PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC
1. Tên chủ đề dạy học:
TÌNH ĐỒNG CHÍ CỦA NGƯỜI LÍNH
THỜI KỲ KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG BÀI THƠ “ ĐỒNG CHÍ ”
CỦA CHÍNH HỮU
2. Mục tiêu dạy học
2.1. Kiến thức:
2.1.1. Môn Ngữ Văn:
- Cảm nhận tình đồng chí của các anh bộ đội được khắc họa trong bài thơ .
- Lí tưởng cao đẹp và tình đồng chí gắn bó keo sơn làm nên sức mạnh tinh
thần của những người chiến sĩ trong bài thơ.
- Với ngôn ngữ thơ bình dị, biểu cảm, hình ảnh tự nhiên, chân thực.
2.1.2. Môn Lịch sử:
Những người lính đã viết lên những trang sử Việt Nam thời kì kháng chiến
chống thực dân Pháp trong bài thơ Đồng chí .
2.1.3. Môn Địa lý:
- Đặc điểm địa hình vùng miền Việt Nam
- Đặc điểm khí hậu Việt Nam
2.1.4. Môn Giáo duc công dân :
- Nêu được lý tưởng sống của người lính trong thời kỳ kháng chiến chống
Pháp.
- Lý tưởng sống của thanh niên Việt Nam.
2.1.5. Môn Sinh học :
Biết được một số triệu trứng của bệnh sốt rét rừng.
2.1.6. Môn Nhạc :
Biết được bài thơ được viết thành bài hát “ Tình đồng chí ” do tác giả Minh
Quốc phổ nhạc.
2.1.7. Môn Mỹ thuật :
Hoc sinh biết vẽ tranh về anh bộ đội cụ Hồ thời kỳ kháng chiến chống Pháp.
2.2. Kỹ năng
- Có khả năng trình bày những suy nghĩ, cảm nhận về tình đồng chí trong bài

5. Thiết bị dạy học và học liệu
5.1. Thiết bị dạy học
- Tư liệu về tác giả, tác phẩm.
- Máy chiếu hắt.
- Phiếu học tập, bảng phụ.
5.2. Học liệu
- Một số hình ảnh cuộc kháng chiến chống Pháp, hình ảnh về tình đồng chí
đồng đội; Hình ảnh về tác giả Chính Hữu; Clip bài hát Tình đồng chí.
- Một số thông tin về cuộc kháng chiến chống Pháp cứu nước.
5.3. Ứng dụng công nghệ thông tin:
- Sử dụng phần mềm Microsoft Office PowerPoint.
- Máy chiếu hắt.
6. Hoạt động dạy - học và tiến trình dạy học:
6.1. Ổn định tổ chức lớp:(1 phút)
Kiểm tra sĩ số lớp.
6.2. Kiểm tra bài cũ: (1 phút)
Kiểm tra vở soạn của học sinh
6.3. Tiến trình dạy - học bài mới:
6.3.1. Giới thiệu bài mới:(2 phút )
GV: Cho học sinh nghe một đoạn bài hát “Tinh đồng chí” thơ Chính Hữu, phổ
nhạc tác giả Minh Quốc.
GV: Bát viết về điều gì?( Viết về tình đồng chí).
Trong cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc vĩ đại, hình ảnh người lính mãi mãi là
hình ảnh cao quý nhất, đẹp đẽ nhất. Hình tượng người lính đã đi vào lòng người và
văn chương với tư thế, tình cảm và phẩm chất cao đẹp. Một trong những tác phẩm
ra đời sớm nhất, tiêu biểu và thành công nhất viết về tình cảm của những người
lính Cụ Hồ là bài thơ “Đồng chí” của Chính Hữu. Bằng những rung động mới mẻ
và sâu lắng, bằng chính sự trải nghiệm của người trong cuộc, qua bài thơ “Đồng
2


Bắc (Thu Đông 1947), Chính Hữu viết bài
thơ Đồng chí vào đầu năm 1948 tại nơi
ông nằm điều trị bệnh. Trích từ “Đầu súng
trăng treo”.
Hoạt động 2: (25 phút)
GV: Chiếu bài thơ, gọi học sinh đọc bài
thơ.
GV: Để biết được tình đồng chí của người
lính xuất phát từ đâu ta tìm hiểu phần 1.
Mở đầu bài thơ “Đồng chí”, tác giả đã
giới thiệu hoàn cảnh xuất thân của
những người lính qua cuộc chiến đấu
chống Pháp như thế nào?
GV: Đưa chi tiết ; Bài thơ mở đầu bằng
những lời tâm tình của hai người bạn như
3

1. Tác giả:
- Chính Hữu là nhà thơ – người
chiến sĩ.
- Thơ ông thường viết về người
lính và hai cuộc chiến đấu với cảm
xúc dồn nén, ngôn ngữ và hình ảnh
chọn lọc.
2. Tác phẩm:

Sau chiến dịch Việt Bắc (Thu
Đông 1947), Chính Hữu viết bài thơ
Đồng chí vào đầu năm 1948.


GV : Đưa chi tiết,diễn giảng :Từ những
phương trời xa lạ, họ “chẳng hẹn ” mà
“quen nhau” bởi họ cùng chung mục
đích,ngoài ra họ còn chung nhiệm vụ,
chung một chiến hào, cùng đắp chung một
chăn khi trời giá lạnh,… và đặc biệt hơn cả
là họ cùng chung lí tưởng vì độc lập, tự do
của Tổ quốc.
GV : Tích hợp môn giáo dục công dân 9.
Đó là lí tưởng sống của người lính trong
thời kỳ kháng chiến chống Pháp .Vậy
em hiểu thế nào là lí tưởng sống ?
GV : Lí tưởng sống (lẽ sống)là cái đích
của cuộc sống mà mỗi người muốn khát
khao đạt được.
Vậy lí tưởng sống hiện nay của thanh
niên là gì ?
Kết lại đoạn thơ là hai từ “đồng chí”.
Điều này có gì đặc biệt?
4

.

- Nghệ thuật: Thành ngữ, từ ngữ gợi
tả, câu thơ sóng đôi.
->Xuất thân: Nông dân nghèo trên
mọi miền quê hương

=> Cùng chung lí tưởng, cùng
chung chiến hào chiến đấu vì độc

sốt rét rừng.
GV :Nhấn mạnh: Chính Hữu không nói cái
khổ mà nói về cái hiểu nhau trong cái khổ,
cái phổ biến “Anh với tôi....vầng trán ướt
mồ hôi ”. Hai câu thơ đã nêu đủ các triệu
trứng của bệnh sốt rét rừng(thoạt đầu cảm
thấy ớn lạnh,sau đấy lạnh tới run cầm
cập ,thân nhiệt phải lên tới 40,41 độ), nếu
trải qua mới hiểu được cái thật của câu thơ
mà tác giả muốn nói. Tác giả đã sử dụng
phép liệt kê, các chi tiết, hình ảnh cụ thể,
chân thật, cách xây dựng những câu thơ
sóng đôi đối ứng nhau (anh-tôi) như hai
đồng chí bên nhau : áo anh rách vai / quần
tôi có vài mảnh vá ; miệng cười buốt giá /
chân không giầy ; tay nắm / bàn tay. Kết
đoạn cũng quy tụ cảm xúc vào một câu “
5

2.Tình đồng chí trong cuộc sống
gian lao:
- Họ thông cảm chia sẻ tâm tư, nỗi
nhớ quê hương.

- “Anh với tôi... bàn tay”.

- Nghệ thuật: Câu thơ sóng đôi, liệt
kê,hình ảnh chân thực.



GV: Ở nước ta sau khi không khí lạnh về,
vùng núi Bắc bộ nằm sâu trong không khí
lạnh, đêm trời quang mây, lặng gió, không
khí ẩm đã lạnh lại bị bức xạ mất nhiệt nên
tiếp tục lạnh, nhiệt độ không khí giảm
nhanh dẫn đến hình thành sương muối.
Sương muối thường hình thành khi nhiệt
độ không khí Diễn tả thời gian cụ thể, công
việc cụ thể.


nguy hiểm đối với một số cây trồng nếu
thời gian sương giá kéo dài.

mạn.
Mỗi chúng ta cần cón lòng tri ân đối với
những người đã có công với đất nước.

- Đầu súng trăng treo.

-> Đó cũng là biểu tượng cao đẹp
của tình đồng chí.

=> Tình đồng chí chân thành, bền
chặt trong sự chan hoà, chia sẻ mọi
gian lao cũng như niềm vui. Đó
cũng là biểu tượng cao đẹp của tình
đồng chí, đồng đội, vẻ đẹp tinh thần
hòa quyện hiện thực và lãng mạn.

6.3.3. Củng cố, dặn dò: (5 phút)
6.3.3.1. Củng cố:
Bài tập1: Cho học sinh tìm từ khóa trong các ô chữ.
TL: ĐỒNG CHÍ.
7


Bài tập 2: Hình ảnh “đầu súng trăng treo” là hình ảnh tả thực hay hình ảnh
biểu tượng ?
A. Tả thực.
B. Biểu tượng.
C. Vừa tả thực vừa biểu tượng.
Bài tập 3: Qua tìm hiểu bài thơ Đồng chí, em hãy vẽ một bức tranh về
hình ảnh người lính trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp.