BM01-Bia SKKN

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU
Mã số : ..............

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

XÂY DỰNG HỒ SƠ TƯ LIỆU PHỤC VỤ VIỆC DẠY
BÀI 31: CÁCH MẠNH TƯ SẢN PHÁP CUỐI THẾ
KỶ XVIII, SÁCH GIÁO KHOA LỊCH SỬ LỚP 10
CHƯƠNG TRÌNH CHUẨN

Người thực hiện : ĐỒNG THỊ THẾ
Lĩnh vực nghiên cứu :
Quản lý giáo dục
Phương pháp dạy học bộ môn : SỬ
Phương pháp giáo dục
Lĩnh vực khác :
Có đính kèm :
 Mô hình
 Phần mềm

 Phim ảnh






 Hiện vật khác

sinh tự tìm tư liệu( năm học 2009-2010)
+ Xây dựng và sử dụng bài tập nhận thức trong dạy học lịch sử lớp 10(20102011)
Long Thành, ngày 05 tháng 05 năm 2013
Người thực hiện

ĐỒNG THỊ THẾ

Trang 2


Mục lục
Trang
Sơ lược lý lịch khoa học …………………………………………… 1
A: Phần mở đầu
1.Lí do chọn đề tài…………………………………………………… 2
2.Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu..…………………… 2
3.Đóng góp của sáng kiến kinh nghiệm………………………………3
4.Bố cục của sáng kiến kinh nghiệm.………………………………….3
B: Nội dung:
Chương I: Xây dựng hồ sơ tư liệu của bài 31: Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ
XVIII……………………………………………………………………… 3
1.Nội dung cơ bản của bài 31: Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII…3
2.Hồ sơ tư liệu dạy và học…………………………………………………..5
Chương II: Dự kiến phương pháp sử dụng hồ sơ tư liệu phục vụ việc dạy bài 31:
Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII………………………………………14
C: Kết luận……………………………………………………………………..17
Tài liệu tham khảo……………………………………………………………...18
Phiếu nhận xét ,đánh giá sáng kiến kinh nghiệm……………………………. 19

A: Phần mở đầu

trình chuẩn”

Phạm vi nghiên cứu của đề tài giới hạn trong việc khai thác và

sử dụng tài liệu thành văn để dạy bài : “Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ
XVIII.SGK 10, chương trình chuẩn”.
3. Đóng góp của sáng kiến kinh nghiệm
Bước đầu xây dựng tập hợp và lựa chọn một số tài liệu thành văn, tài liệu hình
ảnh, sơ đồ… phù hợp với nội dung bài “ Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ
XVIII.SGK 10, chương trình chuẩn ”.
Đề tài là tài liệu tham khảo cho GV và HS trong việc giảng dạy và học tập bộ
môn Lịch sử ở trường THPT .
4.Bố cục của sáng kiến kinh nghiệm
Chương I: Xây dựng hồ sơ tư liệu của bài 31: Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ
XVIII.
1.Nội dung cơ bản của bài 31: Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII.
2.Hồ sơ tư liệu dạy và học
Chương II: Dự kiến phương pháp sử dụng hồ sơ tư liệu phục vụ việc dạy bài 31:
Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII.

B: Nội dung:
Chương I: Xây dựng hồ sơ tư liệu của bài 31: Cách mạng tư sản Pháp
cuối thế kỷ XVIII.
1.Nội dung cơ bản
Trang 4


Bài 31: Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII.
I.Nước Pháp trước cách mạng
1.Tình hình kinh tế, xã hội.

chuyển sang phái Gi-rông-đanh. Quốc hội mới được bầu ra theo chế độ phổ thông
đầu phiếu.
- 21-9-1792 nền Cộng hòa được thành lập.
- 21-1-1793 vua Lui XVI bị chém đầu vì tội phản quốc.
Trang 5


- Đầu 1793 nước Pháp đứng trước những thách thức nặng nề.
-31-5-1793 quần chúng Pa-ri nổi dậy lật đổ phái Gi-rô-đanh giành chính quyền về
tay phái Gia- cô- banh.
3. Nền chuyên chính Gia-cô-banh đỉnh cao của cách mạng.
- Giải quyết vấn đề ruộng đất .
- 6-1793 hiến pháp mới được thông qua tuyên bố chế độ Cộng hòa, xóa bỏ bất bình
đẳng về đẳng cấp.
- 23-8-1793 thông qua sắc lệnh “ tổng động viên ” và ban hành luật giá tối đa, tiền
lương tối đa.
-> Đánh được thù trong giặc ngoài.
-27-7-1793 Gia-cô-banh bị lật đổ cách mạng kết thúc.
4. Thời kỳ thoái trào.
- Ủy ban đốc chính được thành lập.
- 11-1799 Na-pô-lê-ông Bô-na-pac thiết lập nền độc tài quân sự.
- 1815 chế độ quân chủ được phục hồi.
III. Ý nghĩa của cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII.
-Hoàn thành nhiệm vụ của một cuộc cách mạng tư sản: lật đổ chính quyền quân
chủ, thủ tiêu mọi tàn dư phong kiến, giải quyết vấn đề ruộng đất, thị trường dân tộc
thống nhất, giải phóng dân tộc. Cách mạng tư sản triệt để.
- Mở ra một thời đại mới thời đại thắng lợi của chủ nghĩa tư bản ở các nước tiên tiến
lúc bấy giờ.

2.Hồ sơ tư liệu dạy và học:

nào giết chết một con là bị trừng phạt nặng nề.Nhiều đặc quyền phong kiến khác tuy
không nặng nề nhưng nhục nhã cho nông dân vẫn còn được duy trì. Ban đêm phải
làm thế nào ếch nhái ở các đầm ao không kêu để khỏi làm mất giấc ngủ của chúa
phong kiến. Khi gặp chúa hoặc các quản gia của chúa, nông dân phải rạp người
xuống cúi chào và hôn tay hoặc hôn vai chúng.
Trích theo tư liệu giảng dạy lịch sử kinh tế văn hóa ở trường THPT ( phần lịch sử
thế giới) Nghiêm Đình Vỳ ( chủ biên) H.Giáo dục 1993.trang 72-73..
3.Nền quân chủ Pháp: nền quân chủ vương quyền là đỉnh của lâu đài phong
kiến và chuyên chế. Nhà vua luôn luôn có quyền hành chuyên chế và vô hạn: Vua có
quyền tối hậu quyết định mọi công việc đối nội và đối ngoại của quốc gia. Vua chỉ
định bãi bỏ các bộ trưởng và quan chức, ban bố và bãi bỏ pháp luật trừng phạt và ân
xá. Vua Lui XVI tuy là một người yếu đuối và nhu nhược vẫn thích nhắc rằng chỉ có
ý chí của mình là luật pháp, mình là vị vua “do trời định”. Suốt triều đại LuiXVI là
sự chuyên chế cao độ, theo những “mật lệnh có ấn vua” nhằm khủng bố nhân dân,
hàng trăm người bị bắt tù đày ở các nơi trong nước.
Trích theo tư liệu giảng dạy lịch sử kinh tế văn hóa ở trường THPT ( phần lịch sử
thế giới) Nghiêm Đình Vỳ ( chủ biên) H.Giáo dục 1993.trang 75.
4.Lui XVI thường ngủ gật khi chủ tọa hội đồng vương quốc.Y nói rằng công
việc trí óc làm y mệt nhọc. Lui XVI ít chú ý đến chính trị nhưng lại ham mê săn bắn.
Chuồng ngựa của vua có tới 1857 con với 1400 giữ ngựa.Ở các tỉnh còn lại dự trữ
1200 con ngựa nữa. Mỗi khi ra ngoài, có đến 217 bộ hạ theo hầu.
Triều đình phải chi tiêu những món tiền khổng lồ. Tiền nuôi chó săn mỗi năm tốn
54000 liv rơ.Rất nhiều người giữ việc trông coi bảo quản hàng vạn hươu nai trong
những khu rừng rậm ở ngoại ô Pari để cho vụ đi săn.
Trang 7


Chi tiết sau đây nói lên chi phí lớn lao của triều đình. Trong một năm, các cô dì của
vua đã đốt 216000 liv rơ tiền nến; 4000 gia đình triều thần được vua ban cấp rất hậu
dưới hình thức tiền ân cấp và tặng vật.

cách mạng ào ào vượt cầu treo, tràn vào pháo đài. Viên chỉ huy pháo đài Launey
chạy đến kho thuốc súng, định châm lửa đốt kho thuốc súng để dìm toàn bộ mọi
người trong pháo đài trong biển lửa và máu. Binh lính của hắn hoảng sợ, vội ngăn
hành động điên cuồng của hắn lại. Quần chúng cách mạng chiếm được ngục Baxti
Trang 8


viên chỉ huy Launey bị hành quyết.Quần chúng cách mạng đi diễu qua các phố và
các quảng trường công cộng, giơ cao đầu Launey cắm trên đầu chiếc xào, miệng hô
to: “ thắng lợi! thắng lợi”.Về sau nhân dân Pháp đã dỡ bỏ nhà ngục Baxti và xây
dựng ở đây một quảng trường rộng lớn, mang tên quảng trường Baxti . Còn ngày
phá ngục Baxti trở thành ngày quốc khánh của nước Cộng hòa Pháp.
Trích theo Những mẩu chuyện lịch sử thế giới .tập 2 Đặng Đức An ( chủ biên)
NXBGiáo dục 2000.trang 25
8.Bản tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của cách mạng Pháp năm
1791 cũng nói: “Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi, và luôn luôn
tự do và bình đẳng về quyền lợi”
Trích Tuyên Ngôn Độc Lập –Hồ Chí Minh –Văn học 12 tập 1.Nhà xuất bản Giáo
Dục tái bản 2000.trang 57.
9.Rôbexpie: là một luật sư và khi làm luật sư ông có mối cảm thông đặc biệt
với quần chúng lao động. Vì thế ông sẵn sàng bào chữa cho người nghèo mà không
quan tâm gì đến tiền thù lao. Bên cạnh đó tinh thần cách mạng ngoan cường và đức
tính chính trực liêm khiết, người ta gọi ông là “người không thể mua chuộc”. Ông bị
kẻ thủ của cách mạng căm ghét, nhưng được quần chúng nhân dân mến phục.
Trích theo Những mẩu chuyện lịch sử thế giới .Tập 2 Đặng Đức An ( chủ biên)
NXBGiáo dục 2000.trang35
Giải thích một số khái niệm.
Khái niệm: Đẳng cấp là những tầng lớp xã hội được hình thành dưới các chế độ
chiếm hữu nô lệ, phong kiến, do luật pháp hoặc tục lệ quy định về vị trí xã hội, về
quyền lợi và nghĩa vụ, có khi mang tính chất cha truyền con nối. Chế độ đẳng cấp

+ Hai giấy trong túi quần của người nông dân là các khế ước vay nợ của người nông
dân với quý tộc và tăng lữ. Đó là thòng lọng cột chặt người nông dân vào quý tộc và
lãnh chúa.
Trích Tuyển tập đề thi Olympic 30/4 môn lịch sử.SGD-ĐT Thành phố HCM.Trường
THPT Lê Hồng Phong.NXB Đại học quốc gia TPHCM.

Trang 10


Trang 11


Hồ sơ tư liệu trực quan bằng sơ đồ
Trang 12


1) Sơ đồ về sự phát triển đi lên của cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII.
Giai đoạn 3
Quần chúng cách mạng lật đổ phái
Girôngđanh đưa phái
Giacôbanh lên cầm quyền
2-6-1793
Giai đoạn 2
Quần chúng khởi nghĩa
lật đổ chính quyền đại TS
10-8-1792

Giai đoạn 1
Quần chúng đánh chiếm
ngục Baxti 14-7-1789

3

Nông dân

Dân nghèo
thành thị

Tư sản

- Đại tư sản
- Tư sản vừa
- Tư sản nhỏ

Không có đặc quyền phải đóng mọi thứ thuế

Chương II: Dự kiến phương pháp sử dụng hồ sơ tư liệu phục vụ việc
dạy bài 31: Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII.
Bài

Nội dung cần sử dụng hồ sơ tư liệu

Các đoạn tư liệu có thể sử
dụng

Cách
mạng
tư sản
Pháp
cuối
thế kỷ

“Người nông dân cõng trên
lợi và không phải đóng thuế.
lưng hai người đó là quý tộc
tăng lữ và quý tộc võ
sĩ…Hằng năm có khoảng một
đến hai triệu nông dân bị
khánh kiệt.”
+ Đẳng cấp thứ 3: Tư sản, nông dân và - Sơ đồ 3 đẳng cấp.
bình dân thành thị chịu mọi thứ thuế,
không có quyền lợi chính trị, lệ thuộc
đẳng cấp 1 và 2.
Đẳng cấp thứ ba mâu
thuẫn với đẳng cấp 1 và 2.

2. Cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư
tưởng.
- Đại diện: Mông-te-Xki-ơ, Vôn-te, Ruxô.
- Quan điểm:Phê phán sự thối nát của chế
độ phong kiến và nhà thờ Ki-tô giáo, đưa
ra những lý thuyết về xây dựng nhà nước
mới.
II. Tiến trình của cách mạng.
1.Cách mạng bùng nổ. Nền quân chủ
lập hiến.
-5-5-1789 vua Lui XVI triệu tập hội nghị
ba đẳng cấp.

Hình ảnh cảnh xống xa hoa
của vợ vua LuI 16.


chủ lập hiến”
nổ. Phái Lập hiến cầm quyền.

- 9-1791 Hiến pháp được thông qua xác
lập nền quân chủ lập hiến.
- 4-1792 chiến tranh giữa Pháp và liên
quân Áo- Phổ bùng nổ.
- 11-7-1789 Quốc hội tuyên bố “Tổ quốc
lâm nguy”, quần chúng đã nhất loạt vũ
trang để bảo vệ đất nước.
2. Tư sản công thương cầm quyền. Nền
cộng hòa được thành lập.
- 10-8-1792 quần chúng nhân dân nổi dậy
bắt giam vua và hoàng hậu. Chính quyền
chuyển sang phái Gi-rông-đanh. Quốc hội
mới được bầu ra theo chế độ phổ thông
đầu phiếu.
- 21-9-1792 nền Cộng hòa được thành lập.
- 21-1-1793 vua Lui XVI bị chém đầu vì
tội phản quốc.
- Đầu 1793 nước Pháp đứng trước những
thách thức nặng nề.
-31-5-1793 quần chúng Pa-ri nổi dậy lật
đổ phái Gi-rô-đanh giành chính quyền về
tay phái Gia- cô- banh.
3. Nền chuyên chính Gia-cô-banh đỉnh

- Giải thích khái niệm “ Cộng
hòa”
- Bức tranh vua LUI16 bị

vấn đề ruộng đất, thị trường dân tộc thống
nhất, giải phóng dân tộc. Cách mạng tư
sản triệt để.
- Mở ra một thời đại mới thời đại thắng
lợi của chủ nghĩa tư bản ở các nước tiên
tiến lúc bấy giờ.

Hình ảnh Na-pô-lê-ông Bô-napac
- Sơ đồ về sự phát triển đi lên
của cách mạng tư sản Pháp
cuối thế kỉ XVIII.

C: Kết luận.
1. Nhận xét chung:
Xây dựng hồ sơ tư liệu phục vụ cho dạy học lịch sử nói chung, phục vụ cho dạy
học bài “Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII.SGk 10, chương trình chuẩn”nói
riêng là một vấn đề có vai trò và tầm quan trọng to lớn trong việc nâng cao chất
lượng, hiệu quả của việc dạy và học lịch sử ở các trường phổ thông. Thực hiện tốt
vấn đề trên sẽ góp phần tích cực thiết thực tạo hứng thú cho người học, lôi cuốn các
em học sinh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ giờ học cũng như tự học, tự nghiên
cứu ở nhà. Từ đó, nâng cao nhận thức, lòng tự hào dân tộc , tình yêu quê hương đất
nước của mỗi công dân Việt Nam- mỗi con người mới xã hội chủ nghĩa , nhất là
Trang 17


trong giai đoạn hiện nay, nước ta thực hiện công cuộc đổi mới đất nước, Công
nghiệp hóa- hiện đại hóa gắn với quốc phòng an ninh, cả nước vững bước tiến lên
chủ nghĩa xã hội.
Xây dựng hồ sơ tư liệu cho dạy học bài “Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ
XVIII.SGk 10, chương trình chuẩn”là một trong những nội dung mang tính khoa


Tài liệu tham khảo.
- Giáo trình Lịch sử thế giới Cận đại.Vũ Dương Ninh-Nguyễn Văn Hồng.NXB GD.
- Phương pháp dạy học lịch sử tập 2 Gs-TS Phan Ngọc Liên chủ biên.NXB Đại học
sư phạm.
- Tư liệu giảng dạy lịch sử kinh tế văn hóa ở trường THPT ( phần lịch sử thế giới)
Nghiêm Đình Vỳ ( chủ biên) H.Giáo dục 1993
- Tuyển tập đề thi Olympic 30/4 môn lịch sử.SGD-ĐT Thành phố HCM.Trường
THPT Lê Hồng Phong.NXB Đại học quốc gia TPHCM.
- Từ điển thuật ngữ lịch sử phổ thông .Gs Phan Ngọc Liên (chủ biên) NXB Đai học
quốc gia Hà Nội.
- Những mẩu chuyện lịch sử thế giới .tập 2 Đặng Đức An ( chủ biên) NXBGiáo dục
2000
- Tuyên Ngôn Độc Lập –Hồ Chí Minh –Văn học 12 tập 1.Nhà xuất bản Giáo Dục tái
bản 2000.
- Bài thơ 14/7 của nhà thơ Tố Hữu

Trang 19


SỞ GD & ĐT ĐỒNG NAI
Trường THPT Nguyễn Đình Chiểu

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc Lập – Tự Do – Hạnh Phúc
Long thành, ngày 05 tháng 05 năm 2013

PHIẾU NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Năm học :2012 – 2013
Tên sáng kiến kinh nghiệm :XÂY DỰNG HỒ SƠ TƯ LIỆU PHỤC VỤ VIỆC DẠY

Tốt  Khá 
Đạt 
XÁC NHẬN CỦA TỔ CHUYÊN MÔN
THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Trang 20


(Ký tên và ghi rõ họ tên )

(Ký tên, ghi rõ họ tên và đóng dấu )

Trang 21