạy, hoạt động học ngoại ngữ, bước đầu đạt được một số
kết quả đáng khích lệ. Chất lượng dạy học môn Tiếng Anh của trường có nhiều
chuyển biến tích cực theo định hướng phát triển năng lực giao tiếp; Học sinh đã
bước đầu được làm quen với việc dạy học các môn khoa học tự nhiên bằng Tiếng
Anh”.
2. Các điều kiện áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
25