1
VLKT - Viện Vật lý Kỹ thuật ĐHBK Hà nội
Thí nghiệm Vật lý -BKO-100
Nghiệm các định luật quang điện
Xác định hằng số Planck.

I. Mục đích :
1. Vẽ đặc trng Vôn - Ampe của tế bào
quang điện chân không, đo dòng quang
điện bo hoà
2. Nghiệm định luật quang điện về dòng
quang điện bo hoà.
3. Đo hiệu thế cản , xác định hằng số
Planck theo phơng trình Einstein về
hiệu ứng quang điện.
II. Dụng cụ :
Thiết bị nghiên cứu hiệu ứng quang điện và
xác định hằng số Planck , với các thông số :
Tế bào quang điện chân không loại
Cs-Sb , dòng điện tối không lớn hơn 3nA.
Bộ gồm 4 kính lọc sắc : 635nm,
570nm, 540nm, 460nm.
Sai số xác định điện áp gia tốc
electron 2%.
Nguồn sáng : Đèn Halogen 12V/35W
Nguồn cung cấp cho thiết bị : AC
220V, 50 Hz

1 2
3
4 5 6 7
8
Hình 1 : Bộ thí nghiệm nghiên cứu hiện tợng quang điện -
Xác định hằng số Planck
9
10

2
Vị trí x 0.01 đo cờng độ dòng quang
điện có giá trị 10
-8
A.
Vị trí x0.001 đo cờng độ dòng quang
điện có giá trị 10
-9
A.
(4). Chuyển mạch chọn ciờng độ sáng của
đèn chiếu, có 3 vị trí :
Vị trí đèn sáng mạnh (Strong)
Vị trí ngắt điện đèn chiếu sáng (OFF)
Vị trí đèn sáng yếu (WEAK)
(5). Núm điều chỉnh hiệu điện thế một chiều
cung cấp cho mạch điện của tế bào
quang điện, thay đổi từ 0 đến 15V
(6). Chuyển mạch thay đổi chiều điện áp đặt
vào mạch điện của tế bào quang điện.
(7). Công-tắc nguồn, có 2 vị trí : bật điện
(ON) và tắt điện (OFF).

vị trí WEAK (sáng yếu). Dịch chuyển đèn
chiếu đến vị trí 18cm.
Gạt chuyển mạch chiều điện áp (6) về
vị trí + .
Đặt chuyển mạch thang đo dòng điện
(3) ở vị trí x1 hoặc x0,1.
Xoay nhẹ núm điều chỉnh điện áp (5)
về tận cùng trái (ứng với hiệu điện thế ban
đầu 0V).
Muốn đo hiệu điện thế, ta gạt chuyển
mạch (2) về vị trí VOLTAGE. Muốn đo
dòng quang điện, ta gạt chuyển mạch (2) vị
trí CURRENT.
Xoay nhẹ núm điều chỉnh điện áp (5)
để tăng dần hiệu điện thế từng 0,5V một, từ
0V đến 10V. Đọc và ghi giá trị dòng quang
điện tơng ứng vào bảng 1.

Từ kết quả thu đợc, vẽ đồ thị biểu diễn sự
phụ thuộc của cờng độ dòng quang điện
vào hiệu điện thế đặt giữa anốt và catốt của
tế bào quang điện. Xác định hiệu thế bắt đầu
dòng quang điện bo hoà.

2. Nghiên cứu định luật dòng quang điện
bo hoà :
Giữ nguyên kính lọc sắc đỏ lắp trên
cửa sổ của tế bào quang điện.
Đèn chiếu vẫn để ở vị trí r = 18 cm.
Điều chỉnh hiệu điện thế giữa hai cực

về vị trí tận cùng trái (hiệu điện thế đặt vào
hai cực của tế bào quang điện bằng 0V)
Bật đèn chiếu sang vị trí STRONG
(sáng mạnh).
Gạt chuyển mạch (2) về vị trí
CURRENT để đo dòng quang điện ban đầu.
Gạt chuyển mạch chiều dòng điện (6)
về vị trí có dấu - (đảo chiều điện áp đặt giữa
hai cực của tế bào quang điện để tạo ra hiệu
điện thế cản).
Xoay nhẹ núm điều chỉnh điện áp (5)
để tăng dần hiệu thế cản cho đén khi cqờng
độ dòng quang điện giảm tới giá trị bằng 0 .
Gạt chuyển mạch (2) về vị trí
VOLTAGE để đọc giá trị của hiệu điện thế
cản U
C
và ghi vào bảng 3 cùng với giá trị
bớc sóng tơng ứng .
Lần lợt thay kính lọc sắc đỏ bằng
kính lọc sắc vàng ( = 570nm) và kính lọc
sắc lục ( = 540nm) , rồi lặp lại các bớc thí
nghiệm trên với mỗi kính lọc sắc đ cho.
Đọc và ghi các kết quả thí nghiệm vào bảng
3.
Nhấn công-tắc của đèn chiếu và công-
tắc nguồn về vị trí OFF để ngắt điện cho
thiết bị. Tháo các kính lọc sắc, xếp cẩn thận
vào hộp xốp và đậy nắp che cửa sổ của tế
bào quang điện.

điện ( nA)
1 40 7 28
2 38 8 26
3 36 9 24
4 34 10 22
5 32 11 20
6 30 12 18

3. Bảng 3. Đo hiệu điện thế cản và xác đinh hằng số Planck:

TT Kính
lọc sắc
Bớc sóng
(nm)
Tần số
(Hz)
Hiệu điện thế cản
U
C
(V)
1 đỏ
2 vàng
3 lục

4. Vẽ các đồ thị tơng ứng với các bảng 1, 2 , 3. Rút ra các kết luận về các định luật quang điện
đợc nghiệm qua các thí nghiệm nói trên.
5. Từ đồ thị mô tả quan hệ giữa tần số của ánh sáng đơn sắc chiếu vào tế bào quang điện và
hiệu điện thế cản tơng ứng. Tính hằng số Planck và công thoát của êlectrôn theo phơng
trình Einstein : h = A + eU
C